Transcript Gemeenteraad 13.07.2023

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 13 juli 2023 3. Heropening vergadering De voorzitter: Dames en heren, ik heropen de vergadering. Afwezig is Nienke Klazinga, raadslid voor de VVD. Wij gaan verder met de restant spreektijd van maandag. Ik heb nog wel even, de heer Smit heeft me daar nog even op geattendeerd van, kijk even of het mogelijk is om misschien wat bij te plussen. Maar als je optelt wat er nog aan spreektijd staat, dan vullen wij gewoon de avond. Dus het lijkt me niet logisch om dan nu een paar fracties toch te gaan bijplussen. Wij hebben een overzichtelijke agenda en die hadden we al vastgesteld. Tweede termijn raad algemene beschouwingen De voorzitter: Dus wat mij betreft is aan de orde de tweede termijn van de raad voor de algemene beschouwingen. Ik ga als eerst naar de heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel, voorzitter en goedenavond allemaal. Graag zou ik iedereen willen bedanken voor een mooi debat, goed gesprek over de Kadernota die we hebben gevoerd op maandag. Ook wil ik iedereen bedanken voor de moties en de amendementen die ingediend zijn. Zowel het college heeft daar goed naar gekeken, adviezen gegevens dus ook dank daarvoor. Ook het werk wat de ambtenaren achter de schermen hiervoor hebben gedaan om dat op tijd klaar te krijgen, ontzettend fijn, dat mag gezegd worden. Ja, dat mag ook. Geheel terecht.

Ik wil daarbij, we gaan zo meteen stemmen. Ik wilde graag de gemeenteraad daar nog wel wat over meegeven. Dat is meer een puntje over wat is nou chique of niet. We hebben gekeken naar de beantwoording van het college en af en toe zien we dat het college tijdens de vergadering bijvoorbeeld een motie op een amendement of een goed idee vanuit de gemeenteraad overneemt of toezegt, om vervolgens dan te zeggen, ja, en dan is die daarmee overbodig geworden. In de volgorde der dingen vind ik het, vinden wij het wel zo netjes of zo zuiver, op het moment dat iemand een motie of een amendement heeft ingediend en daarna het college een actie in gang zet, dat dan die motie of dat amendement eigenlijk wel gewoon het respect mag verdienen en ook de tijd die de indiener erin heeft gestopt dat dat gewaardeerd mag worden. Dus is het advies in ieder geval aan de gemeenteraad om in dat soort gevallen dat gewoon dan alsnog te stemmen hoe je vindt. Uiteraard is het zo dat op het moment dat er al beleid is en iemand die een motie of een amendement indient, die eigenlijk al zegt wat het beleid al in zich heeft zitten. Ja, dan snap ik ook dat je zegt, dat is overbodig, dat is dan niet nodig. Dus dat wilden we graag meegeven vooraf. Dan de huishoudelijke mededelingen vanuit de VVD is dat wij onze motie over jeugd aangepast hebben.

Mede ook naar aanleiding van de opmerkingen van … De voorzitter: Ik hoor mensen vragen om het nummer, dat helpt om het snel te kunnen plaatsen. De heer Van Kessel: Dat heb ik niet paraat. De voorzitter: Oké. De heer Van Kessel: Wij hebben … Het is onze … 71 hoor ik net. En daar zal dan nu het dictum van worden, bij de besteding van de resterende NPO-middelen een plan van aanpak voor extra initiatieven op te stellen om de jongeren te bereiken die buiten de bekende doelgroepen vallen en over dit plan van aanpak en de verdere inzet van de NPO-gelden in 2024 te rapporteren bij de begroting 2024. Dan kom ik op de motie die wij hebben over betaald parkeren, waar ik dan eerst even rondvraag wat daar het nummer van is? Aan mevrouw

1

Bastiaans, die weet dat. Over het referendum. 72 hoor ik net. Daarvan was het eigenlijk het voorstel dat wij een besluit zouden nemen over het inleidend verzoek voor dat referendum. Ik ben geïnformeerd door een jurist dat dat niet de juiste manier is om besluiten in de gemeenteraad te nemen. Dat je dat niet op deze manier via een motie doet maar dat je dat dan netjes doet, nou ja, goed, op het moment dat er een voorstel ligt. Dus dat moet dan maar anders. Ook is er aangegeven bij de motie die er lag dat op het moment dat het raadgevend referendum gelijktijdig met de Tweede Kamer verkiezingen zou willen houden, dat je dan op een soort onhaalbaar moordend schema komt waarin voor 23 augustus de raad nog twee keer bij elkaar moet komen en de referendumcommissie. En of dat nou echt is wat je moet willen? Nou goed, wij vonden eigenlijk wel dat daar met een beetje spoed dat dat zou moeten gebeuren. Maar toch om in ieder geval te zorgen dat de regels die wij hier vaststellen goed zijn, hebben wij toch gemeend om deze motie aan te passen. Die gaat nu als volgt klinken, de motie bij betaald parkeren, het referendum. Daarin staat nu dat wij erkennen dat de gemeenteraad het inleidend verzoek tot het houden van het raadgevend referendum niet in redelijkheid heeft afgewezen en biedt de indieners daarvoor zijn excuses aan.

En spreekt het voornemen uit om na ommekomst van het oordeel van de bezwaarcommissie het inleidend verzoek alsnog zo spoedig mogelijk in te willigen. Nou, daar kan niemand meer op tegen zijn lijkt me. Dan hebben we nog, ja, misschien een beetje bijzonder maar we hebben graag, zou ik de voorzitter in ieder geval willen vragen … De voorzitter: U heeft, sorry, maar u heeft eerst een interruptie van de heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Ja, voorzitter, even dat ik het goed begrijp. U zegt, na tussenkomst van de bezwaarcommissie het te honoreren. Dus het maakt u niet uit wat die commissie zegt, het moet sowieso worden gehonoreerd? Begrijp ik dat goed? Gewoon even voor de helderheid. De heer Van Kessel: Ja, ik stel in ieder geval vast dat wat de adviescommissie en wat de voorzieningenrechter erover heeft gezegd, dat een meerderheid van de gemeenteraad zich daar niks van aantrok. Tot op heden. Dit is eigenlijk de mogelijkheid om alsnog eigenlijk te draaien of een andere opvatting over dat inleidend verzoek voor het raadgevend referendum in te nemen. Daarvoor hoeven wij als gemeenteraad helemaal dat bezwaar niet af te wachten of in ieder geval het advies van de bezwaarcommissie. Wij kunnen natuurlijk nu best zeggen dat, hé, joh, die redenen die wij hebben aangevoerd om dat inleidend verzoek af te wijzen, die waren niet redelijk.

Zo zegt de voorzieningenrechter, zo heeft de oppositie al voor een deel gezegd, zo heeft … Dus wij zien dat nu in, we draaien daarop. En wij zullen op het moment, we wachten wel netjes op de bezwaarcommissie en nadat die bezwaarcommissie uitspraak heeft gedaan, zullen wij zo snel mogelijk dat inleidend verzoek alsnog in gaan willigen. De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Maar even gewoon, voorzitter, even gewoon heel simpel gewoon ja of nee. Het maakt u dus niet uit wat hun uitspraak is? De heer Van Kessel: Net zoals, wij kijken dan vooral naar wat de adviescommissie die eerder hier advies over heeft gegeven, we kijken naar de uitspraak van de voorzieningenrechter. En dan even los van, we kijken ook naar de bezwaarmakers en dan kunnen we zeggen eigenlijk los van wat de bezwaarcommissie daarvan zegt kunnen wij nu op onze schreden terugkeren als gemeenteraad. De voorzieningenrechter volgen die eigenlijk zegt dat de argumentatie onredelijk was. Onze excuses daarvoor aanbieden en vervolgens de volgende stap in het proces zo snel mogelijk zetten nadat de eerstvolgende stap gezet is, namelijk die van de bezwaarcommissie. Ook het aanbieden van excuses kan ik er dan gelijk bij zeggen, dat helpt ook denk ik ook voor een deel om vertrouwen bij dat soort indieners terug te winnen. En zou wel een nette manier zijn dat op

2

het moment dat we toch dat raadgevend referendum als gemeenteraad op een gegeven moment gaan inwilligen dat verzoek, dan kun je dat maar beter tijdig doen en met excuses. Dat is het voorstel wat wij doen. En dan zou ik eigenlijk daarna de voorzitter nog willen verzoeken of willen voorstellen om collega vanuit de fractie het woord te geven, om de heer Bruch even kort het woord te geven. Want die heeft ook nog wat huishoudelijke mededelingen ten aanzien van moties. De voorzitter: Met alle soorten van genoegen. Mijnheer Bruch. De heer Bruch: Ja, dank u wel, voorzitter. Want ik liep maandag een beetje voor de muziek uit en diende twee moties in voor de bulk van de VVD. Het gevolg is dat het dictum nog niet is voorgedragen en dat is natuurlijk onvergeeflijk in deze tijd. Dus ik wilde als eerste even de aangekondigde motie voor het beeldje van Malle Babbe, die niet het liederlijke leven leed dat in het bekende liedje wordt gesuggereerd. En omdat aan eenieder duidelijk te maken het verzoek om die informatie beschikbaar te maken. Maar de wethouder heeft niet alleen de uitvoering al toegezegd maar ook een logischere dekking gevonden. Dan is het niet meer dan logisch om deze motie in te trekken nog voordat die echt is ingediend. Dus motie 60, we danken de wethouder voor de toezegging … De voorzitter: In de uitnodiging staat dat u erbij bent als het onthuld wordt. De heer Bruch: Precies.

Nou, dat was des te meer reden om te zeggen, hier hoeven we niet meer over te stemmen, hier gaan we gewoon in mee. De tweede motie die gaat wel, die gaat over de onderdoorgang van de Prinsenbrug waar al lang over wordt gesproken en waar bewoners aan beide kanten van de Oudeweg zich allang op verheugen. Het lijkt niet fijn als straks de Oerkap helemaal vernieuwd is, in al zijn glorie opengaat, als dan daarna weer allerlei werkzaamheden plaats gaan vinden om die onderdoorgang alsnog te bouwen. Dus daarom vragen wij de raad in motie 61 het college op te dragen de aanleg van die onderdoorgang zo te plannen dat deze uiterlijk gereed is op het moment dat de vernieuwing van de Oerkap is afgerond. Daarmee is ook deze motie officieel ingediend. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Ja, dank u wel. U krijgt er meteen een vraag van GroenLinks over. De heer Drost. De heer Drost: Ja, ik heb daar wel een vraag over. Want u wilt versnellen en dat kan natuurlijk een keus zijn maar als ik de Kadernota goed heb gelezen dan wordt die uit het IP gehaald. Dus dan kan je versnellen maar het hele project wordt uit het IP gehaald. Maar stelt u dan voor dat die weer terug in het IP wordt gezet en versneld of hoe moet ik dat zien? De heer Bruch: Ja, dat lijkt mij een goed plan want de buurt verheugt zich er al jaren op dus wat ons betreft is het geen goed idee om hem uit het IP te halen.

Wij hadden deze motie al langer in gedachten en waren dus ook verbaasd dat die eruit ging. Maar wij hebben zoiets, joh, het staat in alle plannen, de buurt verheugt zich erop, het heeft vele voordelen dus gewoon recht zo die gaat doorgaan. De voorzitter: Dank u wel. Dat was de bijdrage van de VVD. Dan wil ik even in omissie, ik had bij de opening even stil willen staan bij de historische datum waarop deze vergadering plaatsvindt. Dat doe ik nu even tussen de grootste oppositie en de grootste coalitiepartij in. Het is vandaag 13 juli 2023 precies 450 jaar geleden dat deze stad na een heroïsch doorstaand beleg van zeven maanden zich heeft moeten overgeven en dat Spaanse troepen de stad binnen marcheerden nadat de stad zich had overgegeven. Precies 450 jaar geleden, vond ik zo bijzonder dat ik dacht, ik wil dat toch even benoemd hebben. Daarna gaan wij toch, ja, we hebben het wel verloren, dat is dan jammer. Maar het verzet was zo heroïsch, het Spaanse leger verloor zijn stootkracht en

3

vervolgens bij Alkmaar moesten ze het opgeven want ze zagen het niet meer zitten. Ik zou zeggen inderdaad, eigenlijk begon de overwinning al bij Haarlem. Goed. Daar is niet iedereen het mee eens overigens. Ik ga nu naar de heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, graag nog een reflex naar aanleiding van de eerste termijn en de actualiteit. Op een goede dag is politiek een strijd om ideeën, op een slechte dag is er enkel strijd. Laat ik dan vooral de collega's danken die hier de strijd aangaan op basis van ideeën en diverse voorstellen hebben ingediend om te pogen Haarlem een fijnere stad te maken voor onze inwoners. Echter, recentelijk zien we in de landelijke maar ook in de lokale politiek steeds meer strijd, strijd zonder ideeën. Een verharding waarbij andersdenkenden geen meningsverschil meer zijn maar de vijand. Politici, met name vrouwelijke politici, worden weggepest door bedreigingen. Soms actief aangejaagd door andere politici. Vertrekkende politici zijn de kanarie in de kolenmijn van een democratie in verval. Een democratie met een vicieuze cirkel die uiteindelijk louter strijd kent en minder ideeën. Voorzitter, ook … De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van Zetten.

Mevrouw Van Zetten: Ja, mijnheer Wiedemeijer, an bent u zeker wel blij met mij want ik ben er nog steeds dus het valt wel mee met die kanaries in de kolenmijn. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, de Partij van de Arbeid is zeer content met alle aanwezigen onder u. Maar toch een klein bruggetje. Ook in dit huis werd deze week onze democratische legitimiteit in twijfel getrokken. Dan heb ik toch een boodschap voor u. Want wie hier alleen maar wantrouwen zaait zal ook zelf de vruchten plukken van een steeds minder fijne samenleving. Daarom, voorzitter, laten we zelf het goede voorbeeld geven. Dat we hier niet zitten om elkaar te bestrijden met louter strijd maar op basis van wie de beste ideeën heeft voor onze inwoners. Hopelijk kunnen we daarmee vandaag ideeën vaststellen die onze stad socialer en duurzamer maken. Dan ga ik net als de heer Van Kessel ook naar een klein spoor huishoudelijk boekje, we hebben nog een aantal vragen en opmerkingen naar aanleiding van de terugkoppeling op onze moties en amendementen. Heb ik net ook nog de nummertjes kunnen opzoeken dus dat scheelt dan weer. De eerste is motie toeristenbelasting nummertje 39, dat levert vast nog niet de eerste bingo op. Het college stelt voor om een herijking af te wachten.

Echter wordt geenszins vermeld, niet in de Kadernota en ook niet in de beantwoording, wat de inzet van het college is voor deze herijking? Moet het meer worden, moet het gelijk blijven, moet het minder worden. Niemand weet wat die herijking gaat opleveren. Daarom vindt de PvdA het noodzakelijk dat de raad hier als hoogste orgaan een signaal ingeeft om het college een opdracht mee te geven voor die herijking en handhaaft vooralsnog de motie. Tenzij het college met een nadere toelichting en toezegging komt om de inkomsten substantieel en structureel te verhogen. Graag een reactie. Dan gaan wij verder met het amendement 35 over de evenementen. Ja, als u allen het betoog van de voorzitter hoort dan vraag dat bijna om een historisch evenement maar desalniettemin wil ik zo ook nog wel wat over het genoemde festival zeggen. Ook hier zegt het college in eerste instantie, wacht het voorstel af. Maar dat is een beetje een cirkelredenatie want het voorstel wat het college kan maken is afhankelijk van hoeveel budget wij het college verschaffen. Nu staat er voor twee jaar 250.000 euro en als het amendement van de PvdA wordt aangenomen is dat voor drie jaar. Dus het voorstel wat het college kan doen is per definitie afhankelijk van het wel of niet aannemen van het amendement. Dus die reactie is per definitie, dat kan niet waar zijn eigenlijk.

Dus daarom stelt de PvdA voor het college drie jaar extra geld te verschaffen en dan zien we bij het evenementenbeleid hoe dat precies wordt uitgewerkt. Dan toch even over Fier want daar zijn we het spoor nu wel een beetje bijster. Want in respons op het amendement wordt in het college aangegeven dat, en ik citeer, Fier ook onderdeel zal zijn van het voorstel. Maar bij onze vraag op de Kadernota werd aangeven dat die

4

weging omtrent Fier later zou zijn bij het hernieuwde evenementenbeleid dus dat kan ook niet allebei tegelijk waar zijn. Wie dan het spoor nog niet volledig bijster is kon vandaag het Haarlemsdagblad lezen waarin de vertegenwoordiger van Fier aangaf dat dit geld nodig is een nieuwe variant om een kwartiermaker te bekostigen om sponsoren te werven. Nou, inmiddels resteren er zoveel verschillende versies waar dit geld voor nodig is dat wij het niet meer weten. Maar we kunnen wel toelichten wat de consequentie van ons amendement is namelijk voor de helderheid, met het amendement blijft het mogelijk om Fier te faciliteren, maar geeft het alleen niet een voorkeursbehandeling ten opzichte van bijvoorbeeld Bevrijdingspop of Houtfestival of al die andere festivals. Dus dat amendement laat alle opties open om dat wel of niet te doen alleen geeft het geen voorkeursbehandeling meer. Dat was ons huishoudelijk spoorboekje. Ik wens u allen veel wijsheid toe tijdens de stemming. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij naar de volgende spreker en dat is mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren. Mevrouw Van den Broek: Ja, dank u wel, voorzitter. Nou, waar de heer Wiedemeijer mee begon, daar zal ik straks mee afsluiten. Deze tweede bijdrage zal een afwisseling worden van grote dankbaarheid en een paar kritische noten.

U kent de Partij voor de Dieren inmiddels, we beginnen altijd positief. Dus wil ik beginnen met onze dank uit te spreken. Dank aan het college voor hun positief advies op onze motie waarin we verzoeken om met partners en nazaten te komen tot het oprichten van een slavernijmonument en een jaarlijkse herdenking en vieren van Keti Koti. Dank aan alle mede-indieners ook want zo geven we als raad een duidelijk en krachtig signaal af dat het herdenken en erkennen van deze zwarte bladzijde uit onze geschiedenis belangrijk is. En dat wat wij nu doen niet de punt maar de komma is. Hoe gaat Haarlem om met zijn verleden en hoe kijken we in de spiegel naar het heden? Hoe gaan we om met de doorwerking en het actief bestrijden van racisme en discriminatie? Voorzitter, dit is nog maar het begin en de punt staat pas als racisme en discriminatie de wereld en dus ook Haarlem uit is. Dat brengt ons even om nog wat nadere toelichting te geven op onze motie Zwart Manifest. Dat werd ook tijdens 1 juli tijdens Keti Koti benoemd, de doorwerking in het heden van slavernij ligt ten grondslag aan antizwart racisme. Het Zwart Manifest is een waardevol document, juist omdat het is opgesteld door de zwarte gemeenschap. Maar wat deze motie vraagt is om het mee te nemen als onderdeel van het diversiteitsbeleid en niet als exclusieve handleiding voor het hele diversiteitsbeleid.

Ik kreeg de indruk dat daar wat verwarring in was. Dan, voorzitter, onze motie, minder maaien, meer insecten. Wordt een beetje technisch. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Ja, ik kom toch nog even op dat zwart terug want ja, want ik ben toch, het is voor mij heel onduidelijk wat zwart is, waar eindigt het wit en begint het zwart? Wie kan zich daar onder, wie gaan we daaronder scharen? Ik vind dat soort uitspraken echt heel erg lastig. En ik denk ook inderdaad dat het eerder mensen tegen elkaar opzet dan dat het racisme gaat bestrijden. Mevrouw Van der Broek: Ja, het gaat om racisme tegen mensen met Afrikaanse roots. Het is iets juist waar, hè, heel veel in het diversiteitsbeleid gaat heel veel over inclusie en discriminatie bijvoorbeeld op basis van gender. En juist als we zien wat de afgelopen jaren teweeg heeft gebracht met de Black Lives Matter movement en Kick Out Zwarte Piet, dan zien we dat dit heel veel discussie en ook vragen oproept. En dit manifest geeft juist inzicht, een handleiding om daar beter mee om te gaan. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten.

5

Mevrouw Van Zetten: Dus het gaat eigenlijk om mensen die uit Afrika komen. En dus uit Azië of Australië of weet ik veel, die tellen daar niet in mee? Mevrouw Van der Broek: Dit specifieke gedeelte, het is dus een onderdeel niet exclusief gaat over mensen inderdaad met donkere huidskleur afkomstig uit Afrika. In ieder geval waar de roots daar zitten. Maar dat betekent, dat wordt ook, hè, dat zeggen we ook, dat het een onderdeel is en dat je dus alle vormen van discriminatie en racisme moet meenemen in je gehele beleid. Dit is echt puur een onderdeel daarvan. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Dus iemand uit Marokko of Turkije, ook in feite onderdeel van Afrika, die doen daar ook in mee? De voorzitter: De heer Aynan, even … De heer Aynan: Turkije ligt niet in Afrika, voorzitter. De voorzitter: We gaan eerst naar mevrouw Van Zetten. De heer Aynan: Maar mag mijnheer Aynan ook meedoen in uw manifest? Mevrouw Van der Broek: Het is heel breed maar dat laat ik bij mijnheer Aynan uiteraard. Ik ben erg benieuwd, hij mag daar zeker zijn reactie op geven. De heer Aynan: Dat doen we straks bij de stemverklaring, voorzitter. De voorzitter: Goed. Dan zou ik zeggen mevrouw Van den Broek, gaat u verder. Mevrouw Van den Broek: Ga ik door. Ja. Oké. Nog even over onze motie, minder maaien, meer insecten. Het college was daar, gaf daar een ontrading aan.

Maar wij wilden toch nog heel even daar een beetje toelichting op geven. Want de gemeente zet heel erg in op het verschralen van de gronden door en wil daar bloemrijk grasland. Maar willen wij toch aan toevoegen dat juist heel veel insectensoorten afhankelijk zijn van waardplanten die van rijkere grond houden. Zoals rupsen van de atalante, de dagpauwoog, de kleine vos en de gehakkelde aurelia, die kunnen bijvoorbeeld niet leven zonder de brandnetel. Dus het is eigenlijk, veel insecten zijn afhankelijk van andere plantensoorten dan in een bloemrijk grasland. En hoe meer je, hoe minder je maait, hoe beter deze soorten ook tot wasdom kunnen komen. Dus wat ons betreft zoveel mogelijk minder maaien en zoveel mogelijk insecten sparen. Voorzitter, dan weer een dankwoord richting het college voor hun positieve advies over de motie, onderzoek ondersteuning minima bij dierenartskosten. Kunnen we zeker ingaan over wat noodzakelijke dierenartskosten zijn en in welke mate de gemeente hieraan kan bijdragen. Er zijn veel gemeenten ons voorgegaan dus we zien genoeg inspiratie en voorbeelden. Dan wil ik nog even stilstaan bij de motie van de Actiepartij over de autoluwe binnenstad, een mooi klein stukje aan het Spaarne.

Ik was toch heel even in verwarring denk ik, waarom is dit nou zo ingewikkeld? Want in de vorige eeuw hebben we toch ook auto's van de Grote Markt gekregen en uit de Gierstraat en de Grote Houtstraat? Het is toch niet meer van deze tijd dat je met de auto praktisch tot aan de voet van de Bavo kunt rijden maar juist dat we de leefkwaliteit vooropstellen. Dus de motie van de Actiepartij juichen we echt toe en dienen we graag mede in. En ook hier, college, een beetje lef en ambitie en niet verschuilen achter een zin zoals, eerst moet het OV op orde zijn. Dat is een nobel streven maar dan kunnen we echt nog heel lang wachten. Dus ik zou zeggen,

6

ga ervoor. Dan nog een laatste toelichting op een motie. Het college reactie en van de andere fracties proeven wij dat carnivoor 2.0 een stap te ver is. Dat het geen frictie mag oproepen, dat er al allemaal goede dingen gebeuren voor het klimaat, et cetera. Wij waren verbaasd en teleurgesteld. Ik pakte het Actieplan Circulaire Economie er nog eens bij en las bladzijde 20 en 21 nog eens goed door. De impact van vlees en zuivel staat goed verwoord. De CO2-besparing die een plantaardig dieet oplevert ook, 850 kilogram CO2 bij een volledig plantaardig dieet. Oftewel 10 procent van de uitstoot van de gemiddelde Nederlander. Het heeft grootse impact, en ik citeer, daarom zet Haarlem in op een plantaardig menu. Minder vlees, meer plantaardig. Maar zelf het goede voorbeeld geven als gemeente, nee, dan zijn we blijkbaar toch aan het verkeerde adres. Kom op, college. Ik had als groen progressief college hier een dikke strik omheen verwacht. Niet in het minst van de GroenLinks-wethouder. Als het even verderop in het provinciehuis met dezelfde partijen als die hier in de coalitie voor elkaar zitten het voor elkaar kregen, dan zou dat hier toch ook moeten lukken. Die angst voor frictie is onterecht want de keuzevrijheid vrijheid blijft intact. Eenieder die vlees, vis of zuivel eet kan dat gewoon blijven aangeven. Van dwang om plantaardig te eten is dus geen sprake.

Ten tweede, ja, we zetten al in op andere klimaatmaatregelen. Dat klopt, maar veel van die klimaatregelen zijn duur. Dat kunnen we lezen uit de Kadernota. Deze motie kost de gemeente niets. Het enige wat het hoeft te doen is een beetje nudging toe te passen. Het is heel normaal dat je als overheid een zetje geeft om gedrag te stimuleren door de gewenste varianten standaard te maken. Denk bijvoorbeeld aan het nieuwe donorregister. Simpel maar o zo effectief. Dus beste college, beste fracties, het is een kleine moeite met grote impact. Voorzitter, ik rond positief af. Er lijkt een grote meerderheid te zijn voor onze motie, meer bomen nu. Plus een positief collegeadvies. Samen met de raadsinformatiebrief geeft het ons de hoop dat we na Poly snel aan de slag kunnen met het planten van zoveel mogelijk bomen in Haarlem. Tot slot, de Partij voor de Dieren fractie heeft het hele proces rondom de Kadernota als zeer positief ervaren. Er is veel samengewerkt, er werd druk gebeld, gemaild, geappt, informatie en kennis met elkaar gedeeld en uiteindelijk ook veel mede ingediend. Het wij-zij gevoel was wat ons betreft een stuk verder weg dan voorheen en onze indruk is dan ook dat de raadsconferentie in Huizen echt haar vruchten begint af te werpen. Onze fractie hoopt dat we dit van harte met zijn allen kunnen vasthouden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel.

Dan gaan wij naar GroenLinks, de heer Drost. De heer Drost: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, het leek onze fractie wel een mooi moment om de tweede termijn met een historisch feit natuurlijk te beginnen hè. Want het is vandaag een bijzondere dag, 13 juli. Het was immers 115 jaar geleden, 1908, dat voor het eerst vrouwen meededen aan de moderne Olympische Spelen. Dus en het mooie van dat historische feit is ook dat we al stilstaan bij de positie van vrouwen. Op 25 november, Orange the World. Zo hebben we er ook geeneens meer een nieuw evenement voor nodig. Ja, vanuit onze kant ook onze dank allereerst naar u toe. We hebben veel voorstellen … De voorzitter: Interruptie van de heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik vroeg mij af, aangezien u zo geïnteresseerd was in die Olympische Spelen voor vrouwen, welk van de gouden medaillewinnaressen vond u nou het beste? De heer Drost: Nou, het grappige was dat dat er niet zoveel waren maar eigenlijk in de geest van de Olympische Spelen is dat het meedoen uiteindelijk toch het belangrijkste was toen dan het winnen. Maar los daarvan, over winnen, meedoen en steunen gesproken wilde ik even ook bij de voorstellen van u ook stilstaan. We hebben, zoals ik mijn eerste termijn eindigde, gekeken naar voorstellen die vergroenen, verduurzamen, eerlijk delen dichterbij brengen.

Dus in die lijn hebben we bijvoorbeeld, gaan we de motie 54 van Partij voor de Dieren steunen, vergroenen. Nou, we waren gecharmeerd van de ecologische voetafdruk, de heer Smit.

7

Hebben we ook nog zelf even over doorgepraat. Ik denk dat het een mooie aanvulling kan zijn van de duurzaamheidsbegroting en met de ontwikkeling naar brede welvaart. Dus we zien niet een heel apart traject, dat we een hele 180 graden gaan draaien maar echt als een aanvulling dus mooi. En bijvoorbeeld het eerlijk delen, motie 26, gaan we van Jouw Haarlem en de SP steunen. Maar we hebben nog veel meer moties en amendementen die we gaan steunen maar even als voorbeeld. Wilde ik nog wel even stilstaan bij een aantal moties die wij hebben ingediend. Dat is onder andere die schooltuinen ... De voorzitter: Interruptie van de heer Aynan. De heer Aynan: Ja, ik ben even de draad kwijt, welke motie wilt u van ons … O, bijverdienen … Ja, ik hoorde u zeggen, eerlijk delen. De heer Drost: Nee, eerlijk delen, eerlijk steunen dus die gaan we dus steunen, dat was het verhaal. Ja, wat betreft de schooltuinen in Schalkwijk. Ja, we begrepen niet helemaal dat die ontraden wordt. Misschien ook geef gewoon wat extra uitleg vanuit het college. Want er stond refereer naar andere initiatieven, andere voorzieningen. Nou, daar kwamen we niet helemaal uit dus daar graag nog even een nadere reactie op. Ja, wat betreft de gifvrije bollen, nummer 50. Ja, daar lezen we terug vanuit het college dat in één keer overstappen toch wel lastig is. Nou, daar vragen we ook niet om.

Daarom hebben we ook de termijn van vijf jaar ingesteld tot 2028, zie het als een ingroei. Ja, als dat nou totaal onrealistisch is, wat ons betreft mag dat ook in 2030 of ’29 ieder geval maar het gaat erom dat we ambitieus stappen zetten om zo snel mogelijk naar gifvrij te gaan. Wat betreft de Natuur Netwerk Haarlem, nummer 49. Ja, daar als reactie op, we willen graag dat de ontbrekende schakels worden aangepakt. Geef ook aan wat nodig is. Maar ik denk dat soms ook, en dat blijkt wel uit de reactie van het college, misschien ook goed is voor de raad om inzichtelijk te krijgen, wat is er al aangepakt en wat gebeurt er al? Dus ik denk dat het tweeledig daarin is. Misschien nog kort over de bomen planten motie, nummer 46. Het college adviseert de raad het voorstel van het college af te wachten. Nou, zie dit echt als steuntje in de rug. Partij voor de Dieren zei het ook, we willen echt stappen zetten daarop, er is veel omgewaaid dus we moeten aan de bak. We zien het echt als dat, nou, flinke steun in de rug, laten we het zo zeggen. Ja, wij waren ook wel benieuwd bij motie 23, die autoluwe binnenstad. Ja, daar hopen we ook wel wat stappen te gaan zetten. Misschien reactie ook vanuit het college. Ik snap misschien best dat het capaciteit technisch lastig is om een heel groots en meeslepend integraal autoluwe binnenstad plan neer te leggen.

Maar we denken, we zien wel best wel kans bijvoorbeeld zijn er slimme mogelijkheden om aan te sluiten op de wat er in de Vijfhoek gebeurt met camerasysteem. Zijn er van die slimme stapjes die we wel kunnen gaan zetten om dat doel van die autoluwe binnenstad steeds dichterbij te krijgen. Dus daar ook nog een reactie op. De voorzitter: De heer Aynan, interruptie. De heer Aynan: Ja. Kort, een steuntje in de rug qua bomen. We hebben ook de motie 83, maak het verschil met heesters, nog een extra steuntje in de rug. Heeft u daarnaar gekeken? De heer Drost: Ja, we hebben er net een uurtje geleden naar gekeken volgens mij. Ik ben even benieuwd naar de reactie van het college. Volgens mij waren we in de basis positief. Maar wel op voorwaarde dat het ook wel juist de vergroening moet versnellen. Dus daar waren we ook wel benieuwd naar. Dat is soms een beetje lastig met moties op het laatst van, hè, wat is het effect? Maar natuurlijk, een motie voor groen, dat klinkt interessant. Ja, afrondend, ook wij hebben dit wel positief ervaren de afgelopen dagen. Ik zie op verschillende moties heel veel logo's. Bij ons hebben we veel steun gehad vanuit de raad op onze ideeën. We hebben ook echt gekeken per of bij verschillende partijen om ons logo er ook op te zetten. Dus dat voelt ook voor ons positief dus laten we dat ook vasthouden.

8

De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar OP Haarlem. De heer Smit: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Geachte Haarlemmers, collega's, college. Maandagavond is alweer een tijdje geleden elke dag brengt weer nieuws. Wethouder Roduner, ik heb maandagavond aangegeven dat de stedelijke belasting van het klimaat, de ecologische voetdruk van een stad lager is per inwoner dan in een landelijke omgeving. En gisteren citeerde u mij. Maar als ik gezegd zou hebben dat bouwen in de stad de ecologische voetafdruk verkleint, zo lees ik in de krant, dan is de ecologische voetafdruk van New York kleiner dan die van Haarlem. Het lijkt me niet dat ik dat gezegd heb. Kunnen wij elkaar vinden in de constatering dat bouwen in de stad relatief minder verzwaring van de ecologische voetafdruk met zich brengt dan bouwen in landelijk gebied? Ik hoor graag van u. Wethouder Berkhout, bij OP Haarlem blijft het beeld bestaan dat een warmtenet in Schalkwijk geen goede basis heeft. Eén corporatie doet niet mee en de particuliere woningbezitters zijn niet geraadpleegd over hun bereidheid om mee te doen. Het gaat vanaf 2025 om slechts 7 tot 8 procent van alle woningen in Schalkwijk. Geachte collega Wiedemeijer, één tip voor u na maandagavond, blijf herkennen dat er een verschil is tussen regeren over de Haarlemmers en besturen samen met de Haarlemmers.

OP Haarlem dankt het college voor de positieve benadering van motie 15 over onze Haarlemse ecologische voetafdruk. Met grote klimaatopdrachten voor ons is het van belang enthousiasme te creëren bij de Haarlemmers. Inzichtelijkheid kan dan verbindend werken. Dat is motie 15. OP Haarlem houdt motie 16 aan op grond van uw reactie en volgt de ontwikkelingen. Jammer dat u een creatieve benadering van de vermindering van het aantal auto's in onze motie 17 zelfs niet wil onderzoeken. Geachte raad, graag voor stemmen want het is niet eng om deze suggestie nader te onderzoeken, daar is echt wel wat tijd voor te vinden. Dan heb ik de verplichting om motie 18, omdat die een BIS BIS motie is geworden, het dictum voor te lezen. Inmiddels mede ingediend door Actiepartij, PvdA, SP en Jouw Haarlem. Verzoekt het college om de organisatoren van het Keti Koti festival uit te nodigen om de programmering en omvang van een jaarlijkse viering vorm te geven en het festival mee te nemen in de uitwerking van het evenementenbeleid voor tenminste de jaren 2024, 2025 en 2026. Benodigde dekking te financieren conform de uitwerking van het evenementenbeleid dat dit najaar aan de raad wordt voorgelegd zodat dit in de begroting kan worden verwerkt. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u zeer. Dan gaan wij verder met de bijdrage van D66, mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Ja, dank u wel, voorzitter.

Dank aan het college voor de beantwoording van de vragen in de eerste termijn en dank ook voor alle reacties op de vele moties en amendementen. Ik wil nog kort reageren op de reactie van het college over ons amendement regentonnen, dat is nummer 42. Wij delen met het college dat de hulp van iedere Haarlemmer nodig is om onze klimaatdoelen te behalen maar wij vinden de vorm van een subsidie nog steeds niet verstandig voor zulke kleine bedragen als, nou ja, zeg vijftig euro voor een regenton. Wij stellen toch voor dat het college met een slimmere oplossing komt en wij hebben daar in eerste termijn ook een suggestie voor gedaan en dat dan ook betrekt in de plannen na de zomer die zij nog gaan opleveren. Maar we brengen ons amendement daarom wel in stemming vanavond. Dat geldt ook voor onze motie over toegankelijkheid, dat is nummer 44. We geven graag toch wat richting mee voor het plan van het college, met name omdat we ook financiering voor een coördinator willen voor 2025 en 2026 want dat wordt nu niet geregeld in de Kadernota. Dan aanvullend op wat GroenLinks al heeft gezegd wat betreft de motie van de Actiepartij over de autoluwe binnenstad. We hebben de reactie van het college gelezen. Kan het college dan wel toezeggen dat ze ook echt in 2026 gaan starten? Dan, voorzitter, nog een paar vragen over het Fier festival.

De reactie van het college op het amendement van de Partij van de Arbeid en Actiepartij vonden wij echt onduidelijk. Maar ik heb duidelijk de heldere bijdrage van de Partij van de Arbeid gehoord en ik ben dan ook benieuwd naar de reactie van het college in tweede termijn. Maar daarnaast lees ik vandaag in de krant

9

dat het college al anderhalf jaar bezig is met de initiatiefnemers over een vierdaags festival. Overigens wil ik hiermee niets afdoen aan de plannen van de initiatiefnemers maar dat festival gaat waarschijnlijk rond 1,4 miljoen euro kosten en de gemeente wordt gevraagd om te ondersteunen voor een x bedrag, dat weten we nog niet. Maar het verbaast mijn fractie vooral omdat wij hier als raad niet eerder in zijn gekend, in een brief, in een commissiebehandeling, noem het maar op. En opeens uit het niets wordt het Fier festival genoemd in de Kadernota en wordt er een ton vrijgespeeld voor een kwartiermaker. Ik hoor graag van het college waarom de raad niet eerder is geïnformeerd? Het viel ons ook op dat het evenementenbeleid een jaar vertraagd is. Wij waren ook benieuwd of dat eventueel komt door de gesprekken hierover? Graag een reactie. En tot slot, voorzitter, een algemene opmerking. Er zijn 84 amendementen en moties ingediend, allemaal goede plannen en suggesties van partijen waarvan we er ook behoorlijk wat steunen. Tegelijkertijd valt het ons wel op dat er behoorlijk wat moties zijn ingediend die niet helemaal over de Kadernota gaan of over voorstellen die mijn fractie eigenlijk nog zou willen bespreken in de commissie.

Er zitten ook moties tussen die overlappen en sommige dingen die de gemeente al doet of nog gaat doen, waardoor moties in onze visie niet meer nodig zijn en wij tegen zullen stemmen. Ik zal er een paar uitlichten. De motie van de VVD over neutrale uniformen van boa's zouden wij graag eerst willen bespreken in de commissie Bestuur en niet hier meteen vaststellen bij de Kadernota. Daar zullen wij nu dan tegen stemmen. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, kijk, er is hier een enorme uitgebreide discussie landelijk over gevoerd hè, de discussie stond ook open voor u om aan deel te nemen. Nu is eigenlijk alleen het voorstel om gewoon het landelijk beleid hier te volgen. Ja, dus jammer dat u die stap die landelijk gezet wordt niet lokaal wil nemen nog. Mevrouw Çimen: Ik zit niet in de landelijke politiek, ik zit in de lokale politiek en volgens mij gaan de boa's die vallen onder ons eigen beleid. Daarbij vind ik ook het nodige over de landelijke keuze maar ik zou daar graag ook met elkaar over willen discussiëren in de commissie Bestuur. Dat was het enige. Maar ik ga verder. De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja, misschien dan toch nog een opmerking over die motie.

Want eigenlijk zeg maar het volgen van het landelijk beleid hier sluit natuurlijk niet uit dat we daarna gewoon alsnog een discussie kunnen voeren over dit onderwerp hè? Dus het is natuurlijk ook een beetje een drogreden om niet kleur te bekennen op dit moment. U kunt gewoon stemmen wat u vindt en als u daarna er nog een keer een discussie over wilt hebben, dan kan dat natuurlijk ook gewoon best. Bent u dat niet met ons eens? Mevrouw Çimen: Nee, dat ben ik niet eens want u zegt dat we nu beleid moeten gaan doorvoeren en dat we het dan achteraf moeten gaan hebben over wat we er nou eigenlijk van vinden. Ik vind dat de verkeerde volgorde. Ik ga verder, voorzitter. Er zijn twee moties ingediend over een jaarlijkse Keti Koti viering en een mogelijk slavernijmonument in Haarlem. We zijn het eens met de reactie van het college om in gesprek te gaan met relevante partners of er überhaupt een wens is voor een slavernijmonument in Haarlem. Dat lijkt D66 ook de juiste route. Wij dienen de motie van de Partij voor de Dieren graag mee in en wij zullen de motie van OPH niet steunen omdat het vraagt om een structurele financiering. Dat is er nu niet en de motie ook overlapt met die van de Partij voor de Dieren. Dus dat is dan de overweging. De voorzitter: Interruptie van de heer Smit.

10

De heer Smit: Collega, dan heeft u dat niet goed gelezen want de motie vraagt voor financiering voor ten minste de jaren ’24, ‘25 en 26 en het is juist niet structureel. Mevrouw Çimen: O, dat is dan de BIS-versie die ik nog niet heb gezien. De heer Smit: Sorry, die is uren geleden verstuurd. Net voorgelezen van de BIS BIS versie. Mevrouw Çimen: Ja, maar dan nog, ik zal het even met de fractie bespreken. We gaan in ieder geval iets van financiering willen regelen voor een Keti Koti viering. Dus dat, de inzet van D66 is duidelijk, mijnheer Smit. Tot slot, voorzitter, de motie van de Partij van de Arbeid over gendergelijkheid een speerpunt maken. Dat is een belangrijk thema voor D66 en deze motie raakt ook meerdere beleidsvelden, meerdere commissies en meerdere wethouders en ook de burgemeester. D66 zet zich in de commissie Samenleving en Bestuur keihard in voor de rol, de positie en de veiligheid van specifiek vrouwen en meisjes in deze stad. We hebben met onze motie over femicide ook een plan van aanpak gevraagd in de zorgketen en de justitiële keten om de veiligheid voor vrouwen beter te borgen. Dat overloopt ook deels met deze motie. De wethouder heeft in eerste termijn duidelijk aangegeven dat gendergelijkheid onderdeel is van het diversiteits- en inclusiebeleid.

Ze komt na de zomer terug met een nieuw beleidsstuk dat wordt voorgelegd aan de raad en dat ziet mijn partij graag tegemoet en vindt deze motie voor nu dan overbodig. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Ja, voorzitter, bij dit geval ontstond er een beetje dezelfde verwarring als bij Fier. Want van mijn fractiegenoten begreep ik dat toen het in de commissie was behandeld was de terugkoppeling, als u dat ook in het diversiteits- en inclusiebeleid wil, dan heb ik meer budget nodig. Nou, dus wij komen met een motie en u zegt, nou, daar is budget voor nodig. Wat gebeurt vervolgens. Dan zeggen we, oké, dan doen we het bij de Kadernota en niet bij de vaststelling van de startnotitie. Nu komen we bij de Kadernota en is ineens de opmerking dat het al wordt gedaan. Ja, dan denk ik ook, dat kan niet allebei tegelijk waar zijn. Dus wij waren wat verbaasd over de terugkoppeling want toen dit werd besproken lag dat anders. Dus ja, misschien kunt u ook nog even met uw fractie kijken welke van de twee nu waar is. Dus daar kom ik zelf ook niet helemaal uit.

Mevrouw Çimen: Maar bedoelt u nu de terugkoppeling van het college of van mijn fractie? De heer Wiedemeijer: Nou ja, voor de helderheid, u stuurt op de informatie van het college maar als u uw fractiegenoten vraagt hoe het in samenleving is gegaan, dan zult u bevestigd krijgen dat mijn verhaal is hoe het toen is gegaan. Dus misschien kunnen we dan ook op die informatie sturen, tenzij we zo andere informatie krijgen. Mevrouw Çimen: Nou, ik ga af op de reactie van de wethouder. Wij hebben gister deze moties besproken. Zoals ik ook al zeg, het raakt ook meerdere beleidsvelden, het gaat ook bijvoorbeeld over Veilig Thuis. Het gaat ook breder dan diversiteits- en inclusiebeleid natuurlijk wat er in deze motie wordt gevraagd en ik ondersteun het ook van harte. Tegelijkertijd heb ik ook de wethouder heel duidelijk gehoord, ik kom hiermee terug na de zomer dus ja, meer informatie dan dat heb ik nu niet om op te sturen dus vandaar de reactie. De voorzitter: Daarmee bent u aan het einde gekomen van uw bijdrage? Dank u wel. Dan gaan wij verder met de fractie van de SP.

11

De heer Kuin: Dank u wel, voorzitter. Ik ga een viertal moties kort bespreken. Nummer 33, die kan worden geschrapt. Het antwoord van het college maakt duidelijk dat er al voldoende gepland is om op te roepen voor meer pleeggezinnen en dat er nog dingen worden bedacht voor volgend jaar. Dus dat volgen wij met belangstelling en wat ons betreft is dat oké, daarmee wordt motie 33 ingetrokken. Hetzelfde geldt voor motie 30 waarbij het antwoord van het college is dat de gehandicaptenkaart en de vrijstelling of de kwijtschelding daarvoor niet zou kunnen. We hadden onvoldoende tijd om ons te bezinnen op alternatieven, wij komen daar bij de begroting op terug en trekken de motie in. Motie 30 over de gehandicaptenparkeerkaart. Motie 32 gaat over speeltuinen en daarbij is in het antwoord van het college te lezen dat ze de doelstelling van onze motie ondersteunen, dus het toegankelijk maken van speeltoestellen in speeltuinen voor mensen, voor kinderen met een beperking. Ik heb alleen wel een vraag daarover voordat we daar besluiten om het wel of niet in te trekken. Het college zegt, bij de herinrichting gaan we sturen op het toegankelijk maken van die speeltoestellen. Wij zijn even benieuwd hoe vaak er geherinricht wordt en hoe snel of hoe langzaam dat gaat? Als dat nog jaren gaat duren is dat wat ons betreft niet voldoende. Als het op korte termijn gebeurt, is dat wat ons betreft prima.

Komen we bij de laatste motie waar ik iets over ga zeggen, nummer 27. Die gaat over, de zon is van ons allemaal, dat is natuurlijk zeer waar. Die zon is van ons allemaal en daar moeten niet alleen een paar mensen van profiteren die daar in de gelegenheid zijn om dat te doen. Het idee is om zoveel mogelijk panelen op daken te leggen in Haarlem en dat vooral te doen in eerste instantie ook mensen met lage inkomens en eventueel middeninkomens en vooral dat als gemeente te doen. Ik ga even kort in op de reactie van het college. Het college begint te zeggen dat het niet zou kunnen op grond van de aanbestedingsregels van de Europese Unie. Ja, dan worden we altijd even wat … Dat alarmeert ons in ieder geval. Het is een argument dat vaak gebruikt wordt en er is vaak meer mogelijk dan de EU zou toestaan. Ik verwijs naar Denemarken waar de energie, het verboden is om op energie winst te maken. Dat is een manier om daar iets aan te doen. Ik verwijs naar Frankrijk waarbij het volledig genationaliseerd is inmiddels maar waarbij er toch commerciële partijen ook actief kunnen zijn op die markt op een slimme manier. Ik zal de details besparen maar er zijn meer landen die daar slimme oplossingen voor hebben bedacht, die ook goed zijn gekeurd of in ieder geval zijn toegestaan door de EU. Dus dat lijkt wat ons betreft niet het argument om überhaupt niet te gaan onderzoeken.

Nogmaals, de motie roept op tot een onderzoek te komen binnen zes maanden. Tweede argument van het college. Ja, we doen al heel veel aan om te stimuleren en mensen met lage inkomens te ondersteunen dat er aan isolatie wordt gedaan en iets met zonnepanelen kunnen doen. Ja, dat gaat over leningen en dat gaat over subsidies. En ja, uiteindelijk is onze constatering, en ik denk dat die ook landelijk is, dat het allemaal te langzaam gaat als we het op die manier blijven doen. Dus we moeten het niet laten afhangen van de eventuele mogelijkheden en de keuzes die mensen maken. We willen ook niet dat er winst wordt gemaakt op zo'n belangrijk thema, dat zou een collectieve investering rechtvaardigen wat ons betreft. Het college zegt tot slot dat ze in 2024 met voorstellen zullen komen om de toepassing van zonnepanelen te stimuleren. Ja, wij vragen ons af, waarom kan dit idee dan niet meegenomen worden in het onderzoek om te kijken wat je nog meer zou kunnen doen als gemeente? Nou, het zal duidelijk zijn, we handhaven die motie. Ik heb nog niet het dictum voorgelezen heet het geloof ik dus dat ga ik nu doen. Draagt het college op om binnen zes maanden te laten onderzoeken wat de consequenties zijn als op kosten van de gemeente op de daken van laag- en middeninkomens zonnepanelen worden geplaatst.

Daarbij expliciet de mogelijkheid voor het opzetten van een gemeentelijk energiebedrijf in kaart te brengen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we nu naar het CDA. Naast u, de heer Dreijer. De heer Dreijer: Ja, dank u wel, voorzitter. Ik ga even op één thema terugkomen die afgelopen maandag niet helemaal duidelijk was of waar ik in ieder geval nog geen reactie op gekregen heb. Het gaat in ieder geval de rode draad van mijn betoog was om aan te geven dat veel zaken beter en efficiënter gedaan kunnen en

12

moeten worden. Het ging over bomen die te weinig aandacht krijgen als ze worden geplant, zowel de locatie, de groeiplaats en de nazorg. Dat verdient meer aandacht. Als je nieuwe sportvelden gaat aanleggen, bedenk dan dat er koppelkansen zijn voor wat betreft waterberging en energie, dat zijn nieuwe kansen. En tenslotte voor wat betreft de openbare ruimte, daar wil ik even twee voorbeelden geven. Stel, ik wilde eerst een auto gebruiken maar ik ga een fiets gebruiken, dat past meer in deze raad denk ik. Stel je koopt een nieuwe fiets, je bestelt een nieuwe fiets en je gaat die fiets ophalen bij de fietsenmaker. Die zegt, alstublieft, hier is de fiets. Je wil betalen maar je ziet dat het wiel krom is. Er zit een slag in het wiel. Wat gaat u nu doen? Gaat u dan gewoon betalen en neemt u de fiets met de slinger mee of gaat u wat anders doen? Ik denk het laatste. Een ander voorbeeld. U laat een huis bouwen. Alle tekeningen zijn gemaakt, u heeft een aannemer gekozen, gevonden die het huis gaat bouwen. En u heeft een ander bedrijf opdracht gegeven om te controleren of de aannemer je huis goed bouwt conform de opdracht. Het huis is klaar, je krijgt de sleutel, je stapt je huis binnen en merkt dat de vloer een beetje afloopt. Na onderzoek blijkt dat er helemaal geen fundering onder het huis zit terwijl het wel op tekening staat.

Gaat u dan de aannemer de openstaande rekening betalen of niet? Gaat u het bedrijf dat u speciaal had ingehuurd om de aannemer te controleren of het conform het ontwerp gebouwd is. Ik weet zeker dat u dat niet gaat doen. Bij de gemeente lijkt het wat anders te werken. Die betalen gewoon de rekening. Dat is wat ik hier wil aangeven. Ik heb daar meerdere voorbeelden van gestuurd. Ik heb daar al meerdere keren daar met een ambtenaar ook over gesproken. Ik wil het nu echt een keer toezegging dat hier een keer echt actie op ondernomen wordt om dit proces veel beter te gaan doen. Dat moet echt anders, dat moet in één keer goed. Het kost veel te veel geld, kost veel te veel frustratie en het levert ook onveilige situaties op. Daar wil ik het even bij laten, voorzitter. Alle moties, daar gaan we … Nou, we gaan bij sommige moties een stemverklaring doen, we gaan nog meer moties steunen dan ik al in de eerste termijn heb toegezegd. Tot zover de bijdrage van het CDA. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij naar de heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Het was een mooie eerste termijn met goede debatten onderling. Het was ook duidelijk dat iedere partij een andere focus heeft en dat mag ook. Want in een democratie moet het duidelijk zijn waar je voor staat en waar je heen wil, dan hebben mensen ook wat te kiezen. We moeten niet bang zijn, voorzitter, om elkaar te bevragen.

Het mag best scherp zijn, dat geeft juist smaak. Daarna hebben we natuurlijk gezamenlijk ook de plicht om er samen uit te komen. Want we doen het niet voor onszelf maar voor de stad, hoe verschillend we ook naar diezelfde stad mogen kijken. En sorry zeggen, voorzitter, is geen teken van zwakte maar van kracht omdat je laat zien dat je van je fouten leert. Voorzitter, terug naar het politieke handwerk. De reactie van het college op onze motie 66 om de webcam terug te plaatsen verbaast ons. Weer wordt de privacywetgeving erbij gehaald terwijl we bij de Autoriteit Persoonsgegevens en onze eigen functionaris gegevensbescherming navraag hebben gedaan en die zien geen enkele juridische belemmering. Dus wat is er nou aan de hand om die webcam terug te plaatsen en waarom kan het niet? Na maandag hebben we ook drie nieuwe moties ingediend. Motie nummer 82, Schalkwijk hoort erbij. We zien dat De Pletterij prachtige debatten ook goed bezocht door de Schalkwijkers zelf georganiseerd over maatschappelijke en politieke ontwikkelingen. Ze hebben 100.000 euro gevraagd hiervoor om dat ook twee jaar te kunnen doen. Dat is ook nodig in Schalkwijk omdat er ook echt gewoon een periode aankomt waarin veel op stapel staat voor Schalkwijk. Maar ze hebben slechts de helft gekregen.

Verzoekt het college om De Pletterij alsnog te vragen de 100.000 euro toe te kennen en dit uit de algemene middelen te dekken. Voorzitter, motie 83, maak het verschil met heesters. Bomen terugplaatsen, hartstikke goed maar met heesters erbij geeft dat nog meer, nou ja, biodiversiteit, klimaat, et cetera. Verzoekt het college bij het planten van bomen om ook de boomspiegels en middenbermen met inheemse heestersoorten te beplanten. ISK tenslotte, voorzitter. We hebben gisteren een brandbrief gekregen van de Internationale Schakelklas, ze zitten

13

in problemen. Ze zijn al jaren op zoek naar locaties en wat gebeurt er nu? Bij het Schoter staan dertien klaslokalen leeg en die kunnen zo, ja, betrokken worden door ISK. Verzoekt het college alles in het werk te stellen om de ISK aan het werk te laten gaan in de noodlokalen aan de Sportweg. Voorzitter, toch nog één reactie op de motie 72 over het referendum. Die heeft ons verbaasd. Je zou toch verwachten van een partij die voor law en order staat dat ze zich aan onze eigen regels houden. Met deze motie van de VVD, ja, rijden we onszelf in de wielen en dat moeten we niet doen, we moeten ook de rechtelijke uitspraak respecteren. Tenslotte, voorzitter, ook van Jouw Haarlem, dank voor iedereen die ons politieke werk mogelijk maakt. Griffie, ambtenaren, technici tot en met de schoonmakers aan toe en alle Haarlemmers die zich vrijwillig inzetten om onze mooie stad nog mooier te maken, dank jullie wel allemaal. De voorzitter: Dank u wel voor deze bijdrage in blessuretijd. Dan gaan we naar de Actiepartij, de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Ja, dank u wel. Blij dat het college met ons eens is dat er op de Campersingel nu echt wat moet gaan gebeuren.

De vraag, hebben wij ook een toezegging dat er dit jaar daadwerkelijk een businesscase gaat komen voor de huisvesting van jongeren? De motie 22 over de taakstelling cultuur hebben we naar aanleiding van de collegereactie aangescherpt en die vindt u in de 83 of 84 stuks terug. De motie havengelden die handhaven wij. De burgemeester deed in eerste termijn voorkomen dat wij om 100 procent kostendekkendheid vroegen. Dat is niet het geval, de helft. We hebben gevraagd naar eventuele verhogingen van inkomsten en eventuele verlaging van kosten en meer inzicht in beide. De verduurzaming van het vastgoed, daar komen we op terug. De autoluwe binnenstad, de motie autoluwe binnenstad, u heeft de vragen van collega's gehoord. We zijn benieuwd naar de antwoorden. Dan een aantal woorden over Fier. Wanneer de burgemeester ten aanzien van de vele evenementen heeft gezegd dat het moeilijk is de ballen in de lucht te houden, de evenementen in de lucht te houden, zien wij dat hij het er niet makkelijk op maakt met een extra evenement van deze omvang genaamd Fier. Het woord fier heeft veel betekenissen, dapper, deftig, doortastend, edel, flink, glorieus, groots, hooghartig, hoogmoedig, indrukwekkend, kaarsrecht, kloek, kuin, majestueus, moedig en nobel. Ballen in de lucht houden, voorzitter, ofwel jongleren vraagt om fier zijn in velerlei van de voorgenoemde en voorgestelde betekenissen.

Burgemeester, u krijgt zo direct van Actiepartij een setje jongleerballen. Vanmiddag gehaald voor u. Oefent u goed tijdens het reces. Laat zien dat u, als u terugkomt van het reces, de commissie Ontwikkeling kunt laten zien dat u geen drie maar zelfs een vierde bal in de lucht kunt houden. Dat zou u in vele opzichten een fiere jongleur maken. De tip, zorg wel dat die vierde bal niet te zwaar en niet te groot is ten opzichte van de reeds bestaande drie ballen. We zijn ook in september benieuwd welke betekenis u aan het woord fier geeft. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel voor deze interessante bijdrage. Dan gaan we naar Hart voor Haarlem, mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Ja, voorzitter, ik bedank ook iedereen uiteraard. En ik ga niet herhalen want mijnheer Aynan heeft iedereen al bedankt en ik sluit me daarbij aan. Voorzitter, maandag beleefden wij de eerste termijn van de Kadernota. Na urenlang Kadernota retoriek en tientallen moties bekroop mij het gevoel dat de gewone Haarlemmer uit het zicht was verdwenen. Ik was ook blij dat mijn PvdA-vriend de heer Visser vanochtend ook in het Haarlemsdagblad zei, want die maakt zich daar toch ook wel eens zorgen over, dit college en deze coalitie zet zich in voor een sociale, groene en leefbare stad. Prima, Hart voor Haarlem wil dat uiteraard ook.

Maar als ik dan de Partij van de Arbeid hoor jubelen over broodnodige grote veranderingen, zeker geen stilstand, samen keihard aan de slag, alles voor een betere en fijne stad, dan rijst de vraag voor wie die jubel dan is bedoeld? Mensen houden in principe niet van verandering. Haarlemmers waarschijnlijk ook

14

niet. Zij voelen haarfijn aan dat verandering ook op een verslechtering kan uitdraaien en dat tweedeling daarin dreigt. Hart voor Haarlem vindt het ook onverstandig dat onze grote Partij van de Arbeid coalitieleider consequent particuliere woningverhuurders wegzet als huisjesmelkers. Het is onnodig denigrerend en gaat voorbij aan het belang van de particuliere verhuur, waar volgens mij in ieder geval een jaar geleden 30 procent van de Haarlemse woningen van deel uitmaakt. Voor veel Haarlemmers is het gewoon belangrijk. Hart voor Haarlem vreest dat de aangekondigde grote verandering vooral ten koste zal gaan van onze vrijheid. Haarlemmers krijgen met deze linkse coalitie onvermijdelijk te maken met hogere lasten, minder ruimte en bovenal een overheid die zich tot in de kleinste details met ons leven wil bemoeien. Loerend in onze bakken, in onze boodschappenmandjes en het liefst ook achter de voordeur. Het socialistisch jaloeziedenken verbiedt vlees, zuivel, de auto, de scooter en straks zijn ook de kinderen ongewenst, gezien hun uitstoot. Ja, dat socialisme, sorry, mijnheer Kuin, maar dat was een bijdrage van mijn fractiegenoot. Erger nog, ouderen opzadelt met schuldgevoelens over hun verkeerde gedrag in het verleden tot in de zoveelste generatie, hun kleur, hun gender, hun leeftijd want ze zijn te oud en hebben al genoeg opgesoupeerd van deze aardbol.

De ruim tachtig moties maandag ingediend hebben mijns inziens ook niets met een goed functionerend dualisme te maken. Het algemeen belang is al helemaal niet gediend met het uitsorteren van al die specifieke groepen die elk een aparte behandeling nodig hebben en vooral hulp. Wat betreft die specifieke groepen springen dit jaar de moties rond de Keti Koti viering inclusief het Haarlems koloniaal verleden met de gewenste excuses eruit. Dat is begrijpelijk gezien de landelijke discussie maar als wij het verleden door deze bril gaan bekijken, laten we dan niet vergeten hoe gehuwde vrouwen vorige eeuw nog van het werk werden uitgesloten, afhankelijk werden gemaakt van hun man, met kleine pensioenen werden afgescheept. En dan heb ik het nog niet eens over de meisjes die geen opleiding mochten volgen, hun broers wel, kinderarbeid, uitgebuite dagloners, et cetera. Ik kan nog een hele rij opnoemen en u kunt het zelf ook wel bedenken, verdienen die dan ook geen monument? Ik bedoel maar hè, waar gaan wij dan uiteindelijk, waar varen wij naartoe? Wat gaan wij nu allemaal, waar gaan wij nu allemaal onze excuses voor aanbieden? De voorzitter: Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Nou, mee eens. Volgens mij heeft GroenLinks juist ook vandaag aangestipt inderdaad als een belangrijke dag voor vrouwenrechten.

In Groningen staat een heel mooi standbeeld van Aletta Jacobs dus dat lijkt me hartstikke mooi. Maar ik zit vooral een beetje te zoeken van, waar heeft u nou precies een probleem? Heeft u een probleem met het slavernijmonument of met de herdenking? Want ik kan het gewoon niet helemaal goed de vinger op leggen. Want u moppert er een beetje over maar ik kan dan niet helemaal proeven of dat nou, of u nou tegen bent of dat u het gewoon te veel gedoe vindt? Mevrouw Van Zetten: Nou, ik vind dat excuses voor een slavernijverleden van een stad als Haarlem, ja, ik voel mij daar niet schuldig over. Ik heb er ook helemaal niks mee te maken, mijn familie ook helemaal niet. En ik denk wat dichterbij staat hè, als je dan toch mensen naar het verleden wil kijken en daar excuses voor wil aanbieden of mensen, groepen benoemen die hebben geleden in het verleden, dan denk ik, dan zijn er ook nog wel andere groepen. En dan staan inderdaad die vrouwen die niet meer mochten werken na hun huwelijk in feite toch ook een soort uitbuiting hebben ondergaan, staan wat mij betreft dichterbij en daar zou je keuzes in kunnen maken. De voorzitter: Mevrouw Van den Broek.

Mevrouw Van den Broek: Ja, ik zou mevrouw Van Zetten willen uitnodigen om een keer deel te nemen aan een Keti Koti dialoogtafel waarmee je in gesprek gaat met mensen die wel de gevolgen van die periode nog steeds ervaren en die de verhalen van hun familie, van opa’s en oma's mee hebben gekregen. Maar ook hoe