Transcript Gemeenteraad 19.06.2025

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 19 juni 2025 1. Opening en mededelingen De voorzitter: Dames en heren, leden van de raad, ik verzoek u om uw gesprekken te staken, om te gaan zitten, zodat wij ordentelijk kunnen vergaderen. Het wordt iets rustiger. Ik begrijp het, u bent niet gewend om 18:30 uur te gaan vergaderen, maar dat doen we vandaag wel, omdat we mogelijk een langere agenda hebben. Maar het kan ook best meevallen met uw medewerking. En ik moet u melden dat er twee leden afwezig zijn, namelijk mevrouw Wegman en mevrouw Jacobsz. Die zijn er vanavond niet. Ik zie dat er nog anderen ook niet zijn, maar die komen dus waarschijnlijk nog om zich bij ons te voegen. Voor de rest kan ik u meedelen dat wij verblijd zijn met een traktatie van het Posthuis. Die hebben de gemeente uitgedaagd. En eerlijk is eerlijk, ze zijn daar glansrijk in geslaagd en ze zijn dankbaar voor de medewerking van de gemeenteraad. En daar genieten we dan nu weer van. 2. Vaststellen van de agenda De voorzitter: Ik stel aan de orde de agenda. Kunt u zich daarin vinden? En trouwens ik open de vergadering. Dan kunnen we vervolgens … Die dingen die ik net zei, die moeten we dan maar … Die hebben we ook gehad, maar nu de agenda. De heer Wiedemeijer.

De heer Wiedemeijer: Voorzitter, vanavond staat de jaarrekening als bespreekpunt, ondanks dat hij in vier commissies aan de orde is geweest. Daar lijkt de meerderheid behoefte aan te hebben. Dus ik zal niet voorstellen om dat van de agenda af te halen. Maar ik zou toch het presidium en het seniorenconvent, dat doe ik dan aan mezelf, willen verzoeken om dat volgend jaar op een andere manier te doen. Als het in vier commissies aan de orde is geweest, lijkt het me niet nodig om dat hier ook nog uitgebreid te doen. De voorzitter: Dank u wel. Ik stel voor dat we er niet nu een discussie over gaan voeren. Nu staat het op de agenda. En hoe het in de toekomst gaat, zullen we te zijner tijd over hebben. Dank. Verder nog over de agenda? Niet, dan stellen we hem vast. Het is toch echt heel onrustig. Wat is er aan de hand? Spanning, dat zal het zijn inderdaad. Rustig, orde. 3. Ingekomen stukken De voorzitter: Er zijn ingekomen stukken en er is een verzoek geweest om de herinrichting Nieuwe Groenmarkt. De brief van 26 mei 2025 van de Hersteld Apostolische Zendinggemeente. Om die te betrekken bij het project Nieuwe Groenmarkt. Dat lijkt me logisch. Dus ik stel voor dat we dat ook doen. Ja, goed. Dan stellen we het zo vast. 4. Vaststellen besluitenlijst raadsvergadering 8 mei 2025 De voorzitter: Dan hebben we een besluitenlijst van 28 mei 2025.

Kunt u zich daarin vinden? We hebben ook helemaal geen opmerkingen gehad, dus die kunnen we ook vaststellen.

1

5.

Concept Jaarrekening 2024 Participatiebedrijf Zuid-Kennemerland (Spaarne Werkt)/

6.

Bijdrage aan Sociaal Impact Fonds regio Haarlem

7.

Instemmen met ontwerp-jaarverslag en jaarrekening 2024 Gemeenschappelijke Regeling ZuidKennemerland Bereikbaar

8.

Instemmen met ontwerp-jaarplan GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland 2026

9.

Actualiseren Verordening Duurzaamheidslening gemeente Haarlem

10. ODIJ Kadernota en begroting 2026 11. Zienswijze op de herziene begroting 2025 en de ontwerpbegroting 2026, informeren over jaarrekening 2024 gemeenschappelijke regeling Noord-Hollands Archief De voorzitter: Dan komen we bij de hamerstukken 5 tot en met 11. En bij agendapunt 6 en 9, want dan zijn we het er dus zonder verdere discussie mee eens, één hamerklap. Maar de fractie Forum voor Democratie wil … Bij de agendapunten 6 en 9, stemmen ze tegen. Dus dan is dat ook genotuleerd. En dan nu de klap. Dus dan zijn ze wel vastgesteld allemaal. 12. Zienswijze ontwerp-programmabegroting 2026-2029 VRK Haarlem, begrotingswijzigingen 2025, bijstelling index 2025 en aanvulling reserve jaarrekening 2024 De voorzitter: Dan gaan we naar de hamerstukken met stemverklaring. En we beginnen met punt 12, zienswijze ontwerpprogramma begroting VRK Haarlem. En wie wenst daarover een stemverklaring af te leggen? Mevrouw Hartman. Mevrouw Hartman: Jazeker. Dank u wel, voorzitter. De VRK is duur, ondemocratisch en niet transparant. Haarlem moet nu miljoenen extra bijbetalen, omdat het VRK zelf een afwijkende, ongunstige index hanteert. Wij stemmen tegen. De voorzitter: Dank u wel. Verder nog? Niet. Dan is met die stem tegen het toch aangenomen. 13.

Uitkomsten verkenning vergadercentrum en voorstel voor een vervolgtraject De voorzitter: Dan gaan wij naar agendapunt 13, uitkomsten verkenning vergadercentrum en voorstel voor een vervolgtraject. Zijn daar stemverklaringen over? Mevrouw Oppenhuis. Mevrouw Oppenhuis: Dank u wel, voorzitter. Wij hadden gekozen voor variant 1, want variant 1 en 3 vertonen wel veel overlap, zoals de raadzaal en de commissiekamer zijn qua locatie uitwisselbaar en dragen beide bij aan een uitnodigend, toegankelijk en bereikbaar publieksgebouw. Maar wij hechten ook belang aan de geschiedenis van het stadhuis. En deze raadzaal wordt al lang gebruikt en wat ons betreft blijft dat zo. Dank u wel. De voorzitter: Het is dat het een stemverklaring is, anders zou ik u nog een stukje geschiedenis vertellen, maar dat laten we nu maar zitten. Mevrouw Hartman.

2

Mevrouw Hartman: Dank u wel, voorzitter. De verbouwing van ons stadhuis is niet het voornaamste middel om de burger weer geïnteresseerd te krijgen in de politiek, wat dit plan pretendeert. Wij doen hier liever niet aan meerkeuze politiek. Wat ons betreft is de hele verbouwing overbodig. We stemmen tegen. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Visser. De heer Visser: De ChristenUnie sluit zich aan bij de stemverklaring van het CDA. Wel nog één aanvullend argument, namelijk in de variant die nu een meerderheid heeft daar zijn zaaltjes voor overleg alleen maar bereikbaar via de publieke tribune. Meestal is het geen enkel probleem, maar soms zijn er toch veiligheidsissues en is dat wel wenselijk. En daarom hadden wij liever de raadzaal op deze locatie gehad, maar voor de rest prima dat we het gebouw gaan verbeteren. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, wij stemmen ook tegen. Wij lezen in de stukken dat het zou moeten gebeuren, omdat we in de toekomst misschien wel 45 zetels hebben in Haarlem. Dat betekent dat je meer dan 200.000 inwoners moet hebben en wij zeggen al jaren: Haarlem is vol. Dus daar stemmen we tegen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, Haarlem is zo vol dat in elk geval nog een kamertje hier op zolder leeg bleek te zijn.

Vertelde de heer van de ChristenUnie vanmiddag bij het vragenuur. Dus dat valt nog wel mee. Wij stemmen voor doorgang met het scenario 3. We denken echt dat het de toegankelijkheid van het monumentale gebouwen ten goede komt. Dat we een geweldig centrum voor de democratie hier kunnen maken, een huis voor de stad. Dus we kijken uit naar de voortgang daarmee. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: GroenLinks stemt tegen, omdat wij om een sobere invulling hadden gevraagd en wij denken dat we andere prioriteiten hebben die belangrijker zijn. De voorzitter: Dank u wel. Dat was het. Dan is met de stemmen van Forum voor Democratie, Trots Haarlem en GroenLinks tegen, het voorstel zo aangenomen. 14. Ontwerpbegroting 2026 Participatiebedrijf Zuid-Kennemerland (Spaarne Werkt) De voorzitter: Dan gaan wij naar de ontwerpbegroting 2026 van het Participatiebedrijf Zuid-Kennemerland. Zijn er stemverklaringen? Mevrouw Van de Sanden. Mevrouw Van de Sanden: Dank u wel, voorzitter. De VVD vindt participatie en dat iedereen zijn steentje bijdraagt, heel erg belangrijk. De VVD wil wel benadrukken bij dit stuk dat de transitie en het bedrijfsmatig denken bij Spaarne Werkt echt nog beter kan. Want juist dan blijft Spaarne Werkt ook echt werken voor alle Haarlemmers. De VVD stemt wel voor. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Özogul. Mevrouw Özogul: Dank u wel.

Met het in werking treden van de Participatiewet in 2015 is de WSW op slot gegaan voor nieuwe instroom, waarmee de voorziening geleidelijk wordt afgebouwd. En hier zien wij de

3

consequenties daarvan. Wel vragen wij aandacht voor de medewerkers die van de ene afdeling naar de andere moeten, wanneer de betreffende afdeling sluit. We stemmen voor. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Oppenhuis. Mevrouw Oppenhuis: Dank u wel, voorzitter. Wij stemmen ook in. Wij erkennen dat het financiële tekort niet loslaat van de landelijke ontwikkelingen, maar positief is en dat de begroting ruimte blijft voor een veilige plek voor bijna 700 mensen en een focus op jongeren die dreigen uit te vallen. Ook zien wij mogelijkheden om met aanvullende Rijksmiddelen en transitiegelden het tekort deels op te vangen. Wel blijven wij kritisch volgen hoe toekomstige keuzes rondom huisvesting, het jongerenprogramma en kleding en kringloop de begroting en de maatschappelijke impact van het Spaarne Werkt beïnvloeden. En wij benadrukken dat het Rijk zijn verantwoordelijkheid wel moet nemen in een eerlijke, stabiele financiering van beschut werk. Zolang dat niet gebeurt, zijn gemeenten namelijk genoodzaakt om jaarlijks financieel bij te springen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hartman. Mevrouw Hartman: Spaarne Werkt is verworden tot een ambtelijk construct met oplopende kosten. Er is nauwelijks sprake van echte re-integratie. De uitstroom blijft beperkt, terwijl de overhead groeit. Wij kunnen aan de hand daarvan niet instemmen met deze bedragen.

De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, hoewel deze voorgelegde begroting nog met veel onzekerheden is omgeven, stemmen wij wel degelijk in met deze begroting. Wel verwacht onze fractie dat de commissie door het college actief geïnformeerd wordt als de ontwerpbegroting materieel zal worden gewijzigd in de loop van het jaar. Hetgeen naar verluidt de portefeuillehouder ook heeft toegezegd bij de commissiebehandeling. De voorzitter: Dank u wel. Dat was het? Dan is de ontwerpbegroting van Participatiebedrijf ZuidKennemerland vastgesteld, met de stem van Forum voor Democratie tegen. 15. Zienswijze conceptbegroting 2026 van de Gemeenschappelijke Regeling Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten Doorstroompuntregio Zuid-Kennemerland en IJmond De voorzitter: Dan gaan we naar punt 15, zienswijze conceptbegroting 2026 van de Gemeenschappelijke Regeling Schoolverzuim en Voortijdig Schoolverlaten doorstroompuntregio Zuid-Kennemerland en IJmond. Een hele mond vol. Stemverklaring, mevrouw Oppenhuis. Mevrouw Oppenhuis: Dank u wel. Wij stemmen voor, maar wij willen wel het bestuur van de GR meegeven om scherp te blijven op de inzet van opgebouwde reserves, de praktische gevolgen van de nieuwe wetgeving en de borging van samenwerking met scholen, jeugdzorg en arbeidsmarktpartners.

En we vragen om een tijdige terugkoppeling richting de raad, zodra er duidelijkheid is over de Rijksbijdrage en de uitvoering van het regionaal programma 2026 tot 2029. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hamzad. Mevrouw Hamzad: Dank u wel, voorzitter. Wij stemmen voor, maar zoals GroenLinks in de commissie al duidelijk heeft aangegeven, moet er bij schoolbesturen op worden aangedrongen dat ouders en jongeren op

4

tijd en duidelijk worden geïnformeerd over veranderingen in de middelbare schoolbanen. Dat willen wij nogmaals benadrukken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen? Mevrouw Bastiaans. Mevrouw Bastiaans: Dank u wel, voorzitter. De PvdA zal ook instemmen met deze conceptbegroting met de opmerking dat we betreuren het amendement van vorig jaar over toevoegen van streefcijfers helemaal niet terug te zien is. En verder ook, GroenLinks had het net ook over de schoolbesturen, voor ons een oproep om het hoge geoorloofd schoolverzuim binnen de scholen op te pakken. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen? Niet. Dan stellen we het vast. 16. Jaarrekening 2024 recreatieschap Spaarnwoude De voorzitter: Dan gaan we naar punt 16, de jaarrekening 2024 van het recreatieschap Spaarnwoude. Stemverklaringen? Niet. Dan stellen we die vast. 17. Begrotingswijziging 2025 en programmabegroting 2026 recreatieschap Spaarnwoude De voorzitter: Dan gaan we naar punt 17, begrotingswijziging 2025 en programmabegroting 2026 van datzelfde recreatieschap Spaarnwoude. Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Dank u wel. De Partij voor de Dieren is heel blij dat wij weer een zienswijze gaan indienen, waarbij we toch een beetje denk ik als luis in de pels zijn bij het recreatieschap om partijen en participanten toch op de wijze dat ze hun bijdrage moeten verhogen.

En dat we dat ecologisch beheer echt voorrang moeten gaan geven. En het goede nieuws is dat er in de State waarschijnlijk ook een motie voor komt. Dus misschien gaan we nog een medestander krijgen. Wie weet. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hartman. Mevrouw Hartman: Als het bestuur van het recreatieschap zelf aangeeft eerst orde op zaken te willen stellen, lijkt het FvD wijs om daar gehoor aan te geven. Dan gaan we nu niet ambitieus uitbreiden. Dus we stemmen tegen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Drost. De heer Drost: We sluiten ons aan wat betreft de stemverklaring ook van Partij voor de Dieren in de participantenbijdrage en daarnaast willen we benadrukken dat ook in de zienswijze staat dat er met ecologisch beheer gestart wordt en gestopt wordt met het klepelmaaien. De voorzitter: Dank u wel. Dat was het? Dan met de stem van Forum voor Democratie tegen, stellen we de wijziging vast. 18. Opvolging Duisenberg aanbevelingen De voorzitter: Dan gaan we naar punt 18. Dat is opvolging van Duisenberg aanbevelingen. Wie wenst daarover het woord? De heer Wiedemeijer.

5

De heer Wiedemeijer: Voorzitter, bij de Commissie Bestuur bleek dat er voor een aantal aanbevelingen nog geen overeenstemming was tussen college, Auditcommissie en de rapporteurs. Dat lijkt een week later ook nog niet volledig het geval. Wij roepen degenen op om daar graag alsnog overeenstemming over te verkrijgen. En de aanbevelingen waar nog geen overeenstemming over is verkregen, met die aanbevelingen stemt de PvdA-fractie nu niet in. De voorzitter: Ik kijk even verder. Zijn er nog anderen die hierover het woord wensen te voeren? Mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Vanuit GroenLinks denk ik dat ik iets wil zeggen. Het is moeilijk tegenwoordig. Ik denk dat dat ook belangrijk is. De voorzitter: Ik dacht eigenlijk dat de heer Wiedemeijer al ook voor GroenLinks had gesproken. Maar goed, maakt niet uit. Mevrouw Oosterbroek: Nee, maar met dit stuk is het natuurlijk moeilijk, ook omdat het nu een stemverklaring is. Ik denk dat het ook goed is om te bespreken welke rollen de Duisenbergcommissie heeft, welke rol de Auditcommissie heeft. En dat we verder met elkaar in gesprek gaan om snel de actie in te gaan. Dat zou ik willen meegeven in dit gesprek. De voorzitter: Dat is uw stemverklaring. Dank u wel. Wat zeg je? Mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Dank u wel, voorzitter.

Bij ons bestaat er ook nog wat onduidelijkheid inderdaad over waar de consensus is tussen de Duisenberg-rapporteurs en de Auditcommissie en het college. Dus wij sluiten ons aan bij de stemverklaring van de PvdA. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we besluiten, met inbegrip van de opmerkingen die bij de stemverklaringen zijn gemaakt. We doen wel de opvolging, stellen we vast zoals die hier wordt voorgesteld. 19. Vaststellen jaarrekening en jaarverslag 2024 De voorzitter: Dan gaan we naar de bespreekpunten. En dan is als eerste aan de orde 19, vaststellen van de jaarrekening en het jaarverslag 2024. Wie wenst daarover het woord? Mevrouw Oppenhuis. Mevrouw Oppenhuis: Dank u wel, voorzitter. We hoeven niet de hele commissievergadering over te doen, maar we blijven wel bij het feit dat we ons niet helemaal kunnen vinden in de achtergebleven handhavingsinterventies, zoals waarschuwingen en boetes. Een veelgehoorde klacht is dat de burgers de handhaving niet veel in de wijk zien, maar wel veel verkeerd geparkeerde auto's zien, bijvoorbeeld op de hoeken van de straten. En verder vraagt het CDA zich af of de actualisatie van het sekswerkbeleid en het opstellen van de bijbehorende handhavingsstrategie niet continu geactualiseerd kan worden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen? De heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter.

Met het jaarverslag en de jaarrekening kijken we terug naar 2024. Wat is er gerealiseerd en wat heeft het gekost? Vorig jaar sprak de PvdA over een topjaar voor woningbouw, voorzitter. Er waren 1.400 woningen gerealiseerd. Maar het eerlijke verhaal toen is dat het voor de sociale woningbouw alles behalve een topjaar was. Sterker nog, 2023 was een rampjaar met slechts 160 sociale huurwoningen. En als we nu kijken naar het jaarverslag van 2024, dan is het nog erger. Van de 996 nieuwe

6

woningen zijn er maar slecht 69 sociale huurwoningen gerealiseerd. Dat is een catastrofe en dat is dan minder dan 7 procent, als je kijkt naar het geheel. Terwijl we met zijn allen een verdeling van 40-40-20 hebben afgesproken. En toch staat er in het jaarverslag een trotse groene smiley te prijken, een lachende smiley, terwijl duizenden Haarlemmers al jaren op een woning staan te wachten. Voorzitter, we hebben geen behoefte aan cosmetische verslagen met groene vinkjes of smileys, maar aan echt investeringen in sociale huur. In groene smileys kun je niet wonen. En we zien dat het positieve resultaat van 31 miljoen in zijn geheel naar de algemene reserve gaat. En dat in een tijd waar er dus een enorm tekort is aan sociale huurwoningen en de prijzen steeds verder stijgen. En de onzekerheden, we zien het natuurlijk internationaal om ons heen verder toenemen. Jouw Haarlem en de SP maken een andere keus voorzitter. Ons voorstel is om het resultaat gelijk te verdelen over een, de algemene reserve, twee, de reserve ontwikkelzones en de reserve minima. En die reserve ontwikkelzones willen we expliciet bestemmen voor de bouw van sociale huurwoningen. Met deze verdeling, voorzitter, geven we invulling aan onze sociale verantwoordelijkheid. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, met belangstelling net even op het toilet gelezen.

Wat is nu eigenlijk uw eigen verwachting om een uur voor de vergadering 31 miljoen te herverdelen bij een jaarverslag? Denkt u werkelijk dat dat ergens over gaat? Had u hier niet gewoon een veel langere aanlooptijd moeten nemen om daar de raad in mee te nemen? Want we worden nu toch overvallen? Niemand heeft toch zijn fractie kunnen spreken? De heer Aynan: Voorzitter, als de heer Van Leeuwen naar onze technische vragen heeft gekeken, die hebben we weken geleden gesteld. En misschien had het geholpen als mijnheer Van Leeuwen niet op het toilet had gelezen, maar ergens anders. Voorzitter, de reserve ontwikkelzones krijgt een impuls door sociale huurwoningen te bouwen. De voorzitter: U krijgt een nieuwe interruptie. De heer Aynan: Ik heb een paar zinnen. De voorzitter: U heeft een nieuwe interruptie van de heer Visser. De heer Visser: Toch een vraag. Vaak worden hier voorstellen ingediend en dan klagen coalitiepartijen met name over het ontbreken van een dekking. Ik heb het gevoel dat u het omgekeerde doet. U komt met een dekking zonder een voorstel. Kunt u daarop ingaan? De heer Aynan: Het voorstel, voorzitter, is glashelder. Drie keer reserves. Een, voor de algemene reserve. Twee, reserve minima en drie, reserve ontwikkelzones, ten behoeve van de bouw van sociale huurwoningen. De voorzitter: De heer Visser.

De heer Visser: Voorzitter, wat schiet de heer Aynan op met geld in een reserve stoppen? Wat schiet de Haarlemmer daarmee op? Dan wordt er toch niet een extra woning voor gebouwd? Er wordt alleen iets van het ene potje naar het andere potje verschoven, maar het blijft een reserve. Het wordt niet uitgegeven. De heer Aynan: Voorzitter, over twee weken hebben we de Kadernota en dan zullen we met een concrete invulling komen. Voorzitter, dus de 31 miljoen verdelen over de drie reserves: reserve ontwikkelzones, reserve

7

minima en de algemene reserve. De reserve minima geeft het college en de raad de mogelijkheid om gericht in te grijpen bij de stijgende bestaansonzekerheid en met de extra 10 miljoen blijft de algemene reserve op gezond peil. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. U heeft nog een interruptie, geloof ik. De heer Van den Raadt. Voorzitter, ik wilde vragen of de opmerking wel klopt, dat niemand het heeft kunnen lezen van de fracties. Trots Haarlem heeft gezegd mede-indiener te zijn, dus er is in ieder geval iemand die het heeft gelezen. De heer Aynan: Dank voorzitter, voor deze opmerking. Het had eerder gekund, maar het is op tijd ingediend en je kunt staande de vergadering, dat recht hebben we ook, moties en amendementen indienen. Ik ben nog zo netjes geweest om het inderdaad op de app zetten. En inderdaad, de SP en Trots zijn mede-indiener. Deze bijdrage was ook namens de SP. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar andere bijdragen. De heer Blokpoel. De heer Blokpoel: Dank u wel, voorzitter. Wel degelijk gelezen en ook de afweging gemaakt dat dat over twee weken bij de Kadernota aan de hand komt. En dan kijken we met genoegen het nog tegemoet. Goed, nu voorzitter, het is een moment van terugkijken en van reflectie, maar ook van vooruitzien. En een jaarrekening schuif je niet zomaar even als hamerstuk door.

Nee, dat is je controlemiddel op wat het college heeft gedaan. Dat is de controle op wat eruit is gegeven voor onze stad. En dat toont ook iets meer respect richting de accountant en alle mensen die hier zo hard aan hebben gewerkt, dan alleen maar bij een commissievergadering dit bespreken en niet in de raad daarbij stil te staan. De jaarrekening, laat in ieder geval zien dat Haarlem veel geld over heeft, heel veel geld, 31 miljoen euro. Positief, maar grotendeels toevallig ontstaan door meevallers vanuit het Rijk, personeelstekorten, trage uitvoering, 68 procent van de projecten werd gerealiseerd. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Aynan. De heer Aynan: Wat ons betreft een terecht punt dat de VVD maakt. Dit is een belangrijk punt. We kijken terug op 2024 en dan verdient het inderdaad een bespreking, ook in de raad. Wat vindt u van het voorstel van de PvdA om dit maar eigenlijk te degraderen? De heer Blokpoel: Ik zal het presidium oproepen om daarin niet mee te gaan, want het is, zoals ik net al zei, een belangrijk stuk waar we juist bij stil moeten staan. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Blokpoel: Goed, ik ga verder. De meevallers, door een trage uitvoering of onvoldoende uitvoering, 68 procent.

De VVD vraagt dan ook het college hoe die actie uit het coalitieakkoord dan ook echt tot actie gebombardeerd wordt en de achterstanden in de openbare ruimte, de woningbouw het sociaal domein allemaal worden teruggedrongen. Want in het sociaal domein zien we problemen bij de mantelzorg onder andere. Raadslid Tula van de Sanden heeft daar al een initiatief voor genomen, om daarin ook stappen te zetten. En nu zien we ook nog zorgelijke bewegingen bij beschermd wonen en het niet kunnen inkopen van preventieve jeugdzorg. Preventie voorkomt uiteindelijk dure zorg. Dus je kan beter preventief te werk gaan, dan achteraf. Wat heeft het college nodig om dit te kunnen verbeteren? We hebben het niet van u gehoord, maar horen het graag van u vanavond. Daarnaast missen we nog veel cijfers. Er staan zogenaamde heel veel NNTB'tjes in de jaarrekening. Wanneer worden die gedeeld? Wanneer ontvangen we die cijfers wel en kunt u

8

ons daar later van voorzien, zodra die bekend zijn? Wat uiteraard wel positief is binnen het sociaal domein, is schoolverzuim. Dat is gedaald en er wordt meer deelgenomen aan sport door kinderen, wat uiteraard heel goed is. En dat onderschrijven wij als VVD sportpartij natuurlijk als geen ander. De fysieke leefomgeving en de woningbouwambitie blijft achter. Ik noemde het net al. Ondanks hoge ambitie gebeurt er te weinig. De regels en gebrek aan personele inzet rondom woningdeling, wonen boven winkels, werken belemmerend. En dat frustreert veel Haarlemmers, veel ontwikkelaars en juist ook de Haarlemmers die op zoek zijn naar een woning. Er is dan ook weinig flexibiliteit in de fietsparkeernormen, terwijl de autoparkeernormen wel altijd te grabbel worden gegooid. Verder zijn er forse budgetoverschrijdingen en veel achterstallig onderhoud. De VVD roept dan ook op tot beter beheer en efficiëntie, zeker als lasten voor inwoners stijgen. Het beleid rond mobiliteit sluit niet aan bij de realiteit. Meer auto's zijn er dan geraamd in de stad, terwijl jaar na jaar er minder auto's geraamd worden. Terwijl de parkeernormen, ik zei het net al, die worden te grabbel gegooid, die worden alsmaar lager en het aantal auto's stijgt. Ja, dan werk je parkeerproblemen in de hand. Elektrisch rijden blijft daarbij achter. Ook de manieren om de elektrische auto's op te laden, blijven achter.

Alternatieven hebben ook onvoldoende effect, gezien het autobezit dat dus groeit. En u benoemt: 85 procent gaat al niet met de auto. We willen dit nog hoger maken. Misschien moeten we even kijken naar het loopje naar de auto toe, dat u dat ook meetelt, want dan loopt iedereen. Het ondernemersloket, ook een punt. Dat is er nog niet. Dat wordt nu afgedaan met een nieuwsbrief, wat ter vervanging wordt gezien daarvan, maar een nieuwsbrief is geen dienstverlening. Dus we roepen het college dan ook op om toch met dat ondernemersloket te komen, niet alleen een duurzaamheidsloket te openen, maar ook een ondernemersloket. Zodat ondernemers gehoord worden. Zodat ze ook daadwerkelijk geholpen worden. We gaan door naar veiligheid en bestuur. We zien positieve trends. De voorzitter: U krijgt nog een interruptie van mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Lijkt het u niet logisch om die twee loketten samen te voegen? Omdat de duurzaamheid wordt toch ook heel vaak door ondernemers opgepakt en we hebben heel veel duurzame ondernemers in de stad. Waarom zou je dat allemaal weer apart doen? Is het niet een en hetzelfde? De heer Blokpoel: Nee, dat is het niet. Ja, dat kan samen, maar dan verwachten we ook financiering vanuit het duurzaamheidsbudget daarin en ook aparte medewerkers die breder kijken dan alleen duurzaamheid, want ondernemers hebben ook meer vragen dan alleen maar duurzaamheid.

Veiligheid en bestuur. Ik noemde het al. We zien positieve trends, zoals minder woninginbraken. Al las ik vandaag een bericht dat er meer woninginbraken in de regio zijn. En minder misdrijven. Anderzijds ziet de VVD wel een toename aan explosies, autobranden en overige branden. Zorgelijk, want dat doet iets met het veiligheidsgevoel van de Haarlemmers. Wat doet de burgemeester eraan om hier meer grip op te krijgen, zodat de Haarlemmers het veiligheidsgevoel hoog hebben? In het verlengde daarvan zag de VVD dat er op vele fronten handhavingsinterventies zijn geweest, die gericht waren op het verbeteren van de veiligheid voor inwoners. Wat supergoed is, maar onvoldoende om het veiligheidsgevoel op peil te houden. En de femicide is al vaker besproken in deze zaal. De veiligheid van vrouwen staat onder druk. Dit heeft de aandacht, maar er zijn enorme wachtlijsten bij de Blijf Groep en Veilig Thuis. Wat doet u eraan om deze wachtlijst te verminderen en daar ook richting de toekomst meer aandacht voor te hebben? Tot slot, voorzitter, Haarlem is dus financieel stabiel. Heeft geld over, maar er wordt structureel te weinig gedaan en er wordt dus ook structureel te weinig uitgegeven. Dat vraagt om keuzes, lagere lasten en meer realisatie. Uiteraard ook dank aan alle medewerkers die hieraan hebben gewerkt.

Zowel aan de jaarrekening, maar ook uiteraard alle bodes, cateringmedewerkers, mensen op de griffie en iedereen in het stadhuis die dit voor ons heeft mogelijk gemaakt. Tot zover.

9

De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Dank u wel. Inderdaad, de jaarrekening sluit positief en dat wordt inderdaad, wat de VVD zegt, deels veroorzaakt door extra baten van bijvoorbeeld het Rijk en ook door onderbestedingen. Ik kan zeggen namens Actiepartij dat wij het verslag en de jaarrekening graag vaststellen. En een aantal punten van de vorige sprekers daar wil ik nog wel even bij stilstaan. Zowel VVD als Jouw Haarlem hebben het over de woningbouw en dat ze dat zorgelijk vinden. En onze fractie kan dat best onderschrijven als je naar de getallen kijkt. Het ene jaar vier je een bouwrecord en het jaar daarop kom je tot minder productie dan dat je zou wensen. En de boodschap blijft ook dit jaar weer: blijf volhouden wat je doet, dan komen die woningen. En willen we het sneller? Ja, natuurlijk willen we het sneller, maar we staan ze niet zelf te metselen. En we zien allemaal als we in de Commissie Ontwikkeling zitten hoe moeilijk het is om door alle procedures heen en het niet in bezit hebben van veel ontwikkelgronden, zie je hoe moeilijk het is om die productie op peil te krijgen. Dus volhouden wat je doet, hetzelfde blijven doen, consequent voortzetten. Het ondernemersloket, helemaal eens met VVD. Ook wij hebben dat, ik meen zelfs in ons verkiezingsprogramma altijd gehad.

Kom met een ondernemersloket, want het maakt de wereld in de dienstverlening zo veel prettiger. Tegen Jouw Haarlem wil ik bij deze zeggen: ik zal beloven dat als het amendement bij de Kadernota wordt voorgelegd dat ik dat niet vanaf een toilet zal lezen, maar netjes op de fractiekamer en dat ik er ook een ordentelijke reactie op zal geven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: De Partij voor de Dieren ziet dat er veel is gebeurd en dat er stappen zijn gezet om onze openbare ruimte ecologischer te gaan beheren. Hartstikke goed, maar we zien ook nog dat er soms nog andere keuzes worden gemaakt, die niet ten gunste zijn altijd van dieren en biodiversiteit. Wat ons betreft had het klepelmaaien nog wat sneller uitgefaseerd kunnen worden. Ten aanzien van de financiën, het is al genoemd, wij vragen ook het college toch sterker te sturen op het voorkomen van die onderbesteding van budgetten en het gat tussen die decemberrapportage en de jaarrekening te verkleinen. En wat ook de accountant aangaf en daar zijn we het wel mee eens, we hebben hele hoge investeringsambities en dat is op zich positief, maar ze zijn zo groot dat we het niet allemaal kunnen wegzetten en uitvoeren. Dus daar zullen we zeker bij de Kadernota ook kritisch naar gaan kijken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kuin. De heer Kuin: Dank u wel, voorzitter.

Ook namens Jouw Haarlem, nog steeds. Het boekjaar 2024 wordt afgesloten met een positief saldo van 31 miljoen euro. Dat lijkt mooi, maar het betekent simpel dat we minder voor de Haarlemmers hebben gedaan dan we hadden kunnen doen. En dat is niet de eerste keer, want in 2021 was het 32 miljoen, in 2022 49 miljoen, in 2023 27,8 miljoen. De accountant zegt daarover: we adviseren om in 2025 nader onderzoek te verrichten naar de structurele oorzaken van het rekeningsaldo en te onderzoeken hoe het realiteitsgehalte en de voorspellende waarde van de begroting kunnen worden verbeterd. Ook in 2023 werd zoiets soort soortgelijks gezegd. Wij zeggen het iets concreter. We hebben 107 miljoen op de bank staan en tegelijkertijd hebben we nog steeds een wooncrisis, wachtlijsten in de jeugdzorg en er is kinderarmoede in Haarlem. Kinderarmoede noemen we een A-dossier. Dat betekent, kort gezegd, dat bijna alle partijen dit ongelooflijk belangrijk vinden. We hebben er zes keer extra over vergaderd, zo lees je in het jaarverslag, maar van geouwehoer kun je niet eten. Papieren urgentie, want kinderen in armoede lopen ontwikkelingsachterstanden op, die moeilijk in te halen zijn. En dan te bedenken dat we 107 miljoen op de bank hebben staan en dat morgen kunnen oplossen. En hetzelfde geldt voor de jeugdzorg, nog steeds wachtlijsten.

Kinderen die maanden moeten wachten voor hulp, ouders die wanhopig zijn. Die vanwege de

10

wachtlijsten elke dag bellen. Ja, natuurlijk. Dat zijn geen leuke gesprekken. Tegelijkertijd hanteert de gemeente een lumpsumbudgettering, in gewoon Nederlands: de gemeente stelt een maximum bedrag ter beschikking. Maar er is meer nodig, want kinderen wachten maanden voordat ze geholpen worden, terwijl we 107 miljoen op de bank hebben staan. En voorzitter, we hebben genoeg op de bank om de wachtlijst in de jeugdzorg op te lossen, maar ook zonder die reserve aan te spreken kunnen we meer doen in de jeugdzorg. De meerderheid in deze raad steunt de marktwerking in de zorg, waardoor zorgaanbieders met publiek geld winst mogen maken. Publiek geld dat door iedere Haarlem is opgebracht, geld dat in de zakken van zorgondernemers verdwijnt. Nu hebben we het niet over een paar tientjes, maar over miljoenen. Een meerderheid in de raad was in november 2022 van mening dat deze winsten onderzocht moesten worden. Dat er moest worden ingegrepen zodra er meer dan 3 tot 5 procent winst werd gemaakt en niet 8, maar 3 tot 5 procent. Pas na tweeënhalf jaar heeft de wethouder dat met frisse tegenzin opgepakt. Vervolgens komt hij tot min of meer dezelfde winst berekeningen als wij eerder hebben gedaan, maar hij deelt de raad doodleuk mede: fijn dat we dat nu weten, maar we doen er geen moer aan.

En toen wij de commissie recent verzochten om agendering, veegde een meerderheid van deze raad zelfs dat verzoek van tafel. De meerderheid wil het er gewoon niet over hebben. En voorzitter, wij voorspellen dat deze zorgondernemers gewoon zo doorgaan, want het mag allemaal. Ik zag bij Megakids, een van die zorgaanbieders, meer dan 15 procent winst in 2023 en in 2024 nagenoeg hetzelfde winstbedrag. Het is geen incident, het is het gevolg van idiote marktwerking en een meerderheid hier vindt het normaal. Wij zullen dat elke keer bloot blijven leggen. Tot slot, wil ik het nog kort hebben over de zeggenschap van de Haarlemmers. Wat dat betreft is dit jaarverslag echt een collectorsitem. In het jaar van het parkeerreferendum, waar 50.000 Haarlemmers aan deelnamen, presteert dit college het om er in 310 pagina's slechts één zuinige zin aan te wijden. En wel meerdere keren opschrijven dat het stille midden moet worden bereikt, alsof dat met dit referendum niet zou zijn gebeurd. Dit jaarverslag zien ook de papieren werkelijkheid van deze bubbel. Ik hoop dat wetenschappers die over 50 jaar onderzoek gaan doen naar deze ontwikkeling van de participatie van burgers in Haarlem verder kijken dan dit jaarverslag. En nu echt tot slot, een ander voorbeeld van de papieren werkelijkheid ter illustratie.

In het jaarverslag wordt trots vermeld dat de hoeveelheid groen in Haarlem is toegenomen met 3 hectare. Bij nadere bestudering blijkt de aankoop door de gemeente van het weilandje van Boer Piet, bijna 2 hectare, een belangrijke oorzaak voor de toename te zijn, twee derde. Toename, zult u denken, er is toch geen grassprietje door die aankoop bijgekomen? Dat is ook mijn werkelijkheid, maar niet die van de gemeente. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk of er nog andere bijdragen zijn van de raad in eerste termijn. De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, ik had laatst op Prime een interessante film gekeken en die heette de accountant, met Ben Affleck die dan iets blootlegt dat een bedrijf geld wegsluist, via het buitenland weer terug geboekt en zo de winsten oppompt om de beurskoersen omhoog te krikken. En ik vond het eigenlijk wel grappig dat we dan bij die technische sessie van de accountants eigenlijk precies hetzelfde horen over de gemeente Haarlem. We doen in Haarlem … We hebben veel geld. We zeggen dat we 80 miljoen gaan uitgeven. Dat doen we niet en dat geld wat overblijft dat pompen we door naar de reserves. Dus ik vond het wel grappig om daar een soortement vergelijking in te zien, maar helemaal lekker is het natuurlijk niet. En ik hoop dat we daar wel een keertje echt iets aan gaan doen.

Want als je dan ook ziet bij de Kadernota dat er gewoon 100 miljoen, geloof ik, weggepompt wordt aan liefdadigheidsdingen van het college, dan ga je bijna denken dat het met opzet elke keer zo overboekt wordt en wat overblijft naar die algemene reserves gaat. Maar ik hoor graag dat daar geen foute bedoelingen achter zitten van het college. Al zou ik het denk ik toch niet geloven. Dan een ander punt. Trots Haarlem heeft vroeger weleens gezegd: statushouders in Haarlem, nemen die dan geen plek in van de mensen die op die wachtlijst staan? Dan werd er altijd ontkend: dat is niet zo. Maar dan wil ik toch

11

aan het college vragen: hoe kan het dan dat als wij in 2024 190 statushouders een plek hebben gegeven en we hebben maar 69 nieuwe sociale huurwoningen erbij gebouwd. Of dat dan toch niet betekent dat 121 plekken, Haarlemmers die op een wachtlijst staan, eigenlijk dus extra lang op die wachtlijst staan? Dank u wel. De voorzitter: De heer Procee. De heer Procee: Dank u wel, voorzitter. Ik ben het niet volledig oneens met de woorden van mijn voormalige vriend Ruud Kuin. De heer Kuin: Zijn we ooit vrienden geweest? De heer Procee: Goed, terug naar het jaarverslag. Wat opvalt is toch dat inderdaad weer veel projecten vertraagd worden of niet gerealiseerd, waardoor middelen onbenut blijven en dat dat een belangrijke reden is voor het positieve resultaat. En ik wil toch graag oproepen weer tot meer realisme in presentatie van behaalde resultaten en vooral ook om extra inzet, zodat het beleid ook daadwerkelijk uitgevoerd wordt. Waaronder ook het beleid gericht op kwetsbare groepen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Bedankt, voorzitter. GroenLinks heeft in de Commissie Bestuur veel inhoudelijke opmerkingen gemaakt, veel complimenten, maar ook punten van aandacht.

We maken ons zorgen over het verlopen van de geothermievergunning en vinden het jammer dat we nog niet echt werk hebben gemaakt van het vergunningsplafond bij de wijken, die al een tijdje geregeld parkeren hebben. De algemene lijn over de hoogte van de investeringen. Wij zijn blij met de ambitie van het college. Goed dat we hoog mikken en dat werkt, want we hebben de investeringscapaciteit verdubbeld. Dus supergoed. Ga zo door. In elk project zitten onzekerheden en dan is het fijn dat we op meerdere paarden wedden. Dus ik denk dat dat de algemene lijn was. En daarnaast constateren we dat er niet heel veel bijzonder veel tijd was in de commissies om de jaarrekening inhoudelijk te bespreken. En dat in de Commissie Bestuur we de wethouder duurzaamheid misten. In de P&C-cyclus bespreken we nu ook de duurzaamheidsbegroting, dus dan hebben we de heer Berkhout daar ook nodig. Dus ik ben blij dat dat is ... Het was een gemis en ik ben blij dat de volgende keer, hopelijk dat u er dan wel aanwezig bent, volgend jaar. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Aynan. De heer Van den Raadt: Voorzitter, ik ben nu toch een beetje enigszins in de war. De voorzitter: Nee, de interruptie was voor de heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Even ter verduidelijking, want wat bedoelt GroenLinks met wedden op meerdere paarden? Mevrouw Oosterbroek: Projectpaarden.

Dus je hebt een lijstje met investeringen die je wil doen. Je hebt allemaal onzekerheden, vergunningen, mensen, participatie en uiteindelijk je wilt dat we zo veel mogelijk realiseren. En dan is het ook goed dat je verschillende producten hebt of projecten hebt, zodat op het moment dat iets goed gaat, dat je daarop op kan inzetten en dat je niet heel nauw naar die projecten gaat kijken. En daarom vindt GroenLinks het goed dat je hoge investeringscapaciteit hebt, zodat je ook die

12

investeringscapaciteit kan verdubbelen. En dat kan volgens GroenLinks alleen op het moment dat je ook je doelstelling ambitieus inzet en dus ook inzet op meerdere investeringen. De voorzitter: Dank u wel heer. De heer Van den Raadt had ook een interruptie. Wacht even, de heer Aynan wilde nog een vervolg? Want dat gaat voor. De heer Aynan: Ja, voorzitter. Het is er niet duidelijker op geworden, dus laat maar zitten. De voorzitter: Ik dacht al te zien dat u het daarbij wilde laten. De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, ik had ook een onduidelijkheid, want ik had het idee dat nu PvdA en GroenLinks gefuseerd, getrouwd zijn. Maar dan hoor ik mevrouw Oosterbroek zeggen: we hadden in de commissie eigenlijk wel te weinig tijd om het goed te bespreken. En dan hoor ik de heer Wiedemeijer die zegt: we hebben het in de commissies er al over gehad. We hoeven het hier niet meer te bespreken. Dus nu zit ik er wel in dubio wat ik nu van deze fusiepartij moet vinden wat betreft dit onderwerp. Wie kan daar licht op laten schijnen? De voorzitter: De interruptie was voor mevrouw Oosterbroek, die misschien … Mevrouw Oosterbroek: Volgens mij is dit geen inhoudelijk bezwaar, maar wat is het? Een procedurele suggestie, waar uiteindelijk het presidium om gaat. Dus daarom is het goed dat we dat allebei hier benoemen. En dus dat is hartstikke mooi.

Dus daar zit helemaal niets principieels in. Jammer dat ... De voorzitter: Nee, want u roept meer interrupties op. De heer Krouwels. De heer Krouwels: Voorzitter, ik wil van GroenLinks weten of zij niet in de Commissie Beheer woordvoerders hebben, want daar zat de wethouder duurzaamheid naast een hele leuke voorzitter. Mevrouw Oosterbroek: Nou, daar ben ik dus ontzettend jaloers op. Ik had ook heel graag de wethouder duurzaamheid bij de Commissie Bestuur gehad. We hebben met elkaar afgesproken dat we een duurzaamheidsbegroting doen, ook onderdeel van die P&C-cyclus. En die bespreken we in de Commissie Bestuur, want het gaat over de kosten in vergelijking met CO2. En hij was ook … Als je kijkt naar de inleiding, mevrouw Verhoeff, ik zie u al kijken. Wat mij logisch lijkt, op het moment dat je kosten met CO2 gaat verbinden. Dus een taak voor de Commissie Bestuur. Dat was eigenlijk mijn laatste ding, maar dat heb ik net al in de interrupties gedaan. O nee, ik wilde nog zeggen dat ik het jammer vind dat Jouw Haarlem het niet begrijpt, voor Jouw Haarlem. De voorzitter: En voor uzelf misschien ook. Mijnheer Aynan. De heer Aynan: Misschien kan GroenLinks nog een keer een poging wagen om Jouw Haarlem het wel te laten begrijpen. De voorzitter: Nee, het is jammer, maar het blijft erbij. Nog andere bijdragen in eerste termijn? Mevrouw Van Zetten.

Mevrouw Van Zetten: Ik vroeg me af of de PvdA als grootste partij niet eerst moet. De voorzitter: Ga uw gang.

13

Mevrouw Van Zetten: Ze haken nu al af. Dat is een beetje treurig. Ik wil toch wel iets over het jaarverslag zeggen en de jaarrekening. Het is duidelijk, dat is al jaar op jaar inderdaad die onderbesteding. Het is al gezegd, maar we hebben eindeloos hier in het land lopen janken over het ravijnjaar dat eraan zou komen. En nu hebben we ineens allemaal weer geld gekregen en is er geen vuiltje meer aan de lucht. En het viel me vooral op in het land dat vooral de PvdA daar grote problemen had met het ravijnjaar. En nu hebben we hier allemaal geld. Wat betreft ons, Hart voor Haarlem maakt zich altijd zorgen, tenminste over de controleerbaarheid van de jaarrekening, omdat de primaire begroting altijd een beetje zuinigjes begint. En in de loop van het jaar gaat het telkens maar verschuiven. En dan is het toch heel erg lastig om als gewoon raadslid de boel te controleren, over welke cijfers hebben we het nu eigenlijk? Ik vind wel bij het voorstel en dat vind ik wel een compliment, werd even duidelijk op een rijtje gezet waar die verschuivingen zaten. Dan kan je ook gelijk zien: wat is hier eigenlijk gebeurd? En dan vielen mij een paar dingen op. Dat vooral bij de opvang wonen en herstel houden wij allemaal geld over om bij Oekraïners, maar ook bij statushouders, omdat er minder begeleidingskosten zijn geweest.

En ik zou denken: van mensen die hier in Haarlem komen wonen, de taal niet spreken, waarom is er te weinig besteed aan de begeleidingskosten? Want daar hebben we uiteindelijk in de toekomst alleen maar last van. Maar misschien kunt u daar een kort antwoord op geven, want ik heb het niet in de commissie aan de orde gesteld. Wat mij ook opviel en dat dat is dan toch wel weer leuk van de jaarrekening, dat wij ineens een lening van het Dolhuis, ik geloof 3,5 ton, hebben we ineens kwijtgescholden. Ik dacht: hoeveel geld is daar niet naar dat museum gegaan in de loop der tijd? En nu gaan we ook weer een lening kwijtschelden. Dus dat is een kleine opmerking. Wat betreft de gang van zaken hier, want we hebben het over ambities, over actie. GroenLinks heeft allemaal geweldige ideeën, als het een niet lukt, dan hupsakee het geld maar naar iets anders moeten gooien. Dat juist in die bedrijfsvoering dat je keer op keer hetzelfde kunt constateren, namelijk de gebrekkige informatiehuishouding, de minne data geletterdheid bij onze organisatie, de oncontroleerbare groei van natuurlijk al die digitale dossiers. We hebben geen idee wat er ligt. Als je een vraag stelt, dan denk je: wat gebeurt hier eigenlijk achter de toonbank bij, ik mag de ambtenaren niet meer noemen, maar ik zeg: de organisatie? En dat bleek mij, want onze belangrijkste functie is natuurlijk het controleren van bestuur.

Ik ging vragen stellen over wat is er eigenlijk gebeurd in Prattenburg-Sandenburg, een project heeft meer dan 6 miljoen gekost, maar bepaalde dingen zijn er toch niet goed gegaan. En als je dan probeert te achterhalen wat is daar nu misgegaan? Hoe kan dat? Dan denk je: ze hebben geen idee. Het dossier is niet op orde, projectorganisatie, de verantwoording is weg. En dat baart mij zorgen, omdat wij willen ook weten wat er in de voorgaande jaren geld is uitgegeven en of dat wel terecht is geweest. Wat betreft ook die problemen, ik hoef er maar een paar te noemen, nog actueel, De Egelantier, de Verweyhal, de nieuwe energie waar we nog steeds met twee kavels zitten die sinds 2002 nog niet zijn afgenomen. Het zijn allemaal problemen die zich maar voortslepen. En als we dan een college hebben dat zo druk bezig is met actie, zou ik wel eens willen zien, Hart voor Haarlem zou willen zien dat bepaalde dingen nu eens een eind aan wordt gemaakt en dat al dingen die al 20 jaar lopen en dan nog is het niet opgelost. En dat is toch wel een beetje een frustratie. Daar wil ik mee eindigen. De voorzitter: Dank u wel. Dat was het? Dan gaan wij naar de reactie van het college. Wethouder Roduner. Wethouder Roduner: Dank u wel. Veel bespiegelingen, volgens mij, op hoe het afgelopen jaar was geweest.

Volgens mij ook wel veel discussie en vragen die we in de commissies ook met elkaar hebben besproken. En toch ook wel een vooruitblik op wat u, denk ik, gaat inbrengen bij de Kadernota. Laat ik mij dan ook even tot het jaarverslag zoveel mogelijk proberen te perken, maar misschien dat ik toch ook een doorkijkje ga geven dan. Want volgens mij hebben we met elkaar geconstateerd in de Commissie Bestuur in ieder geval dat het een goed jaar is geweest. Dat er meer is gedaan, dat er meer is uitgegeven, dat er meer acties zijn en dat er minder geld is blijven liggen, omdat we dingen niet hebben gedaan. Ik denk dat dat een belangrijke

14

constatering was. We hebben een mooi financieel resultaat behaald, maar ook een beetje door het feit dat het Rijk opeens doorkwam tussentijds met geld dat we niet meer konden uitgeven. Met een mooie prestatie op de bijstand, met geld over wat we van het Rijk hebben gehad voor de energie-minimatoeslag, die we wel hebben uitgekeerd, waar we dan toch te veel geld van het Rijk van hebben gekregen. Dat zijn allemaal mooie voordelen die we hebben kunnen inboeken. En dat helpt ons ook om die kas op lange termijn weer gezond te houden. Een interruptie, voorzitter. De voorzitter: De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, ik moet nog even kijken of ik het goed gehoord heb, maar hoor ik nu de wethouder twee keer zeggen dat hij te veel geld heeft gekregen van dit extreemrechtse kabinet, wat zo slecht was? Wethouder Roduner: Ja, dit extreemrechtse kabinet dat heel slecht was inderdaad, wat heel veel dingen incidenteel heeft gedaan. En waarvan we nog steeds constateren dat ze nog steeds geen structurele oplossing hebben geboden voor de gemeentefinanciën. En dat is echt wel slecht. Dat blijft slecht. Daar gaan we ook bij de Kadernota het gesprek over aan. Er is gevraagd: wat kunnen we doen uiteindelijk om de uitvoeringskracht te vergroten in het IP? Daar hebben wij voorstellen gedaan in de Kadernota. Dat was onder andere de VVD.

De Partij voor de Dieren vroeg ook, dat was ook in de Commissie Bestuur, wat kunnen we doen om uiteindelijk dat overschot tussen de decembercirculaire en jaarverslag terug te dringen? Nou ik heb in de commissie daar ook wat over gezegd, maar dat ziet u dus ook deels terug in de komende Kadernota, een aantal voorstellen om dat terug te dringen. Ook wat de accountant daarover zegt. De VVD vraagt nog naar hoe gaan we om met alle niet bekende dingen? Dus alle dingen die we nog niet weten. In maart weten we nog minder cijfers. Deze versie is alweer wat meer ingevuld. Bij de programmabegroting krijgen we opnieuw de doelenboom, kunnen we hem nog meer invullen. Eentje die volgens mij het langste open blijft staan, is volgens mij onze prestaties als het gaat over CO2-uitstoot, dan toch even over die duurzaamheidsbegroting te hebben, mevrouw Oosterbroek. We zien volgens mij in dit jaarverslag dat 2023 een goed jaar was, dat we een stuk minder hebben uitgesloten als stad, dat we flink onder onze streefwaarde zitten. Dus dat is goed nieuws. Maar die indicator komt echt pas heel laat op gang. Dan had ik volgens mij nog een … Er ligt een … De voorzitter: De heer Blokpoel. De heer Blokpoel: Dank u wel, voorzitter. Wij horen de wethouder zeggen: die cijfers die komen allemaal wel bij de programmabegroting.

Dat klopt, maar u heeft ze ook al eerder en dan ontvangen we ze ook graag eerder, zodat we ook eerder daarnaar kunnen handelen en niet nog een half jaar ruim moeten wachten. Wethouder Roduner: Dat is, denk ik, dan een verzoek. Ik ga u niet elke week een nieuw cijfer sturen, want dan bent u het overzicht beu. Vindt u het goed dat ik daar even technisch naar kijk, hoe ik dat bij u op een elegante manier kan laten komen, dat u niet helemaal tot de programmabegroting hoeft te wachten? Ergens rond de zomer een moment vinden om te kijken wat er dan bekend is, dat u daar in ieder geval alvast de info krijgt. Dat gaan we dat maar zo oppakken. Er ligt een amendement. Dat amendement ontraadt het college. Het geld voegen we nu aan de algemene reserve, het in de reserve stoppen, volgens mij zei mijnheer Visser dat al, dat dat verandert natuurlijk niets aan de werkelijkheid. Het gaat altijd om eerst een plan maken en dan geld erbij zoeken. En als we met elkaar discussie gaan hebben over nieuwe plannen, nieuwe ideeën, dan is dat denk ik een heel goed punt om bij de Kadernota te doen. Ook in de algemene reserve is het niet zomaar weg en kan er later besloten worden om het voor andere beleidsdoelen in te zetten. Dan nog even over het woondomein, wat natuurlijk ook mijn domein is en waar een paar opmerkingen over waren. Misschien het goede nieuws is

15

dat we vorig jaar ongeveer de start bouw hebben gehad van zo'n 500 sociale huurwoningen. Waarvan we inderdaad eerder al hebben geconstateerd dat de sociale huur achterloopt op de rest van de woningbouw. Daar is ook een Rekenkamerrapport over geweest. Vorig jaar start bouw 500 sociale huurwoningen, ook veel woningen die zijn opgeleverd, toch weer, nieuwbouw. En mijnheer Van den Raadt, er is ook doorstroming uit de sociale huur. En uit die doorstroming van al die woningen die beschikbaar komen, gaat volgens mij een kleine 10 procent naar statushouders. Dus dat is heel bescheiden, 2024 was een jaar waarin volgens mij 75 procent van de woningen is toegewezen aan een reguliere woningzoekende. Dat is een heel hoog percentage, veel hoger dan we ook met de corporaties hebben afgesproken. Dus dat is denk ik goed voor de Haarlemse woningzoekende. De voorzitter: Een interruptie van de heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ik zal die cijfers nog even nakijken, maar in eerste instantie zegt u dus: de wachttijd voor woningzoekenden kan 10 procent lager als er geen statushouders zijn? Wethouder Roduner: Nee, zo werkt het niet. En statushouders zijn ook gewoon Haarlemmers. Misschien nog dus start bouw 500 sociale huurwoningen en ook vorig jaar een hele mooie subsidieregeling gehad om de bouw aan de gang te houden, waarvan de sociale huur maar ook andere woningsegmenten erg profiteren.

Dus dat is volgens mij goed nieuws. De voorzitter: Dank u wel. Dat was de eerste termijn. Zijn er nog andere portefeuillehouders die willen reageren op vragen? Burgemeester Wienen: Ik heb zelf één opmerking in de richting van de VVD. Als het gaat om explosies en autobranden, dat is inderdaad een buitengewoon verontrustende ontwikkeling. Niet alleen in Haarlem, maar in heel Nederland en op het ogenblik zelfs in diverse andere Europese landen, ook om zich heen aan het grijpen. Er wordt door mij, maar gelukkig ook door heel veel anderen, gekeken wat voor instrumenten hebben wij om daar zowel preventief als eventueel qua opsporing, zo goed mogelijk op te presteren? Bij autobranden hebben we ook gelukkig resultaten geboekt. Het blijft te hoog, maar een aantal autobranden konden we op die manier oplossen en het aantal terugdringen. Explosies zijn we heel druk mee bezig, maar is ingewikkeld. Als u zegt: hoe doet u dat precies? Wil ik best een keer op ingaan, maar niet nu daar heel uitvoerig nog verder dingen over zeggen. Behalve dan dat het dus een verschijnsel is wat in heel Nederland en daarbuiten op het ogenblik heel veel zorgen geeft en ook leidt tot gezamenlijke inzet om dat aan te pakken. Dat vanuit het college.

De voorzitter: Dan ga ik terug naar … Ook mevrouw Van Loenen nog, maar ik zie er twee, zijn dat interrupties? Mevrouw Van Zetten: Nee, ik wil nog wel een reactie vanuit het college. Ik zit hier toch niet … De voorzitter: Mevrouw Van Loenen komt ook nog. Wethouder Van Loenen: Ik weet niet of ik alles ga beantwoorden, maar ik zal een aantal ... Ik heb een paar vragen gehoord. De voorzitter: Sorry, ik begrijp dat de heer Van den Raadt toch een interruptie heeft.

16

De heer Van den Raadt: Voorzitter, ik had een interruptie op de burgemeester, die zojuist heeft gesproken. Die zei dat enkele, dat is een beetje een ontwikkeling van die autobranden. Naar mijn weten is die ontwikkeling al jaren gaande. Maar u zegt dan: er zijn een paar zaken opgelost, hebben we opgelost. Kunt u ongeveer een percentage aangeven? Moeten we dan denken aan 2 procent, 1 procent? Burgemeester Wienen: Flink meer. Maar goed, daar is ook publicatie over geweest. Heeft u zelf volgens mij zelfs ook een keer een vraag over gesteld. Met de aanhouding van een dader, hebben we een heel groot aantal zaken kunnen oplossen. En door het wegvallen van die dader is het aantal ook flink teruggelopen. De voorzitter: Mevrouw Van Loenen. Wethouder Van Loenen: Ik zal kort ingaan op een aantal vragen die ik heb gehoord. Om te beginnen een aantal vragen van de VVD. Er was een vraag over Veilig Thuis, de wachtlijsten, wat gaan we daaraan doen? Best natuurlijk een ingewikkeld veld. In de laatste radenbijeenkomst is ook een uitgebreide sessie geweest met Veilig Thuis, waar zij hebben toegelicht wat hun werkwijze is en daar zijn ook de wachtlijsten aan de orde gekomen. Enerzijds zie je dus dat er moeite is om het naar het lokale veld over te dragen. Dat hangt ook samen met de landelijke ontwikkeling van het toekomstscenario, waar vertraging is gekomen nu ook weer door de val van het kabinet.

Zij doen ook actief aan wachtlijstbeheer. Ik denk dat dat al wel wat verlichting biedt. En we hebben extra geld beschikbaar gesteld afgelopen jaar, om ook echt juist te proberen die wachtlijsten wat meer onder controle te krijgen, maar het blijft inderdaad een ingewikkeld veld. Ook werd er iets gezegd over beschermd wonen. Eigenlijk sinds jaar en dag is er, zoals eigenlijk in heel Nederland, een overschot bij beschermd wonen en een tekort bij maatschappelijke opvang. Die hebben wij dus ook hier aan elkaar verbonden. Beschermd wonen is overigens regionaal budget, want dat hebben we in een gemeenschappelijke regeling georganiseerd sinds dit jaar. En wat we daar zien, is denk ik en dat is denk ik heel positief, juist op de inhoud, als je kijkt naar de beschermd wonen plekken, dat dat eigenlijk zich heel erg positief ontwikkelt. Dat er dus minder mensen op de wachtlijst staan, maar ook dat we dus de beweging naar beschermd thuis, waar we heel actief mee zijn, dat dat ook zijn effecten begint te hebben. Daar zullen we ook, denk ik, binnenkort in de commissie nog wat langer over doorpraten, bij de rapportage over opvang, wonen en herstel. Mevrouw Van Zetten had het nog over een Museum van de Geest. Misschien even nog, om toch toe te lichten, want het ging over de lening die is kwijtgescholden. Dat staat in het raadsbesluit dat u heeft genomen, is dat besluitpunt 1.

Dus er was een kwijtschelding van die lening en dit is dus eigenlijk gewoon meer een … Het is natuurlijk ook een terugblik. Dit is eigenlijk ook even een rapportage dat dat is gebeurd, maar dat is niet iets extra's of iets nieuws. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik naar de raad. Is er nog behoefte aan een tweede termijn? De heer Blokpoel. Mevrouw Van Zetten: Van de orde, voorzitter. Ik heb gewoon een paar problemen geschetst voor de wethouder bedrijfsvoering en ik zou toch wel een reactie willen hebben. De voorzitter: Ik stel voor dat u dat dan nog even iets nader accentueert. Mevrouw Van Zetten: Ik zit hier toch ook een verhaal te houden. De voorzitter: Zeker.

17

Mevrouw Van Zetten: En dan vind ik het wel heel kinderachtig als u achter de collegetafel gewoon uw mond houdt. Dat kan toch zomaar niet? Wij gaan een nieuwe raadzaal bouwen vanwege een levendig debat. Als het zo al begint, zou ik het geld ook maar gewoon in mijn zak houden. De voorzitter: In ieder geval, u heeft gewoon nog de volle gelegenheid om nader aan de orde te stellen, waarom u vindt dat er onvoldoende beantwoording is geweest. De heer Blokpoel. De heer Blokpoel: Je kan ook gewoon een vraag stellen, als een vraag niet beantwoord is. Dus wethouder Berkhout, hoe is het met het ondernemersloket? Want daar reageert u inderdaad niet op. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: En dan stel ik natuurlijk ook nog een vraag of het college nog wil reflecteren op de vergunning van de geothermie bron en het vergunningsplafond bij het geregeld parkeren, hoe we dat gaan regelen? De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen? Mevrouw Van Zetten, bijvoorbeeld. Mevrouw Van Zetten: Ik begrijp niet dat ik hier opnieuw tijd in moet steken. Het gaat natuurlijk om de bedrijfsvoering die helemaal niet op orde is en de data ongeletterdheid. Daar heb ik toch wat over gezegd. U zit daar toch ook aantekeningen te maken en ik verwacht van mevrouw De Raadt dat u gewoon even gewoon een beetje beleefd kunt reageren. De voorzitter: Goed, dank u wel. Zo meteen.

Ik kijk even verder. Dat was het. Dan zijn er nog een paar concrete vragen gesteld, waarop gereageerd kan worden. Wethouder Berkhout. Wethouder Berkhout: Prima, ik kan wat zeggen over het ondernemersloket. We kijken naar wat de ondernemers het meest verder helpt en vaak is dat gerichte actie. Dat kan zitten als het om de samenwerking gaat voor winkeliers of vastgoedeigenaren in de binnenstad. Dus bijvoorbeeld het vooroverleg voor vergunningen voor wonen boven winkels. Dan heb je even niets aan een algemeen loket, waar een ambtenaar economie zit, daar moet je echt gericht met het vooroverleg de desbetreffende vergunning ambtenaar. Dus daar hebben we hard aan gewerkt om het vooroverleg voor die ondernemers daar weer terug op tafel te brengen. En ook een andere is natuurlijk, een ondernemer in de Waarderpolder heeft heel gericht die aandacht nodig en daar werken we aan. Dus dan heeft één fysiek loket, hoe misschien aantrekkelijk ook, op een centrale plek niet het effect. En vaak hebben ondernemers ook behoefte aan dienstverlening, zoals u zegt, van de hele organisatie. Dus niet alleen van de afdeling economie. Dus het blijft een veelzijdige aanpak. Ik denk dat het wel goed is om even als het beeld blijft hangen als alsof we alleen een nieuwsbrief voor ondernemers hebben neergezet, dat dat een wat eenzijdig beeld is.