Vaststellen actualisatie onderwijskansenbeleid - getekend raadsbesluit

*ƒ* Gemeente Haarlem

Raadsbesluit

Onderwerp Vaststellen actualisatie onderwijskansenbeleid Nummer

2023/1791184_______________________________________________________

Portefeuillehouder

Leeuwen, B. van_____________________________________________________

Programma/beleidsveld

1.1 Onderwijs_______________________________________________________

Afdeling____________

JOS________________________________________________________________

Auteur_____________

Pecht, N.M.E._______________________________________________________

Telefoonnummer_____

023-5114874________________________________________________________

Email_______________

npecht@haarlem.nl__________________________________________________

Kernboodschap

Het bieden van gelijke onderwijskansen is een belangrijk speerpunt uit het coalitieakkoord 2022-2026. De afgelopen jaren is er al ingezet op het ongelijk investeren voor gelijke kansen. Zo is het aantal aanbieders van Voorschoolse

Educatie uitgebreid om voldoende plekken te realiseren. Hiernaast kunnen ouders van kinderen in de peuteropvang leeftijd met een Haarlempas gratis

gebruik maken van de opvang voor hun kinderen. Ook wordt er op 17 onderwijskansenscholen ondersteuning geboden, bijvoorbeeld door subsidie beschikbaar te stellen voor het aanschaffen van extra leesmateriaal of het kunnen

inzetten van extra personeel voor het aanbieden van aanvullende woordenschatlessen. En er worden in de zomervakantie activiteiten georganiseerd. Haarlem is aangesloten bij de Gelijke Kansen Alliantie en bovendien één van de voorlopers van de Verrijkte Schooldag. Er zijn echter maatschappelijke ontwikkelingen geweest die van invloed zijn op het bieden van onderwijskansen, waaronder de

gevolgen voor de (leer)ontwikkeling van kinderen door de maatregelen in de

corona-periode. Een actualisatie van het huidige onderwijskansenbeleid is dan ook noodzakelijk. De basis van het Haarlemse onderwijskansenbeleid is stevig en op orde Maar nog

meer dan voor de corona-periode stappen sommige kinderen het VE-programma op de peutergroep en/of het basisonderwijs in met een (leer en/of taal) ontwikkelingsachterstand. Om deze achterstand te voorkomen en/of te

verminderen, heeft de gemeente een wettelijke taak om samen met peuteropvangaanbieders voldoende voorschoolse educatie in de peuteropvang aan te bieden én peuteropvang financieel toegankelijk te houden voor ouders

zonder recht op kinderopvangtoeslag. Hiernaast werkt de gemeente met het primair onderwijs samen om de doorgaande lijn tussen voor- en vroegschoolse educatie te versterken, daar waar er sprake is van een hoog achterstandspercentage leerlingen. Deze geactualiseerde nota gaat in op wat de gemeente in samenwerking met betrokken partners in de stad doet om gelijke

onderwijskansen te bieden aan de Haarlemse kinderen.

Kenmerk: 2023/1791184

1/6

Behandelvoorstel voor commissie

De commissie Samenleving wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het

raadsstuk in de raadsvergadering.

Onderwijskansenbeleid 2019-2022, vastgesteld door de gemeenteraad op [30

Relevante eerdere besluiten___________

januari 2020] 2019462550_________________________________________

Besluit College

1. Het college stelt het voorstel aan de raad vast.

d.d. 19 december 2023 de secretaris,

de burgemeester,

De raad der gemeente Haarlem,

(wordt ingevuld door de

Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders,

griffie)

Besluit: - de actualisatie van de nota Onderwijskansenbeleid vast te stellen de voorzitter.

iffier.

1. Inleiding Het bieden van gelijke ondertwij ikanseQ4s"éen belangrijk speerpunt uit het coalitieakkoord 20222026. De afgelopen jaren is er.a ingezet op het ongelijk investeren voor gelijke kansen. Zo is het

aantal aanbieders van Voorschx olse Educatie uitgebreid om voldoende plekken te realiseren.

Hiernaast kunnen ouders van kinderen in de peuteropvang leeftijd met een Haarlempas gratis gebruik maken van de opvang voor hun kinderen. Ook wordt er op 17 onderwijskansenscholen ondersteuning geboden, bijvoorbeeld door subsidie beschikbaar te stellen voor het aanschaffen van extra leesmateriaal of het kunnen inzetten van extra personeel voor aanvullende woordenschatlessen. En er worden in de zomervakantie activiteiten georganiseerd. Haarlem is aangesloten bij de

Gelijke Kansen Alliantie en bovendien één van de voorlopers van de Verrijkte Schooldag. Er zijn

echter maatschappelijke ontwikkelingen geweest die van invloed zijn op het bieden van onderwijskansen, waaronder de gevolgen voor de (leer)ontwikkeling van kinderen door de

maatregelen in de corona-periode. Een actualisatie van het huidige onderwijskansenbeleid is dan ook noodzakelijk.

Kenmerk: 2023/1791184

2/6

4* De basis van het Haarlemse onderwijskansenbeleid is stevig maar vraagt gezien deze ontwikkelingen

om een ongelijke investering voor gelijke kansen van kinderen. Nog meer dan voor de corona­ periode stappen sommige kinderen het voorschoolse educatieprogramma (VE) op de peutergroep of het basisonderwijs in, met een (leer en/of taal) ontwikkelingsachterstand. Om deze achterstand te voorkomen en/of te verminderen, heeft de gemeente een wettelijke taak om samen met peuteropvangaanbieders voldoende voorschoolse educatie in de peuteropvang aan te bieden én peuteropvang financieel toegankelijk te houden voor ouders zonder recht op kinderopvangtoeslag.

Ook werkt de gemeente nauw samen met het onderwijs en externe partijen voor aanbod in de

schoolse leeftijd. Deze geactualiseerde nota gaat in op wat de gemeente in samenwerking met

betrokken partners in de stad doet om gelijke onderwijskansen te bieden aan de Haarlemse kinderen.

2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: - de actualisatie van de nota Onderwijskansenbeleid vast te stellen 3. Beoogd resultaat Het bieden van gelijke kansen voor kinderen met een groter risico op onderwijsachterstanden om

hun schoolloopbaan zo optimaal mogelijk te kunnen doorlopen. 4. Argumenten 4.1 Het voorstel past binnen het ingezette gemeentelijke beleid Het coalitieakkoord 2022-2026 benoemt de ambitie om actief in te zetten op het realiseren van gelijke kansen in het onderwijs. In de programmabegroting van de gemeente Haarlem is onder 1.1

Onderwijs als één van de doelstellingen opgenomen dat de gemeente meer kansen voor de jeugd willen creëren op een goede schoolloopbaan. Dit gebeurt nu al op veel manieren. Recentelijk nog heeft de onderwijsinspectie in een bestuurlijk gesprek aangegeven dat de gemeente Haarlem op veel vlakken, zoals de invulling van de Verrijkte Schooldag, een voorlopende positie heeft. De doelen in deze geactualiseerde nota dragen hieraan bij. De doelen en werkwijzen uit de onderwijskansennota sluit tevens aan op de doelen en activiteiten van de Verrijkte Schooldag, het Passend Onderwijs, het CJG, jeugdpreventie en jeugdhulp, de aanpak vermindering voortijdig

schoolverlaten en het Haarlemse armoedebeleid. Tevens sluit deze nota aan bij het thema Onderwijskansen van de Lokale Educatieve Agenda. 4.2 Het onderwijskansenbeleid speelt in op maatschappelijke ontwikkelingen In de afgelopen jaren heeft de peuteropvang en het onderwijs te maken gehad met continue veranderende omstandigheden door maatregelen in de coronaperiode, een groeiende instroom van

nieuwkomers in het onderwijs en de personeelsschaarste. Deze omstandigheden hebben er voor gezorgd dat de gemeente en betrokken partners in de stad gewerkt hebben aan actualisering van het huidige onderwijskansenbeleid. Er is bijvoorbeeld door de corona-maatregelen een grotere druk op

Kenmerk: 2023/1791184

3/6

de peutergroepen met een voorschools educatieprogramma (VE), omdat kinderen in deze VEgroepen niet tijdig een door verwezen konden worden. De grotere druk op de VE-groepen vraagt om ondersteuning. Daarnaast is de doelgroepdefinitie aangepast, omdat onze partners merkten dat er kinderen op de VE-groepen verschenen die niet opgroeien in een taalarme omgeving en van wie het ook niet zeker is dat zij in Nederland naar het basisonderwijs zullen gaan vanwege het werk van hun

ouders. Ook is van de gelegenheid gebruik gemaakt om deze nota meer integraal vorm te geven, waarbij er -

meer dan voorheen - bestaande maatregelen van aanpalende beleidsvelden beschreven worden. 4.3 Deze geactualiseerde nota is opgesteld in samenspraak met de verschillende samenwerkingspartners, waaronder VVE-kinderopvang en de betrokken onderwijspartners (inspraak en participatie) De nota is opgesteld en afgestemd met alle betrokken VVE-kinderopvang- en onderwijspartners. Het

bestuurlijk overleg van het primair- en voortgezet onderwijs (BOPOH/BOVOH), waarvan bestuurders van de VVE-aanbiedende peuteropvang-aanbieders en de JGZ lid zijn, hebben ingestemd met deze nota. Het onderwijskansenbeleid (OKB) is één van de hoofdthema's van de Lokale Educatieve Agenda Haarlem (LEA) is. Alle partners omarmen de toepassing van de kansencirkel als leidend principe in de

afstemming, samenwerking en uitvoering van de OKB. De Kansencirkel wordt sinds 2019 in Haarlem gebruikt om het welzijn van alle kinderen en jongeren centraal te zetten, hen gelijke kansen in hun ontwikkeling te bieden, preventieve inzet en jeugdhulp te verbinden en samenwerking te versterken.

De Kansencirkel bestaat uit acht elementen die ieder kind nodig heeft om goed te kunnen opgroeien en ontwikkelen.

Kenmerk: 2023/1791184

4/6

4* Tevens is een eerdere conceptversie van deze nota besproken met de participatieraad van de

gemeente Haarlem. Deze raad staat positief tegenover de geactualiseerde nota met als advies om een beter beeld van de omvang van de doelgroep te geven door te kwantificeren. Hiernaast heeft de raadscommissie Samenleving een bijeenkomst over de personeelsschaarste in de kinderopvang en

onderwijs op 17 oktober 2023 georganiseerd. In overleg met de organiserende delegatie van deze commissie is er voor gekozen om deze nota aan te vullen met resultaten van deze bijeenkomst. 4.4 Het budget van rijkswege fluctueert per jaar. Er is sprake van een andere landelijke rijksverdeelsystematiek per 1-1-2019 ten behoeve van de rijksuitkering onderwijsachterstandenbudget. Het CBS berekent in opdracht van het Ministerie van

OCW de achterstandsscores per gemeente. Dit zorgt ervoor dat de rijksuitkering OAB voor het volgende kalenderjaar in de beschikking van het Ministerie van OCW in november aan de gemeente bekend gemaakt wordt. Deze rijksbijdrage OAB fluctueert jaarlijks. De kosten op voorschoolse inzet fluctueren jaarlijks eveneens door de jaarlijkse fluctuatie in doelgroepaantallen, maar ook door het jaarlijks door de rijksoverheid wijzigende fiscaal maximum in de peuteropvang en de

inkomensafhankelijke ouderbijdragen, die allemaal mede de totaalkosten voor subsidiëring aan de peuteropvangaanbieder bepalen. Om de uitvoering van het onderwijskansenbeleid te bekostigen, worden de onderwijskansen naast

de rijksbijdrage 'onderwijsachterstandenbeleid', gefinancierd uit het gemeentelijke peuteropvangbudget WE. Ook is de gemeentelijke regeling School in de Wijk toegevoegd aan het

budget onderwijskansen. 5 Risico's en kanttekeningen De fluctuaties van het rijksbudget staan mogelijk de gezamenlijke ambities in de weg. Het is niet exact aan te geven wat de hoogte van het door gemeente Haarlem jaarlijks te ontvangen rijksbudget

is. Op de volgende wijze worden de gevolgen beperkt gehouden: Door bovenstaande kaders vast te stellen wordt het mogelijk om jaarlijks flexibel op de

fluctuatie van het rijksbudget te reageren, door indien nodig de uitvoeringsregeling onderwijskansen aan te passen. Doordat het van rijkswege mogelijk is om de specifieke doeluitkering OAB uit voorgaande

jaren over te hevelen naar volgende kalenderjaren, ontstaat er in het budget ruimte, die de

gemeente en haar partners tijd geeft om op de fluctuaties die bij dit budget zijn gaan horen, in te spelen. Bij de gesprekken met de peuteropvangpartijen is expliciet genoemd dat gemeente en aanbieders de financiering en het bereik blijvend monitoren. Hierdoor kan goed ingespeeld

worden op de wijzigingen in de doelgroep en het budget. De gemeente kaart de regeldruk (samen met andere regio's) aan bij het ministerie van OCW

middels deelname aan de Gelijke Kansen Alliantie. Deze Alliantie is bedoeld als netwerkorganisatie om kennis en kunde over lokaal gelijke kansenbeleid uit te wisselen, en van eikaars expertise gebruik te maken.

Kenmerk: 2023/1791184

5/6

6. Uitvoering Na vaststelling van het geactualiseerde onderwijskansenbeleid zal deze actualisatie ingaan per 1

januari 2024 en vervalt het huidige onderwijskansenbeleid. De subsidieregeling onderwijskansen zal

worden aangepast naar de beleidsuitgangspunten van deze nota. 7. Bijlagen A. Actualisatie Onderwijskansenbeleid 2024

Kenmerk: 2023/1791184

6/6