Transcript Gemeenteraad 18.07.2024

Uit ons eigen onderzoek naar 24 gemeenteraden, waaronder ook alle middelgrote steden, zoals Haarlem, hebben we er geen enkele kunnen vinden waarbij het indienen of in behandeling nemen van moties gekoppeld is aan het hebben van spreektijd. Het is ons in ieder geval dan ook echt een compleet raadsel waarom het presidium met dit voorstel komt. Daarom ons amendement, Moties zijn geen voorrecht maar een recht, om uit artikel 28 tweede en derde lid de zinsneden, indien de indiener geen spreektijd meer heeft om het dictum voor te lezen, wordt de motie niet in behandeling genomen, om dat te schrappen. Over het presidium gesproken, voorzitter, het presidium lijkt een beetje losgezongen van de raad en zijn eigen weg te gaan. Er is in de evaluatie ook iets gezegd over het presidium, dat het voor velen een black box is hoe het presidium de agenda vaststelt. Juist daar zien we helemaal geen verbetervoorstellen voor, maar wel een hele paragraaf over hoe belangrijk het presidium zichzelf vindt en daarom ook zichzelf een toelage toebedeelt. We hadden wat dat betreft op wat meer zelfreflectie gehoopt. Vandaar ook ons amendement Geen toelage voor het presidium. Is altijd zo geweest. Nooit een probleem. Om artikel 9 uit de verordening presidium te schrappen. Ten slotte, voorzitter, ik had het over zelfreflectie. Wij hadden zelf … De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Drost.

De heer Drost: U heeft net twee agendapunten geleden aangedrongen om wat informeel contact met de referendumcommissie. Is dat niet misschien het idee om dat ook eerst even met het presidium te doen, in plaats van ze hier een beetje voor de bus te gooien?

52

De heer Aynan: Voorzitter, we hebben twee commissievergaderingen gedaan en dat heb ik ook gedaan. Zie ook de reactie op onze voorstellen. Voorzitter, ik had het over zelfreflectie. Wij hadden zelf inderdaad ook eerder met het Dordtse model moeten komen. Dat hadden we echt eerder moeten voorstellen. Dan hadden we inderdaad ook een werkbezoek kunnen afleggen en letterlijk kunnen zien hoe het wel kan. Want daar hebben de commissievergaderingen geen spreektijden en de raad heeft daar gelijke spreektijden, onafhankelijk van de fractiegrootte. Ik heb ook uitgebreid met de Dordtse griffier gesproken en met de voorzitter van de agendacommissie. Dat is daar een soort presidium. Het werk daar uitstekend. Daarom ook onze motie Hoe dichter bij Dordt, hoe meer spreektijd ‘t wordt. We vragen het presidium te kijken naar het Dordtse vergadermodel en met voorstellen te komen qua spreektijden. We geven u goed de tijd, want pas over een jaar bij de behandeling van de kadernota mag u terugkomen met de bevindingen. Want wat er nu voorgesteld wordt, voorzitter, is pleisters plakken. Een paar seconden erbij voor de kleintjes, een paar seconden eraf voor de anderen … De voorzitter: U heeft er alweer een paar seconden bij gesmokkeld, dus dat is helemaal goed. Dank u wel. De heer Aynan: Ik ben bijna klaar, voorzitter. Dan bent u van me af. De voorzitter: U moet ook echt afronden.

De heer Aynan: Dat ga ik ook doen. De voorzitter: Want we zijn nog niet in Dordt. De heer Aynan: Voorzitter, qua spreektijd, dat is echt funest. Als je een onderwerp wil uitdiepen, ben je al je spreektijd kwijt. Dat werkt fnuikend voor het debat. In plaats van je te focussen op de inhoud, kijken we net als nu zenuwachtig naar de klok, hoeveel seconden heb ik nog? Dat is echt niet hoe de democratie bedoeld is, dus daarom ook graag voor … Graag steun voor onze motie. Dank u wel voor uw … De voorzitter: Dank u wel. Amendement was het. De heer Aynan: Sorry? Nee, het is een motie. Dordts model is een motie. De voorzitter: Dat is een motie. Sorry, sorry. De heer Aynan: Zo raak ik natuurlijk mijn spreektijd kwijt. De voorzitter: Goed zo. Ik kijk even, want … Geen interrupties, maar ik kijk even naar anderen die iets willen indienen. Dat lijkt me namelijk als eerste aan de orde. De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, zoals eerder aangegeven is de PvdA voorstander voor meer spreektijd voor kleinere fracties in de commissie zodat het debat verbetert, ook al werd het niet heel warm ontvangen, desalniettemin. Wel vonden we dat dit niet alleen gerealiseerd moest worden door een andere verdeling van de spreektijden. Bij de vergaderorde dient de PvdA daarom het amendement in, Een eigen moment voor insprekers is winst voor allen.

De strekking van het voorstel is om de huidige praktijk van spreek… Inspreek voor onderwerpen die niet op de agenda staan te verplaatsen naar voor de raadsvergadering. Een apart moment is een winst voor allen. Insprekers kunnen beter bevraagd worden en de raadsleden hebben daardoor tot circa een minuut, dan is dat toch substantieel, zou ik tegen mijn collega zeggen, meer spreektijd in de commissie, wat bijdraagt aan het goede debat in de commissie. Voorzitter, wij

53

zullen na alle amendementen beoordelen of er na ons oordeel een verbetering is van de vergaderorde. Daarom verzoek ik de voorzitter tot een korte schorsing na stemming over alle amendementen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even verder. Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Dank u wel. Voorzitter. De Partij voor de Dieren heeft twee praktische amendementen en een motie. De eerste mot… Of het eerste amendement luidt, Dictum sapienti sat est, Voor een goede verstaander is dit woord genoeg. Dat stelt een aantal wijzigingen voor waarbij het uitspreken van het dictum wordt geschrapt. Dat gaat dan een aa… Betreft een aantal artikelen. Het niet voorlezen dat geeft eigenlijk al de strekking van het amendement aan, want als ik het wel zou voorlezen, dan zouden we alweer minuten verder zijn. Dat … Daar zit denk ik niemand op te wachten. Het tweede amendement is om bij meer dan in… Acht spreek… Acht insprekers een aparte bijeenkomst te organiseren. Die is ook mede ingediend door Actiepartij en ChristenUnie. De motie van Vergadertijgers en … Of dolfijnen in de vergadering, vraagt het presidium om in samenwerking met de griffie een verkenning uit te voeren naar commissie- en raadsvergadermodellen elders in het land en hier de best practices in een overzicht aan de raad te presenteren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel.

Ik ga akkoord met de korte samenvatting die u geeft van het dictum van uw referenda. De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Dank u wel. Actiepartij had drie belangrijke wensen ten aanzien van de vergaderorde. Voldoende spreektijd voor commissieleden, vooral ook de kleintjes. Inspreekmogelijkheden voor bewoners verankeren en minder bureaucratie rondom moties. Wat betreft de spreektijd, dank aan de grote partijen dat ook zij zien dat dat een betere verdeling en een beter debat gaat opleveren. Een stap in de goede richting, in elk geval met deze wijziging. Op het laatste moment zagen wij echter dat, verstopt in de toelichting van artikel 13a op pagina 17, staat dat ordevoorstellen ten koste gaan van de spreektijd. Dat vinden wij niet correct. Dus daarom inderdaad in het dictum op … In de toelichting op artikel 13a op pagina 17 de zin, als een lid spreekt, gaat dit ten koste van de toebedeelde spreektijd, dus dat geldt bijvoorbeeld ook als er gesproken wordt voor ordevoorstellen, dat te vervangen en aan te geven, behalve wanneer gesproken wordt over ordevoorstellen. Dan, voorzitter, met het maximeren van het aantal insprekers is de spreektijd voor volksvertegenwoordigers dan misschien beter gewaarborgd, maar moeten we wel kritisch kijken wat er dan nog aan inspreekmogelijkheden voor bewoners overblijft.

We zijn dan ook blij met de voorstellen van PvdA en onder andere Partij voor de Dieren. Die zullen we dan ook steunen. Voorzitter, dan het meest heikele punt, de opgetuigde bureaucratie rondom moties. Het woord motie komt 57 keer voor in dit reglement, waarin bijvoorbeeld Amsterdam, Amersfoort, Utrecht of Alkmaar met circa 15 woordmeldingen het hele onderwerp wordt afgedaan. Oftewel, wat doen we onszelf aan? Het onmogelijk maken van het indienen van een motie zonder spreektijd, sprekers hiervoor gingen daar al op in, vinden wij absoluut een aantasting van de democratie. Wij doen daar dus ook een voorstel voor, Recht voor motie, ook zonder spreektijd, samen met ChristenUnie en daarin geven we dus aan dat in plaats van dat hij niet kan worden ingediend, de burgemeester of de voorzitter van de raad op dat moment de motie zal voorlezen. Dus dat de motie wel in behandeling wordt genomen. Er zijn meerdere voorstellen. We stellen voor om ze in volgorde van verstrekkendheid in stemming te brengen. Dan, voorzitter, belangrijk punt nog. De spandoeken. Actiepartij heeft eigenlijk nog nooit last gehad van de aanwezigheid van een spandoek. We zien ook geen reden om dat nu te verbieden.

We steunen het amendement van Jouw Haarlem en SP en merken op dat de voorzitter te allen tijde moet kunnen ingrijpen wanneer hij discriminerende, beledigende, haatdragende of tot geweld oproepende spandoekteksten voor zich ziet. Zoals de griffier van een van onze buurgemeenten terecht zei, de

54

ene burger stuurt een brief en de ander zit op een tribune met een spandoek. Een statische tekst, daar is niks mis mee. Dat is wat ons betreft hoe we daar dan ook tegenaan kijken. De voorzitter: Dank u wel. De heer Visser. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. De ChristenUnie sluit zich wat betreft spandoeken volledig aan bij Jouw Haarlem en de Actiepartij. We hebben vier amendementen en die draaien eigenlijk allemaal om zorgvuldige besluitvorming. Het gaat dus niet alleen om discussies over spreektijden en oppositie versus coalitie en zo. Wij vinden belangrijk dat we de besluitvorming hier gezamenlijk als hele raad doen en dat we gezamenlijk ook verantwoordelijk zijn, zelfs ook verantwoordelijk voor besluiten waar je tegen bent, omdat je … Soms kan je ergens tegen zijn, maar kan je door een interruptie toch een verduidelijking krijgen waardoor het toch wat net wat genuanceerder ligt. Wij hebben de ervaring dat juist bij moties vreemd, waar vaak op het laatste moment teksten worden veranderd, soms een wethouder zegt, ik omarm de motie, en dat dan één kritische vraag van een willekeurige fractie komt dat de wethouder zegt van, maar als dat er staat, nee, moet ik hem toch ontraden. Of precies andersom. Juist bij moties vreemd kantelt het weleens. Dat is belangrijk voor zorgvuldige. Wij zitten niet te wachten op hele debatten.

Wij zijn volwassen genoeg om bij vaststelling van de agenda te zeggen van, die motie vreemd, daar hebben het echt nog niet goed over gehad. Laten we hem niet behandelen. Sturen we hem terug naar de commissie. Maar als er gewoon een goede motie vreemd ligt en er is gewoon één interruptie, dan moet dat mogelijk zijn voor die goede besluitvorming. Dat is gewoon een democratisch recht en dat moeten we ook met zijn allen willen. Vandaar het amendement, Interrupties bij moties vreemd voor zorgvuldige besluitvorming, waarvan eigenlijk de kern is dat we twee zinnen toevoegen, namelijk, er gelden bij een motie vreemd aan de orde van de dag geen spreektermijnen voor andere fracties, maar raadsleden die geen indiener zijn, hebben wel de mogelijkheid te interrumperen. En gaat over tot de orde van de dag. Dat is de kern, voorzitter. Dan het tweede amendement. Dat is het amendement Raad beslist over behandeling moties vreemd. Dat heeft gewoon met een zorgvuldig formulering van het reglement van orde te maken, niet het presidium besluit of een motie voldoet aan de regels, maar de raad besluit of een motie voldoet aan de regels. Spoedeisendheid of behandeld zijn in de commissie loopt in de huidige tekst heel erg door elkaar heen, waardoor je zou kunnen zeggen dat we sommige moties nooit kunnen behandelen omdat ze nooit spoedeisend zijn. Dat kan natuurlijk niet kloppen.

Dus vandaar dat we de volgorde van tekst hebben gewijzigd. Ik hoop, voorzitter, dat u dit akkoord vindt. Want als ik dit allemaal ga voorlezen, zitten we hier voor midder… Tot middernacht. Voorzitter, dan het amendement Extra spreektijd bij initiatief. Alle initiatiefnemers hebben we het weleens meegemaakt. Heb je een initiatiefvoorstel, dan kan je over de rest van de agenda eigenlijk niet meer meepraten. Dat … We kunnen dat niet met een schaartje knippen van, hoeveel spreektijd moet je dan hebben? Dat willen we in handen van de voorzitter leggen. Maar we willen wel de mogelijkheid, als je een initiatief aan het verdedigen bent in de commissie of in de raad, dat je dan wel mogelijkheid krijgt voor extra spreektijd, en daarom een lid toe te voegen, lid 10, bij de behandeling van het initiatiefvoorstel, als bedoeld in het zevende en negende lid, kent de voorzitter de initiatiefnemer extra spreektijd toe om hem in staat te stellen het voorstel te verdedigen en deel te nemen aan de bespreking van de overige agendapunten. En gaat over tot de orde van de dag. Voorzitter, dan het amendement Eén keer advies van college kan voldoende zijn. In de toelichting staat het helemaal goed, maar in het reglement van orde staat echt het helemaal verkeerd. Wij willen vooral alles zo houden zoals het is.

In het reglement van orde staat het precies andersom, er staat van, je moet eerst het initiatiefvoorstel indienen op papier, vervolgens gaat het college advies schrijven en dan pas komt de presentatie in de raad. Dan gaan we nog een keer en dan moet het college nog een keer adviseren, maar ik heb haast nog nooit meegemaakt dat het college twee keer ging adviseren. Het college adviseert maar één keer en doet dat pas na de presentatie in de raad. Dus vanavond gaat de PvdA een initiatiefvoorstel ook kort presenteren en pas daarna gaat het college

55

adviseren. Dat hebben wij in de formulering helemaal technisch gecorrigeerd. Ik neem aan dat de voorzitter niet wil dat ik die hele kolom ga voorlezen. Kern is gewoon, houden zoals het is. Heb ik dan al mijn amendementen voorgelezen, voor… Geïntroduceerd, voorzitter? De voorzitter: Ja. Ik heb net ook bij anderen gezegd dat als de … Het dictum voldoende duidelijk is toegelicht, dan gaan we daar nu mee akkoord. U was klaar? De heer Visser: Ik heb er … Ik had er vier, maar heb ik er nu vier voorgelezen? Ik geloof het niet. De voorzitter: Jawel. U heeft er volgens mij vier besproken. De heer Visser: Dan zitten we goed. De voorzitter: Ik kijk nog even verder. De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, we zien dat steeds meer partijen gebruikmaken van het vragenuurtje en we merken dat als er een tussenweek is geweest of we zijn eindeloos lang op reces geweest, dat we dan terugkomen en heel veel vragen hebben, maar een halfuur te kort is. Daarom vragen wij het reglement te wijzigen door na een tussenweek of wanneer we geen commissievergadering hebben gehad door een vakantie het eerstvolgende vragenhalfuurtje te veranderen in een echt vragenuurtje. Dat is het. Als we die tijd niet gebruiken, dan stoppen we natuurlijk eerder. De voorzitter: Dank u wel.

Volgens mij hebben we daarmee in ieder geval alle amendementen … Een toelichting op … Die zijn ingediend, en moties en ook een korte toelichting gehad. Is er iemand die zegt, ik heb nog behoefte aan reactie nu? Ik kijk even in ieder geval ook naar het presidium. Er is de gelegenheid om nog even kort te reageren. Gaat uw gang. De heer Blokpoel: Dank u wel, voorzitter. Namens het presidium. Om kort op alle moties in te gaan, moties en amendementen. Laten we vooropstellen dat er een uitgebreide evaluatie is geweest van het huidige … Of van het oude vergadermodel en het oude reglement van orde. Iedereen is geïnterviewd, of heeft althans de gelegenheid gehad om van de interviews gebruik te maken en uitgebreid te reflecteren. Die uitgebreide evaluatie is ook vertaald naar een nieuw reglement van orde, waarin zoveel mogelijk van de voorstellen die meerdere keren voorkwamen ook daarin te verwerken. Het presidium heeft vervolgens dat ook nauw nagelezen, nauw beantwoord en zelfs ook nogmaals meerdere malen behandeld. Het is dan ook namens het presidium wel zeggen… Wel veelzeggend jammer eigenlijk dat er wordt gesteld dat het presidium losgezongen is van de gemeenteraad, aangezien het presidium uit het midden van de gemeenteraad komt. Tegelijkertijd heeft het voorstel in de commissie gelegen.

In de commissie is het uitgebreid behandeld, is er … Overigens zijn er ook al voorstellen besproken, zijn er in een tweede behandeling op al die voorstellen stemmingen geweest vanuit de verschillende fracties, hebben alle fracties nogmaals daarop kunnen reageren. Kwam er … Kwamen er nog een aantal voorstellen. Ook daar is weer op gereageerd en over gestemd, waardoor een voorstel wel al dan niet is opgenomen in het reglement van orde. Dat heeft geleid tot het stuk wat er vanavond ligt met voorstellen die er tot nu toe liggen. Daarop is dit het resultaat dat er alsnog veertien amendementen liggen en twee moties. Zeggen we daarmee van, het is een slecht stuk, dat moet teruggenomen worden? Nee, uiteraard niet. Want er is uitgebreid reflectie geweest. Er is uitgebreide mogelijkheid geweest om het te bespreken en daar is ook een reactie op gekomen. Alsnog wordt dat voorstel ingediend, wat uiteraard uw goed recht is en dat moeten we ook respecteren. Laat ik kort ingaan op alle moties en amendementen die er liggen, op volgorde …

56

De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Voordat we naar die amendementen gaan, heb ik toch wel een vraag. U zegt zelf, u komt uit het midden van de gemeenteraad. U bent een van ons. Maar waarom wordt nu ook bij dit voorstel gedaan om uzelf een extra vergoeding toe te kennen? Want ik zie eigenlijk … Het presidium is eigenlijk een … Vaak het resultaat van coalitieonderhandelingen. Het zijn vaak grote partijen die het doen. Er zijn allemaal afspraak. Dus toch een machtspositie die je hebt. Terwijl het ook aan de andere kant gewoon een agenderingscommissie is en het is in feite ook een soort erebaan. Dus ik kan dat gewoon niet verklaren dat dit allemaal ineens nu in dit stuk bij elkaar komt. Misschien kunt u dat uitleggen. De heer Blokpoel: Dat kan ik zeker, mevrouw Van Zetten. Presidiumleden zien dit zeker niet als erebaan, eerder als piep-baan, want het vraagt nogal wat extra uur om dat te behandelen. We brengen nogal wat extra uren hier in het stadhuis door, al dan niet met de ambtelijke organisatie, al dan niet met het college, al dan niet met aparte collegeleden, al dan niet met de ambtelijke organisatie om vergaderingen voor te bereiden, al dan niet als presidiumvergaderingen, al dan niet als vergaderingen over bijvoorbeeld dit reglement van orde, waar ook een uur of acht in is gestoken minimaal.

Oftewel, er zijn nogal wat extra werkzaamheden die extra worden gedaan naast het raadswerk dat wij als voorzitters van de commissie dan wel plaatsvervangend raadsvoorzitter al doen voor hetgeen wat naast raadswerkzaamheden geldt. Tegelijkertijd zitten we ook in een commissie en zitten we niet op onze lauweren om maar af te wachten tot we vanuit het presidium iets mogen doen. We werken er ook daadwerkelijk voor, mevrouw Van Zetten. Vandaar dat er binnen de reglementen van orde in de breedte van het land de mogelijkheid bestaat. Die mogelijkheid is opgenomen. Daar stemt de raa… Deze raad vanavond over. De voorzitter: U was bezig met nog even langs die amendementen te lopen, geloof ik, dus … De heer Blokpoel: Zeker. Ik wachtte nog op een interruptie, maar dat komt niet. Prima. Dan gaan we op volgorde van indiening, oftewel 19.01, een motie van … Amendement, Recht van motie ook zonder spreektijd. Het is een staande praktijk om het dictum voor te lezen, oftewel, ook, er werd drie keer naar gerefereerd, motie voorlezen dan wel het dictum voorlezen is staande praktijk en het presidium stelt voor daaraan gehoor te geven en dat zo te laten staan.

19.02 is eigenlijk idem aan 19.02, oftewel, het is staande praktijk en juridisch advies heeft ook aangetoond dat het geen wettelijk recht is dat een motie ingediend kan worden, maar dat het uiteraard een amendement wel juridisch recht is om in te dienen. De voorzitter: De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, ik hoor de heer Blokpoel twee keer toezeggen, het is staande praktijk. Dat begrijpen we. Maar we hebben het toch over het willen veranderen van de staande praktijk? Dat is toch wat deze hele exercitie beoogt? De voorzitter: De heer Blokpoel. De heer Blokpoel: Eens. Zeker. Het zat in het oude reglement al, oftewel, vandaar dat ik refereer naar staande praktijk. Tegelijkertijd, het is een executie waarin de evaluatie is geweest. Daarin is niet naar voren gekomen vanuit de meerderheid van de raad om dat te wijzigen. Dus vandaar dat we daar nu zo naar refereren. De voorzitter: Nee, voorzit… Of voorzitter, mijnheer Aynan, u … Ja, Aynan. U heeft echt geen tijd meer. Ik heb u uitgebreid de gelegenheid gegeven om uw eigen verhaal zo goed mogelijk toe te lichten.

57

De heer Aynan: Voorzitter. Alstublieft, voorzitter. Dit is dus precies waar het over gaat. En essentieel hoe … De voorzitter: Nu is er gewoon geen gelegenheid om nu nog de discussie te herhalen. Het is twee keer in de commissie geweest. U heeft uw amendementen ingediend. Daar moeten we het denk ik mee doen voor wat betreft uw bijdrage. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: De heer Blokpoel verwijst naar een amb… Naar een juridisch advies. Ik ben wel heel benieuwd wat dat is geweest en wie dat heeft gedaan en waarom. De voorzitter: Mijnheer Blokpoel. De heer Blokpoel: Mevrouw Van Zetten, dat had u dan drie weken geleden uit kunnen vragen bij de techni… Als technische vraag uiteraard, want die mogelijkheid had u. Wat mij betreft is het een technische vraag die … Waar u alsnog het antwoord op krijgt. De heer Aynan heeft dat ook nog gedaan en daar keurig antwoord op gekregen. Dus dat antwoord kan zo gedeeld worden. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Volgens mij is er een modelverordening van de VNG en daar staat in dat een politieke partij altijd het recht heeft om een motie in te dienen. Dit wordt eigenlijk door de nieuwe verordening ondergraven. De voorzitter: Misschien mag ik daar toch even kort iets over zeggen. Dat staat niet alleen in de modelverordening, dat is gewoon de wet. Het recht bestaat.

Alleen het reglement van orde regelt van hoe daarvan gebruik gemaakt wordt en dat je dat binnen spreektijd moet doen. Van amendementen wordt gezegd dat dat een absoluut recht is, heb ik al meermalen uitgelegd. Dat wordt in de wet gewoon gezegd. Dat doorbreekt alle andere regels en dat geldt niet voor moties. Dus dat is hoe het feitelijk ligt. Voor de rest bepaalt u zelf uw orde. Dus u kunt het regelen zoals u het wilt. Er moeten moties kunnen worden ingediend door ieder lid. Dat is geregeld. Alleen je moet dat doen in spreektijd. Bij amendementen is er expliciet in de wet vastgelegd dat u dat kunt doen. Ook … Daar is geen enkele beperking op. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Volgens mij zijn er genoeg voorbeelden in het land waar het niet zo gaat. Waarom moeten wij onszelf zo disciplineren? De voorzitter: Dat is … Ik ga verder de discussie niet aan. Maar het enige wat ik wel wil zeggen, is van, dit is hoe het zit. U bepaalt het. Dat is precies wat u nu ook zegt. De raad bepaalt hoe ze dat wil. De heer Blokpoel. Mevrouw Van Zetten nog een keer. Mevrouw Van Zetten: De raad bepaalt. Het gaat natuurlijk altijd dan om de meerderheid en dan heb je het over de dictatuur van de meerderheid.

Dan wijs ik u, u bent de voorzitter van de raad, naast u zit de griffier, u bent onderdeel van het presidium, u bent bij alles betrokken geweest en ik constateer toch wel dat er te weinig zicht is geweest op de belangen van de kleine partijen. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga … Ik geef het woord aan de heer Blokpoel. De heer Blokpoel: Dank u wel, voorzitter. Laten we vooropstellen dat er wel degelijk en meer dan zicht is geweest op het belang van de kleinere partijen in deze gemeenteraad en dat grotere partijen juist ook allerlei voorstellen doen of hebben gedaan, wijzigingen zijn aangebracht, om de kleinere partijen meer spreektijd te

58

bieden in deze raad en alle mogelijkheden daartoe ook in stand te houden. 19.03, de toelage, hebben we het net over gehad. 19.04, Laat mensen toch lekker inspreken? Daarvoor dient de PvdA een voorstel in waardoor mensen uiteraard in kunnen spreken. Om uiteraard nu te schrappen dat er maar acht insprekers zijn en dat mensen over meerdere onderwerpen in kunnen spreken, adviseert het presidium niet te doen, vanwege juist de spreektijd die voor alle partijen van belang is. Hoe meer insprekers er op een commissievergadering aandienen, hoe minder spreektijd er voor iedere partij overblijft. Dat hebben we meermaals ervaren uiteraard in commissies. Idem voor één onderwerp. Dat geldt ook zo. Schrappen van spandoeken, 19.05. Conform artikel 26 tweede lid van de Gemeentewet is het geeft van tekenen van goedkeuring of afkeuring op andere wijze het verstoren van de orde al verboden. Door het opnemen van de voorgestelde toelichting wordt dit nader gespecificeerd en daarmee dus ook niet toegestaan in de gemeenteraad van Haarlem. Was het al niet en dit wordt nu nog eens nader geduid. 19.06, Interrupties bij een motie vreemd voor zorgvuldige besluitvorming. Ook hier hebben we het uitgebreid in de commissie over gehad.

Hiermee stimuleren we interrupties, hiermee stimuleren we een debat bij moties vreemd die juist ingediend worden voor een korte toe… Met een korte toelichting van de indiener, waarop ook de portefeuillehouder desgewenst een reactie geeft en dan uiteraard wordt daarover gestemd. Maar om daarmee een debat te creëren, kost ook weer voor eenieder spreektijd en zorgt ook voor dat de behandeling daarvan volledig groot wordt gevoerd, terwijl het juist een middel is om een kort indieningsvoorstel in te dienen. 19.07, amendement Raad beslist over behandeling van de motie vreemd. De raad heeft destijds bewust gekozen om onder A van het voorstel van de ChristenUnie genoemde criteria te laten vervallen. Dus bij de vorige stemmingronde over het regelement van orde heeft de gemeenteraad destijds welwillend gestemd om dat te laten vervallen. Het verleden leert namelijk ook dat in commissie soms niet verder kwam dan alleen het noemen van het onderwerp en daarmee dat het dan al geagendeerd kon worden. Dat is onwenselijk, want men wil wel meer context in het geheel hebben en daarmee niet alleen maar iets roepen om vervolgens dat op de agenda te plaatsen. 19.08, amendement Extra spreektijd bij een initiatief.

Dit is een voorstel wat niet eerder naar voren is gebracht bij de evaluatie, wat idem ook weer spreektijd kost van eenieder, wat ook ingecalculeerd moet worden en ten koste gaat van ieders spreektijd. Daarmee is het ook al mogelijk om een initiatiefvoorstel in te dienen en daar wordt altijd coulant mee omgegaan, maar dat hoeft niet wat betreft het presidium vastgelegd te worden met extra spreektijd. 19.09, mijnheer Visser, u heeft daarin helemaal gelijk. Dat is een, op zijn goed Nederlands, slip of the pen, waarmee dus … Waarmee het presidium aangeeft van, dit had niet zo daar mogen staan en dat passen we aan, waarmee u inderdaad gelijk heeft met uw voorstel. 19.10, amendement Inspreken voor belangstellenden van de Partij voor de arbeid, van de Arbeid, excuus. De conclusie is hierbij wel dat het voorstel … Dat kan uiteraard, maar wees u zich er bewust van dat de commissieavonden, -middagen eerder beginnen, dat de ambtenaren eerder van hun bureau weg moeten om hier aanwezig te zijn dan wel het te volgen, oftewel geen technische vragen op korte termijn kan beantwoorden, dat het extra middelen vraagt om bodes eerder in te huren, dat het collegeleden eerder naar de gemeenteraad vraagt, dat de catering eerder opgestart moet worden, oftewel dat het niet alleen maar is, we beginnen iets eerder en daarmee is het geregeld.

Nee, het zorgt dat het hele systeem rondom de gemeenteraad eerder opgestart moet worden. Waarvan akte, mijnheer Aynan. Dat vraagt dus nogal wat. Maar dat is aan eenieder om dat af te wegen of daarin mee te gaan, om daarin mee te gaan. 19.11, over het dictum, hebben we net al behandeld rondom de moties. 19.12, amendement Meer dan acht spreken over één onderwerp aparte inspreekavond vanuit de Partij voor de Dieren. Indien er voorzien is dat een agendapunt veel insprekers trekt, wordt er vaak al voorzien in een aparte avond. Neem het parkeerreferendum, neem de ontwikkelingen van Zuidwest bijvoorbeeld. Dan is er al zicht op een apart moment als er veel insprekers zich indienen. Dit moment echt ingesteld om juist de vergadertijd voor eenieder op de commissieavonden in stand houden en daarmee ook juist een goed debat tussen de partijen mogelijk te maken. 19.13, Instellen vragenuurtje bij tussenweek of commissie. Er zijn momenteel in iedere cyclus, oftewel iedere maand, zijn er drie mogelijkheden voor een vragenuur die niet

59

altijd benut worden en waar dus mogelijkheden over zijn. Na een recesweek zijn er ook altijd weer gewoon drie mome… Of is er altijd weer een moment voor een vragenuur en daarmee ook de mogelijkheid om die vraag in te dienen. Dus … Excuus? Zo heet het, vragenuurtje, maar het is een halfuurtje. De voorzitter: Ik stel voor dat we deze onordelijkheid proberen verder te voorkomen. De heer Blokpoel: 19.14, amendement Van de orde is niet van de spreektijd. Dat stond, de heer Van Leeuwen, dat stond in … Al in het reglement van orde. Het is aan de raad om daar te beslissen om dat toe te voegen, of tenminste, eruit te schrappen dan. Oftewel, het voorstel dat u doet was al staande praktijk, maar dat kan uiteraard gewijzigd worden en dat is aan de raad. 19.01, motie Hoe dichter bij Dordt, hoe meer spreektijd ’t wordt. Ook dit is tijdens de gehele evaluatie niet naar voren gekomen om naar andere steden te kijken, om dit Dordtse model toe te passen. Dat wordt nu in de commissie te berde gegooid, waarbij ook het presidium niet even het hele systeem om kan gooien om vervolgens maar om 14:00 uur te beginnen, een van de voorbeelden uit Dordrecht, dan wel om 16:00 uur alles ook al op te starten.

Dat vraagt een hele andere indeling van het hele raadssysteem, waar, om tegelijk door te gaan naar 19.02, waar bij een volgende evaluatie op langere termijn zeker naar gekeken kan worden en wat bij de evaluatie betrokken kan worden, maar wat niet op korte termijn op handen is, omdat deze evaluatie nu net is uitgevoerd, daar ook extra middelen, zeer veel uren in zijn gestoken om deze evaluatie überhaupt te volbrengen. Dus wat het presidium betreft, gaan we niet weer op korte termijn deze evaluatie doen en deze discussie nog een keer met elkaar dunnetjes overdoen. Maar uiteraard staat het u vrij om ook, wanneer het zich voordoet, om met ieder model te berde te komen wat u dan maar wenst en daarmee ook het geheel te veranderen op termijn. Tot zover wat er nu ligt, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Volgens mij heeft iedereen nu voldoende informatie. Er lag een uitgebreid verhaal al. Er zijn amendementen ingediend. Die zijn toegelicht. Er is een reactie vanuit het presidium. Het moet lukken om nu in een hoog tempo denk ik hierdoorheen te gaan. Toch nog een vraag? De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Een tweede termijn. Ik weet niet hoe dat werkt. Ik vind het in elk geval goed te constateren dat alle vanavond genoemde voorbeeldgemeenten, of ze nu wel of niet al van toepassing zijn, ,aar al die gemeentes die we hier noemen uit de raad, dat dat allemaal democratieën zijn.

Geen autocratieën. Want dat woord hoor ik hier de laatste dagen voorbijkomen. Ik denk dat we als raad ons wel heel goed moeten realiseren dat we daar echt van kunnen leren. Ik vind uit de reactie van het presidium een zeer afwijkende houding op dat front. Ik snap procesmatig dat je zegt, sommige dingen echt bij de volgende keer doen, maar de hele … Het totaal tegenhouden van dingen die ook gewoon technisch gecorrigeerd worden, die technisch in lijn brengen datgene hoe het staande praktijk is, vind ik niet in orde. Dat geeft me een slechte smaak. Verder ga ik lekker stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Nou heb ik nog liggen een verzoek van de Partij van de Arbeid om te schorsen. Ik weet niet, heeft u dat echt nodig? Na de amendementen. De heer …: Voorzitter, ik wil graag schorsen tot na de vakantie, ik wil niet met zo'n naar gevoel op vakantie. De voorzitter: U heeft net al een voorstel gedaan. Dat heeft geen meerderheid gehad. De heer …: Ik vind dat er ook naar … Breed naar de raad moet worden gekeken.

60

De voorzitter: Er zijn … Twee keer is het voorstel gedaan om dit punt af te voeren. Twee keer is het niet voldoende gesteund. Ik stel voor dat we nu gewoon laten zien dat wij best in staat zijn om in een redelijk tempo besluiten te nemen. Die zijn nu over de amendementen. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Het zou u toch als burgervader sieren om in te gaan op dit verzoek. Ik vind het echt inderdaad de raad geen goed doen om dit nu zo af te sluiten. Vind ik echt heel erg jammer. De voorzitter: Ik snap het. Het is ook in deze raad sowieso altijd heel ingewikkeld als wij het over onze orde hebben. Dan kost dat meestal veel tijd, is ingewikkeld. Volgens mij is er in twee commissievergaderingen uitgebreid de kans geweest om erover te spreken. We hebben vanavond daarover gesproken, er zijn schriftelijke voorbereidingen geweest. Het lijkt me helemaal niet dat er iets verkeerds is als wij nu een besluit nemen. Wij gaan geen dingen vastleggen voor de eeuwigheid. Er komen nieuwe rondes, nieuwe kansen, verder onderzoek. Dus ik zou zeggen, laten we aan de slag gaan. Er liggen amendementen. We beginnen met amendement 19.01, Recht van motie ook zonder spreektijd. De heer …: Voorzitter, van de orde alstublieft.

Ik had voorgesteld in mijn eerste termijn om de motie van … Of het amendement van Partij voor de Dieren en van Jouw Haarlem en die … Deze 19.01 in de juiste volgorde in stemming te brengen. Want de een gaat verder dan de andere. De voorzitter: Dat weet ik, maar we hebben het nog niet over moties. We hebben het nu over amendementen. De heer …: IK bedoelde amendementen. Amendement 19.01, degene die u nu in stemming wil brengen, die is het minst verstrekkende van de drie amendementen die gaan over spreektijd en indienen van moties. Even … De collega's moet even de nummers noemen van hun eigen … De voorzitter: Dan … Uw voorstel zou dan zijn? De heer …: Eerst 19.02, dan die van Partij voor de Dieren, maar dan moet … Kijk ik even naar een collega welk nummer dat is. Mevrouw …: Dat is 19.11. De heer …: 19.11 en dan 19.01. De voorzitter: Daar heb ik geen bezwaar tegen. We gaan gewoon ons best doen om het allemaal te kunnen volgen. Als wij beginnen met 19.02 … Dus let dan even goed op, dat is het amendement waar we het nu over … 19.02, Moties zijn geen voorrecht, maar een recht. Daar beginnen we dan mee. Dan zie ik geen stemverklaringen, dus dan gaan we over tot stemming. Wie? Nee. Sorry. De stemming is geopend. Er is gestemd. Stemming is gesloten.

22 tegen, 14 voor, dus deze is verworpen Dan gaan we naar 19.11, met een mooie Latijnse titel, Dictum sapienti sat est, Voor een goede verstaander is dit woord genoeg. Nummer 19.11. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Ik vind het heel erg goed, vooral die overweging, want die vergaderingen waren zo saai met de kadernota vanwege dat oplezen van het dictum, dat moet onmiddellijk afgelopen zijn. De voorzitter: Dank u wel. De heer Aynan.

61

De heer Aynan: Absoluut mee eens. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, Trots Haarlem gaat voorstemmen, omdat we het er helemaal mee eens zijn. Je zou eigenlijk ook nog een amendement moeten hebben dat je niet elke vraag moet herhalen voordat je een antwoord krijgt. De voorzitter: Dank u wel. We gaan stemmen. De stemming is geopend. De stemming is gesloten. 14 voor, 22 tegen, dus die heeft het niet gehaald. Dan gaan we naar 19.01, Recht van motie, ook zonder spreektijd. Geen stemverklaringen? Dan gaan we over tot stem… Wel. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Ik vind het jammer dat de voorzitter dan die taak op zich neemt, want dat maakt het nog saaier eigenlijk. De voorzitter: Dat is een drama. Ik zou daar ook … Dat is helemaal niet … De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt, zegt u het maar. De heer Van den Raadt: Voorzitter, Trots Haarlem gaat voorstemmen, vooral omdat wij een coalitiebreuk willen voorkomen. De voorzitter: Dank u wel. U vindt het natuurlijk leuk als de voorzitter voorleest. Zo heeft iedereen zijn voorkeuren. We gaan stemmen. Wie is … Nee, sorry. Geopend. Deze zijn … 19 voor 17 tegen, dus u kunt … De heer …: We zullen nog veel van u horen, voorzitter. De voorzitter: U kunt … Even kijken. Mevrouw Van Zetten, waarom heeft u nou voorgestemd? Ik snap dit niet. Maar goed, laat maar zitten.

Dan krijgt u die saaie voorzitter. Wat heb je daar nou aan? We gaan naar 19.03. Dat is over de toelage voor het presidium, Geen toelage presidium. De presidiumleden die hebben aangegeven, het lijkt ons goed dat wij aan die stemming dan niet deelnemen. Dus die onttrekken zich nu even aan de vergadering. Stemverklaring van de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, dank u wel. Hoewel Actiepartij het kwetsbaar vindt dat het voorstel vanuit het presidium zelf wordt gedaan, vinden we de formalisering van de rol en daarbij de passende vergoeding akkoord. We zullen tegen het voorstel stemmen. Of amendement. De voorzitter: De heer Visser. De heer Visser: We sluiten ons aan daarbij. De voorzitter: Dank u wel. De heer Procee. De heer Procee: Als tienjarig jongetje was ik bij de zeehondenopvang van Lenie ’t Hart zij zei, wij heffen geen toegang, want dan denk… Want als mensen betalen, denken ze dat ze rechten hebben. Wij zullen dus tegen dit amendement stemmen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Aynan.

62

De heer Aynan: Even een vraag, voorzitter. Zowel u als de griffie zijn toch ook van het presidium? Waarom verlaat u de zaal niet? De voorzitter: U kent ongetwijfeld alle regels en de beide mensen waar u over spreekt die hebben geen stemrecht in het presidium, en ook niet in de raad trouwens, dus don’t worry. Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: We sluiten ons aan bij de stemverklaring van de Actiepartij en stemmen tegen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, Trots Haarlem gaat tegen dit amendement stemmen. We hebben net gehoord, en ik ben er eigenlijk wel van geschrokken, dat het geen erebaan is maar een piep-baan. Dan moet je maar geld krijgen. De voorzitter: Dank u wel. We gaan stemmen. Stemming is geopend. Het voorstel is aangenomen met 25 … Sorry. Voorstel is verworpen met 7 stemmen voor en 25 stemmen tegen. Dat leidt tot 32 en dat klopt, want er waren 4 mensen afwezig. Goed. Dan gaan we naar amendement 19.04, Laat mensen toch lekker inspreken. Geen stemverklaringen? Dan gaan we stemmen. De stemming is geopend. 19.04, Laat mensen toch lekker inspreken. Nog twee mensen mogen stemmen. Eén nog. Eén. Mevrouw Bastiaans. De stemming is gesloten. Voor 11, tegen 25. Verworpen. We gaan naar 19.05, Een spandoek mag bij goed gedrag. Stemverklaring? Mevrouw Hartman.

Mevrouw Hartman: Wat ons betreft is de zaal neutraal, dus we stemmen tegen. De voorzitter: De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt :Voorzitter, wij vinden eigenlijk dat het altijd mag, en niet alleen bij goed gedrag, maar we gaan toch voorstemmen. De voorzitter: Dank u wel. We gaa… De heer Drost. De heer Drost: Het is natuurlijk even de vraag of het onderzoek naar Dordtse model het gaat halen, de motie, maar ik wil wel alvast verklappen aan de heer Aynan dat spandoeken in ieder geval Dordrecht niet zijn toegestaan volgens de griffie. Los daarvan zijn wij tegen dit voorstel. De voorzitter: Dank u wel. We gaan stemmen. De stemming is geopend. Het voorstel is verworpen met 12 stemmen voor, 24 stemmen tegen. Dan gaan we naar 19.06, Interrupties bij motie vreemd voor zorgvuldige besluitvorming. 19.06. Ik zie geen stemverklaringen. Dan gaan we stemmen. Wie … Nee, de stemming is geopend. De stemming is gesloten. Er zijn 23 tegen, 13 voor. Amendement is verworpen. Dan gaan we naar nummer 19.07, Raad beslist over behandeling van motie vreemd. Geen stemverklaring? Dan gaan we stemmen. Stemming is geopend. Stemming is gesloten. 26 tegen, 10 voor. Amendement is verworpen. Dan gaan we naar 19.08, Extra spreektijd bij initiatief. Geen stemverklaring? Wel een stemverklaring. Mevrouw Moedt.

Mevrouw Moedt: Ik hoorde de voorzitter van het presidium net zeggen over, we krij… We gaan er coulant mee om. Maar toen ik een initiatiefvoorstel indiende, had ik drie minuten spreektijd voor heel die vergadering omdat er zoveel insprekers waren bij mijn initiatiefvoorstel. Dus wat mij betreft graag extra spreektijd in de toekomst.

63

De voorzitter: Dank u wel. De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Trots Haarlem gaat voorstemmen. We roepen de heer Visser F. dan wel op niet elke week initiatiefvoorstellen in te dienen. De voorzitter: Dank u wel. We gaan stemmen. Stemming is geopend. Stemming is gesloten. Het voorstel is verworpen, 14 voor, 22 tegen. Dan gaan we naar 19.09, Eén keer advies van college kan voldoende zijn. Geen stemverklaring? Wel een stemverklaring. De heer Blokpoel. De heer Blokpoel: Namens de VVD, voorzitter, vinden we het een goed voorstel en het is inderdaad … Het zet iets recht wat krom was in de verordening, dus we stemmen voor. De voorzitter: Dank u wel. Verder niet? Dan gaan we over tot stemming. Stemming is geopend. Die is aangenomen. 30 voor, 6 tegen. Eer van uw werk, mijnheer Visser. Goed. Dan gaan we naar 19.10, Inspreken voor belangstellenden. Stemverklaring? Niet. Dan gaan we … Wel. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Een opmerking. Ik vond het wel heel raar dat er vijf pagina's hierover gingen. Ik dacht, wat is er aan de hand? Daar ga ik tegenstemmen. De voorzitter: Dat kan. We gaan stemmen. Stemming is geopend. Stemming is gesloten en is aangenomen met 28 stemmen voor en 8 stemmen tegen. Dan gaan we naar amendement nummer 19.12. Let op, 19.12 dus. Bij meer dan acht insprekers over één onderwerp een aparte inspreekavond. Stemverklaring? De heer Wiedemeijer.

De heer Wiedemeijer: Voorzitter, dank voor de toelichting van het presidium. Als er veel insprekers zijn, wordt er gewoon apart moment georganiseerd. Dus het amendement is daarmee overbodig. We stemmen daarom tegen. De voorzitter: Dank u wel. Gaan we stemmen. De stemming is geopend. Stemming is gesloten. 23 tegen, 13 voor. Verworpen We gaan naar nummer 19.13, Instellen vragenuurtje bij tussenweek of geen commissie door vakantie. De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, het vragenuur van vanmiddag heeft weer aangetoond dat er ongelooflijk veel technische vragen worden gesteld. Pas de vierde vraag was een politieke vraag. Dus zolang die lucht nog in dat systeem zit, zijn wij niet voor een uitbreiding van het vragenuur. De voorzitter: Dank u wel. De heer Blokpoel. De heer Blokpoel: Dank u wel, voorzitter. Het vragenuur vanmiddag toonde aan dat er heel veel artikel 32vragen en technische vragen over al lopende dossiers dan maar publiekelijk worden gesteld, oftewel, uitbreiding van het vragenuurtje is wat ons betreft niet nodig. De voorzitter: Dank u wel. We gaan stemmen. Stemming is geopend. Stemming is gesloten. 29 tegen, 7 voor. Verworpen. Amendement nummer 19.14, Van de orde is niet van de spreektijd. Stemverklaring? Niet. Dan gaan we stemmen. Stemming is geopend. Stemming is gesloten. 31 voor, 5 tegen. Aangenomen. Dan gaan we naar het reglement zelf.

Het raadsvoorstel Evaluatie vergadermodel, en alles wat daarin is opgenomen. Amendementen kennen we nu. Er zijn er twee aangenomen. De heer Visser.

64

De heer Visser: Voorzitter, het gaat natuurlijk maar om de vergaderorde. We moeten ook relativeren en gewoon werken met de orde die we hebben. Maar ik ben echt teleurgesteld over de manier waarop met sommige voorstellen door het presidium is omgegaan en met name ten aanzien van moties vreemd en interrupties. Want ik sta en blijf staan voor zorgvuldige besluitvorming in deze raad. Dat kan met een korte interruptie. Dat heeft het verleden bewezen. Ik wil gewoon daarmee een signaal afgeven dat zelfs daar niet een positieve advies op is gekomen door een tegenstem te geven. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we … Ik heb begrepen dat van de schorsing wordt afgezien. Dus wij kunnen … De heer Aynan. De heer Aynan: Kort schorsen, voorzitter. De voorzitter: Kijk aan. U wil er toch over nadenken. Gaat uw gang. We schorsen heel kort. Ik heropen de vergadering. Het kan anders, maar het is niet nodig nu. Ik heropen de vergadering. Mijnheer Aynan, u wilt een opmerking maken naar aanleiding van de schorsing? De heer Aynan: Voorzitter, meteen ook een stemverklaring. De voorzitter: Dan stel ik voor dat wij die gelegenheid geven. Zijn er nog stemverklaringen? De heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter, ook namens de SP. De referendumcommissie weg eerder vanavond, de Referendumverordening weg, spandoeken weg, geen ruimte voor debat. Een dieptepunt in de Haarlemse raad.

We stemmen tegen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, we moeten concluderen dat zowel het voorstel van het presidium kleine partijen meer spreektijd geven en amendementen die zijn aangenomen ook de kleine partijen meer spreektijd geven, maar nog steeds is het niet genoeg. Desalniettemin heeft de PvdA-fractie besloten in het voordeel van de kleine partijen voor te stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Dat waren de stem… Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Voorzitter, er zitten zeker goede elementen deze verordening, maar we vinden het ook erg jammer hoe vanavond toch veel, in onze ogen, goede verbetervoorstellen vrij makkelijk zijn afgeserveerd. De balans sluit uiteindelijk naar tegen uit. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar mijnheer Procee. De heer Procee: Dank u wel. Regels ondersteunen het proces. De regels zijn niet perfect, het proces is niet perfect. De mensen die het allemaal uit moet te voeren, namelijk wij als vergaderdeelnemers, zijn niet perfect. Alleen de kwaliteit van de bodes is boven elke twijfel verheven. Wij stemmen voor. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, wij koesteren de kleine verbeteringen die erin zitten, dat is winst, omdat we daar al jaren voor hebben geknokt.

Daar heb ik ook mijn dank uitgesproken naar grote partijen die dat mede mogelijk maken ten aanzien van spreektijd. We zullen ook voorstemmen, maar we vinden wel, en dat is dan

65

wel procedureel, dat het eigenlijk niet juist is dat het presidium hier elk voorstel, elk amendement moet gaan recenseren, want het is uiteindelijk gewoon aan de raad. Dat willen we voor een volgende keer meegeven. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even verder. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Ik … Volgens mij is het een vergissing om te denken dat wij blij zijn met meer spreektijd. Want wat mij betreft, dan praat ik voor mezelf, ik heb dat in principe niet helemaal nodig. Maar ik vind wel dat de gang van zaken hier een beetje prettig moet zijn. De hele manier waarop dit proces is verlopen, dat vind ik gewoon echt jammer. Ik vind het ook eigenlijk verstorend werken voor de verhoudingen. Dat is sowieso … Mogen we ons dat zelf wel aanrekenen. Misschien ben ik de enige die dat vindt. Maar het … Ik vind het wel tekenen als er gewoon kleine verbeteringen zijn met die amendementen, dat gewoon de coalitie allemaal tegenste… De grote partijen stellen me allemaal tegen. Dat geeft toch wel een beetje verhouding in de raad weer. U zit maar nee te schudden, maar ik vind ook gewoon … De voorzitter: Goed. Maar we gaan die discussie nu niet voeren. Mevrouw Van Zetten: Maar ik stem dus gewoon tegen. De voorzitter: En dat … Die indruk kreeg ik. Mijnheer Van den Raadt.

De heer Van den Raadt: Voorzitter, Trots Haarlem is tegen kleine partijen, dus, ik bedoel, volgende keer zijn we hartstikke groot en dan hebben we er toch geen voordeel van. Maar ik ben het … Ontzettend blij dat het presidium daar een toelage krijgt. Dus dat is dan weer het positieve. Dus het is een hele moeilijke beslissing. Maar uiteindelijk denk ik dat we met het vragenuurtje wel problemen krijgen, dus stem ik toch tegen. Maar ik bedank mijnheer Wiedemeijer voor de goede steun aan de kleine partijen. De voorzitter: Dank u wel. Ik denk dat we dan kunnen overgaan tot de stemming. Stemming is geopend. Stemming is gesloten. 25 voor, 11 tegen, dus het voorstel is aangenomen. Liggen er nog twee moties. De motie, Hoe dichter bij Dordt, hoe meer spreektijd ‘t wordt. Stemverklaring? De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Actiepartij heeft ook heel veel goede ideeën uit andere steden gezien. Bijvoorbeeld geen tweede termijn als je geen eerste termijn hebt gebruikt, win je heel veel spreektijd mee. We stemmen nu tegen en we zien volgende keer al die nieuwe mooi voorstellen uit al die steden wel weer voorbijkomen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Drost. De heer Drost: Dank u wel, voorzitter. Het lijkt ons niet heel verstandig ,op het moment dat je net iets hebt afgerond, al gelijk met moties gewoon weer verder gaat aanpassen en verbeteren. Daarom zullen we beide niet steunen.

Ik denk ook op inhoud dat dit … Ze zijn heel tevreden in Dordrecht overigens, gaf de griffie aan. Maar ik denk op inhoud dat juist die spreektijd echt de meest slechte reden is om dat model in Dordrecht goed te vinden. Ik denk dat het veel meer gaat over de besluitvorming, over beeldvorming, oordeelsvorming uit elkaar trekken. Maar dat zit gelukkig ook in ons model nu, dus stemmen dus tegen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, we gaan voorstemmen, met de gedachte dat hoe vaker we naar andere steden kijken, hoe groter de kans is dat we hondenbelasting afschaffen.

66

De voorzitter: Dank u wel. De heer Visser. De heer Visser: Voorzitter, hoewel het ons niet om de spreektijd gaat, zeg ik ook tegen de PvdA, gaan wij toch voorstemmen omdat dit zo'n beetje de enige mogelijkheid is om toch nog wat veranderingen te krijgen. Want het gaat ons juist om zorgvuldige besluitvorming. Ik had liever minder spreektijd gehad, maar wel zorgvuldige besluitvorming, met name rondom de moties vreemd. Ik ben zeer teleurgesteld dat bijvoorbeeld zoiets als spandoeken … Ik vind dat dat gewoon ook hier moet kunnen, dat had gewoon positief geadviseerd kunnen worden door het presidium. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we stemmen. Stemming is geopend. De motie is verworpen met 21 stemmen tegen en 12 stemmen voor. Ik constateer dat ons prachtige systeem soms faalt. Want er zijn gewoon maar 33 stemmen uitgebracht en er staat 36. Dat klopt dus gewoon niet. Dus doen we het nog één keer over. Sorry. De stemming gaat over, dus deze uitslag klopt niet. Nieuwe poging. Reset. Het gaat over motie 19.01, Hoe dichterbij Dordt, hoe meer spreektijd ’t wordt. De stemming is geopend. Kijk. Nu is die gesloten. 25 tegen en 11 voor. Verworpen. Dan gaan we naar motie 19.02, Vergadertijgers of dolfijnen in vergadering. Gemier is het altijd. Dat staat er niet in. Stemverklaring? De heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter.

Als het aan de PvdA lag, dan zijn we hier overgeleverd aan het genadebrood. Deze motie probeert dat in ieder geval te doorbreken, dus steun. De voorzitter: Dank u wel. Stemming wordt geopend. De stemming is gesloten. 24 tegen, 12 voor. Verworpen. 20. Benoeming voorzitter raadscommissie Beheer, lid presidium, lid werkgeverscommissie De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 20, benoeming van een voorzitter voor de raadscommissie Beheer, die dan tevens lid van het presidium is en tevens lid van de werkgeverscommissie. Er zijn twee kandidaten, de heer Krouwels en mevrouw Van Zetten. Er worden briefjes uitgedeeld, want dit gaat over personen. Dat vindt schriftelijk plaats. Dus ik verzoek u om de briefjes in te vullen, de persoon van uw keus aan te kruisen. Dames en heren, nog even, nog even, nog even. Ik wil de volgende stemcommissie benoemen. De heer Baars, mevrouw Barten en mevrouw Oppenhuis. Dames en heren, wilt u gaan zitten? Ik heropen de vergadering. De heer Baars zal ons openbaren wat u heeft besloten. De heer Baars: Dank u wel, voorzitter. Dan volgt nu de uitslag van de stemming. Er zijn 36 geldige stemmen uitgebracht, waarvan 15 voor Louise van Zetten en 21 voor Joris Krouwels. De voorzitter: Dan concludeer ik dat de heer Krouwels is benoemd. Gefeliciteerd. Ik dechargeer de heer Baars, mevrouw Barten en mevrouw Oppenhuis, en dank ze voor hun geleverde bijdrage. 21.

Initiatiefvoorstel "De nieuwe as van Oost" De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 21, initiatiefvoorstel De nieuwe as van Oost. Wenst iemand … Sorry. De Partij van de Arbeid. Ik … Wie gaat dit presenteren? De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, dank voor uw suggestie om het gewoon maar gelijk aan te nemen, maar dat is helaas niet het geval. Voorzitter, ik zal genade hebben met mijn collega's, zoals net al wordt verzocht. Ik zal mijn volledige zeven minuten hier niet aan besteden. Voorzitter, de wooncrisis in Haarlem blijft enorm. Dit geeft ons als volksvertegenwoordigers een grote verantwoordelijkheid om met oplossingen te komen.

67

Haarlem heeft in 2023 een bouwrecord, maar de verantwoordelijkheid blijft om de komende jaren veel betaalbare woningen op te leveren en om ook na te denken waar in Haarlem betaalbare woningen kunnen worden opgeleverd na deze periode. Hier nam de gemeenteraad ook afgelopen week een motie van de VVD voor aan. De PvdA Haarlem heeft een initiatiefvoorstel gelanceerd voor nieuwe gebiedsontwikkeling, De nieuwe as van Oost. De afgelopen maanden is er aan dit voorstel gewerkt. Bij deze ook hartelijke dank aan de ambtelijke ondersteuning. Het initiatiefvoorstel richt zich op het plangebied tussen de N205 en het Reinaldapark en bestaat uit de volgende elementen. Wonen. In totaal kunnen er 1250 woningen worden toegevoegd, bestaande uit 40 procent sociale huur en 60 procent middenhuur. De bedoeling is om te gaan bouwen voor de buurt. Inwoners uit Oost en Schalkwijk krijgen voorrang. Het volgende belangrijk element, voorzieningen. In de nieuwe buurt is veel ruimte voor voorzieningen. Hierbij valt te denken aan de kinderopvang, huisarts, maar ook cultuur, horeca en sport. Bovendien is het voorstel om belangrijke voorzieningen te behouden. We zien het Pannenkoekenparadijs als een belangrijke motor van verbinding voor de buurt. Het laatste element wat ik eruit wil lichten, cocreatie.

Uniek voor het initiatiefvoorstel is dat verdere uitwerking van het gebied in cocreatie met de buurt wordt gedaan. Bewoners uit omliggende buurten worden geloot om zo van begin tot einde mee te kunnen denken. Zo brengen we vernieuwing in de Haarlemse participatie. Voorzitter, na de zomer ga ik graag met mijn collega's in gesprek om gezamenlijk tot zo'n goed mogelijk plan te komen. Bij deze wijs ik graag mijn collega's erop dat er in 2019 een raadsbesluit is genomen om in dit gebouw … In dit gebied woningbouw te onderzoeken. Helemaal de originaliteitsprijs win ik derhalve niet. Bij de behandeling van de startnotitie Het verre oosten diende namelijk de VVD, Hart voor Haarlem en D66 en het CDA een amendement in om het gebied tot aan het Reinaldapark te onderzoeken. Het amendement werd aangenomen door deze steun van D66, VVD Hart voor Haarlem, GroenLinks, PvdA, CDA, OPH, ChristenUnie en SP. Nu is er vijf jaar … In vijf jaar tijd een hoop veranderd in de wereld, maar dat zou nu nog steeds ruim voldoende moeten zijn om samen met die meerderheid na te denken over een goed plan voor dit gebied. Daar denk ik graag met u over na na de zomer. Voor nu wens ik u een fijne zomer toe. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, dank u wel. Dan gaat dit voorstel … Nee, want u krijgt nog uitgebreid de gelegenheid om hier uw zienswijze op te geven en om een besluit te nemen. 22.

Raadsvoorstel maatregelen jeugd zomer 2024 De voorzitter: Wij gaan naar de behandeling van het raadsvoorstel Maatregelen jeugd zomer 2024. Zijn er mensen die hierover het woord wensen te voeren? Mevrouw Scholten. Mevrouw Scholten: Sowieso even een vraag. Het is misschien logisch, omdat ze met elkaar samenhangen, als ik onze motie vreemd hierbij pak. De voorzitter: In ieder geval zou ik zeggen, ga … Geef gewoon uw verhaal. Kom maar. Mevrouw Scholten: Dat wordt dan een soort stemverklaring bij deze. Hier strijden wij al een hele tijd voor. Wat goed dat er nu op zo'n korte termijn allerlei noodmaatregelen beschikbaar komen. Nu nog zorgen graag dat de jeugdhulp structureel uit de brand komt. Dat. Wij stemmen dus in. De voorzitter: Dank u wel. Ik … Mevrouw Klazes. Mevrouw Klazes: Dank u wel, voorzitter. Als we iets hebben geleerd vanavond, is dat deze raad heel verdeeld kan zijn over een aantal zaken. Maar er is één onderwerp waar in mijn beleving veel mensen het toch wel echt

68

over eens zijn, is dat de jeugdhulp beter moet. Wij hebben als GroenLinks, dat weet u, samen met een aantal andere partijen een aantal moties ingediend. We zijn ontzettend blij dat het college zo snel navolging geeft aan de ingediende moties en nu een voorstel kon… Geeft hier vanavond voor de budgettering daarvan. Dus dank daarvoor. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen? Het gaat in de richting van stemverklaringen. Dat is mooi. De heer Baars. De heer Baars: Dank u wel, voorzitter. Bij de VVD Haarlem wat ambivalente gevoelens. Allereerst de complimenten aan de wethouder en ambtenaren. Ontzettend goed dat er voor de zomer maatregelen worden getroffen en ontzettend fijn dat de jeugd met problemen wordt geholpen, dat we in ieder geval gezamenlijk een stap voorwaarts zetten. Maar de afgelopen jaren zijn we ook al van 25 miljoen naar 45 miljoen gegaan en opnieuw zitten we met oplopende kosten. Wat gaat er gebeuren als de andere gemeentes niet meebetalen? Dat zijn zorgen die de VVD heeft. Wat zijn de kosten van de overhead? Gaat het geld nu daadwerkelijk naar jeugdzorg of naar dure verandermanagers? Het is ons in ieder geval tijdens het gele traject niet duidelijk geworden. Maar omdat we onze jeugd een warm hart toedragen, zoals GroenLinks terecht opmerkte, stemmen we deze zomer in. Wel een oproep aan de wethouder om dit heel scherp in de gaten te blijven houden. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even of er nog meer woordmeldingen zijn. De heer Van den Raadt, u heeft ook geen spreektijd, maar een stemverklaring kan. Stemverklaring kan. De heer Van den Raadt: Voorzitter, aansluitend een beetje bij de zorgen van de VVD, maar de complimenten over de enorme snelheid. Als we dit vasthouden, dan hebben we ook een Referendumverordening voor het einde van de zomer. De voorzitter: Dank u wel. De heer Visser, Partij van de Arbeid. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. De Partij van de Arbeid heeft tijdens de kadernota een aantal moties mede ingediend die geheel in lijn liggen met hetgeen dat nu van de raad wordt gevraagd. Voorstellen die gedaan worden hebben als doel op korte termijn meer jeugdhulp te kunnen leveren aan onze jongeren. Omdat wij hier groot voorstander van zijn, zullen wij instemmen met het voorstel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Ik ben hoorbaar. Heel goed. Dank u wel, voorzitter. Ik sluit me aan bij de stemverklaring van de Partij van de Arbeid en ook GroenLinks. Dank aan de wethouder voor de snelle actie. Wij kijken ook uit naar de verdere bespreking in dit najaar. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Moedt. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Ook de Partij voor de Dieren stemt natuurlijk in met dit voorstel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Visser, stemverklaring.

De heer Visser: Ook wij stemmen in. We zijn wel teleurgesteld dat het alleen maar een voorstel van perceel 1 en dat er nog geen voorstel ligt voor perceel 2. Misschien kan de wethouder daarop ingaan.

69

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Özogul. Mevrouw Özogul-Özen: Er zijn 1600 kinderen op de wachtlijst. Daar moet … Daar moest heel snel iets mee gedaan worden. Dus SP zal instemmen. Wij willen de wachtlijsten wel in de gaten houden. Dus we hopen dat de wethouder dat aan ons laat toekomen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Jacobsz. Mevrouw Jacobsz: Dank u wel, voorzitter. OPHaarlem stemt ook in met het raadsvoorstel voor deze Zomernota. Het enige waar wij dan wel benieuwd naar zijn, is of het geld wat dan vrijkomt voor zorg, voor de zorghulp, voor de wachtlijsten en voor de gezinnen die het hard nodig hebben. We houden … We worden graag op de hoogte gehouden van de voortgang. De voorzitter: Dank u wel. Dat was het? Wethouder, eigenlijk geen vragen. Maar wilt u nog iets zeggen? De heer Van Leeuwen: Misschien heel kort, want volgens mij het mevrouw Scholten, voorzitter, ook al gelijk het idee om het over haar motie vreemd te hebben. Dus dan pak ik die ook gelijk mee. Dan … Scheelt weer tijd volgens mij. Dank voor de brede steun. Zoals inderdaad gezegd door meerdere raadsleden, voorzitter, gaat dit inderdaad om tijdelijke maatregelen, noodmaatregelen. We werken natuurlijk ook met zes andere gemeenten aan structurele veranderingen, onder andere over hoe we budgetteren in de toekomst. Dat komt ook nog in de loop van het najaar naar u toe. Dat is goed om te weten.