Transcript Gemeenteraad 09.11.2023

TRANSCRIPT VAN DE RAADSVERGADERING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 9 november 2023 Tweede termijn raad algemene beschouwingen 3. Heropening en mededelingen De voorzitter: Dames en heren, hartelijk welkom op het vervolg van de raadsvergadering van afgelopen maandag, waarin wij de begroting behandelen voor het komende jaar en tevens de begrotingswijziging op de lopende jaar. Wij hebben afgelopen maandag de eerste termijn van de raad gehad en een eerste beantwoordingstermijn van het college. Daarna heeft u van het college de reactie op de moties en amendementen ontvangen. Het is nog van belang om te melden dat de spreektijd die u voor deze vergadering hebt het restant is van wat u op maandag had. En de fractie die op dit moment afwezig is, die doet er misschien verstandig aan om erover na te denken of er een mede-indiener is die de moties die nog moet worden voorgelezen en waar geen tijd meer voor is, te laten voorlezen. Maar goed, hij is er niet, dus ik kan dat advies nu nog niet aan hem geven. Mevrouw Hartman en mevrouw Scholten, die komen wel maar die zijn iets later, ik bedoelde dus niet de fractie van Forum voor Democratie, die komt iets later. Dan, wij hebben een ... Mijnheer Drost, nu al. De heer Drost: Ja, ik ben er nu al wel, maar mevrouw Hamzad, die is er nu nog niet en die komt ietsjes later. Misschien staat ze al binnen ergens, maar ze komt zo.

De voorzitter: Oké, dank u wel. Dat is waar, want die die stoel had ik nog geen verklaring voor. We zijn we zijn een beetje laat, maar ik vind dat niet zo erg, want op de een of andere manier heb ik het voorgevoel dat wij voldoende tijd hebben. En we zullen zien ... Niet iedereen hier, want de spreektijd is gewoon wat die is, maar uiteindelijk denk ik dat het lukt om op tijd klaar te zijn voor de maaltijd. Wat ook wel mooi is. Goed, mijnheer Aynan. De heer Aynan: Voorzitter, mevrouw Scholten is ook wat later vanwege verplichting elders. De voorzitter: Ik had het gemeld, dank u. Goed, laat ik het zo zeggen. Ik stel mij voor dat de tweede termijn van raad en college, dat dat tussen nu en zes uur moet lukken en dat er ook wel tijd is om dan nog een keertje koffie te drinken tussendoor. Dan hebben we een schorsing waarbij iedereen nog een laatste afweging kan maken over hoe om te gaan met de moties en de amendementen en de uiteindelijke oordeel over de begroting. En dan van 18:30 tot 20 uur hebben we in ieder geval uitgetrokken op dit moment voor de stemmingen. En we zullen zien of dat allemaal precies volgens dat tijdsschema gaat, maar ik verzoek u om uw medewerking om het allemaal soepel te laten verlopen. Sinds de vergadering van maandag zijn er elf nieuwe moties aangekondigd, ik krijg hier een annotatie en die is zo leuk dat ik hem u niet wil onthouden.

Er zijn acht, staat hier, maar er zijn er nog drie bijgekomen, nieuwe emoties aangekondigd. En ik weet dat veel moties roepen ook emotie op, maar goed, het zijn moties. Verder is amendement drie van de Actiepartij ingetrokken en amendement vijf is ervoor in de plaats gekomen en dat doet de actiepartij samen met de VVD. Goed, daar heeft u allemaal kennis van kunnen nemen. Dan wil ik ten slotte, voordat we gewoon de tweede termijn van de raad zelf starten, nog melden dat er een jarige is in ons midden. En dat is wethouder De Raadt die ik van harte wil feliciteren. Wat is er nou mooier dan je verjaardag in dit excellente gezelschap te kunnen vieren?

1

Vervolg van vergadering maandag 6 november 2023 Tweede termijn raad algemene beschouwingen De voorzitter: Het woord is aan de heer Van Kessel van de VVD. De heer Van Kessel: Dank u wel, voorzitter. Het was een roerige week sinds dat wij maandag de begroting bespraken en in de eerste plaats omdat wij gedurende deze week het nieuws hebben gehad dat een van ons inderdaad ons gaat verlaten. En dat is natuurlijk Frans Smit. En nou goed, als VVD vinden wij dat ontzettend jammer. We hebben daar ook gehoord wat daar de redenen voor zijn, het ligt aan Frans zijn nek. Dat is heel vervelend, met Frans ook over gesproken en er komt ook een hele goede opvolger, staat er klaar. Dus daar kijken we dan aan de andere kant ook weer heel erg naar uit. Maar misschien het meeste wat wij ook zullen gaan missen en we zullen er later denk ik wel meer aandacht aan besteden, maar het is natuurlijk dat we ook iemand gaan verliezen met een enorme financiële kennis. En wat ik altijd heb gedaan in deze raad op het moment dat Frans het woord nam, zeker als het ging over financiën, was vooral eerst goed luisteren, want meestal wat Frans zegt, daar kun je uiteindelijk wel van op aan dat dat klopt. En dat gaan wij dus echt enorm missen de komende tijd. Dus Frans, we gaan er nog ook heel veel aandacht volgende keer aan besteden, we gaan er ook een goed glas op drinken, hebben afgesproken.

Dus het is allemaal geen treurnis, maar voor de raad als geheel heel erg jammer. Het bruggetje naar de begroting is dan ook niet een moeilijke en dat gaat eigenlijk over de financiële deugdelijkheid daarvan. De VVD heeft gekeken naar de problemen waar Haarlem op dit moment moet leveren. En allereerst zien wij dan dat het leven duurder wordt. En dan is dit niet het moment voor de VVD om de lasten voor Haarlemmers met een woning te verhogen. De VVD is gewoon niet gecharmeerd van het voorstel van het college om de belasting op wonen te verhogen en wij stellen dus het amendement in om deze verhoging te schrappen. Dat betekent natuurlijk ook dat de gemeente de broekriem moet aanhalen en dat is iets wat je zorgvuldig zal moeten doen. En daarom kijkt de VVD uit naar een bredere heroverweging van de gemeentelijke financiën richting de kadernota van 2025. En wij begrijpen dan ook niet heel goed waarom het college onze motie ontraadt om de raad te betrekken bij maatregelen voor zo'n gebalanceerde begroting. De VVD hecht eraan om proactief betrokken te zijn en we hechten aan goed inzicht. En als het college dit niet wil faciliteren, dan zullen wij zelf met de raad en anders met een kopgroep van partijen zelf het initiatief hiervoor nemen. Het lijkt mij niet wenselijk dat wij dat apart gaan doen, maar als de daad niet in positie gezet wordt, dan pakken we die positie gewoon.

En dan de veiligheid, de VVD is verbaasd over de antenne van de burgemeester in dit dossier. De afgelopen week heb ik echt veel reacties ontvangen van mensen die dat ook vinden en het vreemd vinden dat de burgemeester niet vierkant achter de slachtoffers van de fatbikebende is gaan staan. Wij vinden dan ook dat hij hier alles moet aan moet doen om dit geweld aan te pakken. Nu heeft de VVD de burgemeester ook gehoord over de aanpak die hij gaat volgen en daarin steunen wij hem voor de volle 100 procent. Dan de woninguitdaging, daar is de VVD positief over de inzet van het college. Ook dank voor de toezegging van het college om richting de kadernota met een brief te komen met de voorbereidende stappen over uitbreiding van de woningvoorraad na 2030. En wat de VVD betreft, openen wij ook een discussie in de stad de komende jaren over waar we gaan bouwen, de discussie hoger, dieper, en breder. Bouwen in de hoogte, bouwen binnenstedelijk en bouwen aan de randen van de stad. En omdat dit zo'n precaire discussie is, zouden wij daar ook graag het gesprek over aangaan met de stad. En dat is de wens die wij hebben en de motie die wij daarover hebben ingediend, kunnen we met de toezegging en met deze wens verder dan intrekken. En voor de administratie gaat het nummer nog volgen, want dat heb ik niet paraat, maar nummer twintig hoor ik hier.

Het zou eigenlijk motie nummer één moeten zijn, maar goed. Daar gaat de stemverklaring van mijnheer Aynan, maar die complimenten nemen we een andere keer wel in ontvangst. Dan de jeugdzorg, de wethouder is nauwelijks ingegaan op onze vraag, over hoe

2

hij denkt hoe hij met een miljoenenoverschrijding in de jeugdzorg dit jaar voor volgend jaar een bezuiniging van tien miljoen kan realiseren en daarbij de wachtlijsten in de jeugdzorg ook nog eens aan te pakken. Het is echt een zorgpunt waarover wij graag willen verder spreken, dus zou de wethouder voor het einde van het jaar ons een raadsinformatiebrief kunnen sturen met een toelichting op deze bezuinigingen in de jeugdzorg? Als de VVD dan de balans opmaakt, dan zal het voor de VVD de doorslag geven hoe de raad omgaat met het geluid uit de samenleving dat het leven te duur wordt. En dus ook met ons amendement over de OZB. We hopen dat de raad een breed draagvlak voor deze begroting ook van belang vindt en dus toch dit amendement zou kunnen steunen. En tot slot hebben wij nog een motie over de onderdoorgang van de Prinsenbrug en die kan mijn collega Alexander veel beter indienen dan ik. Dus ik dank in ieder geval de voorzitter voor het woord en ik zou u vriendelijk willen vragen of mijn collega die motie mag indienen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer van Kessel, dat lijkt me een geweldig idee als u dat zo zegt. Mijnheer Bruch. De heer Bruch: Dank u, voorzitter. In de begroting staat over motie 61, op tijd eronderdoor aangenomen, bij de behandeling van de kadernota wordt de raad separaat geïnformeerd.

En omdat het nog niet is gebeurd en we dit project niet willen laten vervallen, hebben we een motie 24 opgesteld waarvan het dictum luidt: verzoekt het college alsnog een studie uit te laten voeren of uit te voeren naar hoe een onderdoorgang voor uitsluitend voetgangers vorm kan worden gegeven en voor de kadernota 2025 het resultaat te presenteren aan de commissie ontwikkeling. Eerste reactie van het college is dat ze er positief tegenover staan, maar dat ze het niet kunnen uitvoeren, omdat het college voorstelt alleen een studie uit te voeren als het project ook daadwerkelijk uitgevoerd gaat worden. Dat zien wij toch anders, want wij vinden dat je juist de studie uit moet voeren om te kijken of het project uitvoerbaar is. Een andere commentaar van het college is dat, om dat mogelijk te maken dient een ander project van soortgelijke grootte dat nu wel ingepland staat, uitgesteld te worden. Maar we weten pas de grootte als het onder zoek klaar is, dus dat is heel lastig om nu een project in te wisselen. Daarom handhaven wij de motie, we vragen per slot van rekening uitsluitend om het onderzoek, waarna we hopelijk bij de kadernota 2025 kunnen bepalen of en hoe dit project alsnog kan worden uitgevoerd. En een vraag aan de wethouder of het misschien mogelijk is voorlopig de stelpostenmutatie fysiek domein te gebruiken en of het project misschien voorlopig PM in het IP op te nemen.

De voorzitter: Dank u wel, u heeft een interruptie van de heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Bij de kadernota heeft u inderdaad de onderdoorgang erin gefietst, dat hebben we van harte gesteund. Maar wat is het verschil tussen die motie toen en deze? De heer Bruch: Het verschil is dat hij verdwenen is uit het IP, dus de motie was wel aangenomen, maar hij staat niet meer in een het IP. Dus in principe bestaat het project niet meer en wij willen het toch graag in stand houden. Plus dat het oorspronkelijk ging over een motie voor voetgangers en fietsers, maar juist voor fietsers zijn veel meer eisen nodig, doorgang moet hoger zijn, et cetera. En omdat de Harmenjansweg intussen is ingericht als fietsstraat is het voor fietsers minder noodzakelijk geworden, maar dat betekent nog steeds dat het een prachtige wandelroute kan zijn langs de mooiste rivier van in ieder geval Noord-Holland. Dus daarom willen wij toch heel graag kijken of die doorgang voor voetgangers in ieder geval alsnog plaats kan vinden, dus het is een poging om het project in leven te houden. De voorzitter: Dank u wel en dat was uw bijdrage? Goed, dan dank en dan gaan we naar de Partij van de Arbeid, de heer Wiedemeijer.

3

De heer Wiedemeijer: Dank u wel, voorzitter. Dank ook, collega's, voor alle ingediende ideeën en zorg die u heeft overgebracht. Om mee te beginnen, ik denk dat bij de kadernota hebben we vrij veel plannen gesteund, ook omdat er toen nog veel geld was en de begroting is ook de uitwerking van de kadernota. De financiële situatie is inmiddels wel wat ongewisser, dus om even een winstwaarschuwing voor af te geven, zullen we helaas wel minder van uw ideeën steunen. Om daarmee te beginnen. Vervolgens wilde ik graag ook eigenlijk één collega in het bijzonder danken en dat is degene die zijn vinger opsteekt als ik het goed zie en dat is de heer Smit. De voorzitter: Dat is geweldig, ik zie het ook. Mijnheer Smit. De heer Smit: Mag ik even een pauze en dan nog mijnheer Wiedemeijer aan het woord laten? De voorzitter: Dit is de meest bijzondere interruptie die ik in lange tijd gehoord heb. Maar mijnheer Wiedemeijer, u heeft het woord, want er is geen vraag. De heer Wiedemeijer: Ik zat van voren na te denken, toen dacht ik, ik wilde eigenlijk de heer Smit nog één keer mij de kans gunnen om gewoon één keer de ultieme afsluitende vraag te stellen, wat wij allemaal verkeerd hebben gedaan of juist goed voor de variatie mag dat ook. Want ik las ook van de week in het artikel bij het Haarlems Dagblad, stond daar ook een artikel bij wat refereerde naar 2019.

En dat was een van de vele voorgangers van de huidige verslaggever van deze raad en de kop was, begrotingshavik Frans Smit. Het was een interview 2019 en dat was een term die ik eigenlijk een beetje half geagiteerd maar ook half liefkozend had gemunt, maar laten we vandaag positief afsluiten dat ik het in ieder geval het erg leuk vond om de degens met u te kruisen. Ik ben zelf pas twee begrotingen in de fractievoorzitters, helaas op één hand te tellen, maar desalniettemin gaat mijn fractie uw bijdrage ontzettend missen. Maar de heer van Kessel heeft daarnet ook al aardige geworden over gewend, dus laat ik me daar dan bij aansluiten. Voorzitter, dan nog weer even over tot de orde van de dag. De voorzitter: U krijgt nu toch een interruptie, want de heer Smit is geraakt door uw woorden, denk ik. De heer Smit: Zoveel dat ik daar even van moet slikken. Dank u wel, mijnheer Wiedemeijer, maar u zegt net bij de kadernota hebben we veel geaccepteerd en er is sindsdien best wel veel veranderd. Kunt u globaal toelichten wat er nou veranderd is tussen de kadernota en nu? De voorzitter: Ik zou zeggen, hou het bij heel globaal, want ... De heer Wiedemeijer: Dan begin ik toch een beetje vanuit mijn politieke kleur de dingetjes te benoemen die er nu in zitten, die onze fractie wel kan amuseren.

Er is 5 miljoen toegevoegd voor nieuwbouw, er is 2,5 miljoen toegevoegd voor verduurzaming van sociale huur. En we hebben het tot dusver nog niet in de krant gelezen, dus als we de parlementair verslaggever nog een ideetje mogen meegeven, dan kan dat misschien nog genoemd worden, maar dat is in ieder geval wat er in de begroting staat. Dan ziet de heer Smit dat ook nog, dus dat is ook leuk. Volgens mij is er ook van de VVD een miljoen voor bomen vrijgespeeld, nog een miljoen voor speeltuinen. Dit is echt een geheugentest, maar dat was wel een beetje het grote bier. Volgens mij ook nog voor sport en cultuur, voor de Haarlemmers die het wat minder breed hebben. Ik kijk ook toegankelijkheid, onderwijshuisvesting. Ik kijk even stiekem naar de wethouder Roduner. Ik zit toch wel een beetje richting de tien uit tien volgens mij, als ik het zo bescheiden mag zeggen. De voorzitter: De heer Smit.

4

De heer Smit: Voorzitter, ik noem het toch geen groot bier en ik denk dat op zevenhonderd miljoen de reactie van het college op de huidige lijst aan moties wat overtrokken is. Maar dan kom ik op terug straks, dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, dan hebben we toch nog iets om naar uit te kijken vandaag. Maar om dan weer over te gaan naar de orde van de dag, wij hadden eigenlijk besloten als fractie dat moties die vijf minuten van tevoren worden ingediend, daar gaan wij voortaan altijd voorstemmen. Want daar moet wel zo lang over zijn nagedacht, die moeten heel goed zijn. Daar is tot in de nachtelijke uren aan gewerkt, dus daar zijn wij vanaf nu gaan permanent positief over, dus benut dat ook vooral. Daarnaast wilden wij zelf ook nog een motie indienen, want er gaat heel veel over de landelijke belastingen. Dus wij wilden ook nog een motie indienen om het college op te roepen om de vermogens en winstbelasting met 25 miljard structureel te verhogen en de inkomstenbelasting juist structureel met 25 miljard te verlagen. We zagen gister in het CPB dat je dan hele mooie uitslagen krijgt, dus ik wilde graag ook nog een reactie van het college daar op en dan kunnen we het nog in het derde termijn eventueel indienen.

Voorzitter, dat even gezegd hebbende doet dat misschien al enigszins vermoeden hoe wij over moties gaan oordelen die gaan over het fiscaal beleid landelijk. Of die nou positief zijn of negatief, dat laten we dan even aan de tweede kamer. En moties die vrij kort van tevoren zijn ingediend, die zullen misschien toch ergens sterven in schoonheid. Voorzitter, dan sluit ik af op de manier zoals de heer van Kessel dat namelijk net ook deed. Ik ga namelijk iemand anders het woord geven die veel kundiger is in de enige motie die wij hebben ingediend. De voorzitter: Maar voordat dat gebeurt, want de heer van Kessel, die doet dat veel eleganter. U heeft eerst nog een interruptie van mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Even terug nog naar de landelijke belastingen. Ik bedoel, ik snap dat hier geen ijzer met handen kunnen breken, maar heel veel gemeenten samen misschien wel. Dus ik vroeg me af, onderschat u nou de lobbykracht van gemeenten en wilt u zich daar niet voor inzetten? De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, het is een beetje een gewetensvraag, want mijn nevenfunctie is immers lobbyist, dus dan ga je toch altijd aan jezelf afvragen hoe groot de invloed van lobby kan zijn. Maar goed, misschien kunnen we daar later op de avond nog goed over filosoferen.

Ik denk dat gemeentes zeker invloed kunnen hebben, maar gezien de financiële vooruitzichten ben ik toch ook een beetje bescheiden hoe groot die is. Want volgens mij zijn alle 350 gemeenten al een paar jaar aan het klagen dat de financiën niet genoeg zijn en heeft dat nog niet geleid tot de benodigde financiële middelen. Dus ik heb daar toch ook enkele bedenkingen bij hoe succesvol dat kan zijn. De voorzitter: Daar zal veel over te zeggen zijn, maar goed. U wilt een fractiegenoot ook graag het woord laten voeren. De heer Wiedemeijer: De heer Kessel is inderdaad wat eleganter dan ik, ik ben ook maar van eenvoudig komaf natuurlijk. Ik wilde de heer Heinis het woord geven over de murals. Met uw permissie uiteraard. De voorzitter: Ik snap het, maar dat u uw afkomst in het geding brengt, vind ik geen sterk punt. Want u bent een van de weinigen die van kindsbeen af is opgegroeid met het raadswerk, dus u zou het toch eigenlijk moeten weten. Maar mijnheer Heinis heeft het woord.

5

De heer Heinis: Dank u wel, voorzitter. We hebben een punt toegevoegd aan de mural motie, volledigheidshalve willen we die even oplezen. We verzoeken het college om in het kader van social return, bijvoorbeeld via Spaarne Werkt, iemand die moeite heeft om mee te komen op de arbeidsmarkt mee te laten werken aan de planvorming en uitvoering. En de VVD deed de suggestie om social return op te nemen en dat vonden we een heel sympathiek idee. Voor de mural op het Nagtzaamplein lazen we ook dat er iemand is gezocht om de kunstenaar te helpen. En dan nog even over de collegereactie, we begrijpen dat het college schrijft dat die aanvullende voorwaarden kunnen zorgen voor minder initiatieven. Er wordt ook geduid op de cofinanciering die we vragen van corporaties en de vve's, maar wij vinden het gewoon fair om dat wel te doen. Maar uiteindelijk, het gaat ons in de eerste plaats om dat we meer het stimuleringsbudget, meer murals krijgen in co-creatie met de buurt. We vragen misschien een schaap met vijf poten, maar met vier poten zijn we ook al erg tevreden. En we vragen dan ook als de motie wordt aangenomen, het college die ook dan beetje zo op te vatten. De voorzitter: Dank u wel. En daarmee is de bijdrage van de Partij van de Arbeid behandeld. Dus dan gaan wij over naar de Partij voor de Dieren. Mevrouw Van den Broek: Dank u wel, voorzitter.

Ik zou ook kort heel graag even de heer Smit willen bedanken. Beste Frans, als relatief nieuw raadslid en jij als goede buurman hebben we heel veel aan jouw kennis te dank gehad. En jij staat echt altijd iedereen te woord die een vraag heeft of ergens even wat financiële kennis bij nodig is. Dat is echt heel waardevol voor nieuwe raadsleden, voor wie toch veel op je afkomt. En daarnaast denk ik ook dat je een fantastische voorzitter voor de rekenkamercommissie bent geweest en ook daar gaan we heel erg missen. En voor de rest sluit ik me aan bij de woorden die al zijn gesproken en drinken we er straks zeker nog een drankje op. Voorzitter, dank aan het college voor de reacties op onze moties. Onze inzet van de Partij voor de Dieren was en is om de bomen te beschermen, de stad groener te krijgen voor mens en dier en dat we als stad alles op alles zet om onze bijdrage tegen klimaatverandering zo goed mogelijk te leveren. In een reactie lezen we dat het college deze inzet grotendeels met ons deelt en dat doet ons goed. Tegelijkertijd merken we dat papier en uitvoering soms best ver uit elkaar ligt in deze stad. En in deze tweede termijn loop ik even korte moties langs.

Met betrekking tot strenger toezicht op handhaving op bomenkap en herplant, is het bemoedigend om te lezen dat er al een fulltimer hier voornamelijk mee bezig is met het boombeleid, maar we zullen scherp opletten dat wat het college belooft ook wordt uitgevoerd. En heel even een klein stapje in de inhoud, in de beslisboom van de boomverordening staat bijvoorbeeld, weegt het belang van het kappen van de boom op tegen de belangen van een duurzaam behoud van houtopstand. Als dit aan de orde is, verwachten wij dat de gemeente een scherp advocaat van de bomen is. Want we stellen vast naar de uitvraag van enkele kapaanvragen dat nu een vergunning wordt verleend omdat men de tuin een beetje wil herinrichten, er een klein beetje schaduw is. Dat moet echt veranderen, dat mag best wel wat strenger, want het was de warmste oktober ooit, voorzitter. De klimaatcrisis is nu, we hebben de bomen keihard nodig. Dus tenzij die boom ziek of gevaarlijk is voor zijn omgeving, blijft hij staan. De mensen kunnen daar prima omheen plannen. Dus nogmaals, wees die scherpe advocaat en kom op voor de bomen. Zo niet, dan komen we volgende keer met een motie elke kapvergunning op het bureau van de wethouder, zoals in Amersfoort gebeurt. Er wordt een stuk minder gekapt daar sindsdien. Met betrekking tot de motie Haarlem op groen, dat gaan we sneller doen. Ik zie ...

De voorzitter: Er zijn wethouders die nu al ruzie wie deze prachtige bevoegdheid zal krijgen, maar gaat u verder. Er is nog een ... Mijnheer Aerssens.

6

De heer Aerssens: Ik ben benieuwd hoeveel extra wethouders de Partij voor de Dieren dan graag wil gaan aannemen hiervoor, want dat lijkt me echt wel een hele onbegonnen zaak. Mevrouw Van den Broek: Nee, het heeft hele goede werking juist, dat mensen zich wel drie keer gaan bedenken voordat ze een boom gaan kappen. En ambtenaren letten daar ook heel goed op. Voorzitter, met betrekking de motie Haarlem op groen, dat gaan we sneller doen, lezen wij dat er bij de kadernota 2025 een voorstel zal worden gedaan om te versnellen in de uitvoering van het ecologisch uitvoeringsprogramma. Daar kijken we uiteraard erg naar uit en positief om te lezen dat hiermee aan de slag wordt gegaan. Want met de groei van het aantal inwoners is natuur in de stad geen nice to have, maar een must have. Tot slot, de Haarlemse tiny of big five, we kregen er al veel enthousiaste reacties op. In het communicatieplan over biodiversiteit worden Haarlemse icoonsoorten meegenomen, lezen we in de reactie van het college. Dat is goed om te horen. En dan toch even sprekende vanuit twaalf jaar marketingcommunicatie ervaring, pak die big five op en maak er een leuke prijsvraag van in samenwerking met NME en wat mij betreft halen we de bekende tv-boswachters Tim en Arjan van stal, om het geheel voor jong en oud extra op te leuken. Want op safari in je eigen stad is toch net iets spannender dan een tegeltje wippen.

Samenvattend, we zullen de moties 10, 11 en 14 niet indienen, uiteraard afgestemd met de mede-indieners van motie 10, Jouw Haarlem en de SP. De moties die we niet zullen intrekken, zijn de moties die helpen om de klimaatcrisis met mes en vork, met bord en beker aan te pakken. De snelste, goedkoopste, en diervriendelijke manier. Wij zijn van mening dat het actieprogramma Circulaire Economie wel mooie woorden bevat over plantaardige voeding, maar nog niet zoveel daden. De motie Haarlem, teken de Plant Based Treaty, kost de gemeente niets, maar levert juist iets op. De professionals die kosteloos de organisatie ondersteunen en een duidelijk signaal geven naar de rest van de wereld. Kom op, lieve mensen, pak op die handschoen. Het dictum luidt, verzoekt het college in gesprek te gaan met de Plant Based Treaty organisatie met de intentie om de Plant Based Treaty te ondertekenen. En als de gemeente toch aan het lobbyen is voor nul procent btw, want dat doen ze, op groente en fruit, pak die vleestaks dan gelijk mee. Kleine moeite, groot effect. Het dictum van de motie meer gezondheid, dierenwelzijn en een beter klimaat nu en straks, de gemeente Haarlem lobbyt voor een vleestaks, verzoekt het college naast de lobby voor nul procent op groente en fruit richting de Rijksoverheid te lobbyen voor een vleestaks.

Voorzitter, tot slot, de motie voor de dagtrein welkom in Haarlem dienen we samen in met de ChristenUnie. Het is misschien een wat onorthodoxe maatregel en dat kan dus prima met de ChristenUnie, maar deze tijden vragen daar helaas om. De verschraling van het OV drukt de mensen nog meer de auto in op een al overvolle A9 en A22. De door het college aangehaalde brandbrief was goed en nodig, actie is nog beter. We laten ons niet door de NS en de landelijke regering in een hoekje zetten. En als laatste, de begroting zelf, wij zullen met de begroting instemmen, maar willen wel gemeld hebben dat we het nog steeds een kapitale fout vinden om twaalf miljoen in een parkeergarage in Sonneborn te investeren. Tot zover, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, dan gaan wij over naar de fractie van GroenLinks. De heer Drost. De heer Drost: Dank u wel, mooi bruggetje inderdaad naar GroenLinks, want wij hebben nog een aantal punten te benoemen. We hebben het in de eerste termijn gehad over actie en aan de slag. We hebben ook een aantal vragen gesteld, onder andere over de Haarlempas en de duurzaamheidsbegroting aan het college en daar zijn we tevreden mee, met de antwoorden. We hadden ook nog een vraag gesteld over de autoluwe binnenstad, voornamelijk of het college kunnen kijken om daar slimme stap in te zetten.

We vroegen niet om een algehele nieuwe visie over de binnenstad, maar ziet het college slimme manieren om gewoon concrete kleine stapjes te zetten om die binnenstad autoluw te maken? Dus kan je bijvoorbeeld combineren met wat er al in de Vijfhoek gebeurt? Dus graag daar nog een reactie op van de wethouder. Daarnaast, afgelopen maandag hadden we onze eerste vergaderdag. Het is nu donderdag en je zou zeggen, wat kan er nou

7

veranderen in die drie dagen? We konden maandag niet vermoeden dat er een politieke aardverschuiving zat aan te komen hier in Haarlem. Want we hebben vernomen, aantal hebben al gerefereerd, dat hier een politiek dier het nest gaat verlaten. Wellicht komt er nog een afscheid, maar juist dit dier is specifiek deze week foeragerend en op zoek in de begroting naar nieuw aas. Dus om deze reden staan wij ook nu stil alvast bij vertrek van inderdaad de begrotingshavik van deze raad. En we hebben goed nieuws, want het heeft GroenLinks behaagd aan de heer F.N.G Smit, Frans, uit te reiken de enige en echte, maar ook de laatste begrotingsprijs. Het is ook echt de lifetime achievement award en dat is de gouden havik. We hebben hem hier, hij nestelt op mijn favoriete programmabegroting. De voorzitter: Mijnheer Drost, dat is een duif. De heer Drost: Kom ik op. Hij nestelt op mijn favoriete programmabegroting, die van 2021, 2025, mooi jaar. Ik had al een vermoeden dat iemand zou zien dat het wellicht niet een havik zou zijn. Gelet op de tijdsdruk konden we alleen maar één beeldhouwer vinden die iets met dieren kon en die kon alleen maar een inderdaad een mus of een duif. Maar goed, we moeten het er maar mee doen, ik kom hem u brengen. Hij kan misschien nog wat nat achter de oren zijn, maar in ieder geval dank voor deze begrotingsbehandelingen ook en het gaat u goed.

De voorzitter: Ik begrijp dat u een interruptie hebt van de heer Smit. De heer Smit: Nee, laat ik zeggen dat ik probeer ook een duif te zijn en soms een havik en de geste vind ik fantastisch, dank jullie wel. De voorzitter: Onmiskenbaar, mijnheer Smit. Was dit uw bijdrage, mijnheer Drost? De heer Drost: Ja. De voorzitter: Oké, kort maar krachtig, heel goed. Eens even kijken, dan gaan wij door naar ... Dit gaat iets sneller dan ik had gedacht, OP Haarlem. De heer Smit: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Geachte Haarlemmers, college en collega's. Maandag ben ik eraan herinnerd dat ik een maandje geleden al een gesprek met wethouder Van Loenen heb gehad over het Anton Pieckhofje, waarin overigens verwachtingen waren geschapen die niet uitgekomen zijn. Stom, helemaal vergeten, dan moet je inderdaad niet zo door blijven vragen. En ook werd mij maandag de dienstverlening van concern control aangeboden om rekenwerk te doen, om daarmee een motie overbodig te maken. Hartverwarmende aandacht voor mijn senioriteit, dank daarvoor. Bij de kadernota ervoeren wij een soort Haarlemse lente toen het college genuanceerd reageerde op ingediende moties, zelfs op die van de oppositie. De lente duurt maar kort en het is dan ook maar goed dat het college terug is in haar geconditioneerd gedrag tegen en met de diepere motivatie, het geld is op.

Zo vlak na het bestemmen van veertig miljoen aan merendeels incidentele posten, is het geld nu pats-boem op. En mijnheer Wiedemeijer, u heeft net gezegd, er zijn posten bijgekomen. Dat klopt, zelfs de forse positieve effecten van de septembercirculaire kunnen daar geen nuance inbrengen. Ik constateer alleen maar en oordeel maar eens niet. Wethouder Berkhout, het verbaasde Open Haarlem maandag dat de duurzaamheidsbegroting niet zo concreet te maken is, dat er een overzicht, een duidelijke recapitulatie van de activiteiten aan te reiken is. We vinden dat dat de eerste ambitie moet zijn om de Haarlemmers mee te nemen in dit traject en dat zien wij nu niet of te weinig gebeuren. Geachte wethouder, herkent u het risico en wat gaat u eraan doen? Wethouder van Loenen, het gezegde is, je moet een broedende kip niet storen. Dat leek me maandag kwalijk genomen te worden, tussen de tijd van

8

mijn werkoverleg met u en nu zitten evenwel vijf weken en dan word je toch wat ongerust. Daarom vandaag in de tweede termijn nog een paar vragen voor u, heeft u maandag duidelijk aangegeven dat er geen blowruimte komt? Constateert u ook dat de bestaande maatregelen al een jaar niet werken en wat gaat u nu concreet doen? Heeft u budgettaire problemen om een verhuisoplossing te financieren? Zo nee, wat belemmert dan een overeenkomst met Ymere en de bovenbewoners? Wethouder Van Leeuwen, weinig wolven nu de afgelopen maandag. Daarom de expliciete vraag, welke druk zet u concreet op Parlan om de onacceptabele situatie zo snel mogelijk te beëindigen. Het is Open Haarlem ontgaan of er in de eerste termijn een antwoord is gekomen op de vraag over het PGB, daarom herhaal ik hem nog een keer. Kan het college garanderen dat er geen ontmoedigingsbeleid wordt gevoerd ten aanzien van het PGB? En college en ook de coalitie, neem me niet kwalijk, Open Haarlem kan er met de pet niet bij dat er geen ambtelijke inzet beschikbaar is om te kijken of er laaghangend fruit te plukken is. Door aandacht te schenken aan de thema's die genoemd zijn in de motie inventarisatie, moet ik goed zeggen, creatieve oplossingen voor minder autogebruik.

Het dictum is om de raad in het voorjaar te informeren over de ins en outs van bedoelde regelingen, genoemd in de motie en ook maandag toegelicht, in andere steden met de vertaling naar de Haarlemse schaal. Kan Haarlem niet wat andere steden wel kunnen? En dan wilde k het hier nu bij laten, dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel en dan vervolgen wij met de bijdrage van D66, mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Dank u wel, voorzitter. Ik zal het ook kort houden, net als de anderen. Ik ben heel blij met de beantwoording door het college in de eerste termijn en wij hebben daar ook geen vervolgvragen op. Wij zijn blij met de toezegging van de wethouder financiën om ons volgend jaar maart ook al in een eerder stadium mee te nemen over de stand van zaken ten aanzien van de gemeentefinanciën. Zodat we ook als raad beter in staat gesteld worden, ook in aanloop naar de kadernota, om te kijken wat er financieel allemaal gaande is in onze gemeente en onze begroting. En ik ben blij om te horen van de burgemeester dat er al behoorlijk wat acties ondernomen ten aanzien van onze motie over femicide en wij kijken ook uit naar de raadsinformatiebrief, de afdoening die dan ook gaat volgen. Zodat wij dat gesprek ook verder kunnen voeren met elkaar in het commissiebestuur, want daar kijken we ook enorm naar uit.

Ten aanzien van de amendementen en de moties, wij zijn mede-indiener van de mural motie die onze collega van de Partij van de Arbeid nu heeft aangepast en ingediend. En wij hebben zelf geen andere moties of amendementen ingediend, omdat we eigenlijk heel tevreden zijn met de balans die nu voor ons ligt om goed te keuren. Wij hebben wel gezien dat we op een aantal punten toch wat dingen kunnen verbeteren, dus wij zullen ook twee amendementen steunen en we zullen bij een paar moties ook wat stemverklaringen afleggen en u meenemen in onze stemming. De voorzitter: Mevrouw verzette Mevrouw Van Zetten: U ziet me niet. Ik heb even een vraag, u dient die mural motie in en die wordt gedekt met 50.000 euro uit algemene middelen. Ik begrijp echt niet dat D66 daar in dit soort constructies meegaat, want eigenlijk uiteindelijk bent u toch ook financieel toch wel vrij degelijk en dan is het wel van, dat je met een behoorlijke dekking komt. Waarom is dit, omdat uw vrienden wil zijn met de Partij van de Arbeid? Mevrouw Çimen: Omdat dit punt ook in ons verkiezingsprogramma staat, om op deze manier ook met kunst in de openbare ruimte en cultuur in de openbare ruimte om te gaan. Ten aanzien van de dekking, dat hoor ik, wij denken dat deze uitgave op deze manier kan. Dan wil ik ook nog heel kort het woord richten richting de heer Smit.

Ik sluit mij aan bij de vele mooie woorden die al zijn gezegd en ik kijk ook uit naar iets van een afscheidsmoment of een afscheidsborrel met de heer Smit, maar laat ik in ieder geval zeggen dat ik uw

9

scherpe analyse heb gewaardeerd in de afgelopen jaren. De adviezen en toch ook wel de scherpe humor en de kop kopjes koffie die we met elkaar hebben gedaan in de afgelopen periode. En ik wens u al het goeds in ieder geval en ik hoop dat de kopjes koffies gewoon lekker door blijven gaan, ondanks het vertrek uit de raad. De voorzitter: Dank u wel. En zo blijven we vlot voortgaan. Het woord is aan de heer Kuin van de SP. De heer Kuin: Dank u wel. Ik zal ingaan op de moties die we hebben ingediend en het advies van het college daarover. Het begint bij motie 05, zorgmeldpunt. College laat de beslissing aan de raad, dat lijkt me heel verstandig. En het antwoord is, we laten ons informeren door de zorginstellingen. Ons punt is nou juist, dan keurt toch de slager een beetje zijn eigen vlees. De gemeente blijft verantwoordelijk voor de goede uitvoering van de zorg en de toegankelijkheid van de zorg en de burger moet zich rechtstreeks kunnen wenden door de verantwoordelijke instantie. Dat zijn de gemeenten, dus wij handhaven de motie en we vragen inderdaad om de vermelding. Gemeente noemt op de website een aantal klachtmogelijkheden met onderwerpen, daar staat de zorg niet bij en de simpele vraag die we hebben in de motie is, vermeld ook zorg erbij als mogelijkheid om over te klagen.

En dan moet ik volgens mij nog iets voorlezen, draagt het college op om bij het gemeentelijke klachtenmeldpunt, dat online bestaat, de mogelijkheid te bieden om ook over zorg een klacht in te kunnen dienen en gaat over tot de orde van de dag. Kom ik bij onze motie samen met Jouw Haarlem over de wachtlijsten in de jeugdzorg, weg met de jeugdzorg, daar zal mijn collega de heer Aynan op ingaan. En de andere motie gaat over Ongehinderd.nl, mensen met een beperking, een chronische ziekte, motie 07. Bijzonder dat in de advisering van het college staat, er komt een coördinator en die gaat binnenkort aan het werk, wees gerust. En vervolgens mag die coördinator gaan beslissen of de gemeente zich gaat aansluiten bij dat platform. Volgens mij is het de politiek die daar iets over moet kunnen zeggen, dat is wat we in de motie doen, dus wat ons betreft is het aan de raad om te zeggen wat die coördinator moet gaan doen op hoofdlijnen. Vandaar de motie, die heet Ongehinderd.nl en het dictum luidt, samen met ChristenUnie en Jouw Haarlem verzoekt het college om de gemeente Haarlem aan te sluiten bij het landelijk platform voor toegankelijkheid van gemeenten Ongehinderd.nl en gaat over tot de orde van de dag. De heer Smit: Voorzitter, en OPHaarlem. De heer Kuin: En OPHaarlem, sorry. Zeer gewaardeerde heer Smit, waarover iedereen al zei hoe fantastisch die is.

Dat hoor je altijd op het eind pas, dat is ook zo bijzonder. De voorzitter: Het duurt een beetje lang, maar goed, gaat u verder. De heer Kuin: Motie 08, hoge nood. Ik heb bijna een meter antwoord gezien van het college en ik weet niet welke ambtenaar daar gewerkt heeft en hoe lang die ermee bezig is geweest en wat de kosten waren van het opstellen van het standpunt van het college. Maar we vragen hier om aansluiting met de Hoge Nood app, de kosten, schrikt u allen niet, 2100 euro. En dan is het antwoord van het college dat we geen dekking hebben gevonden. Het is ongelooflijk, ik heb in de eerste bijdrage maandag gezegd dat we reserves hebben van 248 miljoen 87 algemene reserve en nog 160 miljoen specifieke reserve en dan kunnen wij niet 2100 euro vinden. Heel bijzonder, dus we handhaven die motie. De voorzitter: Ik begrijp dat de interrupties nu regenen, maar als u een interruptie hebt, wilt u dat dan even melden? Mijnheer Kuin. De heer Kuin: Ik moet nog iets voorlezen en ik kan hem even niet vinden. Draagt het college op om de gemeente Haarlem aan te laten sluiten bij de Hoge Nood app en gaat over tot de orde van de dag. Motie van

10

SP, Jouw Haarlem en ChristenUnie. Kom ik bij de laatste motie, die gaat over de leegstandsverordening en onze oproep om extra mensen tijdelijk aan te stellen om de leegstand op te sporen. Het antwoord van het college is, er komt een evaluatie aan en laten we dan kijken of er nog meer nodig is. We snappen het argument en we houden de motie aan, dat is de goede tekst, dus we doen het nog even niet. Wel hebben een vraag wanneer de evaluatie precies gaat plaatsvinden. En we hebben nog de vraag ... De voorzitter: Even nog voor de voor de administratie, welke motie houdt u aan? De heer Kuin: 09, leegstand. Dus de vraag aan het college wanneer die evaluatie plaatsvindt en de tweede vraag die eigenlijk ook al door de PvdA is gesteld, kunnen burgers ook leegstand melden? Dit was het, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de fractie die naast u zit, CDA, mijnheer Dreijer. De heer Dreijer: Dank u wel, sorry, voorzitter. Het CDA kan natuurlijk niet achterblijven om de heer Smit te bedanken en vooral succes te wensen in goede gezondheid. Dat is het belangrijkste, denk ik. En verder sluit ik ook aan bij de warme woorden die al door de vorige sprekers zijn uitgesproken en wellicht spreken we elkaar nog wel in een andere setting. Het ga je goed, Frans. Ik dank het college voor de beantwoording van de moties, amendementen.

Er zat welgeteld één positief advies bij en de rest was allemaal ontraden of ter oordeel raad. Ik weet niet of dat tekenend is, maar het was wel consequent, moet ik zeggen. We zitten nu nog onder de 40, voorlopig althans, terwijl we in de vorige begroting nog 42 moties hadden en we in de kadernota 78 moties, dus dat gaat wel de goede kant denk ik. Waarschijnlijk krijgen we goede voorstellen van het college. Ik ga even wat inzoomen op een aantal amendementen en moties. Het amendement begin op tijd met erfgoed brengt de balans op orde, die zijn we voornemens te gaan steunen. De wens is al jaren om de afdeling erg goed uit te breiden en de conceptbeleidsnota Haarlems erfgoed, die sorteert al meer of min voor op een uitbreiding. En CDA vindt het natuurlijk ook erg goed erg belangrijk. Motie 19 betrekt de raad bij maatregel voor de begrotingsbalans van de VVD, die is ontraden door het college. Deels is eigenlijk het antwoord voor de college zit ook in het verzoek van de VVD en ik vraag me af op welke punten het college eigenlijk echt moeite mee heeft met deze motie, dus graag daar een reactie op. De motie over de murals, die gaan wij ook steunen, maar wij willen wel benadrukken dat murals wel aangebracht moeten worden op gebouwen die het echt nodig hebben. En ik heb de voorbeelden bij de Nagtzaamplein, de '...' gezien.

Die zitten op woningen met schoon metselwerk en dat vind ik eigenlijk een beetje zonde. Het zit ook niet zo in het zicht en met name het zijn kunstwerken, die moet je volgens mij op een veel prominentere plek aanbrengen dan op schoon metselwerk en die je ook niet zo ziet. Dus dat even als argument mee te geven. En voor de rest, bij de andere moties en amendementen zullen wij nog enkele stemverklaringen geven, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij naar Jouw Haarlem. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Een groot deel van onze jongeren kampt met mentale klachten, bijna de helft voelt zich eenzaam en mind you, een op de zeven jongeren denkt wel eens aan zelfdoding. Dat zijn cijfers waar wij in ieder geval ver schrikken en in dat licht vinden we het onacceptabel dat een kwart van de jongeren die zorg nodig heeft, op een wachtlijst staat, soms wel eens tot acht maanden. Vandaar ook onze emotie in de eerste termijn om de wachtlijsten weg te werken. En dan zijn we, voorzitter, ronduit teleurgesteld in de reactie van het college. Een bureaucratisch technocratisch antwoord, ik quote eventjes. In perceel één waarbinnen de complexe jeugdhulp is georganiseerd, werken vier gecontracteerde consortia met lumpsum budgetten. Dit betekent dat zij een vast bedrag per jaar krijgen en dat het aan de consortia is hoe deze middelen het beste in te zetten en daar keuzes in te maken.

Zij bepalen dus zelf of zij prioriteit geven aan

11

het oplossen van zeer zware meervoudige problematiek, waarvoor cliënten op de wachtlijst staan. Voorzitter, daar word je niet blij van. En zoals mijnheer Kuin al zei, wij stellen hier de prioriteiten, wij stellen hier wat we belangrijk vinden. En dit is een punt dat voor ons essentieel is, ook straks voor de goedkeuring van de begroting. En dan zegt u van, als we aan de wachtlijsten gaan werken, dan laten we die lumpsumfinanciering los. Dan zijn we bereid om met u mee te gaan en onze motie op dat punt dan aan te passen, want wij vragen om eenmalig geld om ook de wachtlijsten op dit moment, in ieder geval dit jaar, aan te pakken. Dat betekent dus niet structureel maar eenmalig geld, wel uit de algemene middelen, maar zoals u weet, daar zit genoeg geld in. Dus in de motie passen we de laatste zin dan aan. Draagt het college van B en W op om in overleg met het Centrum voor Jeugd en Gezin de zorgaanbieders en de ketenpartners er alles aan te doen om de wachtlijsten in de jeugdzorg te beëindigen. En dan valt de laatste zien dus weg, ook als dit leidt tot het loslaten van de budgetplafonds. We zijn bereid om op dat punt met u mee te denken, maar we hopen ook dat u ook inziet dat er ook echt iets gedaan moet worden aan de wachtlijsten. Het kan gewoon niet zo zijn dat jongeren die hulp nodig hebben acht maanden daarop moeten wachten. Voorzitter, dat was onze bijdrage.

Mijnheer Smit, ik ga op dit moment niks zeggen, want ik ga er ook vanuit dat er straks een moment komt waarop wij u in het zonnetje kunnen zetten, want dat heeft u inderdaad ook verdiend. Dus dat komt nog wel, maar ook wij gaan nu ontzettend missen. Vooral ook omdat bij u ... De voorzitter: Dan komt het toch. De heer Aynan: Want ik weet niet of dat moment er ook echt komt. Omdat bij mijnheer Smit bovenal integriteit bovenaan stond en dat is echt onbetaalbaar. Wij gaan u missen, maar tot dat moment blijft u lekker naast me zitten, want ik heb u zo even nodig voor wat advies over de financiën. (koffie)pauze De voorzitter: Dit lijken me mooie woorden om nog even te overdenken terwijl we een kop koffie drinken. Ik schors de vergadering. SCHORSING Tweede termijn raad algemene beschouwingen De voorzitter: Ik heropen de vergadering, welkom terug in de arena. Ik realiseer mij dat sommigen zich misschien afvragen, wie is de nieuwe bode die daar in de hoek zit en die wij niet kennen? Dat is René van Mourik en die is vanavond ook gastheer bode bij het diner, maar dan weet u wie het is. Dat levert meteen interruptie op, mijnheer Smit. De heer Smit: Zeker, want dan weet ik dat met René het vanavond echt heel goed zit. De voorzitter: Mooi. Wij gaan verder met de tweede termijn van de algemene beschouwingen en het woord is aan de Actiepartij, de heer Van Leeuwen.

De heer Van Leeuwen: Dank u wel. Een paar puntjes, als eerste de vergroening van de bso's. Mijn naamgenoot in het college heeft in de eerste termijn eigenlijk niet veel meer gedaan dan herhalen dat hij de motie niet kan uitvoeren over de vergroening van de bso's. Op argumenten die we al van hem kenden en dan ging hij eigenlijk ook niet in op de concrete voorstellen die wij in de eerste termijn indienden. We hebben daar technische vragen in de tussenperiode over gesteld, die zijn al beantwoord. Dank daarvoor en wij zullen met

12

de mede-indieners van de motie bekijken of we alsnog een voorstel kunnen indienen. Teneinde de bso's die geen gebruik maken van een naastgelegen schoolplein alsnog te kunnen doen vergroenen. Ik hoop echt dat de wethouder als toch een gesprek met de stadsecoloog en de bso's kan toezeggen en dat maakt het niet kunnen uitwerken van de motie toch iets zachter. Dan de fatbikes, als Actiepartij al in de eerste termijn aangaf, vonden wij dat de burgemeester op geen enkel moment de onrust over de fatbikejongeren heeft gebagatelliseerd. De tandem Wienen Van Leeuwen maakte gisteren op respectievelijk en NH Nieuws maar ook op het journaal op nationale televisie duidelijk waar Haarlem op inzet. Dank daarvoor, hopelijk is het voor de Haarlemse ouders een geruststelling en ook voor de VVD zodat de opvoedcursussen, waren het volgens mij, achterwege kunnen blijven. Dan kunnen we dat geld aan iets anders besteden. Over een zak geld gesproken, in eerste termijn gaf Actiepartij aan dat je soms een zak geld nodig hebt en soms een goed gesprek afdoende kan zijn, dat ging over dat verhaal van die bso's. Een zak geld heeft in elk geval geholpen bij het Verwey museum. 40.000 euro hebben we daar in 2021 per motie voor beschikbaar gesteld en we lezen gisteren tot onze vreugde dat er 25.000 bezoekers, een mijlpaal voor het museum, zijn gepasseerd.

Een waardig resultaat dankzij indieners, ere wie ere toekomt, mevrouw Van Zetten, mevrouw Otten, heer '...', heer Van den Doel en mijn voorganger de heer Hulster en mede op conto van scheidend fractievoorzitter OPHaarlem, de heer Smit. Frans, wat je ook gaat doen in de komende periode, ik hoop dat je tijd hebt om dit museum snel te gaan bezoeken, dat je in elk geval de 25.000 en eerste bezoeker kan worden. Wat betreft de expositie van Thé Tjong-Khing aldaar, die is daar mede mogelijk gemaakt met 10.000 euro uit het Cultuurfonds en ook de expositie over de vrouwelijke Turkse pionier die nu draait heeft steun uit het Cultuurfonds. Dat Cultuurfonds, dat kent u misschien niet, maar dat heette tot gisteren het Prins Bernhard Cultuurfonds. En dat doet mij eraan denken dat de motie van Actiepartij over de straatnaamwijziging die we nog vorige vergadering aanhielden, dat we volgende week aan het college de vragen zullen stellen die we daarover hebben aangekondigd. Want als een zak geld in de vorm van een fonds in naam kan wijzigen, dan kan misschien op basis van een goed gesprek in de commissie straks ook een straatnaam wijzigen. En ik zie mevrouw Van Zetten kijken dat ze het helemaal met me eens is. Dan over onze amendementen, amendement één over de Green Deal, die trekken wij in.

We zullen nagaan hoe de ov-regeling wordt gebruikt door de ambtenaren, daarbij opgemerkt dat de NS gisteren heeft aangekondigd de OV-fiets volgend jaar duurder te gaan maken. Dus ook dat wordt een ingewikkelder verhaal, lijkt ons, maar we zijn natuurlijk ook benieuwd hoe de ambtenaren zelf aankijken tegen de regelingen, want het gaat uiteindelijk om hun arbeidsvoorwaarden. Dus enige terughoudendheid vanuit de politiek is misschien ook wel op zijn plaats, maar het lijkt ons dat veel ambtenaren op de fiets graag naar Haarlem naar hun werk komen. Dan het amendement, een jaartje eerder met verduurzaming van erfgoed, dat dienen wij in met PvdA en GroenLinks. Dat moet ik even melden, want die staan niet op uw versie, maar dat is echt zo dat ze meedoen, hebben ze mij laten weten. Wat wij willen is dat we gewoon eerder, dat heb ik in de eerste termijn al verteld, snel gaan beginnen met die verduurzaming van het erfgoed. Daar moeten we niet mee wachten tot 2025. Dus we stellen voor in 2024, dat is het dictum voor het thema erfgoed en duurzaamheid.

Reeds in de begroting middelen beschikbaar worden gesteld voor de werving van 1,4 fte à 159.400 euro en 100.000 euro ten behoeve van de directe ondersteuning van eigenaren van gemeentelijke woonhuismonumenten ter dekking van deze, per saldo één jaar dus naar voren gehaalde bestedingen, voor 2024 gebruik te maken van de mogelijkheden die worden geboden uit de CDOKE-gelden. En bij de kadernota voor navolgende jaren overeenkomstig het voornemen van het college een integrale afweging aan de raad voor te leggen en de toepasselijke passages van de begroting hierop aan te passen, gaat over tot de orde van de dag. Dan, wat betreft, dat heeft de burgemeester volgens mij al gezegd, trekken wij het amendement drie in, omdat we samen met VVD opgetrokken zijn om er één verhaal van te maken. We hopen natuurlijk op steun van u. Wij denken dat hoewel het op algemene middelen baseert, dat het toch echt belangrijk is dat we al eerder dat langlopende probleem van te weinig in de basis gaan oplossen en u hoort ons zo bij de stemverklaring.

13

De voorzitter: U rondt af? De heer Van Leeuwen: Ja, ik rond af. U hoort ons zo bij de stemverklaringen, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij naar Hart voor Haarlem. Mevrouw Van Zetten: Voorzitter, dank u wel. In de eerste termijn vroeg Hart voor Haarlem om de mooie woorden over het belang van veiligheid voor onze bewoners om te zetten in daden. Het was een oproep aan de burgemeester om meer zichtbaar te zijn in de strijd tegen intimidatie, discriminatie, overlast en antisemitisme. Confronterend is het dan om in de krant te lezen dat de ceremonie voor het leggen van struikelstenen gisteren werd verplaatst naar het parkeerterrein van de bouwmarkt, in plaats voor het pand waar Herbert Drilsma, ik noem zijn naam, woonde. Herbert was een lid van onze gemeenteraad, in 1940 geruisloos uit de raad verdwenen en uiteindelijk vermoord door de Duitsers. De beeldvorming is dat de ceremonie moest wijken voor de gevoelde onveiligheid en vrees voor intimidatie. Inmiddels heb ik wel begrepen dat er andere goede redenen waren om naar de parkeerplaats uit te wijken. Wat ik dan wel onbegrijpelijk vind is dat we maandag spraken over ... De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Aynan. De heer Aynan: Voorzitter, dank u wel. Misschien is het een idee om dat met ons te delen, want inderdaad, die beeldvorming die kwam in de krant naar voren.

En ik dacht ook van, hoe kan dit nou, misschien kunt u het met ons delen? Mevrouw Van Zetten: Ja, ik sprak ... Dit gaat allemaal van mijn tijd af, mag ik dan de tijd even stoppen? De voorzitter: Nee, dit hoort er wel bij, maar u redt het wel, denk ik. Mevrouw Van Zetten: Het kwam er eigenlijk op neer dat de bewoners ... De moeder was overleden, er waren ontzettend veel mensen bij aanwezig bij die ceremonie. Dat daarvoor eigenlijk een stuk van de straat zou moeten worden afgezet, dat het alternatief zou zijn in de tuin bij die mensen. En die hadden het daar toch wel heel erg moeilijk mee, vandaar dat er wel begrip was omdat inderdaad om de hoek of aan de overkant van de bouwplaats te doen. U kunt ervan denken wat u wilt, maar dit was wat ik hoorde van iemand die erbij betrokken was. Maar om verder te gaan, wat ik dan wel onbegrijpelijk vind, is dat we maandag spraken over toenemend antisemitisme en hoe te handelen hier in de stad. En de burgemeester in zijn reactie dan niet laat weten dat de moord op een voormalig Joods lid van de gemeenteraad, op woensdag, dat is nog geen twee dagen daarna, met struikelstenen werd herdacht. En dan wel op de parkeerplaats worden spreekt dat het pijnlijk is om te constateren dat dat indertijd geruisloos is gebeurd, dat er drie Joodse raadsleden uit de raad zijn verwijderd.

Dat eigenlijk niemand daar eigenlijk aandacht aan schonk en dat na de oorlog toen werd geconstateerd eigenlijk dat die mensen nooit meer terug zouden komen, daar eigenlijk heel weinig woorden aan zijn vuil gemaakt. En dan is de vraag, waarom, voorzitter, heeft u dan als voorzitter van de gemeenteraad de raad niet expliciet op de hoogte gebracht van deze herdenking van een oud-collega? Ik kan begrijpen dat u dat maandagavond niet direct ... Sommige dingen vergeet je. Maar dinsdag, u kijkt naar uw agenda, dan moet u toch wel hebben gedacht van, is het niet iets wat we met zijn allen hier moeten delen? Het is natuurlijk aan iedereen om daaraan deel te nemen. Maar ik vind, het is een oud-collega, dit is bij ons hier gebeurd in Haarlem. En dat dat vind ik dan jammer en dan hoor ik graag uw reactie. Hart voor Haarlem. Dan gaan we even over op een heel ander onderwerp, u heeft tijd gestoken in het bestuderen van uw duurzaamheidsbegroting, die in onze opinie aan alle kanten rammelt. En dan vinden wij, misschien heeft u nog

14

reacties op mijn aanmerkingen van afgelopen maandag, dat het wel een heel arbeidsintensief en dus duur project is met het idee om ingrijpende veranderingen tot stand te brengen. En ik zou denken, hebben die ambtenaren met al het gebrek aan daadkracht hier soms in de gemeenten, kunnen we die niet beter iets anders laten doen? En dan denk ik vooral ook over wat is nou die circulariteit hier waard als we gaan kijken wat er gebeurt hier op het stadhuis, hoeveel geld gaan wij steken in nieuwe meubels, interieur en weet ik veel wat. Dus ik vind dat dat we daar dan ook wel wat prudenter mee om zouden kunnen gaan, anders heeft zo'n begroting natuurlijk ook helemaal geen zin. Zelf ben ik in de kelders van het stadhuis op zijn onderzoek gegaan naar het gestegen gasverbruik, stond in de duurzaamheidsdinges te lezen. En volgens mij was dat ook een gelegenheidsargument van ambtenaren om ons te tonen hoe erg het allemaal was met de CO2-footprint hier van het stadhuis en wat we hier aan het uitstoten waren. Wat ontdekte ik? Eén, dat de kelder onder water stond en we moesten wachten tot SRO tijd had om de boel te repareren, te dweilen, weet ik veel wat. En twee, dat er inderdaad wel op gas gestookt werd als de pelletkachel buiten gebruik was, want we hebben gewoon een pelletkachel.

En dan is natuurlijk de vraag, hoe lang is dat ding dan wel kapot geweest en moesten we dan ook wachten op SRO om dat te repareren? En dat zegt natuurlijk ook iets over de toenemende bureaucratie hier in het gemeentehuis. En wat dat betreft zijn we wel een beetje bezorgd, ook gezien de bijna twintig miljoen aan externe inhuur en dan denk je, kunnen we dat niet op een goede manier besteden? Afijn, verder hebben wij geen moties, want dat bezorgt u allemaal alleen maar werkt, dat kost geld. Wij vinden dat wij inderdaad zuiniger met dat soort zaken met meer bureaucratie, meer ambtenaren. Dat moet allemaal minder wat ons betreft. Dus mijn oproep aan het college, doet u vooral uw werk goed en dan komt het misschien, denk ik niet heel erg, maar ... De voorzitter: Dan bent u tevreden? Mevrouw Van Zetten: Komt goed. En de heer Smit, want het zou gek zijn als ik dan niks zou zeggen. Dan zou je bijna denken, wat mankeert die vrouw? Maar in ieder geval, we krijgen volgens mij op 30 november een officieel afscheid hier in de raad en dan zal ik dan toch ook een paar mooie woorden spreken over mijn lieve vriend Frans Smit. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij verder met de bijdrage van Trots Haarlem en die gaat proberen zes moties in te dienen in één minuut.

De heer Van den Raadt: Veteranen, verzoekt het college de Veteranendag meer allure te geven, bijvoorbeeld door Keep Them Rolling ook naar Haarlem te laten komen, in ieder geval als gemeente Haarlem actiever achter het belang van Veteranendag en de vrijheid te gaan staan. Hondenbelasting gaat Forum voor Democratie doen, ook namens ons. Online crime, voor de kadernota met een voorstel te komen hoe wij de index meer up-to-date kunnen maken en ook de risicofactoren van zowel online als offline erin kunnen verwerken. Veiligheid jeugd en fatbike, met een voorstel te komen voor de kadernota waar ingegaan wordt op de veiligheid in het algemeen, veiligheid op het fietspad en de veiligheid voor bewoners die te maken krijgen met verbaal of non-verbale agressie van de jeugd, wel of niet op het fatbike. In dit voorstel te betrekken dat het huidige gereserveerde geld voor handhaving en veiligheid in de huidige begroting wel voldoende is en ook niet aan te tonen in plan of te laten zien hoeveel extra geld nodig is. Dit om extra mensen adequaat te kunnen handhaven en controleren, ook in de doelgroep jeugd zelf mede te betrekken en de oorzaken en oplossingen beter te begrijpen. Evenementen met een kosten-batenanalyse komen waarbij misschien ontdekt wordt dat de bezoekersaantallen, inkomsten van festivals kunnen stijgen als daar meer bekendheid aan wordt gegeven en subsidies naar beneden gaan.

Goed, te onderzoeken of The Passion niet enorm goed past in Haarlem, dank

15

u wel. En de laatste five-minute motie samen ingediend met PvdA Haarlem, want hij is in vijf minuten. Met een plan te komen waar de gemeente Haarlem Greenpees kan plaatsen. De voorzitter: Daarvan denk ik dan dat een andere partij dat vast en zeker nog wel even over kan nemen. Goed, dan gaan wij naar de ... Maar complimenten voor uw snelheid, maar ik zou voortaan de tijd gewoon wat anders indelen, ik denk dat dat uiteindelijk toch beter werkt. Maar ik ga naar de ChristenUnie, die kan er trouwens ook wat van als het om snelheid gaat. De heer Visser. De heer F. Visser: Voorzitter, dank u wel. De prijs voor de mooiste motie dit jaar gaat denk ik toch weer naar Trots. En hoe is het mogelijk, vijf minuten voor tijd ingediend, maar de nood was bij de PvdA zo hoog dat ze meedoen. Dus, mooi. Voorzitter, ik was in de eerste termijn nog één punt vergeten. Zoals bekend steunt de ChristenUnie het voornemen van differentiëren van de afvalstoffenheffing niet. De coalitie lijkt ook wel te voelen dat het voorstel niet klopt, want komt nu ineens met een generieke verlaging van de afvalstoffenheffing, maar het voorstel voor de differentiatie blijft. En hiermee worden dus de lasten van gezinnen, in ieder geval in verhouding tot andere huishoudens, fors verhoogd, ten gunste van een kleine verlaging voor een- en tweepersoonshuishoudens.