Van Gedempte Oostersingelgracht naar Groene Singel vaststellen kaderstellende startnotitie met programma van eisen en schets

Raadsvoorstel

Onderwerp Van Gedempte Oostersingelgracht naar Groene Singel: vaststellen kaderstellende startnotitie met programma van eisen en schets Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie

Relevante eerdere besluiten

2024/648528 Berkhout, R.A.H. 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving PCM Vroom, W. 06 430 499 24 wvroom@haarlem.nl De Gedempte Oostersingelgracht wordt getransformeerd van een autoweg naar een ‘groene singel’ met ruimte voor ontmoeting, buurtevenementen, sport- en speelvoorzieningen, ecologie en klimaatadaptatie. Een aanzienlijk deel van het asfalt verdwijnt om plaats te maken voor een ruime groene strook. Door het terugdringen van de ruimte voor auto’s ontstaat er meer ruimte voor fietsers en wordt vooruitgelopen op de komst van bussen. Dit sluit aan bij het mobiliteitsbeleid en biedt de kans om de leefbaarheid, gezondheid, en maatschappelijke verbinding te vergroten in de Scheepmakersdijkbuurt. De aan te leggen groenvoorziening is ruim 4.000 m2 groot waarvan een deel later als oppervlaktewater kan worden ingericht. Een belangrijke drijfveer achter dit project is het bewonersinitiatief Groene Singel, dat door de raad is omarmd. Bewoners en gemeente werken nauw samen om dit project te realiseren en zo van de Gedempte Oostersingelgracht daadwerkelijk een Groene Singel te maken. In de kaderstellende startnotitie worden de randvoorwaarden vastgelegd waaraan het ontwerp in de volgende fase moet voldoen. De commissie Beheer wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering.

- Informatienota proces co-creatie Gedempte Oostersingelgracht met uitgangspuntennotitie (2023/1382512) in commissie Beheer 2 november 2023

Kenmerk: 2024/648528

1/15

Besluit College d.d. 28 mei 2024

1. het college stelt het voorstel aan de raad vast. de secretaris,

Ontwerp-besluit Raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

de burgemeester,

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. De kaderstellende startnotitie vast te stellen voor de herinrichting van de Gedempte Oostersingelgracht / Groene Singel, met programma van eisen en schets de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding De Gedempte Oostersingelgracht is een brede weg tussen de Scheepmakersdijkbuurt en NS Treinmodernisering. De Scheepmakersdijkbuurt is een sterk versteende buurt met een grote verscheidenheid aan bewoners en bebouwing. De afgelopen 15 jaar zijn hier veel nieuwe woningen gebouwd ten noorden van de Papentorenvest, terwijl de buurt ten zuiden van de Papentorenvest onderdeel is van de krappe historische binnenstad. Met de komst van onderwijs, werk, ontspanning en evenementen in de voormalige Koepelgevangenis is het publiek nog groter en gevarieerder geworden. Dat vraagt om een gezondere en groenere inrichting van de Gedempte Oostersingelgracht die uitnodigt tot bewegen, ontmoeten en verblijven. Gelijktijdig biedt dit kansen om hier belangrijke doelstellingen als klimaatadaptatie en de mobiliteitstransitie vorm te geven. Ook is hier groot onderhoud nodig aan de weg en moeten de verkeersregelinstallaties worden vervangen. Figuur 1: Scopegebied Groene Singel

In 2020 en 2021 namen bewoners het heft in handen en hebben zij met breed draagvlak een initiatief opgestart om de

Kenmerk: 2024/648528

en herinrichting Gedempte Oostersingelgracht

2/15

Gedempte Oostersingelgracht te vergroenen. De gemeenteraad omarmde dit initiatief en nam de Groene Singel op in het Investeringsprogramma. In het coalitieakkoord 2022-2026 wordt de vergroening zelfs benoemd als icoonproject. Om de transformatie vorm te geven is er een kaderstellende startnotitie opgesteld met programma van eisen en schets. Deze stukken vormen de uitgangspunten en kaders voor de ontwerpfase.

2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. De kaderstellende startnotitie vast te stellen voor de herinrichting van de Gedempte Oostersingelgracht / Groene Singel, met bijbehorend programma van eisen en schets

3. Beoogd resultaat Met de kaderstellende startnotitie, het programma van eisen en de schets legt de gemeenteraad de randvoorwaarden vast waaraan het ontwerp voor de herinrichting van de Gedempte Oostersingelgracht naar de Groene Singel moet voldoen. De in oktober 2023 vastgestelde uitgangspuntennotitie benoemt de hoofddoelstelling: versmallen van de weg totdat alleen de oostelijke spooronderdoorgang nog voor autoverkeer toegankelijk is. Hiermee ontstaat de mogelijkheid om de huidige westelijke rijbaan te verwijderen en de vrijkomende ruimte te vergroenen. In de bijgevoegde startnotitie worden diverse dilemma’s afgewogen en de uitgangspunten voor het ontwerp nader toegelicht. Het voorgestelde schetsontwerp is uitvoerbaar en realistisch binnen het huidige verkeerssysteem zonder aanvullende mobiliteitsingrepen, en zonder dat dit significante impact heeft op de bereikbaarheid.

4. Argumenten 4.1 We maken ruimte voor een ruime groenvoorziening met mogelijkheden voor verblijf, ontmoeting, sport en spel, ecologie en klimaatadaptatie (groenparagraaf) De Scheepmakersdijkbuurt heeft een flink tekort aan groen. Het onverharde oppervlak bedraagt slechts 5% waar 30% wenselijk is en er ontbreekt een grootschalige groenvoorziening in de directe omgeving. De Esplanade en de Bolwerken, de dichtstbijzijnde parken, zijn bovendien moeilijk bereikbaar door een flinke barrière.

Kenmerk: 2024/648528

3/15

Door de westelijke rijbaan van de Gedempte Oostersingelgracht te verwijderen, maken we ten noorden van de Papentorenvest maar liefst 3.000 tot 3.500 m2 extra groenoppervlak. Deze ruimte kan gebruikt worden voor sociale doelen, zoals ontmoeting en buurtevenementen, voor gezondheidsdoelen, zoals sport- en speelvoorzieningen, ecologische doelen en klimaatdoelen. De exacte invulling van deze groene ruimte wordt bepaald in een participatietraject met bewoners en andere stakeholders, dat aan begin van de ontwerpfase zal plaatsvinden. Ten zuiden van de Papentorenvest komt ruimte voor circa 1.000 m2 extra groen waar op termijn een deel kan worden omgevormd naar oppervlaktewater. Alle bestaande bomen binnen het projectgebied blijven behouden. Met name de monumentale bomen lands de oostzijde van de weg en bij de bestaande parkeerplaatsen aan de Oostvest vormen een waardevolle structuur. Door verharding weg te nemen, krijgen deze bomen meer ondergrondse groeiruimte. De jonge bomen langs de westzijde van de Gedempte Oostersingelgracht worden mogelijk verplant, afhankelijk van de definitieve inrichting van de groenvoorziening.

4.2 We reserveren ruimte langs de Papentorenvest en langs de zuidelijke Oostvest voor toekomstig niet-doorvaarbaar water naar de Amsterdamsevaart In de Structuurvisie Openbare Ruimte, de ontwikkelvisie Spaarnesprong en de ambitiekaart Haarlemse Wateren, alle uit de periode 20172018, is de ambitie opgenomen om water terug te brengen langs de Papentorenvest, de zuidelijke Gedempte Oostersingelgracht en de Amsterdamsevaart. Dit draagt bij aan de ruimtelijke kwaliteit door herstel van de historische singels en, als het om doorvaarbaar water gaat, verbetert het de mogelijkheden voor recreatie. Het Plan Stedelijk Water 2024-2033 benadrukt het belang van het opengraven van de Amsterdamsevaart voor klimaatadaptatie met een beperkte breedte. Hiervoor is budget opgenomen in het Uitvoeringsprogramma. De noodzaak voor Figuur 2: Ambitie Spaarnesprong zoals opgenomen water langs de Gedempte Oostersingelgracht en in ontwikkelvisie (2017) de Papentorenvest is hier minder duidelijk. Voor het maken van doorvaarbaar water of van water met een hogere ruimtelijke kwaliteit, is een (veel) hoger budget nodig dan is opgenomen in het Plan Stedelijk Water. Dat geldt zeker in stedelijk gebied waar kades en bruggen noodzakelijk zijn voor de benodigde breedte en doorvaarhoogte. Ook

Kenmerk: 2024/648528

4/15

vraagt doorvaarbaarheid ruimte voor ruime bochtstralen en om de bruggen op de benodigde hoogte te laten aanlanden. In het Programma van Eisen is er daarom voor gekozen om ruimte te reserveren voor nietdoorvaarbaar oppervlaktewater. Langs de Papentorenvest en de zuidelijke Oostvest komt voldoende ruimte voor een watergang van enkele meters breed met schuine oevers, verbonden met duikers. Er is niet voor gekozen om alvast te anticiperen op doorvaarbaar water. Het daadwerkelijk graven van dit oppervlaktewater is niet opgenomen in het project, gezien de ontbrekende dekking voor deze investering en omdat de Papentorenvest nog niet kan worden opengegraven voorbij de Oostvest. Wel wordt het hemelwater afgekoppeld om de druk op de riolering te verminderen en te voorkomen dat schoon water naar de afvalwaterzuivering wordt afgevoerd. 4.3 De mobiliteitstransitie krijgt ruim baan op de Gedempte Oostersingelgracht Fietsers en bussen krijgen meer ruimte en comfort. Dit project realiseert het eerste deel van de fietsring en maakt de weg klaar voor HOV-bussen en BRT1-bussen in de toekomst. Fietsring De fietsring wordt aangelegd als geasfalteerd tweerichtingsfietspad. Het sluit aan de zuidzijde aan op de bestaande fietsstructuur langs de Herensingel en over de Langebrug en volgt het bestaande fietspadtracé langs de Gedempte Herensingel en de werkplaats van NS Treinmodernisering (NSTM).

Bij de Papentorenvest steekt de fietsring de Gedempte Oostersingelgracht over en sluit aan op de bestaande fietsonderdoorgang onder het spoor. In de vervolgfase wordt bekeken of de fietsring hier als fietsstraat gecombineerd kan worden met de Oostvest of als tweerichtingsfietspad dichter tegen de weg komt te liggen. Dit heeft gevolgen voor de omvang en bereikbaarheid van de groenvoorziening en staat open voor gesprekken met de buurt en de Fietsersbond. De verbinding met de Waarderpolder via het fietspad naar de Voormalige Oudeweg blijft behouden. De fietsring sluit ook zo goed mogelijk aan op de F200 langs de Amsterdamsevaart. Fietsers naar de binnenstad en de Lange Herenvest kunnen gebruik maken van de route over de zuidelijke Oostvest. Bussen Op dit moment rijden er geen bussen over de Gedempte Oostersingelgracht, maar het is in de toekomst een aantrekkelijke route voor bussen om snel van de nieuwe OV-hub Nieuw Zuid naar het station te rijden zonder de binnenstad te belasten. De kans is groot dat lijn 244, de spitslijn tussen Amsterdam-Zuid en het Delftplein, binnen enkele jaren terugkeert via de route Lange Herenvest – Gedempte Oostersingelgracht – Prinsenbrug. De provincie en de Vervoersregio Amsterdam signaleren nog wel enkele uitdagingen om meer bussen op dit traject in te zetten. Die liggen buiten

1

Bus Rapid Transport: volgende generatie R-Net-lijnen (metrobus) met hoge frequentie, comfort en snelheid

Kenmerk: 2024/648528

5/15

de scope van dit project, zoals de vormgeving van een goed functionerende eindhalte aan de noordzijde van het station en de doorstroming op de Prinsenbrug. De maximumsnelheid blijft 50 km/u en de schets voorziet in reserveringen voor bus(opstel)stroken en bushaltes rondom de Papentorenvest. 4.4 We versmallen de Gedempte Oostersingelgracht voor autoverkeer maar maken geen afsluiting De Gedempte Oostersingelgracht fungeert momenteel als route voor twee verschillende omvangrijke groepen automobilisten: 1. Regionaal oost-westverkeer: Dit verkeer, dat bij voorkeur de Oudeweg neemt, kiest nu vaak voor de snellere route via de Amsterdamsevaart en de Gedempte Oostersingelgracht. Van dit verkeer zal, op basis van het mobiliteitsbeleid, een groter deel van de Oudeweg gebruik moeten gaan maken. 2. Lokaal noord-zuidverkeer: Dit verkeer rijdt vanuit Haarlem-Noord via de Gedempte Oostersingelgracht naar Schalkwijk. De Gedempte Oostersingelgracht blijft voor dit autoverkeer een noodzakelijke verbinding. Hieronder bevinden zich overigens ook automobilisten die deze route gebruiken om van Haarlem-Noord via de Schipholweg op de A9 te komen. Deze automobilisten zullen vaker van de Oudeweg gebruik moeten maken.

Gedempte Oostersingelgracht

Figuur 3: Plaats Gedempte Oostersingelgracht in mobiliteitsnetwerk Haarlem, afbeelding uit Redeneerlijn Mobiliteitsbeleid (2023)

Kenmerk: 2024/648528

6/15

Beide groepen komen over de Prinsenbrug en vervolgen hun weg via de Amsterdamsevaart. Dat betekent dat het overgrote deel van de auto’s op de Gedempte Oostersingelgracht dezelfde richtingen volgt. Er zijn diverse scenario’s in het verkeersmodel doorgerekend om de effecten van verschillende maatregelen op of rondom de Gedempte Oostersingelgracht te analyseren. Uit deze analyse bleek dat ‘harde’ verkeersmaatregelen op de Gedempte Oostersingelgracht, zoals een afsluiting of het onmogelijk maken van bepaalde afslagbewegingen, hetzij onvoldoende positief effect hebben, hetzij grotere negatieve dan positieve effecten hebben. ‘Harde’ verkeersmaatregelen op de hoofdrichting Prinsenbrug – Amsterdamsevaart v.v. zelf leiden tot veel minder auto’s op de Gedempte Oostersingelgracht maar tot veel meer overlast van doorgaand verkeer in omliggende buurten. De twee belangrijkste redenen dat de auto’s zich verplaatsen naar de buurten en niet naar andere gebiedsontsluitingswegen zijn: 1. Alternatieve routes voor het lokale noord-zuidverkeer zijn schaars door het ontbreken van spoorkruisingen in oostelijke richting. 2. In vergelijking met de Amsterdamsevaart is de doorstroming op de Oudeweg nog niet gunstig genoeg om te verwachten dat substantieel meer autoverkeer van de Oudeweg gebruik gaat maken.

‘Harde’ verkeersmaatregelen op andere richtingen dan de hoofdrichting zijn ook onderzocht, maar die hebben een heel beperkt effect op het aantal auto’s op de Gedempte Oostersingelgracht. Bovendien beïnvloeden die maatregelen eerder ander lokaal autoverkeer, bijvoorbeeld van en naar de Waarderpolder, dan het regionale oost-westverkeer. In plaats van een ‘harde’ verkeersmaatregel wordt er daarom een versmalling van de Gedempte Oostersingelgracht voorgesteld waarbij op de meeste plekken in beide richtingen twee rijstroken of opstelstroken komen. Waar een derde opstelstrook nodig is, wordt de rijbaan in de andere richting teruggebracht tot één rijstrook. Dit gebeurt tussen de Oudeweg en iets ten zuiden van het spoorviaduct. Op deze manier kan de verkeersafwikkeling via de Gedempte Oostersingelgracht nog worden gereguleerd. Deze versmalling wordt mogelijk door reeds vastgestelde aanpassingen aan het netwerk, met name het terugbrengen van de maximum snelheid op de oostelijke Amsterdamsevaart naar 50 km/u. Toch blijven, vooral in de avondspits, twee opstelstroken noodzakelijk om bij de Oudeweg links te gaan naar de Prinsenbrug. Ook de richting links naar de Amsterdamsevaart is een drukke richting, maar dan in de ochtendspits.

Het programma van eisen en de schets komen daardoor zo goed mogelijk tegemoet aan de bestaande hoeveelheid autoverkeer en de verwachte ontwikkeling in de nabije toekomst met benutting van enkel de oostelijke tunnelonderdoorgang. Op de drukste momenten van de spits

Kenmerk: 2024/648528

7/15

zullen er wachtrijen ontstaan voor de verkeerslichten, zeker tijdens of na openingen van de Prinsenbrug. Dat is met de huidige inrichting ook het geval.

Figuur 4: PvE-schets Gedempte Oostersingelgracht ter plaatse van het spoorviaduct en de Oudeweg

Om in de toekomst bussen in noordelijke richting meer doorstroming te bieden, kan een opstelstrook voor auto’s voor de kruising met de Oudeweg relatief gemakkelijk worden omgebouwd tot een busopstelstrook. Het is dan wel nodig dat een groter deel van het autoverkeer de Oudeweg gaat gebruiken. Hiervoor zijn aanvullende maatregelen noodzakelijk op andere locaties in de Oostcorridor, waarbij de doorstroming op de Oudeweg wordt verbeterd en de doorstroming op de Amsterdamsevaart wordt beperkt. In zuidelijke richting lijkt voor bussen een strook vereist naast de rechtsafstrook voor de Papentorenvest, maar ook dit is afhankelijk van het aantal automobilisten dat deze route blijft nemen en daarmee de doorstroming van de bus belemmert. 4.5 We kiezen voor een klimaatadaptieve en CO2-arme inrichting en voor zoveel mogelijk circulair materiaal (duurzaamheidsparagraaf) Door helder te kiezen voor de zes opgaven van de Omgevingsvisie, krijgt de Groene Singel een inrichting die maximaal bijdraagt aan duurzaamheid. Vergroening en vernatting zorgen voor een betere leefbaarheid, meer biodiversiteit en helpen bij het tegengaan van hittestress en wateroverlast bij hevige neerslag. De nadruk op duurzame mobiliteitsvormen leidt tot minder CO2-uitstoot en betere gezondheid. Het inrichten van verblijfsfuncties met de mogelijkheid om te bewegen helpt het sociale en persoonlijke welzijn.

Kenmerk: 2024/648528

8/15

Duurzaamheid staat centraal bij de materiaalkeuze. In de ontwerpfase wordt dan ook kritisch bekeken of bestaand materiaal hergebruikt kan worden. Als dat niet mogelijk is, wordt er gekozen voor nieuw materiaal met een lange levensduur dat in de toekomst makkelijk herbruikbaar is en dat een minimale milieubelasting heeft tijdens de productie. 4.6 Het traject vindt plaats in nauwe samenspraak met de bewoners van de Scheepmakersdijkbuurt Het plan voor de Groene Singel is een initiatief van een aantal bewoners van de Scheepmakersdijkbuurt, met brede steun vanuit de buurt. De bewoners spelen een actieve rol in het project. Over de gekozen vorm van co-creatie is de gemeenteraad in oktober 2023 geïnformeerd. In de terminologie van het nieuwe participatiebeleid komt dat overeen met ‘meewerken’. Zo nemen ze deel aan de stuurgroep, waar ze met de ambtelijke opdrachtgevers het projectteam aansturen en zorgen voor een efficiënt proces. Tevens bewaken ze de verbinding met de buurt door onder andere informatieavonden te organiseren samen met de gemeente. Daarnaast hebben verschillende bewoners enkele keren deelgenomen aan inhoudelijke overleggen en feedback geleverd op de documenten. Naast de directe betrokkenheid van deze bewoners van de Scheepmakersdijkbuurt, zijn de afgelopen maanden gesprekken gevoerd met diverse stakeholders (‘meedenkers’).

Dit waren onder andere het Platform Groen, het Platform Toegankelijkheid, concessieverleners voor het openbaar vervoer, Rover en de Fietsersbond. De input van deze organisaties is opgenomen in de Klanteisspecificatie.

Figuur 5: Stakeholderanalyse

Kenmerk: 2024/648528

9/15

De ontwerpfase begint met een participatietraject. In die fase wordt weer gesproken met de meer georganiseerde stakeholders, maar vinden er ook brede participatiebijeenkomsten plaats met bewoners, ondernemers en studenten in de Scheepmakersdijkbuurt. De vrijgekomen ruimte en de mogelijkheid om deze in te richten voor verblijf en recreatie door huidige en toekomstige bewoners, studenten en ondernemers, zullen tijdens deze bijeenkomsten besproken worden. De invulling zal plaatsvinden binnen de kaders van het Programma van Eisen. Ook gedurende de verdere fases zullen bewoners een actieve rol blijven spelen in de stuurgroep en als meedenkers. 4.7 Andere ontwikkelingen in de omgeving hebben invloed op het ontwerp De ontwikkeling van de Groene Singel is geen opzichzelfstaand project. Diverse andere projecten in de omgeving hebben invloed op het ontwerp en de inrichting van de singel. Koepelterrein Bewoners, studenten, ondernemers en bezoekers van het Koepelterrein zullen straks gebruikmaken van de Groene Singel. Dit betekent dat er extra aandacht moet zijn voor fietsroutes en aansluiting op het OV, verblijfsplekken en recreatieve mogelijkheden. De toekomstige parkeergarage onder het Koepelterrein krijgt een ontsluiting aan de Oostvest. Om de verkeersdruk in de buurtstraten te beperken, wordt de Oostvest volledig aangesloten op de Papentorenvest.

Hierdoor kunnen auto's snel de doorgaande wegen bereiken. Kavel 2B Het parkeerterrein aan de Oudeweg, dat de gemeente momenteel gedeeltelijk verhuurd aan NSTM, wordt omgevormd tot een parkeergelegenheid voor bewoners en bezoekers van buurten met een hoge parkeerdruk. Deze parkeervoorziening kan de parkeerdruk in de Scheepmakersdijkbuurt verminderen en gedeeltelijk parkeerplaatsen compenseren die worden verwijderd bij de inrichting van de Groene Singel en bij een toekomstige herinrichting van de Papentorenvest. Het is belangrijk dat dit parkeerterrein voor voetgangers goed verbonden wordt met de buurt en de binnenstad. Oostcorridor Er is een belangrijke relatie met andere ontwikkeling op en rondom de Oudeweg en de Amsterdamsevaart (Oostcorridor).  Het Kegge- en Stastokviaduct binnen ontwikkelzone Oostpoort is momenteel de enige fietsen autoverbinding over het spoor ten oosten van de Gedempte Oostersingelgracht. De ontwikkeling van woningen in Oostpoort vereist bovendien de verkeerskundige afwaardering van het oostelijke deel van de Amsterdamsevaart.  De doorstroming van de Oudeweg moet, op basis van het mobiliteitsbeleid, al in de huidige situatie worden verbeterd. De toekomstige ontwikkeling van de zuidstrook van de Waarderpolder heeft impact op de doorstroming en bereikbaarheid via de Oudeweg.

Ook verkeersveiligheid op kruisingen van de Oudeweg is een belangrijke factor, vooral de kruising met de Fustweg en Nijverheidsweg.

Kenmerk: 2024/648528

10/15

De combinatie van een verbeterde doorstroming op de Oudeweg en de verkeerskundige afwaardering van de Amsterdamsevaart, moet op termijn een groter deel van het oost-westverkeer via de N200 laten verlopen. Dit heeft impact op de hoeveelheid autoverkeer dat de Gedempte Oostersingelgracht gebruikt. Papentorenvest en Amsterdamsevaart De Papentorenvest en het westelijke deel van de Amsterdamsevaart worden de komende 5 tot 10 jaar opnieuw ingericht. In de Amsterdamsevaart komt er uit oogpunt van klimaatadaptatie oppervlaktewater in plaats van de bestaande lange duiker. De Amsterdamsevaart behoudt de functie voor verkeer van en naar Haarlem Oost en Centrum-Zuid. De kruising met de Gedempte Oostersingelgracht moet hierop worden afgestemd. De Papentorenvest krijgt waarschijnlijk een geheel andere inrichting, als een gewone straat waar 30 km/u wordt gereden en waar ruimte is voor groen en water aan de zijde van de Koepel. Vanwege de aanwezigheid van bussen kan een vrijliggend fietspad wenselijk zijn. Om de kruising van de Gedempte Oostersingelgracht met de Papentorenvest toekomstbestendig vorm te geven, moet die ook goed kunnen aansluiten op het toekomstige profiel van de Papentorenvest. Tijdelijk zal er ook op de bestaande situatie moeten worden aangesloten.

Het risico bestaat dat een toekomstbestendige inrichting van deze kruising flinke impact heeft op de bestaande inrichting van het oostelijke deel van de Papentorenvest, bijvoorbeeld op een aantal parkeerplaatsen en op de bestaande ventweg. Op weg naar het Voorlopig Ontwerp worden alvast principeprofielen gemaakt voor de Papentorenvest en de Amsterdamsevaart zodat zo goed mogelijk op de toekomstige situatie kan worden aangesloten. In het ontwerpproces van de Groene Singel wordt nauw samengewerkt met de betrokken partijen bij de genoemde ontwikkelingen. Dit zorgt voor een integrale aanpak en een ontwerp dat aansluit bij de bredere ambities voor de omgeving. 4.8 Financiën Voor de vergroening van de Gedempte Oostersingelgracht en de aanleg van de fietsring is in het Investeringsprogramma bij de Programmabegroting 2024-2028 een specifiek benoemd budget beschikbaar gesteld van € 5,9 mln (posten SOR.029, OR.021 en OR.029). Bij de Kadernota wordt op deze posten een indexatie voorzien van 6,5% waardoor het opgenomen budget € 6,3 mln is. Daarnaast zijn er onderhoudsinterventies voor de vervanging van de verkeerslichten en de openbare verlichting (beide IP MN) en voor de aanleg van drainage en hemelwaterriool (IP 63.19). Het schetsontwerp is geraamd op circa € 8,9 mln.

De kosten van de vervanging van de verkeerslichten, de openbare verlichting en van de aanleg van drainage en hemelwaterriool bedragen binnen deze raming € 2,1 mln waardoor de inrichtingskosten buiten de onderhoudsinterventies € 6,8 mln bedragen

Kenmerk: 2024/648528

11/15

Naast de dekking in het Investeringsprogramma is de subsidie Kleine Infra (provincie Noord-Holland) waarschijnlijk beschikbaar voor de verbetering van de verkeersveiligheid. Of dat daadwerkelijk zo is en om welke omvang het gaat, is afhankelijk van de inhoud van de regeling die jaarlijks iets kan wijzigen. Gezien de verwachte omvang van de subsidiabele kosten bedraagt een redelijk te verwachten subsidie uit de regeling Kleine Infra € 1,0 tot € 1,5 mln. Een risico is de maximale omvang van de subsidiabele activiteiten die momenteel staat op € 3,5 mln. Met de provincie zal in de volgende fase worden besproken welke activiteiten als subsidiabel kunnen worden gezien. Deze grove eerste inschatting laat zien dat de kosten voor de inrichting van de Groene Singel op basis van deze startnotitie, het Programma van Eisen en de schets in redelijke verhouding staan tot de opgenomen investeringen in het Investeringsprogramma voor de vergroening en de fietsring. Bij het Voorlopig Ontwerp zal een nauwkeurigere raming worden gemaakt. Dat is ook het moment waarop een betere inschatting kan worden gemaakt van de te verwachten subsidie. 5.

Risico’s en kanttekeningen 5.1 Er zijn, vooral verkeerskundig, veel raakvlakken met andere ontwikkelingen en actoren die actief zijn rondom de Oostcorridor De herinrichting van de Gedempte Oostersingelgracht is onlosmakelijk verbonden met de realisatie van het gemeentelijke mobiliteitsbeleid, gericht op betere bereikbaarheid, meer comfort en veiligheid voor fietsers en ov-reizigers. Voor auto’s moet de N200-route nog meer worden verlegd naar de Oudeweg. Ontwikkelingen en maatregelen elders in het netwerk beïnvloeden de druk van autoverkeer op de Gedempte Oostersingelgracht aanzienlijk. ‘Harde’ maatregelen op de singel zelf hebben een beperkt effect of leiden zelfs tot ongewenste neveneffecten. In het gewenste eindbeeld van de mobiliteitstransitie en volgens de redeneerlijn bij het mobiliteitsbeleid is de Gedempte Oostersingelgracht geen route meer voor regionaal oostwestverkeer. Om dat te bereiken is het noodzakelijk dat, samen met de stakeholders, voortdurend en consequent stappen gezet blijven worden langs de gehele route van de oude en nieuwe N200, zowel de Amsterdamsevaart als de Oudeweg. 5.2 De ondergrond en constructie zijn bepalend voor de kosten en de planning De ondergrondse situatie van de Gedempte Oostersingelgracht speelt een belangrijke rol in de kosten en de planning van de herinrichtingsplannen.

In de ontwerpfase zal dan ook onderzoek worden uitgevoerd naar de milieukundige kwaliteit van de bodem, het asfalt en de fundering. Deze aspecten vormen de grootste financiële risico’s van het project. Daarnaast vormen ook kabels en leidingen een risico, met name voor de planning. De exacte ligging van de kabels en leidingen, evenals de aanwezigheid van bovengrondse nutsruimtes, kan de ontwerpmogelijkheden voor Groene Singel beperken. Verplaatsing van een deel van de kabels en

Kenmerk: 2024/648528

12/15

leidingen door nutsbedrijven kan noodzakelijk zijn. Dit proces is echter vaak tijdrovend en complex, door gebrek aan capaciteit bij de nutsbedrijven. Tenslotte zijn de mogelijkheden voor ontwikkeling van de vrijkomende tunnelonderdoorgang onderzocht en de wijze waarop Prorail daarbij betrokken moet zijn. In de ontwerpfase zal worden nagedacht over de toekomstige functie van deze onderdoorgang. Als die functie constructieve aanpassingen vraagt aan de tunnelbak, betekent dit dat we afhankelijker zijn van Prorail. Dat geeft risico’s op het gebied van financiën en planning. 5.3 De raming op basis van de schets is grof en kent een onzekerheidsmarge De gemaakte raming is nog zeer grof. Er zijn in die raming posten opgenomen om een goede nauwkeurigheid te krijgen. Zo is er rekening gehouden met nog te detailleren kostenposten en met de risico’s op basis van een risicoscan. Deze risico’s zijn niet allemaal automatisch gedekt door deze raming omdat ieder risico ook een bepaalde kans van optreden heeft. Als er meer risico’s optreden dan op dit moment worden verwacht, kunnen de kosten nog aanzienlijk stijgen. Naast de opgenomen opslagen voor risico’s en nader te detailleren kosten, is de onzekerheidsmarge van de raming zo’n 25%.

5.4 Samenloop met bouw rondom de Koepel, op Kavel 2B en andere ontwikkelingen De uitvoering van de herinrichting van de Gedempte Oostersingelgracht moet zorgvuldig worden afgestemd met de planning van de bouwprojecten op de Koepel en Kavel 2B, maar ook met projecten op doorgaande wegen in de omgeving, zoals de bouw van de OV-hub Nieuw Zuid, de aanpassing van kruispunt Oudeweg-Fustweg en de aanpassingen aan de doorgaande wegen bij Oostpoort. In ieder geval zullen de tijdelijke verkeersmaatregelen moeten worden gecoördineerd om de stad en voorzieningen bereikbaar te houden wanneer één of meer van deze projecten gelijktijdig worden uitgevoerd. Een speciale samenhang bestaat met de ontwikkeling van de Koepelgarage en Kavel 2B als die voorzien in compensatie van parkeerplaatsen die verdwijnen binnen de scope van dit project. In de vervolgfases van het project zal de timing van de uitvoeringsplanning nauwkeurig worden uitgewerkt. Dit omvat een gedetailleerde afstemming met de betrokken partijen bij de bouwprojecten op het Koepel-terrein en Kavel 2B, evenals met de wegbeheerders en andere stakeholders in de omgeving.

5.5 Het alsnog aanleggen van doorvaarbaar water in de toekomst, betekent ook dat er investeringen nodig zijn aan de nu in te richten wegen Uitgangspunt voor het ontwerp is dat er ruimte wordt opgenomen voor toekomstig nietdoorvaarbaar water in de Papentorenvest en de zuidelijke Gedempte Oostersingelgracht. Er wordt vooruitgelopen op de aanleg van oppervlaktewater verbonden met duikers, maar niet op toekomstige bruggen of bochten met voldoende doorzicht. Als in de toekomst besloten wordt om

Kenmerk: 2024/648528

13/15

water toch doorvaarbaar te maken, zijn aanzienlijke aanpassingen aan de straten nodig. Dit omvat de bouw van meerdere bruggen en de daarvoor benodigde ophoging van het maaiveld. Deze aanpassingen brengen hoge kosten met zich mee, die momenteel niet voorzien zijn in het investeringsprogramma, en hebben een behoorlijke impact op de omgeving. 5.6 Het toekomstige profiel van de Papentorenvest lijkt sterk anders te worden dan het huidige profiel waardoor een toekomstigbestendige aansluiting lastig kan worden Om te voorkomen dat de kruising Papentorenvest – Gedempte Oostersingelgracht in de toekomst moet worden aangepast, is het wenselijk de kruising nu al zodanig te ontwerpen dat deze flexibel aansluit op zowel het huidige als op het toekomstige profiel van de Papentorenvest. Dit betekent dat er bij het ontwerpen van de kruising rekening moet worden gehouden met de ruimtebehoefte van beide profielen. Hierdoor wordt kapitaalvernietiging voorkomen en wordt de toekomstige flexibiliteit gewaardborgd. Het risico bestaat echter dat het huidige en het toekomstige profiel van de Papentorenvest dusdanig van elkaar verschillen dat een inrichting die op beide goed aansluit lastig is. Mogelijk moeten dan meer parkeerplaatsen vervallen of moet de ventweg van de Papentorenvest worden aangepast.

6. Uitvoering Na de vaststelling van deze startnotitie met programma van eisen kan de ontwerpfase worden gestart volgens het Haarlems Civiel Planproces. Dat betekent dat snel na de zomer participatie zal plaatsvinden met de buurt, met name over de inrichting van de groene verblijfsruimte. Daarnaast zullen diverse onderzoeken worden uitgevoerd en wordt de samenhang met raakvlakprojecten bewaakt om te komen tot een Voorlopig Ontwerp. De doelstelling is dat dit begin 2025 door het college kan worden vrijgegeven voor inspraak. Na inspraak volgt het Definitief Ontwerp dat, naar verwachting, in het najaar van 2025 aan de gemeenteraad kan worden voorgelegd.

Fase Initiatieffase Definitiefase

Ontwerpfase

Producten Plan van Aanpak Onderzoeken Kaderstellende startnotitie met PvE en schets Participatie VO vrijgeven voor inspraak DO vaststellen

Kenmerk: 2024/648528

Bevoegd

Raad

Planning gereed Q4 2023 – Q1 2024 Q1-Q2 2024 Q2-Q3 2024

B&W Raad

Q3-Q4 2024 Q1 2025 Q3-Q4 2025

14/15

Voorbereidingsfase

Realisatiefase

Technische uitwerking Vergunningen Werkvoorbereiding Start uitvoering Uitvoering gereed

B&W

Q4 2025 – Q1 2026 Q1 2026 Q2 2026 Q3 2026 Q2 2027

7. Bijlagen 1. Kaderstellende startnotitie met Programma van Eisen en schets

Kenmerk: 2024/648528

15/15