Transcript Gemeenteraad 30.11.2023

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 30 november 2023 1.

Opening en mededelingen

De voorzitter: Dames en heren, leden van de raad. Wilt u gaan zitten, de gesprekken staken, want de vergadering gaat beginnen. De rust wil nog niet ... ik ga het maar gewoon proberen. Ik open de vergadering. Ik heb als mededeling … wilt u de gesprekken onderling staken? Want er komen echt nog leuke bijdragen die u anders misschien niet zou kunnen volgen. Zelfs als ze niet leuk zijn is het toch de bedoeling dat u de bijdrage volgt. Er is één lid afwezig, dat is de heer Bruch van de VVD. Voor de rest zijn we nog niet helemaal compleet, want ik zie daar nog wel een zetel open. Dat is van de heer Van den Raadt, die is er wel want die heb ik al gesignaleerd dus die komt vast zo meteen. 2.

Afscheid en benoeming raadslid OPH

De voorzitter: Goed, wij beginnen met het afscheid van Frans Smit. Ik stel voor dat u even de klok stilzet. Dat dat lijkt me goed, want Smit is een bijzonder raadslid. Ik ga er even bij staan als ik iets zeg. Niet zomaar een raadslid die afscheid neemt, maar een bijzonder raadslid. Niet alleen doordat hij van alle raadsleden denk ik het meest herkenbaar zich kleedt. Want soms dan wordt iets gezegd en dan zeg ik Frans Smit, dan zeggen ze o dat is die man met dat geruite jasje. Dat is inderdaad bijna altijd jouw kleding, maar er zijn meer dingen waardoor je opvalt. Eén van die dingen is bijvoorbeeld de worsteling met de spreektijd. Je maakt hem vaak vol, maar dan op een gegeven moment dan is je spreektijd voorbij, maar dan zijn er onderwerpen waar je eigenlijk toch nog iets van wil zeggen. Meestal begin je dan te zeggen voorzitter van de orde. Maar als duidelijk is dat het daar toch eigenlijk niks mee te maken hebt, dan zeg je maar voorzitter, dit is even heel belangrijk. Dat klinkt dan op een zodanige wijze dat je bijna zover zou komen om te denken dan moet het toch doorgaan. We kwamen er altijd wel uit. Je bent van 2014 tot 2023 raadslid geweest. Hebt die periode altijd in een tweepersoonsfractie gezeten. Je was lid van de Commissie Bestuur en de Commissie Samenleving, maar het was heel opvallend dat jij voor geen enkel onderwerp je hand omdraaide.

Jij sprak in de raad over bijna alles. Maar, het meest hadden wij de indruk dat je toch opleefde als het over financiën ging. Ik heb in de krant gelezen dat je toch vindt dat dat niet helemaal recht doet aan jouw inzet als raadslid. Want, je probeerde altijd je punten te maken op het gebied van financiën. Je voelde je daar ook heel erg bij betrokken. Je had dat je deskundigheid in, maar je wilde in de eerste plaats opkomen voor de belangen van de Haarlemmers. Vaak genoeg waren er in de voorstellen punten waar jij dan je kritische noten bij had. Omdat je het gevoel had dat daar met de belangen van omwonenden of van mensen die daar op een bepaalde manier niet in dat beleid voldoende gekend waren, dat daar onvoldoende rekening mee gehouden was. Jouw voorliefde voor de financiën kwam ook tot uiting in het feit dat je jarenlang voorzitter geweest bent van de Rekenkamercommissie. Dat deed je op een dusdanige wijze, daarbij vroeg je ook altijd als je in die hoedanigheid het woord ging voeren altijd als eerste, kan de klok uit? Maar je deed dat gedreven en op een zodanige wijze dat toen je dat ook niet meer was, dat heel veel mensen toch zoiets hadden Frans was toch voorzitter van de Rekenkamercommissie? Maar je bent ook een hele periode het niet geweest en het toen weer geworden omdat iedereen zoiets had van het past hem gewoon. Je was daarna ook lid van de auditcommissie.

Goed, die financiële bijdrage van jou bij vriend en vijand gevreesd. Want altijd vond je wel punten waar jij de scherpe en kritische beschouwingen bij kon houden. Die jij als oppositielid, want zo voelde je het vaak ook, wilde houden. Je hebt ook regelmatig kritisch gepraat over de invloed van ambtenaren. Ik heb mij lang afgevraagd hoe komt dat nu precies> Dat jij denkt dat niet dat gezelschap achter deze tafel de boosdoener is, maar dat daarachter nog allerlei anderen zitten die daar misschien ook wel geen goede rol in

1

spelen. Dat is natuurlijk niet aan de orde, want het college is gewoon verantwoordelijk en niet de ambtenaren. Maar toen ik erachter kwam dat jij zelf je carrière hier ook bij de gemeente Haarlem, ik weet niet of je hier begonnen bent, maar je hebt hier ook jaren als ambtenaar gewerkt. Toen dacht ik aha, jij weet wel ongeveer hoe dat werkt kennelijk. Goed. Als raadsvertegenwoordiger ben je ook regelmatig opgetreden. Want wat ik tot nog toe zei, die scherpe opmerkingen voor Haarlemmers over financiën, kritisch, oppositie. Maar een hele andere rol kon jij spelen op het moment dat je voorzitter was. Bijvoorbeeld van de Rekenkamer commissie, ik heb daar van verschillende mensen van gehoord hoe gedreven je dat deed, maar ook hoe vriendelijk, hoe attent en dat je daar dan echt als voorzitter floreerde. Hetzelfde heb ik ook gezien toen jij de raadsvertegenwoordiger was bij de samenwerking in Zuid-Kennemerland. Van iedere gemeente was er gevraagd om een raadslid die meedacht over hoe moet die samenwerking vorm krijgen. Dat heb jij in namens Haarlem gedaan en daar had je een grote inbreng in. Het leuke is dat ik je toen ook op een hele andere manier heb zien functioneren.

Want toen de voorstellen uiteindelijk hier in de raad kwamen en er kwamen een aantal kritische vragen, toen dacht ik wat ga ik hierop zeggen? Maar voordat ik zelfs maar de kans had dat te doen, zei je voorzitter zal ik dat even toelichten? Jij lichtte dat rustig toe en daarna was de kritiek verdwenen. Dat is toch heel leuk om te zien dat je die rol dus ook uitstekend afgaat. Heel actief was je ook in de relatie met onze zustersteden. Je was bijna altijd present en anders was het overmacht. Bij de bezoeken in Osnabrück en in Anger. Als het contrabezoek aan Haarlem was, was jij altijd één van de raadsleden die ook daadwerkelijk actief betrokken was bij de ontvangst van de delegatie. Zozeer dat bijna iedereen in Osnabrück die kent de heer Frans. Ist Herr Frans nicht da? Maar ook in Anger. Angie is nog bijzonderder, want in Duitsland daar redden de meesten zich nog wel, maar in Frankrijk daar voelen velen zich toch wat onthand. Want hun Frans is onvoldoende en het Engels van de Fransen is ook niet altijd overweldigend. Maar dan was daar gelukkig Frans, die uitstekend Frans spreekt. Ja en Engels en andere talen. Maar in ieder geval, jij deed dat. Je deed dat met verve en in afwezigheid van de burgemeester heb ik me laten vertellen, ik kan er niet echt over meepraten want ik was er dan niet. Maar dan was jij een soort natuurlijke delegatieleider.

Overigens die liefde voor Frankrijk zat hem niet alleen in de zusterstad, maar dat was ook liefde voor het land, de taal, maar vooral ook één van de producten van dat land. Ik heb begrepen dat jouw kennis, ik heb er zelf trouwens ook op een gegeven moment iets van gezien. Jouw kennis van de wijn is buitengewoon bijzonder, op dat punt ben je zeker een expert. Wat ik ook heel leuk vond dat is dat je, dan kom ik toch weer even terug bij jouw raadslidmaatschap. Dat je soms iemand was die met een oplossing kwam, een bijdrage kwam waardoor iedereen dacht oké zo gaan we het maar doen. Ik herinner me nog toen ik hier nog niet zo lang burgemeester was, hadden we een toekomstvisie. De raad had daartoe besloten. Maar toen die klaar was en toen die door de raad moest worden vastgesteld toen dacht de raad o hemel wat moeten we hiermee? Een toekomstvisie. Toen heb jij de reddende formule gevonden. Als we het nu vaststellen als een vademecum. Iedereen keek elkaar aan, een vademecum? Geweldig dat is het. Dus toen kon die toekomstvisie alsnog worden vastgesteld als vademecum en daar doen we het nog steeds mee. Goed. Wat ook leuk was dat is de manier waarop jij als bijvoorbeeld kinderen, of schoolklassen op bezoek waren en raadsleden dan ook een rol speelden bij de ontvangst, hoe jij daar helemaal floreerde. Dat deed je geweldig, je vond het ook leuk om te doen.

Dus ook dat is iets wat jou kenmerkt. Ten slotte het persoonlijke meeleven bij lief en leed van collega's. Diverse keren als er wat bijzonders was, dan was jij één van degenen die dan ook echt persoonlijk informeerden hoe gaat het? Wat is er aan de hand? Dat meeleven dat is door mensen ook zeer gewaardeerd. Nu ben je zelf door gezondheidsproblemen die je eigenlijk al heel lang hebt, maar die je in deze fase extra last bezorgen in je nek. Er valt best mee te leven, je kunt er honderd mee worden, heb ik begrepen. Dus dat is een geruststellende gedachte. Ik kijk ook even naar je vrouw dat is toch mooi om te weten. Maar, dan moet je wel een klein beetje jezelf ontzien en al dat werk achter de computer wat je als raadslid doet. Al die stukken lezen, weer stukken schrijven, dat is eigenlijk heel onverstandig. Je hebt uiteindelijk daar de conclusie aan verbonden maar als ik het dan niet helemaal kan doen, dan wil ik het ook liever niet doen. Dan ga ik terugtreden en anderen vragen

2

om dat werk te gaan oppakken. Dat gaat nu gebeuren. Ik wil je namens de raad heel hartelijk bedanken voor je inzet, voor de bijzondere en persoonlijke wijze waarop je dat de afgelopen jaren vormgegeven hebt. Ik wens je samen met je vrouw nog hele, hele mooie en goede jaren toe. Hartelijk dank. Ja jij krijgt de gelegenheid om te antwoorden want daarom staat die klok stil. Nee, nog even wachten want ik heb begrepen dat er nog één enkel raadslid is die toch iets wil zeggen. Iedereen heeft al de Begrotingsraad om jou te bedanken, maar een enkeling die heeft nog een toegift. Te beginnen met jouw fractiegenoot Joyce Jacobs. Mevrouw Jacobsz: Zo microfoon aan, brilletje op en ik ben hartstikke zenuwachtig. Mooie woorden van de burgemeester. Wij wisten natuurlijk al dat je zou stoppen Frans met het raadswerk. Jouw lijf gaf het ook al een tijd aan dat het nu maar eens afgelopen moest zijn met de raadswerk. Want ons lichaam geeft signalen en signalen wat erop onbewust niveau zich afspeelt en je bleef doorgaan met inachtneming van deze signalen. Gewoon je best doen, meer kan je niet doen. Frans, je hebt meer dan je best gedaan. Ik lees het even op anders dan ga ik alle kanten weer op dat dat kennen jullie van mij. Bevlogenheid, betrokkenheid, gaan met die banaan. Vastbijten in bijvoorbeeld de parkeerregulering, de raadsvergaderingen, de kadernota en de begrotingsbehandelingen.

Dat is niet je best doen, dat is je bovenmatig presteren. Dat is topsport. Dat is ver over jouw grenzen gewoon je best doen gaan. Dat heb je gevoeld en geweten. Dat voelen, de pijn voelen, dat mocht echt niet te lang doorgaan. Nu stop je na bijna tien jaar met het raadswerk, stop je met raadslid en nog veel meer zijn. Eigenlijk kan je nog niet weg. Want ik ben nog lang niet klaar met leren, ik ben pas begonnen. Wat ik nog steeds van jou aan het leren ben, is de politieke taal spreken en begrijpen. Het hoge abstractieniveau van de gemeenteraad en het gemeentelijk apparaat te begrijpen en te spreken. Diplomatie, weten hoe de hazen lopen. Even rustig ademhalen, niet meteen erop los slaan, maar vertalen in goede vragen en verstandige bijdragen. Want dat vind ik zo knap van jou Frans. Dat je mijn warrige bijdrage, mijn emotionele verontwaardiging, de toch vaak schokkende input die ik vanuit het veld krijg zo mooi weet te vertalen in de bijdragen bij de vergaderingen met de gemeenteraad. Dan herken ik wat ik heb ingebracht, maar zo mooi geformuleerd daar zou ik zelf nooit opkomen. Gelukkig staat jouw opvolger alweer klaar die met zijn kennis, kunde en ervaring en de kunst om verstandig diplomatiek te zijn verstaat. Het hoge abstractieniveau kan vertalen én dat abstractieniveau kan laten landen. Want dat was zo mooi aan jou Frans.

Van hoog abstractieniveau neerdalen tot down-to-earth-niveau. Daar anderen in meenemen, daar mij in meenemen. Bij mij meestal andersom van de poten-in-de-klei-niveau naar het hogere abstractieniveau. De verbinding daartussen maken is de kracht van jouw raadslid zijn. De kracht van jouw mentorschap voor nieuwe raadsleden en die leerschool dat leren, daar ben ik nog lang niet klaar mee. Gelukkig woon je niet ver weg en zijn er genoeg manieren om indien nodig bij jouw advies in te kunnen winnen. Frans het ga je goed. Rust goed uit. Geniet vooral met Eugenie, en de dochters, en jouw kleindochter, en je familie, jouw dierbaren. Heel hartelijk dank voor jouw tien raadslidmaatschap. Ook voor jou vertrouwen om mij mee te laten doen bij de verkiezingen. Ook hartelijk dank voor jouw onbetaalbare bijdrage aan de Haarlemse samenleving en alles wat je voor alle Haarlemmers hebt gedaan. Om het zo prettig en zo fijn mogelijk te maken om in Haarlem te wonen, te werken en te leven. Dank daarvoor. Het ga je goed en het gaat je dierbaren goed. Veel succes geluk en goede gezondheid van mij. De voorzitter: Dank u wel. Dan wil Danny Van Leeuwen ook graag nog even het woord. De heer Van Leeuwen: Dank u wel voorzitter. Frans, onze eerste kennismaking was november 2015.

Vrijwilligers bij de vluchtelingenopvang van de Koepel die konden wel een steuntje gebruiken in hun rug om hun goede vrijwilligerswerk te doen. Was een bijeenkomst in de Pletterij, een debat ging daarover. Daaruit voort kwam een motie, een motie van meerdere partijen, maar jij was de penvoerder. Dat heb ik bijzonder in je gewaardeerd. Met mij heel veel Haarlemmers die toen bij de opvang betrokken waren. Het gaf inzicht in het

3

kompas dat je hebt, dat lokale initiatieven voor mensen in nood door de politiek kunnen worden gewaardeerd en daar het verschil gemaakt kunnen worden. Overigens, je wordt genoemd nu ook weer tot het financiële geweten van de raad. Ik wil daar niks aan afdoen, maar als ik de dekking van die motie bekijk, inzet van vrijwilligers in de Koepel verdient ondersteuning. Dan had je in 2015 in elk geval nog een weg te gaan, om dat financieel goed voor elkaar te krijgen. Maar de raad was op jouw hand en ging mee, dus dank daarvoor. In 2018 kwam ik zelf actief in deze politieke arena, om het maar zo te zeggen. Behalve flyeren hoort daar corvee bij. Dan sta je met zijn allen op die verkiezingsmarkt. Dat was, je begint al te wijzen, in februari is dat natuurlijk. Dus het is verrekte koud, het waait hard, het is nat en eigenlijk is er geen bal aan vond ik toen. Dus jouw flyertjes die gingen voor de zoveelste keer de lucht in en raakten de grond, kwamen in het water terecht. Wij stonden naast elkaar naast het stadhuis, eerste kraampje. Dus jij bukt je voor de zoveelste keer om die weggewaaide flyertjes op te pakken. Staat op en knalt met zo'n ongelooflijke knal op dat verkiezingsbord wat boven je hoofd stond. Je ging volgens mij bijna knock-out, we hebben je opgeraapt. Toen we vroegen gaat het een beetje? Toen zei je dat verrekte, verrekte … en een aantal scheldwoorden op het bord.

Ik was zo ijdel om dat bord hier te willen hebben neergezet. Het is hier neergezet en ik ben degene die gigantisch mijn kop stoot. Het heeft volgens mij uiteindelijk je campagne geen kwaad gedaan. Je ging moedig voorwaarts met Annemiek en nu samen met Joyce. Heel veel waardering daarvoor. Ik heb het idee dat we elkaar zeker ook toen ik in die politiek actief werd, op veel punten konden vinden ondanks onze programmatische verschillen. We konden goed met elkaar samenwerken. Daar dank ik je voor. Een punt waar we lang hebben opgetreden, met elkaar opgetrokken, dat was de hoogbouw. Uiteindelijk is er wel en jij zegt nee, er is niet een hoogbouwvisie. Ik weet dat hij er wel is. Ik heb een boek voor je besteld, want de fascinatie voor hoogbouw dacht ik. Maar dat is de titel van een boek, dat is onderweg, dat komt jouw kant op. Stoot niet te vaak je hoofd en als je je hoofd nog een keer hier om de hoek steekt, wordt dat meer dan gewaardeerd. Fles wijn krijg je zo van me. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Dank u wel voorzitter. Frans, hoe bijzonder is het dat ik je een keer in deze zaal rechtstreeks mag aanspreken, want wij zijn één van de weinigen die het steevast doen, maar normaal praten we natuurlijk altijd via de voorzitter. Frans, François, Herr Frans, wij hebben vorige keer hebben we al je financiële kennis geroemd.

Heel terecht vloot jij ons een beetje terug in de krant door te zeggen wat overduidelijk was, namelijk dat jij altijd hier hebt gezeten met die Haarlemmer voor ogen. De VVD vond jouw bijdrage af en toe van zo’n niveau, zo kwalitatief goed, dat wij bijna dachten dat jij wel één van ons zou zijn. Dit zeg ik uiteraard met een knipoog. Nu ga je ons verlaten. Dat doet ons pijn, dat vinden wij erg jammer, maar ons advies aan jou is toch ook om dat als een echte liberaal aan te vliegen. Want ook als het leven even tegen zit, dan is het maar goed om dat glas halfvol te zien om het positieve eruit te halen en te koesteren wat er nog wel is. Dat kun je het beste doen, het genieten van het leven met een wijntje. Dus het liefst eentje met bubbels erin dus die komt jouw kant op. Dank je wel Frans. De voorzitter: Nu voltrekt zich wat je vaker ziet, dat er toch nog wel meer zijn die dan ook nog iets willen zeggen. Dus de heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel voorzitter. Frans, jij werd op 27 maart 2014 geïnstalleerd, samen met 38 andere raadsleden. Uit die lichting zijn vijf wethouders voortgekomen, twee Gemeentesecretarissen, één Tweede Kamerlid, één Eerste Kamerlid en een burgemeester, maar je bent hier gebleven. Ik snap achteraf ook waarom het niet Ouderen Partij Haarlem, maar dat je het veranderd hebt naar OPHaarlem, want je was gewoon en nog steeds verliefd op Haarlem.

Daarom ben je hier gebleven. Ik weet niet of je nog weet wat je eerste woorden waren? Nee? Dat verklaar en beloof ik. Jij hebt je gehouden aan die belofte. Want soms konden we het

4

oneens zijn met elkaar, maar je integriteit is nooit door niemand ter discussie gesteld. Dat ben jij. Je kan van mening verschillen, maar het is altijd op de inhoud, nooit op de man. Ik heb ook even nagedacht wat heb je nu eigenlijk in die bijna tien jaar voor elkaar gekregen? Degenen die straks misschien niet meer terugkomen, denk daar maar eens over na. Want ik dacht wat het heeft Frans nu behalve het stoplicht op de Rijksstraatweg dat je hebt weten te behouden, heb je ook iets tegengehouden. Dat is natuurlijk ook iets bereiken. Je hebt namelijk de Dolhuysbrug weten te voorkomen en dat kwam door jouw vasthoudendheid. Daardoor Frans, moeten dagelijks duizenden mensen omfietsen. Dat heb je ons dus aangedaan. Frans, ik wil je ontzettend bedanken voor je inzet, voor het vertrouwen, maar ook voor het contact. Je kwam regelmatig bij mij langs. Mijn deur staat ook altijd open net als die van jou overigens. Ga inderdaad genieten van je vrije tijd. We hebben ook iets voor jou en voor je vrouw. Een wijn- en kaasarrangement voor twee personen bij Café Floryn. Je mag je geheel te buiten gaan daar. Sinds de column van de raadsverslaggever weet ik ook dat dat dus tegenwoordig alcoholvrij kan. Dus dat is helemaal aan jou, kan ook in het café. Frans, dank je wel voor alles wat je hebt gedaan. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Dank u wel.

Frans, alweer vertrekt er een vriend uit onze gemeenteraad. Helaas. De komst van Frans in 2014 maakte niet direct indruk. Er zat vanuit het niets, voor mij althans, een slanke keurige man met een jasje naast Femke de Leeuw van de Ouderenpartij. Ouderenpartij Haarlem, een partij die een onnavolgbare geschiedenis achter de rug had van afsplitsing, ruziënde oudjes, opgesoupeerd fractiegeld kwam voor bij de raad van State, maar altijd goed bleef voor twee zetels in Haarlem. Dat is niet veranderd, want ouderen zijn een verdienmodel in de politiek. Al willen veel gepensioneerden zoals Frans, hier niets van weten. Iedereen is immers belangrijk en een potentiële stem, vooral jongeren natuurlijk. Ik kon wel begrijpen dat Femke de Leeuw in 2014 zeer verguld was met Frans. Ze was heel erg blij. Hij nam haar zeer charmant al het werk uit handen en maakte OPH een fractie van betekenis. Betrouwbaar ook en dat was voor de komst van Frans wel eens anders geweest. Wij allen in de raad profiteerden van zijn ervaring, zijn kritische blik op de gemeentefinanciën en zijn strijd tegen het steeds maar uitdijende ambtenarenapparaat. Financiën dat betekent cijfers. In de krant lees ik dat Frans zijn cijferkundigheid met een ouderwetse bescheidenheid relativeert. Dat brengt mij naar mijn idee, op het grootste politieke succes van Frans Smit.

Dat was het inderdaad, het om zeep helpen van de zogenaamde Rodeloperbrug bij de Dolhuys. Het ideaal van toen verantwoordelijk GroenLinks wethouder Sikkema. De cijfers klopten niet, die waren gemanipuleerd door ambtenaren en Frans toonde dat haarfijn aan. Die brug die kwam er niet. Een breed gedeeld succes in de stad. Wat ik mij inderdaad, want Frans is heel erg geestig, wat kon ik mij nog goed herinneren die hilarische algemene beschouwing bij de begroting in de tijd van Snoek, Sikkema en Langenakker. Waarin jij het college voorstelde in een rijdende auto en om de beurt sprongen ze om het stuur beet te pakken en dat was eigenlijk ontzettend geestig. Dat is vooral mijn herinnering. Wij prijzen Frans als controleur van de gemeentefinanciën. Het was ook erg leuk van de GroenLinks-fractie dat zij hem onlangs tijdens de begroting lauwerden met de Gouden Begrotingshavik. Maar ik denk dat wij Frans vooral gaan missen als kritische beschouwer van onze bestuurscultuur, want dat gaat niet goed. Het debat is in de laatste jaren verschraald en er is minder ruimte voor dialoog gekomen, lezen wij in zijn afscheidsinterview vanochtend in de krant. Persoonlijk, zou ik de persoon Frans vooral typeren als een levensgenieter, iemand die er altijd zin in heeft, met oog voor zijn omgeving en de steun behoevende Haarlemmer.

Een man die je altijd kan bellen voor goede raad, een politieke beschouwing en overleg. Het prototype van een ideaal gemeenteraadslid en collega. Nooit ging ik mee, maar met het vertrek van Frans en zijn Eugenie niet te vergeten, verliezen wij ook een belangrijk ambassadeursechtpaar bij de representatie van Haarlem in onze zustersteden Osnabrück en Anger. Echt leuk was daar ook zijn promotie bij de Fransen met een boekaanbieding van twee jonge schrijvers uit Haarlem,

5

Dana en Berend. Dat was natuurlijk top. Tot slot, ken ik Frans vooral als wijnliefhebber, slurpend, snuivend en proevend aan een bodempje wijn. Om de druif, het land, het wijnhuis te selecteren, te detecteren. Het was altijd heel erg gezellig in Viqh en wie komt daar eigenlijk nog? Dit alles overziend kom ik bij het cadeau. Waar alles wat mij betreft in de persoon Frans Smit wordt verenigd. Het is het boek Nobel Rot van William Erikson, Echikson heet hij eigenlijk. Nobel Rot, de edele rot is de aanduiding voor het delicate proces van schimmel, de Botrytis Cinera en druiven om te komen tot een bijzonder nobele wijn. Maar in dit boek, is die nobele rot vooral bedoeld als de overdrachtelijke verschimmeling van de Bordeaux-streek. Een streek die dreef op luie reputaties, die door gebruik van rigide regels, politieke vrienden en intimidatie, zichzelf in stand hield. Lees daarvoor Haarlem. In één klap verstoord door de komst van Robert Parker, bijgenaamd De Neus. Die zonder ontzag voor tradities de hele Bordeaux-streek op de kast joeg met zijn kritische praat. Dit leidde uiteindelijk wél tot kwaliteit en betere wijn in heel Frankrijk. Dit lijkt me ook typerend voor onze Frans. Frans het ga je goed. De voorzitter: Goed Frans, dan is nu het woord aan jou. De heer Smit: Ga ik niet doen. Ik was mijn toegangspas vergeten geachte burgemeester.

Mijnheer voorzitter, dank dat ik van u drie kwartier krijg, maar er is al wat tijd van afgesnoept dus ik hou het korter. Allereerst dank voor de enorme attente woorden. Ik moet zeggen, geachte burgemeester, geachte voorzitter, u heeft diep en zorgvuldig gegraven. Ik kon er geen speld tussenkrijgen denk ik. Collega's. In ‘78 kwam ik voor het eerst het stadhuis binnen en tot op de dag van vandaag waren er altijd wel redenen om er minder of meer intensief in terug te keren. Ook nu ik stop met het raadswerk, zullen die redenen om binnen te stappen zeker blijven. In de bijna tien jaar in de Haarlemse raad heb ik vaak genoten van het persoonlijke contact met gedreven collega's en ook met leden van het college. Mijn bewondering is er voor de energie die in het raadswerk wordt gestoken. Ook, en daar wil ik echt bij stilstaan, de ondersteuning om mijn functioneren in de raad mogelijk te maken heb ik altijd zeer gewaardeerd. Griffie, bodedienst, ambtelijke organisatie, enorm bedankt daarvoor. Mijn waardering voor de raad als ons hoogste democratisch orgaan, heeft echter in de afgelopen jaren wel wat beschadiging opgelopen.

Zijn wij in Haarlem op weg naar een eens-per-vier-jaar-democratie? Zijn wij op weg naar een raad met een haast ondoordringbare, betonnen muur tussen de coalitie en de oppositie? Naar mijn mening is de bedoeling van het democratisch bestuur dat je de Haarlemmers echt betrekt bij het besturen van onze stad. Wat je geeft aan openheid en vertrouwen, krijg je dubbel en dwars terug aan waardering van de Haarlemmers. Zeker als de Haarlemmers ervaren dat de raad in de breedte optrekt bij complexe thema's en dat heeft een positief effect op alle fracties. Nadrukkelijk maak ik hier geen reclame voor onze fractie, maar voor alle fracties. De democratie kan niet zonder tegengestelde meningen en die zullen in onze gemeenteraad ook zeker blijven. Dat hoort ook zo. Je kunt niet in alles met elkaar eens zijn, maar ik zou willen dat veel vaker dan nu dat de raad geen tegenstellingen zoekt, maar gemeenschappelijkheden. De verdeling van de raad in oppositie en coalitie, en ook in links en rechts, lijkt vaak het handvat om de dialoog niet of minder te hoeven voeren met elkaar.

Want wat is links en wat is rechts? In een huishouden, is een huishouden rechts als het inkomen niet genoeg is om in 2024 de energietoeslag te kunnen missen? En om geen energiemaatregelen te kunnen bekostigen, ook niet met een subsidie? Is een huishouden met vier keer modaal links, als er in 2024 een grote elektrische SUV wordt aangeschaft en er zonnepanelen op het dak komen? Ik zou willen pleiten voor een meer genuanceerde kijk op onze stad en op onze inwoners. Geert-Jan, ik wens je veel wijsheid en veel leuke momenten toe met Joyce en de collega's in de Haarlemse raad. De collega’s feliciteer ik van harte met jouw komst in de raad. Misschien een ideetje om als raad te laten zien dat we ook verenigd zijn, is om de komende week de nieuwe Tweede Kamer aan te sporen om in één van haar eerste moties de energietoeslag voor 2024 te handhaven. Ik geef het als idee mee. Ik hou het dus nogmaals voorzitter niet op drie kwartier, daar moest wat vanaf. Ik ga zeggen dat ik jullie enorm mis. Want ondanks alle

6

discussies die we hebben gevoerd, ondanks alle ideeënwisselingen, of dingen die ik ook niet heb kunnen realiseren, heb ik me wel gerealiseerd dat dit een heel bijzondere zaal is met een aantal heel bijzondere mensen die met zijn allen toch staan voor Haarlem. Dat heb ik zeer geweerd en dat ga ik missen. Het ga jullie allemaal goed. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank je wel Frans en dan moet je nu plaatsmaken. Maar het ga je goed, samen met Eugenie. Goed. Die plaats blijft niet lang leeg, want volgens alle regels is een nieuw raadslid benaderd. De heer G. Procee als opvolger van de heer Smit. Zijn geloofsbrieven zijn onderzocht door de Commissie Geloofsbrieven en mevrouw Moedt zal ons op de hoogte brengen van hun bevindingen. Mevrouw Moedt: Dank u wel voorzitter. De commissie uit de raad van de gemeente Haarlem heeft een geloofsbrief en verdere bij de Kieswet gevorderde stukken ontvangen die zijn ingezonden door Geert-Jan Procee wonende te Haarlem. Op 10 november 2023 is bovengenoemde persoon benoemd tot lid van de gemeenteraad. De commissie rapporteert de raad dat zij de bovengenoemde bescheiden heeft onderzocht en in orde heeft bevonden. Gebleken is dat de benoemde aan alle in de Gemeentewet gestelde eisen voldoet. De commissie adviseert tot zijn toelating als lid van de gemeenteraad. Namens de commissie Janneke Moedt, Sydney Visser en Frank Visser.

De voorzitter: Dank u wel. Dan neem ik aan dat u instemt met de toelating van de heer Procee in deze raad. Ja dat doet u. Dan is er nog maar één ding wat in de weg staat om het werk aan te vangen en dat is het afleggen van de verklaring en belofte die de wet voorschrijft. Ik zou u willen uitnodigen om hier voor mij plaats te nemen zodat u die verklaringen en beloften kunt afleggen. Ik verzoek de aanwezigen, voor zover mogelijk, te gaan staan. Goedenavond. Ik lees u de tekst voor van de verklaringen en beloften en ik verzoek u om daarna te antwoorden, dat verklaar en beloof ik. Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van het gemeentebestuur naar eer en geweten zal vervullen. De heer Procee: Dat verklaar en beloof ik. (buiten de microfoon) De voorzitter: Van harte gefeliciteerd. Dan installeer ik u als lid van de gemeenteraad van Haarlem. Ik wens u veel wijsheid, maar ook heel veel genoegen om dit werk als vertegenwoordiger van de Haarlemse bevolking te mogen doen.

Veel succes. Hier zijn de bloemen. 3.

Vaststellen van de agenda

De voorzitter: Wij zijn aangekomen bij agendapunt 3. Het vaststellen van de agenda. Ik denk dat het misschien wel goed is gelet op de speciale belangstelling van een aantal mensen voor dit punt om punt 17 referendumverzoek, om dat als eerste bespreekpunt te bespreken. Dus dat is dan voor punt 15. Als u zich daarin kunt vinden, dan kunnen we dat zo doen. Zijn er nog andere wijzigingsvoorstellen? De heer Krouwels. De heer Krouwels: Dank u wel voorzitter. Agendapunt 16 de Zwemmerslaan is uitgebreid besproken in de commissie. Wij hebben ook voor het voorstel hebben we kunnen stemmen. Ik wil graag voorstellen om dat af te waarderen als hamerstuk met stemverklaring.

7

De voorzitter: Is dat akkoord? Ja. Goed, dan gaan we dat zo doen. Dank u wel. 4.

Ingekomen stukken

De voorzitter: Dan ingekomen stukken daar zijn geen voorstellen tot wijziging ontvangen, dus die zijn daarmee conform, althans de afdoening is conform vastgesteld. 5.

Vaststellen besluitenlijst raadsvergadering 19 oktober, 6 en 9 november 2023

De voorzitter: De besluitenlijst van de raadsvergaderingen van 19 oktober, 6 en 9 november jongstleden zijn ook geen wijzigingsvoorstellen voor geweest. Dus ik neem aan dat we die ook kunnen vaststellen? Ja dan doen we dat. Hamerstukken 6.

Herinrichting Spaarndamseweg traject J. Gijzenkade-Pol, vaststellen DO

7.

Vaststellen ontwikkelstrategie Spaarndamseweg

8.

Realisatie instandhouding openbaar primair (speciaal) onderwijs 2022

9.

Realisatie instandhouding openbaar gymnasiaal onderwijs 2022

10. Realisatie instandhouding openbaar voortgezet onderwijs 2022 11. Vaststellen financiële spelregels ontwikkelzones De voorzitter: Dan komen wij toe aan de hamerstukken 6 tot en met 11. Die kunnen met een hamerslag worden vastgesteld, maar dan wel met de aantekening dat mevrouw Hartman van Forum voor Democratie heeft aangegeven dat ze geacht wil worden gestemd te hebben tegen agendapunt 7. Het vaststellen ontwikkelstrategie Spaarndamseweg. Hamerstukken met stemverklaring De voorzitter: Dan gaan we naar de hamerstukken mét stemverklaring. 12. Vaststellen DO Bisschop Bottemanneplein en vrijgave krediet De voorzitter: Als eerste is dat het vaststellen van het definitief ontwerp voor het Bisschop Bottemanneplein en de vrijgave van een krediet daarvoor. Wie wenst daar een stemverklaring over af te leggen? Mevrouw Moedt. Mevrouw Moedt: Dank u wel voorzitter. De Partij voor de Dieren stemt voor dit definitief ontwerp. Het wordt hier groener, klimaatbestendiger en dank aan de wethouder voor de toezegging om de verlichting zo diervriendelijk mogelijk te maken. Geen 2700 kelvin maar 2200 maximaal. Dank u wel. De voorzitter: Dan even kijken. Dan zie ik mevrouw Scholten.

8

Mevrouw Scholten: Dank u wel voorzitter. Wij zullen ook instemmen en spreken onze speciale complimenten uit aan de bewoners voor hun scherpte en gefeliciteerd met dit echt wel mooie resultaat. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Aerssens. De heer Aerssens: Voorzitter dank. De VVD zal tegen dit plan stemmen en daarmee ook de vrijgave van het krediet. De kosten rijzen momenteel de pan uit van eerst 1,2 miljoen in februari, nu naar 1.5 miljoen. We verwachten dat het nog verder stijgt. Ook vinden we dat het bisdom onvoldoende is betrokken. Vinden we dat het vervallen van de busparking niet ten goede gaat van de Haarlemse voorzieningen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Nog andere stemverklaringen? Ja, de heer Abbasi. De heer Abbasi: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, na jaren praten gaat één van de meest versteende pleinen van Haarlem eindelijk opgeknapt worden. Het wordt een heel mooi stuk groen in Haarlem en daarom gaan wij voor dit voorstel stemmen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Visser. De heer Visser: Voorzitter wij zullen instemmen. Wij betreuren wel het vervallen van de plek van de touringcar en we vragen het college het goed te monitoren en alsnog een touringcarplek te realiseren mocht het nodig zijn. De voorzitter: Dank u wel. De heer Dreijer. De heer Dreijer: Dank u wel voorzitter.

Wij zullen ook instemmen met het definitief ontwerp Bisschop Bottemanneplein en de vrijgave van het krediet ter hoogte van 996.000 euro. De totale kosten komen dan op anderhalf miljoen euro. Daarmee wordt het volgens ons het duurste parkje in Haarlem. Met dit afgezwakte burgerinitiatief zijn we toch wel behoorlijk de grip op de kosten kwijtgeraakt. Maar nogmaals, we stemmen wel in, we zijn al zo ver in dit traject. Er is al zoveel geld uitgegeven, dus het moet doorgaan en moet groen worden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Barten. Mevrouw Barten: GroenLinks stemt ook voor. Wij sluiten ons aan bij wat eerder door de PvdA en de Partij voor de Dieren is gezegd. Wij zijn juist blij dat er goed naar de bewoners is geluisterd en dat halte voor touringcars komt te vervallen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter Trots Haarlem stemt met enige tegenzin voor, maar wij willen wel dat er voortaan beter nagedacht wordt over het creëren van extra parkeerplaatsen waar mogelijk. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Jacobsz. Mevrouw Jacobsz: Dank u wel voorzitter. OPHaarlem kan instemmen met het voorgestelde stuk. Alleen hoopt OPHaarlem dat het geld wat besteed is aan het bewonersinitiatief stadspark Koepelkathedraal geen weggegooid geld is. De gedragen dromen van de woners met betrekking tot het Emmaplein en de tuin van de

9

Koepelkathedraal alsnog verwezenlijkt gaat worden. Namelijk een langgekoesterde wens was namelijk meer bomen in het stadspark ten koste van de vele lege parkeerplaatsen op het Emmaplein. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Ik dacht een tijd dat het Emmaplein vergroend zou worden, maar het wordt nu het Bottemanneplein. Het is heel erg versteend daar, wij stemmen in. Ik zal daar verder niks over zeggen. De voorzitter: Het is duidelijk. Dan zijn we toe aan de besluitvorming. Dan wordt het voorstel aanvaard met de stemmen van de VVD tegen, die wil geacht worden tegengestemd te hebben. 13. Kredietaanvraag verbeteren woonwagenlocaties De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 13. Kredietaanvraag verbeteren woonwagenlocaties. Wie wenst daar een stemverklaring over af te leggen? Niemand? Dan is het vastgesteld. 14. Vaststellen ontwikkelstrategie Orionweg & Planetenlaan De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 14. Vaststellen ontwikkelstrategie Orionweg en Planetenlaan. Mevrouw Oppenhuis. Mevrouw Oppenhuis: Wij zullen instemmen met de ontwikkelstrategie Orionweg en Planetenlaan. We zijn blij dat dat er gebouwd wordt. Wij hopen wel van harte dat het niet ten koste gaat van alle sportmeters die daar nu nog zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hartman. Mevrouw Hartman: Dank u wel voorzitter.

Forum voor Democratie zal tegen het plan stemmen. De tijdsomvang lijkt ons niet goed haalbaar gezien de grotere economische situatie waar we in zitten. Daarbij onderschrijven we de duurzame mobiliteitstransitie niet. De voorzitter: Dank u wel. Dat waren de stemverklaringen. Dan is het voorstel aanvaard met de stem van Forum voor Democratie tegen. Fractie wil geacht worden tegengestemd te hebben. 16. Zwemmerslaan aanbestedingsstukken De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt. 16 Zwemmerslaan aanbestedingsstukken. Wie wenst daarover het woord te voeren? Mevrouw van den Broek. Althans het woord te voeren, stemverklaring dat is toch iets anders inderdaad. Een stemverklaring. Mevrouw Van den Broek: Dank u wel voorzitter. Voor dit groene ambitieuze plan hadden wat ons betreft de subcriteria scherper en groener gekund. We zullen het niet tegenhouden, maar stemmen dus in met de criteria. Maar u begrijpt dat we het heel scherp gaan volgen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen? De heer Visser.

10

De heer Visser: Wij zullen ook instemmen, want wij willen dit soort woningbouwprojecten in Haarlem zeker steunen. De woningnood is hoog en wat dat betreft had wat ons betreft echt een verdieping, of twee verdiepingen, extra op gekund aan de noordkant. Helaas is daar geen meerderheid voor, maar wel steun. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hartman. Mevrouw Hartman: Wij vinden het een te hoge hoeveelheid dure bouw en stemmen tegen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Aynan. De heer Aynan: Nul procent sociaal, nul procent steun. Dus tegen. De heer Van Leeuwen: Actiepartij sluit zich aan bij de stemverklaring van ChristenUnie met de toevoeging dat we blij zijn dat we als raad ook voor coöperatieve woningen willen gaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kuin. De heer Kuin: SP sluit zich aan bij de stemverklaring van Jouw Haarlem. De voorzitter: Dank u wel. De heer Blokpoel. De heer Blokpoel: Dank u wel voorzitter. De VVD zal instemmen met dit voorstel. Uitvoerig besproken in de commissie. Een mooi aantal woningen en zeker het coöperatieve deel spreekt ons erg aan. De voorzitter: Dank u wel. Dan is het voorstel dus aangenomen. De fracties van Forum voor Democratie, Jouw Haarlem en SP willen geacht worden tegengestemd te hebben. Bespreekpunten 17. Definitief verzoek om een referendum over de nota Uitwerking parkeerregulering De voorzitter: Dan gaan wij naar agendapunt 17.

Dat is het definitieve verzoek om een referendum over de nota Uitwerking parkeerregulering. Wie wenst daarover het woord te voeren? Mevrouw Çimen: Dank u wel voorzitter. Ruim 7100 Haarlemmers hebben een definitief verzoek gedaan tot het houden van een referendum. D66 stemt in met het houden van dat referendum. D66 stemt ook in met het houden van het referendum op 6 maart en het bijbehorende benodigde budget zoals toegelicht in het stuk. Ik zal ook toelichten waarom wij kiezen voor de optie van 6 maart. Komende maart, dus maart 2024 ligt het beleid op een paar dagen na, een jaar stil. Meerdere projecten, herinrichting in de stad zijn stilgelegd in afwachting van het referendum en het resultaat ervan. Hoe langer wij wachten met het houden van het referendum, hoe meer projecten ook in komende maanden stil komen te liggen. Projectmedewerkers die in de wachtstand staan, mogelijk vertrekken, oplopende kosten voor uitvoering, materialen, et cetera en stilstand in de uitvoering in onze stad. Dit is wat D66 betreft onwenselijk. Daarnaast heeft de burgemeester in de commissie aangegeven dat de organisatie er klaar voor is om op 6 maart een referendum te organiseren. Hierbij is rekening gehouden met de uitvoering en ook vakantieperiodes.

Voorzitter we hebben het nu bijna driekwart jaar gehad over de vorm, de verordening en de juridische ingewikkeldheden en dat gaan we vandaag ook nog op een bepaald punt nog doen. Maar het is tijd om het na vanavond weer te hebben over de inhoud. Om het gesprek aan te gaan met de stad over het reguleren van parkeren, over het creëren van meer

11

ruimte voor groen, voor speelplekken. Over betere toegankelijkheid in de stad, over ruimte voor het bouwen van meer woningen en waarom mijn fractie dat in ieder geval, dat alles een goed idee vindt voor onze stad en voor Haarlemmers nu en in de toekomst. Het is tijd om de vraag voor te leggen aan de Haarlemmers. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel voorzitter. 6 maart dat betekent ook vijf ton aan extra kosten. Dat kunnen we besparen als we het op 6 juni doen. 30 maart geldt voor u nog een argument om tegen toen het referendum te stemmen. Wat is er in die tijd veranderd? Mevrouw Çimen: Ik zeg dus ook in mijn toelichting dat er ook andere redenen spelen die ook dingen kosten. Zowel in de uitvoering, in de stilstand in de stad. De kosten die oplopen voor de projecten die ook stil komen te staan en de medewerkers die je daarvoor al hebt aangetrokken. Dus dat zijn allerlei kosten die ik ook daartegen afzet. Bovendien vinden wij het onwenselijk om het dan, het lijkt maar drie maanden, maar het gaat dus om veel meer dan dat. Er komt uiteindelijk pas als je dan wacht tot juni met het houden van het referendum, ga je feitelijk pas in het najaar van 2024 weer verder met de uitslag van het referendum en eventuele nieuwe plannen. Dat vinden wij onwenselijk. Dus vandaar dat wij nu dus zeggen we gaan voor maart.

Tegelijkertijd kan ik de vraag ook omdraaien. Op 30 maart was het voor uw fractie geen enkele belemmering de kosten om in te stemmen met het houden van een referendum. Nu zegt u we moeten zuinig omgaan met gemeenschapsgeld. Dus ik kan het ook bij u terug neerleggen. De voorzitter: De heer Aynan. De heer Aynan: Dat mag u zo in mijn eigen bijdrage doen. Maar terecht, democratie kost nu eenmaal geld. Maar nu doet opeens toch de kans zich voor dat we 6 juni hebben en die grijpt u niet aan. Het is maar drie maanden inderdaad. U doet allerlei beweringen over aangenomen mensen en projecten. Kunt u dat bewijzen? Heeft u dat technisch uitgevraagd? U zoekt eigenlijk, het zijn gezochte argumenten net als toen uw amendement op 30 maart. Mevrouw Çimen: Dat laatste, dat neem ik dan … waarvan akte. Volgens mij is het helemaal niet gezocht. Het college heeft ons natuurlijk ook geïnformeerd over trajecten die ook allemaal stil zijn gelegd, ook naar aanleiding van de uitspraak van de voorzieningenrechter. Bovendien er zit ook een college daar waarbij die vragen ook gesteld kunnen worden. Dus ik blijf toch bij mijn eerdere antwoord. De voorzitter: De heer Aynan nog een keer. De heer Aynan: Dat is jammer. U luistert wel naar het college, maar u slaat alle adviezen van de onafhankelijke adviescommissie wel in de wind. Dat is echt jammer, vooral voor een partij die zich Democraten 66 noemt.

Mevrouw Çimen: Het belangrijkste punt voorzitter is dat we het referendum houden en dat gaan we ook houden. Dat gaan ook doen op een moment dat mensen hier zijn. We houden ook rekening met de vakantieperiode. De referendumcommissie geeft een advies. Zij gaan ervan uit dat er dan uitgeweken moet worden. Dat zegt onze referendumverordening zelf overigens niet. We houden nu gewoon conform onze referendumverordening houden we nu dus een datum en dat is 6 maart. De voorzitter: Dank u wel. Gaat u verder mevrouw Çimen.

12

Mevrouw Çimen: Voorzitter ik ga verder inderdaad. Ik wilde ook nog inderdaad zeggen het is tijd om de vraag voor te leggen aan de Haarlemmers en dat D66 ook instemt met de vraag zoals de referendumcommissie dat ons heeft voorgesteld. Tot slot voorzitter, kom ik bij het punt over juridisch complexiteit. Kom ik bij het punt van intrekken, of aanhouden, of opschorten hoe je het ook wil noemen ik bedoel hetzelfde, van de uitvoering van het besluit van 30 maart jongstleden. Wij proberen nu natuurlijk omdat wij, en daar heeft mijn fractie natuurlijk zelf ook aan bijgedragen, omdat we op 30 maart het verzoek hebben afgewezen en tegelijkertijd het besluit hebben genomen. Moeten we nu achteraf de situatie herstellen en zoveel mogelijk terugkeren naar de situatie van 30 maart. Maar terugkeren naar het moment en ook in lijn met de referendumverordening, blijkt complex. Gelet ook op de adviezen van en de beantwoording van vragen door de referendumcommissie, door de ambtenaren en de burgemeester. Die ook allemaal multi-interpretabel lijken in ieder geval. D66 heeft daarom samen met mede-indieners Actiepartij, GroenLinks, Partij van de Arbeid en CDA, een amendement opgesteld. Ik dank ook de collega’s in de raad voor de tekstsuggesties en ook aan de organisatie voor de laatste check op de tekst om te zorgen dat het allemaal klopt. We hebben het amendement daar ook op aangepast.

Voorzitter, het is onze overtuiging dat als je het besluit van 30 maart nu simpelweg intrekt, er de facto dus niks meer ligt. Dus dan hoef je ook geen referendum meer te houden. Dat is niet de bedoeling. Dus wat dan wel wat ons betreft? Het is raadzaam om dan de uitvoering van het raadsbesluit van 30 maart aan te houden tot na het referendum. Met ons amendement schrappen we daarom de tekst bij besluitpunt 2 over het intrekken van het besluit en vervangen we het door de volgende tekst. Het raadsbesluit van 30 maart 2023 tot vaststelling van de nota Uitwerking parkeerregulering te behandelen als onderwerp van een referendum conform artikel 2 lid 2 van de Referendumverordening en de uitvoering van dit raadsbesluit aan te houden. Waar ik eerst dus opschorten had. Tot na het besluit van de raad naar aanleiding van de uitslag van het referendum en gaat over tot de orde van de dag. Tot zover dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. U heeft een interruptie van de heer Visser. De heer Visser: Dank u wel voorzitter. Ik heb een vraag over uw amendement. Wel de laatste overweging, want daarin zegt u eigenlijk dat uw voorstel, uw amendement beter is dan het voorstel van het college … De voorzitter: Even voordat er een misverstand over is, het voorstel wat hier ligt is geen voorstel van het college. De heer Visser: Dat zeg ik ook niet.

Ik zeg dat uw voorstel in uw amendement beter is dan het voorstel van het college, dat zegt u. U gebruikt daar als argument en ik citeer even de laatste overweging. Dat er dan geen beraadslaging hoeft te worden overgedaan die kunnen resulteren in een nieuw c.q. gewijzigd, geamendeerd besluit dat dan wederom referendabel kan zijn. Nu is mijn vraagt erover, wat is in deze zin voor u belangrijker? Dat het niet geamendeerd kan worden? Of dat u geen nieuw referendum wilt? Mevrouw Çimen: We houden het referendum, dus we gaan natuurlijk kijken, we gaan de uitslag daarvan vaststellen. Dan bepalen we ook als raad samen wat we met die uitslag dan ook vervolgens gaan doen. Dus wat dat betreft zet ik helemaal niks op slot. Deze afweging die hebben wij met elkaar, of overweging excuus, die hebben we met elkaar opgesteld. Die is ook in lijn met wat mevrouw Veerbeke ook afgelopen donderdag in de Commissie Bestuur heeft gezegd. Dus zo hebben wij dat overgenomen. De heer Visser: Oké maar dan constateer ik dat u zegt we willen een open debat hebben, dat past ook bij D66. Er kunnen nieuwe inzichten komen, dus het kan zijn dat we het voorstel willen wijzigen. Maar u wil dat toch liever niet blijkt dus uit deze overweging, omdat het wederom referendabel kan zijn. Volgens mij is dit feitelijk

13

onjuist wat in het amendement staat en daarom is mijn vraag aan u, weet u wat er in referendumverordening artikel 2 lid 2 onderdeel i staat? Mevrouw Çimen: Ik ken dat niet uit mijn hoofd, maar dat hoor ik dan graag straks van u als tegenreactie. Maar wat ik zo heb begrepen ook van de commissie van de referendumcommissie, is dat dit volgens mij dus klopt. De heer Visser: In de referendumverordening staat, dat een onderwerp van een referendum kan zijn allerlei besluiten met uitzondering van besluiten. Er staat die naar het oordeel van de raad hun grondslag vinden in een eerder genomen besluit waarover een referendum is gehouden of kon worden gehouden. Wij gaan nu een referendum houden. Straks als het referendum gehouden is, dan hoeven wij dus niet over parkeren weer een referendum te houden als we een onderdeeltje van het besluit aanpassen. Dat staat letterlijk in onze referendumverordening, dat heb ik ook uitgevraagd, dat is bevestigd. Kortom, uw amendement klopt op dit punt niet. Uw angst voor een tweede referendum over parkeren is onterecht. Daarmee is volgens mij ook uw overweging onterecht en is mijn vraag, is D66 nog steeds van mening wat ze eerder aan ons hebben toegezegd? Want de hele raad vond dat het besluit amendeerbaar moet zijn. Want ik heb nu aangetoond dat het amendeerbaar kan zijn, want u hoeft niet bang te zijn voor nog een nieuw referendum.

Mevrouw Çimen: Ik heb geen ander antwoord dan wat ik hier nu heb aangegeven. De heer Visser: Laat ik het dan politieker maken. Bent u bereid toe te zeggen dat wij ten alle tijden, linksom of rechtsom, hoe het vanavond ook juridisch gaan vormgeven, maar ten alle tijden raadsleden het nieuwe parkeerbesluit, of het aangehouden parkeerbesluit, hoe je het ook noemt, kunnen amenderen? Of te wel dat we op die manier recht kunnen doen aan de verkiezingsuitslag, referendumuitslag, wat de uitslag dan ook is. Mevrouw Çimen: Volgens mij gaat raadslid Çimen daar niet in haar eentje over en ook niet namens mijn fractie. Volgens mij hebben wij natuurlijk die overwegingen gehoord te hebben van de referendumcommissie, de verordening zelf en natuurlijk ook de Gemeentewet. Dus ik kijk natuurlijk naar wat mogelijk is natuurlijk, dus daar ga ik me ook niet tegen verzetten. Maar dit is zoals ik het nu heb begrepen op basis van de stukken die wij met elkaar hebben vastgesteld. We gaan natuurlijk het referendum houden en dan gaan we met elkaar als raad vaststellen wat de uitslag is en wat we daar vervolgens mee gaan doen. De heer Visser: Maar voorzitter, toch nog toch nog een keer. U kiest nu de uitleg van de referendumcommissie. De referendumcommissie zegt, het mag niet amendeerbaar zijn. Terwijl wij met zijn allen hebben gezegd we willen dat het wel amendeerbaar is.

Want dan kan je tenminste tegemoetkomen aan wat de bevolking straks tegen ons gaat zeggen. U hebt die avond nog gezegd het niet eens te zijn met de referendumcommissie en nu zegt ineens het wel eens te zijn met de referendumcommissie. Zegt u ook nog eens tegen de complete oppositie van deze gemeenteraad wij willen als coalitie geen amendementen hebben het is straks slikken of stikken. Dat kan toch niet als Democraten 66. Mevrouw Çimen: Weet u wat het is voorzitter? Ik word iedere keer aangesproken op eerst doe ik het allemaal verkeerd want ik volg niet de referendumcommissie. Dan doe ik het verkeerd want ik volg wel de referendumcommissie. Dit is nu het stuk wat er nu ligt. Ik wacht ook heel even de collegereactie af. Er is een check, die heeft ook plaatsgevonden op basis van de organisatie. Dus dit is wat ik nu heb en ik kan mijn antwoord daar ook niet op aanpassen, of ik ga dat ook niet doen. De voorzitter: Een interruptie van de heer Van Kessel.

14

De heer Van Kessel: Dank u wel voorzitter. Mijn vraag is even los van de juridische complexiteit en de juridische werkelijkheden die hier best door elkaar heen gaan. Gewoon de vraag aan D66, na het referendum vindt u dan dat deze gemeenteraad wel of niet de mogelijkheid moet hebben om de nota te amenderen? Mevrouw Çimen: Volgens mij bepaal je dus naar aanleiding van de vaststelling van de uitslag of je het besluit intrekt of op een andere manier opnieuw aangeboden krijgt. Dus dat doen we gezamenlijk, met elkaar. De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ik zei al dat het inderdaad juridisch complex en lastig is, maar ik zocht eigenlijk gewoon naar een ja of nee op de vraag, na het referendum vindt u dat er nog een mogelijkheid moet zijn voor de gemeenteraad om het besluit wat er dan ligt te amenderen? Mevrouw Çimen: Ik kan nu in ieder geval … volgens mij, maar dat wacht ik dan ook heel even af in reactie op de toch ook de tegenstrijdige geluiden die wij te horen hebben gekregen, ook in de Commissie Bestuur. De één zegt het is niet mogelijk, dat zegt ook volgens mij onze referendumverordening, dus we zouden hem moeten kunnen intrekken op basis van de uitslag. De heer Van Kessel: Laatste poging.

Op het moment dat het juridisch heel erg lastig wordt, dan wordt er op een gegeven moment gekeken naar wat was de bedoeling eigenlijk van degenen die een slechte wetstekst hebben opgesteld? Die slechte wetstekst die gaat er komen want we komen er niet uit met alle slimme juristen hier bij elkaar. Dus daarom is de vraag wat is uw bedoeling? Dan is de vraag, na het referendum wordt het dan gemeenteraad ja of nee? Of vindt u dat er een mogelijkheid voor de gemeenteraad moet komen om het besluit wat er dan ligt nog te amenderen? Dat is de vraag. Wat is uw bedoeling? Mevrouw Çimen: Volgens mij moet die mogelijkheid er altijd zijn, maar ik heb natuurlijk ook de verordening die wij met elkaar hebben vastgesteld. Dus dat is natuurlijk ook … dat staat in die overweging. De voorzitter: Mevrouw Çimen u was klaar? Ja? Dan een interruptie, of u wilt … de heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, ze zeggen wel eens dat als je een aantal economen om een mening vraagt, dat je heel veel verschillende antwoorden krijgt. Maar als je juristen om een antwoord vraagt, dan krijg je nog een veelvoud aan verschillende opvattingen en daar kunnen we ons weer vanavond prachtig mee zoet houden vermoed ik zomaar. Voorzitter, om dan ook maar positief te beginnen. Na vanavond is het procedurele geneuzel voorbij en gaat het hopelijk om de inhoud.

Dan ligt de vraag voor, wat willen we eigenlijk doen met het aantal vierkante meter wat we in deze stad hebben? Ik hoop dat dat een mooi gesprek in de stad oplevert, want uiteindelijk komen er niet meer vierkante meters bij, maar gaat het erom wat je daarmee wil doen. Dus ik hoop dat die vraag vooral beantwoord kan worden. Dan toch nog even om het oneerbiedig te zeggen, het procedurele geneuzel. Daar wilde ik graag twee dingen over zeggen. Ten eerste over de informatievoorziening en ten tweede over de datum. Ten eerste over de informatievoorziening, daar gebeurde vorige week donderdag toch wel wat opmerkelijks. Want toen kwamen er in één keer nieuwe bezwaren naar voren op de eerste datum. Ik vind persoonlijk dat op het moment, of je nu in de oppositie of in de coalitie zit, laten vooral samen strijden voor een goede informatievoorziening als raadslid. In mijn optiek gebeurt er dan wel iets cynisch op het moment dat de oppositie vervolgens die informatie, die staande de vergadering naar voren wordt gebracht, zich niet daartegen verzet maar dat in een amendement eindigt. Laten we toch afspreken dat we het toch alsjeblieft niet op die manier doen. Want die informatie is vervolgens ook nog door de burgemeester tegengesproken en duidelijk gemaakt dat het referendum prima op die datum uitvoerbaar is.

15

Ook eerder hebben we de referendumverordening met elkaar samen vastgesteld na advies ook van dezelfde referendumcommissie. Toen waren die termijnen wel mogelijk en nu in één keer niet meer. Dat is toch allemaal wel vrij opmerkelijk en past in een rommelig proces helaas. Vervolgens voorzitter ga ik verder met de datum. We kunnen over de datum nog eindeloos vergaderen en ongetwijfeld zullen we dat vanavond ook doen. Uiteindelijk is het simpel het ligt al een jaar stil. Degenen die daar destijds tegen waren, die vinden dat kan niet lang genoeg duren want die waren het er toch niet mee eens. Dus hoe langer je dat kunt uitstellen des te beter. Voor de PvdA heeft het oplossen van de problemen lang genoeg geduurd. Zoals mijn collega Çimen ook al terecht zei, je kunt wijzen op de maatschappelijke kosten. Niets doen kost ook geld. Projecten die stilliggen, ambtenaren die hun werk … De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Kuin. De heer Kuin: Ik maak toch wel bezwaar tegen het tweede … raadslid wat een opmerking maakt over dat het een jaar stilligt alsof dat aan dit proces ligt en het referendum. Het is de coalitie die hem ongeldig afgewezen heeft waardoor het allemaal zo lang duurde. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, het gaat mij niet om de schuldvraag. Het is wel een feit waarmee we te dealen hebben dat het bijna een jaar stilligt en dat vinden wij eigenlijk wel lang genoeg.

We vinden het een heel goed idee om het referendum nu alsnog mogelijk te maken. Maar ik vind het ook wel op het moment dat er wordt gezegd er is daarna nog maar een paar maanden uitstel. Op het moment dat het juni is, dan gaat de zomer eroverheen. Als u voor juni kiest, de eerste keer dat we daarover praten is het waarschijnlijk ongeveer dezelfde tijd maar dan 2024. Daar heeft de PvdA geen behoefte aan. Vooral ook omdat we willen dat de stad verdergaat, dat we aan de slag gaan met het oplossen van de problemen. De voorzitter: Dank u wel. Nog een interruptie van de heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, ik hoor de heer Wiedemeijer zeggen het ligt een jaar stil. Dat zegt hij twee keer. Komt de heer Wiedemeijer dan met een voorstel om de referendumprocedure te versnellen? Dat je bijvoorbeeld met veertig man een referendum zou kunnen aanvragen? De heer Wiedemeijer: Voorzitter, dan moeten nog steeds dezelfde procedures gevolgd worden. Maar we gaan gewoon netjes na afloop van het referendum het hele proces evalueren. Dus dat lijkt me wel zo zorgvuldig. De voorzitter: Dank u wel. De heer Aynan, of nee nog een keer de heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Dat was op wat de heer Wiedemeijer in het begin zei. We hebben een aantal vierkante meters en wat gaan we daarmee doen? Laten we afspraken maken. Ik heb een motie ingediend die vraagt om een duidelijke afspraak.

De heer Wiedemeijer heeft ook vaak genoeg gezegd in commissies en raad dat in Schalkwijk geen gereguleerd betaald parkeren zou komen. Dus ik wil eigenlijk … ik ga ervan uit dat de heer Wiedemeijer altijd zegt wat die meent en ook doet wat hij zegt. Dus de motie zal leiden geen gereguleerd parkeren in Schalkwijk. Dat dat duidelijk is voordat het referendum komt. De heer Wiedemeijer gaat dat natuurlijk volledig applaus geven. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, het gaat niet zozeer om wat ik vind, of wat u vindt, of welke ander raadslid ook vindt. Dat is volstrekt irrelevant. Want het gaat erom wat in het stuk staat en daar moeten we het over hebben. De rest is allemaal ruis dus daar doe ik ook niet aan mee.

16

De heer Van den Raadt: Voorzitter, kijk vorige keer hadden we ... De voorzitter: Dit is uw laatste punt in deze interruptie. Gaat u door. De heer Van den Raadt: Dat klopt geloof ik. Je mag gewoon duidelijkheid creëren voordat het referendum komt. Het vorige referendum, een paar jaar geleden, was er onduidelijkheid dat werd gezegd in Schalkwijk zullen we nooit betaald parkeren invoeren. Als je de financiële stukken las, dan kon je lezen dat er stond wij rekenen op een uitbreiden van gereguleerd parkeren ter waarde van zeven ton per jaar. Dat kan niet eindeloos doorgaan zonder uiteindelijk Schalkwijk ook te raken. De heer Wiedemeijer heeft vaak genoeg hier gezegd als grootste partij en leider van die partij, waar maakt men zich in Schalkwijk nu druk om? Dit is de kans dat wij als gehele gemeenteraad uitspreken, dat wij dus afspreken als raad, hoogste orgaan van de stad. Dat is toch wel iets. Om te zeggen wij gaan in ieder geval nooit gereguleerd betaald parkeren in Schalkwijk invoeren. Ik wou alleen even weten of de heer Wiedemeijer nog steeds gewoon achter die duidelijke standpunten staat, of dat die nu begint te draaien. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, ik heb al gezegd het gaat er niet om wat ik ervan vind, het gaat erom wat in het stuk staat. In het stuk staan geen plannen om in Schalkwijk betaald parkeren in te voeren.