Transcript Gemeenteraad 30.06.2025

En daarom van harte met D66 de motie die daar een mouw aan probeert te passen. Wat ons betreft kijken we niet alleen naar de bestaande fietsenstallingen, maar pakken we ook kansen aan inderdaad

49

in leegstaand vastgoed. En natuurlijk betekent dat niet dat we tot in het oneindige fietsenstallingen voor bewoners moeten gaan exploiteren, maar help het in elk geval tot stand te komen. Voorzitter, niet alles is in één dag geregeld. Dat begrijpen we heel goed. Maar soms is ongeduld tonen vanuit de raad ook het laatste wat je redt en kan dingen helpen. Ik heb het eigenlijk nu al een aantal collega's horen zeggen en ook wij hebben het opgeschreven. We missen doorzettingskracht in het project Oostpoort, waar we echt na de zomer verwachten dat we een stap gaan maken. Het is onze eigen grond. We willen meer dan één houten woongebouw en wat gestapelde tijdelijke woningen voor Oekraïners in vier jaar tijd realiseren. En dus we kijken uit naar waar we straks met de organisatie in september over komen te spreken. Want soms is het gewoon ongewis waarom dingen lang duren of helemaal niet mogelijk zijn. Neem nu het volgende. In Amsterdam kun je zwemmen in grachten en in haventjes. Soms wordt het ontraden, maar het stadsbestuur is realistisch in dat de Amsterdammers dat toch echt wel doen. In Haarlem mag je, sorry dat ik het op deze manier zeg, alleen in het Spaarne zwemmen als je zwemt tegen kanker. We zagen het overigens, complimenten voor de raadsleden die ik in het water heb zien voorbijkomen, mevrouw Bastiaans was er een van, maar je ziet wat er gebeurt.

Vorige week is het een keer 22 graden en iedereen springt de Schotersingel of het Spaarne in. Dat is wat de praktijk van Haarlem, een stad aan het water, ook is. Ouders en kinderen snakken naar mogelijkheden van zwemmen in de stad. En dan is het leuk dat we misschien straks een bassin hebben aan de rand van de stad. Ergens bij de waterreiniging, maar dat is net zo ver als naar het Wet of naar de Veerplas. Dat is een leuke bijkomstigheid dat we daar een bak hebben staan, maar laten we alsjeblieft creatief kijken naar wat wel kan. De argumenten van het college hebben afgelopen jaar daarin, dat weet u van ons, niet overtuigd. En wij zien echt nog steeds liever een onderzoek naar echte mogelijkheden. Waarom zou je niet een bak in het water leggen in het Spaarne met filters en op het moment dat de rioolstorten weer overdonderen, dan zet je het dicht en blijft het water op de kwaliteit die je voor ogen hebt. Om maar een beetje actie voor te stellen. Voorzitter, bestuur is ook doen wat je belooft. Vorig jaar werd de raad toegezegd dat bij het evenementenbeleid de kerstmarkt zou worden geïntegreerd. Dat bleek afgelopen maand niet het geval. Tot onze grote verbazing en u mag ook eigenlijk wel weten, ons grote ongenoegen, is zonder enige toelichting op de exorbitante kostenstijging van afgelopen jaar voor nu voorgesteld het budget te verhogen naar € 400.000.

Een ruime verdubbeling van de kosten van de kerstmarkt in drie jaar tijd. En dan moet er om de toekomst van de kerstmarkt te onderzoeken nog € 100.000 worden weggezet bij een extern bureau. En wij zeggen samen met D66, GroenLinks, Partij voor de Dieren: nee, dat gaan we niet op die manier blijven doen. We dienen dus een amendement in wat erop neerkomt: € 350.000, de nullijn, hetzelfde bedrag als vorig jaar voor deze kerstmarkt te doen en het onderzoek intern, bij voorkeur intern, uit te voeren voor € 25.000. Het dictum lees ik straks op. Voorzitter natuurlijk, zo'n kerstmarkt is natuurlijk net als de discussie waar de heer Aynan het net over had over de Zonnevechter, eigenlijk ruis, onnodig ruis tussen het college en de raad. Het zou over grotere belangrijkere dingen mogen gaan. Haarlemmers verwachten een bestuur dat zich niet met ruis bezighoudt. En zo heeft afgelopen jaar onze gemeente zich voorbereid om de opvang van statushouders en vluchtelingen te organiseren. De vele onzekerheden vanuit politiek Den Haag helpen daar niet bij.

En de Actiepartij is er trots op dat we desondanks in staat zijn om met die gegeven onzekerheden te leveren met de huisvesting van Oekraïners straks in de Kruisstraat, de aankoop van het pand aan de Kleverparkweg en de vestiging van een AZC op de Meesterlottelaan laten zien dat we niet telkens in dezelfde wijken de oplossingen voor stadsbrede maatschappelijke problemen neerleggen. De demonstratie, nee sorry, spreiden betekent alle stadsdelen betrekken en dat gaat niet zonder slag of stoot. De demonstratie afgelopen zaterdag heeft dat laten zien. En dat nemen we niet zomaar voor kennisgeving aan. Daar luisteren we naar en we proberen mensen in verbinding met elkaar te betrekken naar de oplossingen die we in deze stad voor ogen hebben. En Actiepartij, laat dat niet onduidelijk zijn, niet in het midden hangen, wij zullen altijd aan het eind van de dag kiezen voor een humaan opvangbeleid in onze stad. Dat heeft onze stad namelijk altijd gedaan en met succes. Kijk naar De Koepel waarin aanstaande september 10 jaar geleden in het holst van de nacht een bus met

50

Syriërs halt hield. Het waren de hulporganisaties, de gemeente, de kerken, de moskeeën en een onvoorstelbare hoeveelheid vrijwilligers die probeerden COA te ondersteunen in het werk dat door Haagse bezuinigingen al jaren zo ontzettend moeilijk werd gemaakt. En waarom zou dat nu in Haarlem anders gaan? En we hebben gezien in de in twee dagen opgetuigde tegendemonstratie afgelopen week dat Haarlemmers onverminderd solidair zijn en zich niet willen laten afleiden door het uit het lood geslagen frame, waar overlastgevers tot aso's worden gebombardeerd, die maar moeten worden opgesloten. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Rademaker. De heer Rademaker: Dank u wel, voorzitter. Waarom zou dat nu wel fout gaan? Kijk kritiek tegen dat AZC wordt altijd een beetje neergezet alsof je tegen die mensen bent, maar het is meer tegen het beleid. En waar gaat het fout? Als je vier mensen op een kamer van 10 vierkante meter neerzet zonder buitenruimte met een elektriciteitsnet dat het niet eens kan veroorloven om een eigen koelkastje te hebben staan, waar zou het dan fout gaan als je ongeveer 300 mensen zwaar getraumatiseerd uit een oorlogsgebied hiernaartoe laat komen? Denkt u niet dat het fout zou kunnen gaan? Denkt u niet dat het ietsje anders is dan De Koepel? De heer Van Leeuwen: De Koepel was een absoluut bestaansminimum wat mensen werd geboden.

Vergist u niet, dat waren cellen. Daar was heel weinig te doen. Daar was weinig geregeld. Ik denk dat de Meesterlottelaan een uitstekende locatie is. De gemeenteraad heeft zich daar ook eerder over uitgesproken en ja, we gaan zorgen met zijn allen de schouders eronder te zetten. Dat is wat ik hoop en dat is de stad waar ik geloof in heb. Dat is de stad waar ik woon. Maar wat wel helpt, een zinvolle dagbesteding, zicht op werk en taal- en inburgeringsonderwijs. En ten aanzien van dat laatste dient Actiepartij straks samen met GroenLinks en PvdA een motie in om Haarlem aan te laten sluiten bij het manifest inburgering en de toelichting daarop. Sinds de invoering van de Wet inburgering heeft de gemeente een taak in taalonderwijs en integratie van nieuwkomers. Dat wil dan weer niet zeggen dat de gemeente er inhoudelijk over gaat, maar wel dat de gemeente betaalt. En deze wet pakt in de praktijk niet goed uit. Dit manifest benoemt de knelpunten en stelt verbeteringen voor, zodat er geen tijd, gemeentelijk geld en talent wordt verspild. Een beter taalniveau is beter voor de nieuwkomer en goed voor de lokale werkgelegenheid. Het maakt mensen immers beter bemiddelbaar. En wat ook helpt, solidariteit met andere gemeenten, samen optrekken en gedeelde verantwoordelijkheid nemen, zeker zolang die Spreidingswet er gewoon is.

Solidariteit ook met de meest kwetsbare, kinderen die in Nederland zijn geworteld, maar waar uitzetting boven het hoofd hangt. Vanmiddag heeft Stem in de stad, voor degenen die hier aanwezig waren, een petitie aangeboden aan de burgemeester. En Actiepartij zal samen met ChristenUnie, PvdA en CDA tijdens de laatste raadsvergadering op 10 juli, dus niet nu, een motie hierover indienen. Wat we ook doen, als het over kinderen gaat. Een motie nu over de zomerschool. Die zien we graag na 2026 nog voortgezet. Het verzoek is simpel en zullen het zo direct doen, mede namens PvdA, GroenLinks, D66 en CDA. Voorzitter, ik zie dat ik moet opschieten. De financiën. Wij zien diverse voorstellen over die € 50.000.000 voorbijkomen, hebben zelf een motie neergelegd. We hebben een coalitieafspraak gemaakt met een hoge Weerstandsratio van 1,4. Dat had je achteraf anders kunnen doen, dat had je lager kunnen doen. Maar wij vinden het verstandig om een tussenstap in te bouwen. We horen graag van het college hoe zij daarover denkt. Namelijk dat we die eerste € 50.000.000 nu met elkaar afspreken en die tweede € 50.000.000 pas doen op het moment dat we de risicoanalyse hebben doorlopen of op het moment dat we de Meicirculaire hebben verwerkt. En op dat moment als de zaken er goed voorstaan, niet tot verrassingen leiden, dan bij de begroting echt beslissen over de tweede € 50.000.000.

Wat betreft de Zonnevechter, voorzitter. Dat is nog wel goed om op te merken. Wij vinden het eigenlijk niet kunnen, gelet op de achterliggende discussie, dat er nu bij de Kadernota voor de Zonnevechter een verplaatsingsbedrag is opgenomen. We vinden dat je dat pas mag doen op het moment dat je de discussie, het gesprek met de

51

betreffende erfgenamen hebt doorlopen. Dat zou ik ook verstandig en netjes hebben gevonden. Dus dat deel van de Kadernota zullen we absoluut niet mee akkoord gaan en we gaan nadenken over het voorstel wat ik de heer Aynan net heb horen voorstellen. Voorzitter, veel voorstellen van onze collega's zijn inmiddels al van logo's voorzien. Dat heeft ook met onze waarschijnlijke afwezigheid aanstaande donderdag te maken. Ik zal, ik zet hem heel even stil, mijn moties en amendementen pakken, om die even snel voor te lezen. 03 Amendement Leuk verlicht, maar ook ontwricht, ga voor een kerstmarkt in evenwicht De heer Van Leeuwen: Dat amendement. Dat is duidelijk wat daar staat. Het kader aanpassen in de zin dat we in plaats van € 400.000 negatief voor de bijstelling budget kerstmarkt er € 350.000 doen. En dan vervolgens inderdaad de tekst op pagina 45 aanpassen waar € 400.000 stond, € 350.000. Dat betekent dat er € 250.000 ten laste van de algemene middelen gaat en een bedrag dus van €50.000 taakstellend komt uit de begroting voor de kerstmarkt. Dat het onderzoek bij voorkeur wordt gedaan door de organisatie, voor maximaal € 25.000. En dat in dat onderzoek, het is ongelooflijk, maar groen onderstreept, is niet te lezen. In elk geval mee te nemen natuurlijk de veiligheidsaspecten, de toegankelijkheid en de draagkracht van de binnenstad in relatie tot de omvang en duur van het evenement.

Alsook de verdiencapaciteit voor deelnemers in relatie tot de toedeling van kosten van het evenement om dat te betrekken en dat aan de raad voor te leggen. 13 Motie Haarlem steunt manifest inburgering De heer Van Leeuwen: Dan het manifest inburgering. Voorzitter, we roepen het college op om de demissionaire regering en de vaste Kamercommissie te laten weten dat gemeente Haarlem achter het manifest staat. Of via de VNG aandacht te vragen voor de knelpunten in de Wet inburgering en de Commissie Samenleving een afschrift te sturen van deze actie. Mede namens GroenLinks, PvdA. D de vorige was namens D66, GroenLinks en Partij voor de Dieren. 14 Motie De tweede 50 miljoen pas bij de begroting doen De heer Van Leeuwen: En de tweede € 50.000.000, indien na actualisatie van het risicoprofiel en verwerking van de Meicirculaire de weerstandsratio in een of meer van de begrotingsjaren nog steeds lager dan 1,4 bedraagt, de raad bij de begroting ter afweging een voorstel te doen om de tweede dotatie uit de algemene reserve aan de reserve kapitaallasten te verkleinen en anderszins voorstellen om de reserve tussentijds van een aanvullende dotatie te voorzien of de raad gemotiveerd de afweging voor te leggen waarom een weerstandsratio lager dan 1,4 desondanks tot aanbeveling strekt. 16 Motie De zomerschool De heer Van Leeuwen: En dan de zomerschool, voorzitter.

Met stakeholders een gesprek te voeren over de consequenties van beëindiging van de zomerschool in 2026 en de wens tot langere voortzetting in kaart te brengen. En uiterlijk bij de Kadernota volgend jaar de raad ter afweging voor te leggen of en hoe na 2026 kan worden bijgedragen aan voortzetting van de zomerschool. Mede namens D66, PvdA, CDA en GroenLinks. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Zetten, u bent aan zet. Mevrouw Van Zetten: Voorzitter, dat was bepaald geen actie van de Actiepartij deze bijdrage, maar oké. Voorzitter, laat ik beginnen met een compliment. De financiën liggen er goed bij en dan kan ik mijzelf, maar ook mijn vroegere vrienden van de PvdA, GroenLinks en de VVD uit de periode 2010-2014, een compliment

52

geven. De financieel gezonde basis is toen gelegd met de circa € 82.000.000 per jaar aan structurele bezuinigingen. En ik denk ook dat dat een van de redenen is waarom het ravijn niet meer dan een greppel is geworden. Als we die behoedzame koers vasthouden, dan geloof ik dat we de zo gevreesde problematiek van het zogeheten ravijnjaar als stad ontlopen. Voorzitter, de wereld is in de voorbije tijd in rap tempo veranderd. Keurige politieke partijen omarmen sinds kort antisemitische idealen. Er worden nieuwe allianties gesloten en openlijk wordt in ons land gesproken over de dreiging van een oorlog. En in Haarlem kappen we bomen, saneren wij asfalt, worden benzinepompen gesloopt, parkeerplaatsen verwijderd en sturen wij de automobilist het liefst met pek en veren de stad uit. Per bus fiets, want daarin ziet dit stadsbestuur de heilige graal. En dan de Kadernota, een moralistisch boekwerk, met soms een veroordelende toon naar iedereen die niet past in het linkse keurslijf. Ik noemde al de automobilist. Een verrassend onderdeel van uw Kadernota zijn de pagina's over klimaattrends. Is het uw bedoeling om met de klimaatvoorspellingen van het KNMI de geesten rijp te maken voor belangrijke ingrepen in het leven van de Haarlemmer? Staat er al ... De voorzitter: U heeft een interruptie door de heer Drost.

De heer Drost: Kan Hart voor Haarlem aangeven hoeveel straten er in Haarlem zijn en hoeveel straten er niet met de auto gereden mag worden? Mevrouw Van Zetten: Dat lijkt mij een technische vraag. Die kunt u beter aan de ambtenarij stellen. De voorzitter: De heer Drost. De heer Drost: Ik kan verklappen, het zijn ongeveer 1.700 straten, dan kunt u best even gokken. Hoeveel denkt u, hoeveel straten waar er geen auto’s mogen rijden? Mevrouw Van Zetten: Ik denk gewoon dat u bij een bureau werkt dat daar zich mee bezighoudt, maar ik niet speciaal. De voorzitter: Overigens, volgens mij is het een irrelevante opmerking over waar iemand werkt. De heer Drost: Mag ik even van de orde? Ik wil even schorsen. Dat is volgens mij de tweede keer dat er iemand over begint. Dus dan wellicht goed om even reflectie te hebben wat hier gezegd wordt. De voorzitter: Dan schorsen we de vergadering voor 5 minuten. Ik heropen de vergadering. Wij zijn net even geschorst, omdat de heer Drost aangaf, ik voel mij toch onheus bejegend. En wij waren bij de bijdrage van mevrouw Van Zetten. Ik kijk even naar u. Mevrouw Van Zetten: Hij heeft geschorst, maar ik wil hem een hartje toesturen, want ik vind, het is gewoon een vriend, maar ik wil even zeggen, dat weet mijnheer Drost ook wel, die kan behoorlijk vilein uit de hoek komen. En het zat mij eerlijk gezegd al niet lekker.

Uw reactie op de motie waarvan ik vroeg om een integraal verkeersplan. Want dat is er gewoon niet. En u vanuit uw kennis beweert bij hoog en laag dat het er wel zou zijn. Dus dat irriteerde mij al. En als u dan begint over de straten. Dat vind ik wel heel erg technisch en inderdaad, ik zal er maar verder niets over zeggen, maar laten we er zand over, tenminste als u dat kunt accepteren, bied ik u mijn hartelijke excuses aan. De voorzitter: Mijnheer Drost.

53

De heer Drost: Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat het goed is om even inderdaad te schorsen. Konden we ook allemaal een ijsje eten. Het was ook mooi pauze en het zijn een aantal slalommen, maar ik werd ook weer vriend genoemd door mevrouw Van Zetten, dus laat ik dat maar accepteren. De voorzitter: Dank u wel. En nog even voor mensen die denken waar gaat het allemaal over? We hebben afgesproken, als er discussies zijn rond integriteit, dan wordt dat niet in de raad geuit, maar dan doen we dat op de geëigende weg die is voorgeschreven. Dus dat is de manier waarop we met elkaar proberen op een goede manier de discussies hier te voeren. Mevrouw Van Zetten, u heeft het woord. Mevrouw Van Zetten: Laten we hopen dat we binnenkort nog eens in de Houtvaart springen, mijnheer Drost. Dan kom ik toch weer even terug, want nu is mijn hele betoog natuurlijk naar de Filistijnen. Daar mogen ook wel excuses voor worden ingediend en dat kost mij allemaal tijd ook. Een schorsing. Ik begin even opnieuw hoor. Een verrassend onderdeel van uw Kadernota. De voorzitter: Ik wil vragen of iedereen gewoon wil stoppen met het commentaar tussendoor, maar gewoon luisteren naar degene die het woord heeft. Mevrouw Van Zetten: Zo is het voorzitter, dank u wel. Een verrassend onderdeel van uw Kadernota zijn de pagina's over de klimaattrends.

Is het uw bedoeling om met de klimaatvoorspellingen van het KNMI de geesten rijp te maken voor een belangrijke ingreep in het leven van de Haarlemmer? Staat er al een toekomst vast en moet Haarlem rekening houden met een of andere Apocalyps? Net als bij de duurzaamheidsbegroting krijgen wij de indruk dat op basis van aannames het beleid al voor de toekomst wordt vastgespijkerd. Sluipenderwijs wordt het beleid gedepolitiseerd, want waarom nog verkiezingen houden als ontwikkelingen onvermijdelijk zijn en de juiste visie nu al vaststaat? En inwoners met een afwijkende mening vindt dit college maar lastig. Kijk naar bijvoorbeeld de inspraak of de communicatie rond het voorgenomen AZC, de herinrichting van de Kleine Houtweg, de opvang van de AMV'ers in de Asterstraat en in het Kleverpark. GroenLinks presteerde het zelfs om weg te blijven tijdens de laatste inspraakavond over het ov-knooppunt Nieuw-Zuid. Want aan andersdenkenden heeft zij geen boodschap. Tekenend voor dit beleid vind ik de verwachting dat het college zal zorgen voor hoogteverschillen, zodat het water de goede kant op stroomt. Hart voor Haarlem vindt ook dat het water naar de goede kant moet stromen, maar vraagt zich wel af of het college geen andere prioriteit moet hebben.

Wij missen een concrete reactie van het college op de geopolitieke ontwikkelingen en bedreigingen, die grote financiële gevolgen gaan hebben voor onze begroting. Welke maatregelen, voorzitter, heeft u voor de Haarlemmers in petto als het gaat om de reële dreiging van bijvoorbeeld een langdurige stroomuitval? Wordt het niet tijd voor de gemeente om bedreigingen te inventariseren en ook iets te organiseren per buurt of stadsdeel? En dan gaat het mij natuurlijk niet om die eerste 72 uur. Want daar worden voldoende voor gewaarschuwd door de regering, maar het gaat juist om problemen op de langere termijn. Kijk, bij het nieuwe datacenter van Iran Mountain staat een batterij aan dieselnoodaggregaten om calamiteiten het hoofd te bieden. Dit is maar een voorbeeld. Een paar jaar geleden pleitte Hart voor Haarlem voor het in kaart brengen van de ondergrondse bunkers van de provincie. Die zijn er, gewoon preventief. En ik zou dit pleidooi vandaag kracht bij willen zetten door het college te vragen nut en noodzaak te onderzoeken van de bescherming van de bevolking. Hart voor Haarlem heeft nog een zorg. Op Haarlem 105 hoorde ik de kersverse lijsttrekker van D66 praten over tot een cliché voor woorden, luisteren naar de burger en burgers beslissen mee. En volgens mij is dat nou juist wat hier te weinig gebeurt. En dan lezen we bijvoorbeeld, ik neem even de Kadernota erbij op pagina 27.

Om tempo op de uitvoering erin te houden gaat de gemeente door met het aanbieden van voorlopige ontwerpen om deze vrij te geven voor inspraak. Wordt dat niet een beetje cynisch, voorzitter? Begrijp ik het goed, maar misschien heb ik dat

54

verkeerd gelezen, dat inspraakmomentjes snel worden afgevinkt, zodat we later de plannen waar nu nog onvoldoende budget voor is, dan wijs ik toch weer even naar de Kleine Houtweg, want dat is net aan de orde geweest, om die erdoorheen te kunnen drukken in een volgende periode? En wordt dan niet de inspraak van burgers misbruikt om dit onderdeel van het beleid alvast af te vinken? Een stuitend voorbeeld was onlangs de inspraakavond over, nogmaals, de herinrichting van de Kleine Houtweg, waarbij bewoners wordt gezegd dat het plan al vaststaat en wijzigingen onmogelijk zijn. Hetzelfde overkwam bewoners op de avond georganiseerd rond de komst van de 20 jonge AMV'ers in het Kleverpark. En zo kunnen we waarschijnlijk allemaal nog wel een paar veel voorbeelden noemen. Bijvoorbeeld Asterstraat idem dito. Dan wordt er geschermd met een klankbordgroep. En dan uw zorgen kunnen we gezamenlijk oplossen en dat gebeurt gewoon niet. Die klankbordgroepen komen zelden bij elkaar. Voorzitter, luisteren en meebeslissen dat zijn mooie woorden in deze tijd van polarisatie. Maar ik ervaar en u ongetwijfeld ook, dat de ruimte voor andersdenkenden steeds kleiner wordt.

33 Motie Eén integraal Verkeerscirculatieplan Mevrouw Van Zetten: Tot slot, dienen wij , samen met de VVD, BVNL, Forum en op OPHaarlem een motie in waarin wij het college verzoeken om zo spoedig mogelijk een integraal verkeersplan te presenteren en inzichtelijk te maken welke gevolgen de verschillende ingrepen, die gepaard gaan met de herinrichting van wegen, hebben op de verkeersstromen door heel Haarlem. En dan maak ik me vooral zorgen, want dan kom ik toch nog even tot mijn stokpaardje Kleine Houtweg, dat die verkeersstromen die daardoorheen rijden verplaatst worden naar de Fonteinlaan en juist de Grote en de Kleine Hout bedreigd worden door een toename van verkeer. Datzelfde geldt voor de baan de Churchilllaan en de Rustenburgerlaan. Ik geef toch maar een paar voorbeelden. En als u zich daar verder in zou verdiepen, dan kunnen we dat allemaal bij elkaar misschien krijgen. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, hoe integraal is de oproep die mevrouw Van Zetten doet als alle voorbeelden die ze noemt allemaal rondom een straal 100, 200, 300 meter van haar eigen huis liggen? De voorzitter: Dit lijkt me nu, eerlijk gezegd, dit is niet de manier waarop we het moeten doen. De heer Van Leeuwen: Dan doe ik het op een andere manier.

Waarom allemaal uit Haarlem-Zuid voorbeelden en dan suggereren dat je voor de hele stad een oproep doet? Mevrouw Van Zetten: Ik noem niet voor niets ook het Kleverpark, maar ik noem vooral, want dat heeft ook allemaal te maken met het ov-knooppunt Nieuw-Zuid, wat aan de kop van een van de weinige overbruggingen zijn van het Spaarne. Dat gaat niet alleen om mij, maar dat gaat helemaal tot achter in Heemstede en Bloemendaal krijgen we daar last van. En toevallig heb ik een paar vragen en dan denk je van wat is hier eigenlijk aan de hand? En ik wil ook uitbreiden tot de Wilhelminastraat, dat heb ik ook genoemd. Dus het is een groot probleem en dat heeft allemaal met dit punt te maken. We de stad in en we gaan eruit, maar dat gaat enorme problemen … En wij zijn ook altijd tegen dit voorstel geweest. Is dat goed? We hoeven niet te schorsen? Ik voel me niet aangetast in mijn integriteit. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van den Broek.

55

Mevrouw Van den Broek: Verkeerscirculatieplan, ik denk dan gelijk aan Groningen, de grondlegger van het Verkeerscirculatieplan begin jaren 70. Bent u daar ook net zo'n fan van? Want als u zoiets voor ogen heeft, dan willen we daar nog best weleens even goed naar kijken. Mevrouw Van Zetten: Je zoekt een woord. Waar gaat het om? Het gaat erom dat kruispunten worden afgesloten, doorgaande wegen worden omgeleid, zonder te weten waar die auto's die er gewoon zijn, die er ook zullen blijven, door welke straten die gaan lopen. En dan mogen de bewoners die daarmee te maken krijgen dat allemaal weten. Dat is openbaarheid, openbaar transparant bestuur. Dus met Groningen, ik ken die rondweg. Ik ben zelf ook in Groningen geboren, zal ik u verklappen. Maar daar heeft het verder met mijn motie niets te maken. De voorzitter: Dank u wel. Nog een interruptie van mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Dank u wel, voorzitter. Ik wil dat betoog van mevrouw Van Zetten ook even afluisteren. En vandaar dus nu mijn vraag, want ze neemt in haar bijdrage anderen behoorlijke de maat. GroenLinks was ergens niet bij. Mijn lijsttrekker die dan nu zegt: ik wil graag luisteren, in gesprek met Haarlemmers, dat is een cliché.

Ik hoor toch graag van mevrouw Van Zetten hoe zij nou bijdraagt aan verbinding en wat prettiger samenwerken in deze raad en naar buiten? Mevrouw Van Zetten: Ik begrijp uit uw woorden dat u mij niet verbindend of prettig vindt. Mevrouw Çimen: Dat klopt. Mevrouw Van Zetten: Dat is nu juist het leuke van de gemeenteraad, dat het een veelheid van personen en stemmen is en dat we bij elkaar de kracht van de gemeenteraad vormen. En wat mij ongelooflijk ergert, is dat iedereen zo achter elkaar aanloopt en allemaal hetzelfde vindt. En ik merk dus ook, dan wil ik dan nog even terugkomen over de manier waarop er gesproken wordt over een demonstratie bij het voorgenomen azc's en dat het een geweldig gebouw is, wat gewoon niet waar is. Want er kan geen raam open, het is een ziekmakend gebouw, waar wij mensen in gaan stoppen. En dan vind ik ook dat er een soort teneur is en dat geldt precies nog even voor die demonstratie hier die we onlangs meemaakten. Heel onaangenaam, om de burgemeester te laten zeggen dat het over een genocidaal bewind in Israël ging. Dus dat soort woorden, de beperkte ruimte, dat er al gelijk over haatdragende demonstraties ... Ik vind dat we een beetje de ruimte moeten hebben, want anders worden marges om van mening te verschillen wel heel erg smal. En ik zie ook een toenemende polarisatie.

En ik weet niet of eraan bijdraag om die minder te maken, maar ik vind dat het gewoon benoemd moet worden, want we gaan hier echt niet de goede kant op en dat is een grote zorg. Ik hoop dat u die met mij deelt. De voorzitter: Mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Dank u wel, voorzitter. Ik ben in ieder geval blij met deze reflectie van mevrouw Van Zetten en dat zij zichzelf ook inderdaad afvraagt of zij dan bijdraagt aan het verminderen van die polarisatie. Ik denk dat anderen ook op zoek zijn naar hoe we dat kunnen doen en hoe we die stad bij elkaar kunnen houden. Dus ik zou het af en toe wat prettiger vinden als u dan anderen wat minder de maat neemt of clichés noemt, als ze dat wel proberen. En dat is mijn mening dan in deze. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Zetten had afgerond?

56

Mevrouw Van Zetten: Ik durf nu niets meer te zeggen. De voorzitter: Goed, dan gaan wij naar Trots Haarlem, de heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, het is het liedje van André Hazes, een vriend, jarenlang was jij mijn gabber. En de laatste tijd moet ik daar vaak aan denken als ik u zie, burgemeester Jos Wienen. Want eigenlijk bent u jarenlang mijn gabber geweest, zonder dat de buitenwereld dat heeft gezien, want op steeds meer punten geeft u mij met terugwerkende kracht gelijk. Want in het begin zei ik altijd: we hebben te weinig handhaving. Waar zijn die wijkagenten? Een op 5.000 in de wijk, ze zijn er helemaal niet. En steeds meer moet u toegeven van het is inderdaad onmogelijk voor handhaving om 20 prioriteiten te hebben en dat allemaal op te lossen, terwijl ze een kat uit de boom gaan redden. Dat ze ondertussen nog drugsdealers aanspreken en een verdwaald kind naar huis brengen. Dat kan allemaal niet tegelijkertijd. Dus daar moeten keuzes gemaakt worden. En ik ben blij dat u dat ook ziet. Dus u bent mijn vriend en we hebben het dan ook over de SUS-teams, want we zijn bij die bij die schouw geweest en daarna heeft Trots Haarlem een motie ingediend op verzoek van de politie zelf van doe eens wat aan de politiecapaciteit. Als dat niet kan, probeer het met handhavers. Dan krijgen we een verhaal dat dat ook niet kan.

46 Motie Kom met een voorstel naar de Haarlemse horeca die het meest haalbaar is om de SUS-teams voor Haarlem te behouden De heer Van den Raadt: En dan is het enige wat nog kan SUS-teams want politie krijgen we er niet bij. Vind ik eigenlijk wel een zorgelijke ontwikkeling. Kunt u daarop reflecteren van hoe veilig het uitbreiden van de stad is, als we kennelijk niet meer politie kunnen krijgen? Hoe veilig is de stad als we niet handhavers met de politie mee kunnen sturen, omdat dat te gevaarlijk voor de handhaving is? En dan hebben we het nog alleen over SUS-teams. Ik dacht: SUS-teams, dat komt me wel heel bekend voor. Ik ging eens googelen. Ik werd overspoeld met hits van Trots Haarlem en SUS-teams. Het stond zelfs in een partijprogramma van ons uit 2018, misschien nog wel eerder, maar misschien gaat Google niet verder terug. En daarom komen wij in ieder geval met de motie, want dan SUS-teams is nog het enige wat overblijft en dan gaat de discussie over van het handhaven van de openbare orde. Dat is nu eigenlijk een soort publieke taak van de horeca geworden, omdat we geen personeel hebben. Ik vind dat zeer triest eigenlijk. En dan was de discussie van het moet dan een bedrag zijn wat ze gaan bijdragen tussen de 1 en de 50 procent.

Nou ik kom dan met een motie en het dictum luidt dan: als de burgemeester met de horeca gaat praten, waar het standpunt was dat de horeca ergens tussen de 1 en de vijf 50 procent zal moeten bijdragen aan de overheidstaak van het handhaven van de orde, dat er nu wordt uitgegaan van een bedrag, een bijdrage tussen de 1 en de 9 procent. 47 Motie Witte daken voor een duurzame bestrijding van hittestress De heer Van den Raadt: Dan hebben we hier voor de rest interactie in de zaal, PvdD die zegt er is wat met dat milieu aan de hand. Dan verzin ik meteen een paar goede moties die ik al tijden in mijn broekzak had. En ik denk: dit is dan kennelijk het moment om me te lanceren, want we moeten het hoofd koel houden. En hoe doe je dat? Door de motie in te dienen dat we witte daken in Haarlem gaan toestaan, want het reduceert tot 15 procent de temperatuur in huis. Het vermindert de hittestress in de buurt en dat zorgt voor een betere opbrengst van de zonnepanelen die misschien nog bij mensen op het dak liggen. Dan hebben we nog een motie, want dat is altijd van die tegels die moeten eruit. Ik zou juist denken: stop meer tegels in je tuin, want dan kan je in je tuin parkeren en dan is de stoep vrij voor rolstoelen en spelende kinderen. Maar dat kan je natuurlijk wel combineren door dan die tegels van het oude type eruit te halen en gratis te vervangen door

57

waterdoorlatende tegels. Het dictum luidt: ruil de tegels in voor Haarlemmers en geef dan gratis water doorlatende tegels terug. 13 Amendement Schalkweide voor studenten en krasse knarren De heer Van den Raadt: Dan komen we nog met een amendement over Schalkwijk. Ik houd het maar een beetje kort, want ik ben altijd gewend dat je in de tweede termijn al je vragen moet herhalen, omdat niemand heeft opgelet en of geen antwoord weet. Dus ik ga daar maar een beetje doorheen racen. Het amendement gaat over Schalkweide. Daar staat van dat komt in de toekomst leeg. Wij komen met een amendement indienen om de locatie Schalkweide voorrang te reserveren voor studenten en krasse knarren. Die studenten hebben natuurlijk door die parkeerfoutberekening geen plek, dus laten we die daar met voorrang huisvesten. Dan hebben we het over Schoteroog gehad, zonneweide. Eigenlijk is het onderwerp voor 10 juli. Wij willen daar en anders konden we met een motie aan die ongeveer luidt: kies nu niet alleen voor die zonneweide, maar combineert het meteen met de wens om daar windturbines neer te zetten. Want de wijk heeft dan gewoon in één keer duidelijkheid en dan pak je op het duurzaamheidsvlak goed door. Dan hebben we een ander onderwerp waar ook heel veel mensen het over hebben gehad. Dat is die demonstratie van voor AZC veiligheid. En andere mensen die zeggen: elke vluchteling is welkom.

Ik wil het college vragen dan maar van wat vinden zij dan van de oproep van er is een demonstratie van was het? Haatdragende racisten. Wat vindt het college daarvan? Nu ben ik wel benieuwd wat het college gaat antwoorden, want het gaat natuurlijk over een fusiepartij die dat op het Facebook heeft gezet. En we hebben natuurlijk nu een college waarbij drie wethouders tevens ook de dubbele pet van lijsttrekker hebben. Dus ik hoop dat ze dan ook nog iets over hun eigen partij durven en willen zeggen. Ik kijk daar graag naar uit. En dan hebben we nog … De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, inderdaad. De heer Van den Raadt was ook bij die demonstratie bij de Meesterlottelaan. En ik heb zijn betoog, ja je gooit een kwartje mijnheer Van den Raadt en hij kletst een uur vol. Maar ik heb toch wel goed geluisterd, heb ik overigens ook last van. Mijnheer Van den Raadt zou een motie indienen voor zijn toehoorders om een AZC-locatie elders in de stad ... Hij heeft hem. Ik ben benieuwd. Ik ga weer luisteren. 44 Motie Peil wie een asielzoeker in huis wil De heer Van den Raadt: Het dictum luidt: peil welke bewoners voor opvang van asielzoekers zijn en eventueel thuis een asielzoeker willen opnemen. Laat op hen de regels van onder de pannen gelden. Dat is een prima regeling.

Zodat de asielzoeker sneller Nederland leert kennen, betere kans maakt op een goede integratie en een AZC in Haarlem niet nodig is. Dat is de motie. De voorzitter: De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, dat klinkt toch een beetje als kiezersbedrog. Ik heb de heer Van den Raadt daar horen zeggen: ik kom met een locatie die draagvlak heeft bij met name dat deel van de Haarlemmers die voor de komst is van een AZC, maar dan in hun wijk. En daar lijkt dit van geen kanten op. Dus ik constateer dat de heer van den Raadt onzin heeft verkocht tijdens een demonstratie. De heer Van den Raadt: Voorzitter, als we gaan peilen wie er voor een AZC is, dan hebben we een kaart in welke wijk dat heel graag wil en dan zou je inderdaad kunnen zeggen als een wijk het heel graag wil, doe het

58

daar of wijs op die onder de pannen-regeling. Dus ik combineer alles wat mijnheer Van Leeuwen wil. Dus ik noteer alvast het logo van de Actiepartij. Dan nog twee moties, nee, drie moties en die heb ik al aangekondigd. 24 Motie Ask Angela voor sociale veiligheid tijdens uitgaan De heer Van den Raadt: De ene is Ask Angela en dat dictum luidt: draagt het college op om met de Haarlemse en Spaarndammer horeca in gesprek te gaan, ze op Ask Angela-initiatief te wijzen en een bedrag beschikbaar te stellen voor horecagelegenheden die mee willen doen om te kijken hoe Ask Angela de sociale veiligheid tijdens het uitgaan kan verbeteren. En de andere luidt ... De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Scholten. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter. Even ter verheldering. Ik ga weleens naar een damestoilet en ik overigens ook nog weleens in een kroeg, ook wel in Haarlem. En eigenlijk hangt op elk damestoilet, ik wil daar niet al te moeilijk over doen, maar hangt een poster. Dus waarom deze motie? De heer Van den Raadt: Voorzitter, omdat mevrouw Scholten kennelijk niet op elke horecagelegenheid komt in Haarlem. En dat pleit misschien ook voor de gezondheid van mevrouw Scholten, dus niets mis mee. 39 Motie Afschaffing Hondenbelasting en dekking via verhoging OZB en Toeristenbelasting De heer Van den Raadt: Dan hadden we nog een motie over de hondenbelasting.

Ik moet even door racen, Ik zei het al, anders krijg ik geen tijd om ... De voorzitter: U heeft toch nog een interruptie van mevrouw Scholten. Mevrouw Scholten: Komt u dan in alle horecagelegenheden inderdaad op de damestoiletten om dat te controleren? De heer Van den Raadt: En de invalidentoiletten bezoek ik ook altijd. Even kijken, dan gaan we de hondenbelasting afschaffen. Ik heb met mevrouw De Raadt gesproken over een duolijsttrekkerschap bij het CDA, omdat je dan De Raadt en Van den Raadt had en dat je dan gewoon in één keer 39 zetels haalt. En toen kwamen we tot de geniale oplossing om de hondenbelasting af te schaffen en dan te gaan kijken naar OZB en toeristenbelasting en we vragen dus met een concreet dictum: met een concreet voorstel te komen voor de noodzakelijke aanpassing in de verordening Hondenbelasting, verordening OZB en verordening toeristenbelasting te komen, inclusief financiële doorberekening en de besluitvorming aan de gemeenteraad voor te leggen voorafgaand aan de begroting voor 2026, met als doel de hondenbelasting af te schaffen. De voorzitter: Ik dank u zeer. U gaat nog even ademhalen om de laatste seconden ook nog nuttig te gebruiken. Ga uw gang. De heer Van den Raadt: Dan kunt u straks overige moties voorlezen. Vind ik altijd zo'n mooi moment. Dan hebben we nog de motie veilige energietransitie samen met de buurt.

We hebben nu het feit dat we die energietransitie hebben, waardoor die transformatorhuisjes verzwaard moeten worden, is een vrij serieus onderwerp, maar mensen zijn toch bang dat dat misschien wel schadelijk is. En het dictum luidt: na verzwaring of plaatsing van een transformatorhuisje niet met een model te berekenen of het aan de eisen voldoet, maar daadwerkelijk een meting te laten plaatsvinden die nooit de 0,4 micro Teslanorm gaat overschrijden en deze

59

meting jaarlijks te herhalen. Ik wilde nog even zeggen waar ik spijt van had, dat ik een lange broek aan heb gedaan en geen korte. Dank u. De voorzitter: U heeft in ieder geval uw jasje uitgelaten. Dan zijn wij toe aan de bijdrage van de ChristenUnie. De heer Visser. De heer Visser: Voorzitter, over die korte broek kom ik straks nog terug. Voorzitter, de laatste Kadernota van deze raadsperiode. Welk beeld blijft hangen? Ondanks het dreigende ravijn, heeft het college Haarlem behoorlijk op financiële koers weten te houden en dat verdient complimenten. Er zijn echt gemeenten waar het veel slechter gaat en toch bekruipt de ChristenUnie een gevoel van ongemak. En het ongemak zit hem in het feit dat ik al die jaren echte afweging heb gemist. We willen vier dingen, maar we hebben maar geld voor twee dingen. Wat zullen we kiezen? Dit soort keuzes hebben we als raad niet of nauwelijks gehad. Herhaaldelijk heeft de ChristenUnie bijvoorbeeld samen met onder andere de VVD gevraagd om een lijst potentiële bezuinigingen. Niet omdat wij per se willen bezuinigen, maar wel om inzicht te krijgen wat eventueel mogelijk is en ook om dit soort potentiële bezuinigingen af te wegen tegenover nieuwe wensen vanuit de raad. Het college vond het steeds niet nodig en wil liever ambtelijke capaciteit er niet voor inzetten. De ChristenUnie betreurt dit.

Het maakt de ruimte om kaders te stellen in deze raad kleiner en juist zo'n lijst zo nu en dan maken, houdt de organisatie ook scherp. En het maakt het voor de oppositie erg lastig om met een dekking te komen voor eigen voorstellen. Al begreep ik van D66g vanavond dat het dit keer wat makkelijker wordt. Voorzitter, regeren is vooruitzien. Ik moest denken aan het Bijbelse verhaal van Jozef. De farao van Egypte had een droom en Jozef was als slaaf de enige die de droom kon uitleggen. Ingefluisterd door God. Hij waarschuwde voor een langdurige hongersnood van zeven jaar, maar dat er eerst ook nog zeven vette jaren zouden komen. En hij adviseerde die eerste zeven jaar te gebruiken om voedselschuren te bouwen en er flinke hoeveelheden graan in op te slaan. En de Farao geloofde Jozef en maakte hem zelfs de onderkoning van het rijk en hierdoor kwam Egypte de zeven magere jaren uiteindelijk door en konden ook veel mensen uit andere landen in hongersnood aan voedsel geholpen worden. Voorzitter, wat als nu de afgelopen zeven jaar de Haarlemse vette jaren zijn geweest, hebben we dan genoeg gespaard? Eigenlijk geen gekke gedachte. We hebben de coronacrisis gehad, maar die hebben we financieel gezien overleefd, onder andere door veel uit te geven en economisch ging het al vrij snel weer goed.

Maar wat als nu de huidige geopolitieke situatie vroeg of laat een langdurige economische crisis veroorzaakt, zijn we daar wel voldoende voorbereid als Haarlem? De ChristenUnie vreest van niet en de ChristenUnie doet daarom twee voorstellen. Allereerst moeten we opletten met allerlei extra wensen bij investeringen. Dat zeg ik ook tegen mezelf. Vaak zijn die heel goed, maar we zouden als raad hier denk ik kritisch op moeten zijn. Maar dan moet het college ons wel meer informatie geven over die extra's. Hoe staat het college hierin, de wethouder financiën, een zuinigheidstoets bij de grote investeringen? Ik noem maar de Gedempte Oostersingelgracht, waarvan ik me echt afvraag van was alles daar echt nodig? Voorzitter, ten tweede moeten we ook kijken of de exploitatie zuiniger kan. Zijn bijvoorbeeld alle subsidies nog wel nodig? Kortom, kritisch kijken waar ons geld aan wordt uitgegeven. De Tweede Kamer heeft voor dit laatste een goede gewoonte. Bij elke verkiezingen wordt door de planbureaus het document keuzes in kaart gemaakt. En in dit document staan allemaal mogelijke opties om te bezuinigen en om te intensiveren. Hiermee kunnen politieke partijen aan de slag, onder andere voor de doorrekening van hun verkiezingsprogramma. 25 Motie Service aan de raad De heer Visser: En de ChristenUnie wil ook zoiets voor Haarlem.

Wij willen bij de begrotingsbehandeling een overzicht van mogelijke bezuinigingen, zo kunnen we kijken of daar nog opties bij zitten die we cadeau kunnen doen aan de volgende raad en we kunnen ook de volgende raad deze opties meegeven als we nog geen

60

besluit nemen voor de besluitvorming over exact een jaar vanaf nu. En daarom heb ik samen met de VVD de motie Service aan de Raad. We vragen het college daarin om voor de behandeling van de begroting 2026 een overzicht op te stellen van mogelijke besparingsopties en afwegingsrichtingen, met daarbij inzicht in beleidsmaatregelen die kunnen worden beëindigd, versoberd en uitgesteld en bijbehorende financiële effecten en beleidsmatige consequenties. En dit overzicht als informatiedocument aan te bieden aan de raad. Zodat het beschikbaar is voor de begroting 2026 bij de formatietafel van een nieuw te vormen coalitie. Dit is geen verborgen werkloosheid van ambtenaren. Dit is gewoon het recht van de raad om informatie en dit is ook rentmeesterschap. Elke euro kun je immers maar één keer uitgeven. De Partij voor de Dieren vergeleek eerder vanavond met een eigen voorstel met de samenstelling van de raad in een andere stad en daagt daarmee de ChristenUnie uit. Laat ik dat ook eens doen. In Amersfoort maken ze zo'n bezuinigingslijst bijvoorbeeld ook en dat met bijna dezelfde coalitie als hier in Haarlem. Het enige verschil, ik moet het toegeven, is dat de ChristenUnie en de Partij voor Dieren in het college zitten en de PvdA en de Actiepartij niet. Ook in de gemeente Den Haag hoor ik positieve geluiden.

Daar doen ze zo'n lijst maken, elke vier jaar, ook daar bijna dezelfde coalitie als Haarlem. Dit keer wel met de PvdA en daarnaast DENK en Partij voor de Dieren. Maar dat komt natuurlijk omdat de heer Van Leeuwen nog geen zusterpartij in de Hofstad heeft opgericht. Voorzitter, volgens mij zijn die andere gemeenten die heel erg lijken op onze gemeente, die gemeenteraden zijn heel verstandig bezig. En aangezien in Haarlem de VVD mijn motie ook nog mee tekent, zou er toch in deze raad ook een meerderheid te vinden moeten zijn om dit te doen voor de verkiezingen. Voorzitter, als ik het over de volgende raad heb. 01 Amendement 100 miljoen niet in een keer doen De heer Visser: We moeten niet over ons graf heen willen regeren en op twee punten gebeurt dat wel in deze Kadernota. Het is hard nodig de komende jaren veel meer te investeren. Daar is de ChristenUnie het mee eens. We hebben scholen nodig, we moeten investeren in sportvelden, et cetera en daar is geld voor nodig. Maar nu wordt in een keer voorgesteld te besluiten om € 100.000.000 uit de algemene reserve te halen en we gaan die € 100.000.000 natuurlijk maar voor een klein deel voor de verkiezingen uitgeven. En ik ken het technische verhaal over dat het over de rentelast en dat soort dingen gaat. Maar als we kijken nee, daar kom ik zo op terug.

Wij hebben als ChristenUnie samen met OPH het amendement 100 miljoen niet in één keer doen. Waarin wij dus voorstellen wat betreft de dotatie vanuit de algemene reserve naar de reserve kapitaallasten alleen akkoord te gaan met de eerste € 50.000.000 die komend jaar nodig is. Immers als we alleen die 50 miljoen doen, dan is de meerjarenbegroting tot en met 2029 ook nog steeds sluitend. Dat komt in 2029 deels door incidentele middelen. Maar voorzitter, sluitend is sluitend en er is daarom geen noodzaak om het besluit over de tweede € 50.000.000 nu al te nemen. Ik zal het amendement niet helemaal voorlezen, omdat hij heel technisch is. Het komt erop neer dat we de woorden in zowel 2025 als 2026 vervangen door: in 2025. Voorzitter, ten tweede stelt het college voor om een € 3.800.000 voor incidentele zaak uit het Coalitieakkoord te verlengen tot en met 2027 voor ik citeer: een zachte landing. Voorzitter, dat is echt over ons graf regeren. Een aantal van deze posten zou de ChristenUnie nog wel die discussie willen aangaan of we daarmee moet doorgaan. Maar na de verkiezingen is er nog voldoende tijd om dat te doen en zelfs ook voldoende tijd voor een zachte landing. 06 Amendement Incidenteel niet nu al vastleggen voor 2027 De heer Visser: En daarom het amendement incidenteel niet nu al vastleggen voor 2027.

Waarin we voorstellen in beslispunt g alleen in te stemmen met de beleidsvoorstellen op post 17 voor zover die gaan over 2026 en dus niet voor 2027. Voorzitter, de ChristenUnie staat voor een dienstbare overheid, een overheid die benaderbaar is voor burgers. En inwoners ondersteunt als er problemen zijn.

61

De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, ik ben nu zeven jaar raadslid. En de boodschap dat dat nu de vette jaren voorbij zijn, moest ik nog even van bijkomen. Dus ik weet nog niet wat ik hierna ga doen nu deze voorspelling zo is gedaan, maar even over uw amendement. Kijk als er hierna een hele ongelukkige verkiezingsuitslag is, waar ik dan niet van uitga. Maar goed, gezien uw profetische voorspelling moeten we overal rekening mee houden. Iedere coalitie hierna kan toch ook deze uitgave dan weer terugdraaien? Dus die hebben dan toch nog steeds het democratische recht om die bezuiniging alsnog in te kloppen? De heer Visser: Voorzitter, ik heb geen glazen bol, zeg ik u alvast. Maar precies dat argument, wat dat zegt het college ook: iedere coalitie kan het terugdraaien, maar daarmee onderstreep het college juist dat die tweede € 50.000.000 nu niet per se nodig is. Dus dat kunnen we prima volgend jaar, bij wij van spreken de raadsvergadering na de verkiezingen besluiten. Het is niet noodzakelijk en zelfs zonder die € 50.000.000 is het gewoon tot en met 2029, daar gaat het nu over, is het sluitend. Voorzitter, ik ga door met de dienstbare overheid. We moeten als overheid ondersteunend zijn voor inwoners van de stad als er problemen zijn en wat dat betreft zijn de wachttijden in de jeugdzorg schrijnend.

En ik sluit me aan bij de vraag van de SP hierover, die wachtlijsten moeten omlaag en dat gaat niet alleen om geld. We moeten ook kijken naar de structuur, hoe we dingen georganiseerd hebben. Natuurlijk, de overheid kan niet alles doen, burgers hebben ook eigen verantwoordelijkheden. Maar soms groeien problemen boven je hoofd en kan de overheid helpen, moet de overheid ook helpen. En dat is het belang van de overheid en ook van die burgers. En als de overheid dan helpt, kan het soms ook daardoor goedkoper worden. Daarom zetten we bijvoorbeeld in op schuldhulp. Allereerst preventief, om problemen voor te zijn. Maar ook als mensen in de problemen komen, willen we als gemeente er alles aan doen om mensen zo snel mogelijk uit die schulden te krijgen, want hoe sneller uit de schulden, hoe minder groot de kans op andere problemen. Wij horen van vrijwilligers van Schuldhulpmaatje dat er zo'n beroep op hen wordt gedaan dat professionalisering nodig is om de vrijwilligers goed te kunnen ondersteunen. Hoe kijkt het college daartegenaan? 02 Motie Rioolaansluiting Thuisservice De heer Visser: Een ander probleem voor veel inwoners is de rattenoverlast. Ja, bewoners zijn zelf verantwoordelijk voor hun eigen rioolaansluiting, maar je zal maar te maken hebben met die overlast. Dan is het heel veel uitzoekwerk om dat probleem op te lossen.

En wat nu als jij zorgt dat jouw aansluiting op orde is, maar de buurman doet het niet. Dan lopen de ratten nog steeds rond. De gemeente kan hier wel degelijk wat aan doen. Allereerste goede voorlichting, maar er is meer mogelijk. Als de gemeente toevallig toch langskomt om de straat her in te richten, zoals nu gaat gebeuren in de Transvaalbuurt, waarom zouden we bewoners dan niet ondersteunen om in één klap ook de rattenpreventie te verbeteren? De weg gaat toch open, dan is het een kleine kunst om gelijk de rioolaansluitingen te vernieuwen. Vandaar de motie Rioolaansluiting Thuisservice, oftewel de motie rat. Waarin wij samen met de Partij voor de Dieren het college vragen bij groot onderhoud of herinrichting, huiseigenaren een aanbod doen voor het vervangen van huisaansluiting op het riool en het plaatsen van een rattenscherm tegen kostprijs. Voorzitter, samen met het CDA dienen we opnieuw een motie in het over het mantelzorgcompliment. Een dienstbare overheid dient burgers die dienstbaar zijn te koesteren en te waarderen. Een klein compliment voor mantelzorgers is een passend gebaar dat daarbij helpt. Het is ook nuttig voor de gemeente, want zo komt veel beter in beeld wie er in de stad mantelzorgers zijn. En dat kan belangrijk zijn voor preventie. Zo kunnen we er vroegtijdig bij zijn als de zorg mensen boven het hoofd dreigt te groeien.

En kunnen we voorkomen, hoop ik dat dat gebeurt. Ook de ChristenUnie ziet graag meer woningbouw in Haarlem. We moeten wel, want de nood is ontzettend hoog. En ik hoop daarom dat de liefde tussen PvdA en GroenLinks ertoe leidt dat we toch gaan bouwen ten zuiden van

62

het Reinaldapark en in de Put van Peet en dat er ruimte gaat komen voor woningbouw in de zuid strook van de Waarderpolder. Wij zijn daarom ook enthousiast over de motie van het fietsparkeren van D66, om wonen boven winkels makkelijker te maken. Zoals net aangegeven, kan ons logo daar boven. En dat geldt ook voor de motie over toegankelijkheid, de motie over het sturen van de rekening van de verkiezingen naar Den Haag. Ook allebei van D66. De voorzitter: U heeft nog een nog een interruptie van de heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, ik ben toch in twijfel, want ik luister goed naar u, maar als ik u goed beluister dan komen juist de vette jaren eigenlijk nog, gezien hopelijke verwachtingen die dan uitkomen. De heer Visser: Ik ben heel optimistisch van wat het liefdeshuwelijk gaat brengen tussen PvdA en GroenLinks. En ik heb ook gezegd van wat als die slechte jaren komen, ik heb niet gezegd dat die slechte jaren komen. Ik hoop het niet, maar we moeten als overheid wel altijd voorbereid zijn. Voorzitter … De voorzitter: Er worden nu dingen losgemaakt, losgetrokken. Ik weet het niet, maar mijnheer Drost. De heer Drost: Wat zou u ervan vinden als we tussen compromis niet het Reinaldapark doen, maar gewoon gaan bouwen in de Waarderpolder? De heer Visser: Woningen bouwen in de Waardepolder, prima. Dat stel ik ook voor.

Maar volgens mij was PvdA daartegen, dus ik ben heel benieuwd. Voorzitter ... De voorzitter: Het gaat niet goed. Ik vraag me trouwens af is dit nou een liefdeshuwelijk of een verstandshuwelijk? Mijnheer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: We zoeken iemand die dat allemaal een beetje begeleidt. Dus wilt u misschien in de programmacommissie gaan zitten? De heer Visser: Ik dacht: eindelijk, ik word gevraagd als ceremoniemeester voor het huwelijk. De heer Wiedemeijer: Mag allemaal. U mag kiezen. De heer Visser: Voorzitter, we gaan eens kijken. Ik wil best wel wat suggesties doen voor het programma. Geen probleem. Voorzitter, we sluiten ons aan bij de vraag van … De voorzitter: U maakt nu geesten los, waarvan u denkt van had ik dat wel moeten doen? De heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. De voorzitter maakte inderdaad terecht de opmerking van is het nu een liefdeshuwelijk of een verstandshuwelijk? Maar volgens mij zijn de fracties door de leden uitgehuwelijkt. De heer Visser: Laten we maar geen discussies houden over uithuwelijken, voorzitter. Voorzitter, we sluiten ons aan bij de goede vraag van de VVD over de kostendekkendheid van kermissen. Ook wij waren daardoor verrast. Voorzitter, ik rond af met een anekdote, zoals beloofd, over de korte broek.

Ik ben een keer op een warme avond als deze achteraf bestraffend toegesproken door een van onze bodes, omdat ik in korte broek hier achter de tafel zat. En daarom heb ik braaf vandaag een lange broek aan. Maar ik vertel deze anekdote, omdat ik mijn respect wil uitspreken voor de bodes, de griffier en de burgemeester die hier vandaag wel in pak rondlopen. Chapeau, dank u wel.

63

De voorzitter: We doen het allemaal voor u. Wij gaan door met de bijdrage van BVNL. De heer Rademaker: Dank u wel, voorzitter. Hoewel de gemeente er financieel goed voorstaat, blijft deze Kadernota een uitgavefestijn van een doorgeslagen links college, dat met gemeenschapsgeld strooit alsof het water is, alsof geld vanzelf binnenkomt, alsof Haarlem een onuitputtelijke bron heeft, maar dat heeft ze niet. Iedere euro die hier wordt uitgegeven is eerst uit de zak van de hardwerkende Haarlemmer gehaald. Dat besef lijkt volledig te ontbreken in dit college. Het geld vliegt eruit voor klimaatprojecten, bureaucratie en gesubsidieerde hobby's en intussen stijgen de OZB en de afvalstoffenheffing vrolijk door. De kosten voor de Haarlemmers kunnen echt wel omlaag, zeker als we beginnen bij het uitdijende ambtenarenapparaat. Minder bureaucratie betekent minder ambtenaren, minder ambtenaren betekent minder kosten. Minder interne conflicten, minder interne complexiteit en ruimte om de belastingdruk daadwerkelijk te verlagen. Minder overheid is niet minder dienstverlening, het is betere dienstverlening, minder vertraging, meer duidelijkheid, kortere procedures en een bestuur dat uitvoerbaar beleid maakt. Dat komt ook ten goede aan onze ondernemers, die nu nog te vaak te maken hebben met trage vergunningverlening, tegenstrijdige beleidsregels en hoge regeldruk.

Een compacte overheid betekent snellere afhandeling, minder onduidelijkheid en meer ruimte voor initiatief. Daarom komt BVNL in de tweede termijn met twee moties om te onderzoeken hoe we ons ambtenarenapparaat zo efficiënt mogelijk kunnen laten krimpen. Want het onderliggende probleem van zo goed als alle problemen in Haarlem is en an zo goed als alle problemen in Haarlem, is en blijft de overhead die maar door blijft groeien. En dan nog iets wat in deze Kadernota ontbreekt. De financiële risico's van planschade wanneer het AZC aan de Meesterlottelaan er toch komt, loopt de gemeente potentieel miljoenen aan planschade op of die ze moeten uitkeren aan de buurt. Daar is deze hele begroting nul rekening mee gehouden. BVNL dient daarom donderdag een motie in om dit risico eindelijk in kaart te brengen. Voorzitter, dit is ook de laatste Kadernota voor de gemeenteraadsverkiezingen. De erfenis van dit college is duidelijk. Stijgende lasten, veel groene sprookjes, betaald parkeren een AZC zonder dat de buurt het wil en ga zo maar door. De kiezer zal zich mogen uitspreken. En als het aan BVNL ligt, komt er na maart een nieuw college dat weer met beide benen op de grond staat. De voorzitter: U heeft eerst nog een interruptie van mevrouw Van den Broek.

Mevrouw Van den Broek: Het staat u helemaal vrij om het werk dat alle raadsleden en het college hier afgelopen 3,5 jaar hebben verzet belachelijk te maken. Maar hoeveel voorstellen heeft u zelf nu ingediend afgelopen 3,5 jaar? Eentje toch? De heer Rademaker: Wanneer je ideologisch gezien met één zetel echt compleet anders denkt, is het denk ik het belangrijkste wat je hier kan doen, laten horen aan de Haarlemmers die zijn afgehaakt in de politiek dat hun stem hier ook gehoord wordt en dat je naar buiten brengt, toch wel een vrij gesloten gemeenteraad. Dan wordt er grapjes gemaakt. BVNL plaats alles online. Maar ik heb denk ik in die drie jaar heel erg duidelijk kunnen maken waar de meerderheid van de raad hiermee bezig is. En daar ben ik erg trots op. De voorzitter: Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Ik vraag me af wanneer dan, want u bent bijna nooit bij de commissie. U komt af en toe hier in de raad. Geeft af en toe een stemverklaring, maar dat is het wel een beetje, toch? De heer Rademaker: Ik ben zeker wel bij de commissie, alleen ik moet wisselen. Dat krijg je als je maar in je eentje zit en geen commissieleden hebt. Maar goed, ik rond hem af. Als het aan BVNL ligt, komt er na maart

64

een nieuw college dat weer met beide benen op de grond staat, de Haarlemmer centraal stelt en van Haarlem weer een prachtige stad maakt waar de inwoners het voor het zeggen hebben, in het belang van Haarlem. De voorzitter: Dank u wel de heer Aynan nog. De heer Aynan: En welk college zou dat moeten zijn? De heer Rademaker: Een college dat door de Haarlemmer is gekozen en hopelijk is de groep die is afgehaakt, komt deze verkiezingen weer opdagen en maken ze hele verstandige keuzes. De heer Aynan: Maar wie zou dat volgens BVNL moeten zijn dan? De heer Rademaker: De grootste partijen. De heer Aynan: En wie gaat dat worden volgens u? De heer Rademaker: Ik heb, net zoals de heer Visser, geen glazen bol, dus ik kan er helaas nog geen antwoord op geven, maar ik hoop BVNL. De heer Aynan: Dan weten we ieder geval waar de hoop op gevestigd is. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij naar Forum voor Democratie, mevrouw Hartman. Mevrouw Hartman: Dank u wel, voorzitter. Haarlem ambieert steeds meer groen, meer woningen, meer beleid. Het college gedraagt zich soms als een soort van bestuurlijk rupsje Nooitgenoeg. Steeds maar bijten uit het budget. Steeds weer verlangen naar uitbreiding, zonder ooit verzadigd te raken. Maar de harde werkelijkheid is: we kunnen het huidige al nauwelijks aan. We willen meer groen, maar het groen dat we nu hebben, wordt niet goed onderhouden.

We willen bouwen, groeien, meer inwoners trekken, maar de voorzieningen die er nu zijn lopen al over. En we halen structureel te veel belastingen binnen voor grootse plannen, terwijl de ambtelijke organisatie niet eens de capaciteit heeft om dat geld effectief en tijdig uit te geven. Ook het accountantsrapport stelde: wij adviseren om verder te kijken naar een prioritering van de ambities, waarbij de ambities in de tijd worden afgestemd op de beschikbare capaciteit. We zijn dan ook benieuwd of de wethouder hier nog een reflectie op kan geven op deze uitspraak van de accountant. We beraden ons op een motie en zullen natuurlijk andere voorstellen die oproepen tot prioriteiten stellen, steunen. 37 Motie Transparantie bij publieke projecten Mevrouw Hartman: En daarin is het goed om eerlijk te zijn waar dat geld dan naartoe gaat. En dat wil FvD overzichtelijker hebben. In eerste plaats naar de burger toe. Dus we dienen opnieuw de motie in om bij alle publieke projecten de kosten zichtbaar te maken op bouwplaatsborden. Een eenvoudige stap die het vertrouwen van inwoners kan versterken. Dat doen we in een motie, Transparantie bij publieke projecten, roept het college op om bij alle bestaande en publieke projecten, zowel volledig als gedeeltelijk gefinancierd met publieke middelen, bouwplaatsborden te plaatsen met kostenvermeldingen om de transparantie voor bewoners te bevorderen.