Transcript Gemeente Haarlem Gemeenteraad 29 02 2024

Dus u vraagt ons iets te doen, maar wij zijn afhankelijk van het waterschap. Ik vond het wel fijn, ik zat even te snel te lezen dat u deze kadernota bedoelde, maar u bedoelt de volgende kadernota. Dat helpt al zeer. Dus de intentie is, als Rijnland over de brug komt, dat wij … Dan is de intentie om daarmee zo snel aan het slag te gaan. Zo zou ik hem willen interpreteren. De voorzitter: Een interruptie van mevrouw Moedt. Mevrouw Moedt: Rijnland heeft een voorsprong van drie jaar op wat de gemeente Haarlem van plan is, dus ik denk dat dat al snel goed komt. Wethouder Berkhout: Dat wil ik nog zien met de Kaderrichtlijn Water overigens. Maar goed, daar komen we over te spreken met elkaar. Nee, dat dacht ik niet. Dus daar gaan we over in gesprek met Rijnland, denk ik ook, als … In het college. Maar, dus positief tegenover de strekking. Wij wachten even op Rijnland af en we proberen zo snel mogelijk daarmee aan de slag te gaan. Dan Vislood uit de sloot. Dat ontraden wij op dit moment voor dit plan om dat mee te nemen. Volgens mij zit dit trouwens ook ergens verweven in het actieprogramma voor het dierenwelzijnsbeleid waar we het over hebben. Overigens denken wij dat dit zeker een rol speelt, laat duidelijk zijn, maar er zijn meer stoffen die een rol spelen. Het is ook niet alleen lood in Haarlem wat de waterkwaliteit in Haarlem bepaalt. Het is een stromend water. Bollenteelt.

Maar ik kreeg zelfs mee, bladeren en visontlasting schijnt heel erg mee te dragen in de kwaliteit van het water. Hoe we dit met elkaar moeten doen, daar komen we over te spreken. Maar wij denken, dit er even uitlichten, daar staan we … Ontraden we. De voorzitter: Een interruptie van mevrouw Moedt. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Ik verbaasde mij erover bij de dierenwelzijnsnota waar we volgende week over komen te spreken om over vislood te lezen, aangezien dat niet over dierenwelzijn gaat, maar over waterkwaliteit. Dus ik zou juist willen benadrukken dat het bij dit stuk hoort en niet bij het stuk van het dierenwelzijn. Dus ik wil mijn collega-raadsleden oproepen om een beetje vaart te maken. De vissers hebben een plan gemaakt om dat vislood vervangen door alternatieven, maar er is juist meer vislood in de natuur beland in plaats van minder. Dus we hebben toch echt meer lokale regelgeving nodig, zou ik willen zeggen. Dank u wel. Wethouder Berkhout: Dat is goed natuurlijk. U stemt uiteindelijk over de motie. Wij ont… Wij zeggen, een lokaal verbod op vislood, neem dat niet op in dit plan op dit moment. Dus dat ontraden we. Dan 20.06, dat …

35

Eigenlijk dus gelijk aan de motie over de grootverbruikers. Ik denk, dit is ook een variant die we zouden willen verkennen of … We staan er positief tegenover om te zeggen van, neem dit nou eens mee in de weging, hoe kunnen we die differentiatie vorm gaan geven, hoe kunnen we lage inkomens … Hoe kunnen we varianten voorschermen die voldoen aan die wens? Wat ik al zei, dit is eigenlijk de grootste knop om aan te draaien om naar die financieringsvraagstukken te kijken of dat dilemma wat ik voel dat hier leeft in de raad. Daar zitten voor- en nadelen aan, aan elke variant. Maar wij willen dat als college in kaart gaan brengen. Ik wil u daarin begeleiden dit jaar. Dan zou het mogelijk ook kunnen zijn dat je dat ook al dan in een rioolheffing in laat gaan bijvoorbeeld in 2026. Dus je kan zo'n tijdspad uitscheppen als we … Als u die keuze maakt. Wij leggen dat voor. Dan kunnen we dat vorm gaan geven. Dus we staan positief daarover … Daartegenover. Maar wel om dat dus te betrekken met andere varianten, zoals de motie van de Partij voor de Dieren voorstelt, en mogelijk ook de suggestie die D66 deed, kijk eens breder naar andere varianten. Dus zo zouden we hem willen interpreteren. De voorzitter: U heeft interruptie van de heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, het baanbrekende hier is dat er ook een keer aan de middeninkomens gedacht wordt.

De wethouder zegt nu weer, we gaan kijken naar de lage inkomens. Ik hoop wel dat hij ook begrijpt dan naar de middeninkomens moet kijken. Want dat is nu juist een keertje uniek in Haarlem. Wethouder Berkhout: Ja, zeker. Dus wat ik eigenlijk voorstel, is, als u positief hierover bent, dat wij een voorstel gaan … Uit gaan werken voor meerdere varianten. Wat doet dat voor lage, midden en hoge inkomens, en ook de Carwashes van deze wereld? Dus dan gaan we naar 20.07, WaterWijs. Ook daar staat het college positief tegenover. Volgens mij geeft u wel aan, wij ge… Wij leggen dat even bij het college neer wat de beste invulling is om die communicatie naar de Haarlemmer vorm te geven, om hem in staat te brengen, om te weten wat er speelt, weten wat de overheid doet, weten waar hij terecht moet en weten wat hij zelf kan doen. Of dat digitaal is fysiek, en waar sluit je dan het best bij aan? Dus daar kan ik volledig in meegaan. Wij overwegen ook bijvoorbeeld om het funderingsloket ook hiervoor uit te breiden. Volgens mij gaf u het zelf ook als suggesties, en ook het groenloket in het NME zou bijvoorbeeld ook meer in staat gesteld kunnen worden om breder dit op te pakken. Dus ik zie zeker handvat om dit … Positief om dit uit te gaan voeren. De heer Van den Raadt: U zegt het eigenlijk toe? Wethouder Berkhout: Ja. Dan gaan we naar 20.02, het amendement van GroenLinks.

Volgens mij, het klopt, het ging eventjes over, dat is eigenlijk ander beleid. Dat is … Dat klopt, maar dat beleid gaat wel uit uiteindelijk van volledig circulair inkopen in 2030. Dit plan loopt tot het jaar 2103, dus dat … De strekking is eigenlijk, dit moeten we gewoon gaan doen. Dus daarmee kunnen we dat gewoon aanpassen en het steunen. Want dat is uiteindelijk in lijn … Het is eigenlijk beleid wat we voornemens zijn te doen. Dus je zou kunnen zeggen, dat doen we al. Maar ik denk dat het voor de duidelijkheid … Als het wat onduidelijk staat, met alle liefde passen we dat ook aan en staan we daar positief tegenover. Dan, de laatste is 20.08, motie 20.08, de beheersbare kosten. Dat is eigenlijk dus de zorg. Dus die van, wat is … De kosten die met dit plan gemoeid zijn, en dan eventjes inhoudelijk. U geeft wat … De indieners geven wat suggesties. Volgens mij heeft ook de wethouder in de commissie ook aangegeven dat de mogelijkheden echt zeer beperkt zijn. Dat wil ik ook heel erg bevestigen. Dit is echt de minimumvariant. Maar die inzage, de inzage erin, kunnen we bieden bij de kadernota. Eventjes om in te gaan op een paar suggesties, temporisering van de riolering brengt echt flinke risico's met zich mee. Wat ik zei, de riolering is in sommige buurten gewoon 85 jaar oud, terwijl de levensduur 60 jaar is.

Volgens mij hoorde ik ook, instorten van riool, dat willen we denk ik liever niet. Dus dat is … Maar het inzicht daarin dat dat kan of wat dat doet, dat wil ik bieden. Langere afschrijvingstermijn, die rekken we dus op. Dus de technische levensduur rekken we op van 60 naar 80 jaar. Maar we kunnen ook kijken naar de

36

afschrijvingstermijn, de financiële afschrijvingstermijn. Want die zit nu op 40 jaar. Maar als je zo'n technische levensduur naar 80 jaar doet, dan schrijf je hem dus eigenlijk veel vroeger financieel af. Dat kan je ook uitsmeren, dus dat is er eentje die ik wel denk die tot de mogelijkheden behoort. Dan, prioritering in de tijd, dat kan natuurlijk, omdat de looptijd zo lang is. Wel even de heads up, de duurdere projecten zitten achter in de tijd. Dus die zitten nog niet in die eerste tien jaar. Dus dat kan ook averechts effect hebben. Maar ook dat kan ik natuurlijk in kaart brengen voor u. Combineren met het regulier onderhoud, dat is natuurlijk eigenlijk de wens van de … Dat is de beheertrein, als het gaat om de openbare ruimte of de buurtaanpak. Maar dat kunnen we ook kijken natuurlijk. Daar hebben we ideeën over natuurlijk hoe je dat bij ontwikkelzones, onderhoudsplannen of nieuwbouw hoe je … Of bij sportvelden, hoe je dat meeneemt. Dan de laatste is van, ik hoorde dat een paar keer, we kunnen ook investeringen niet uit de rioolheffing dekken. Dan moet het uit de algemene middelen. Dan begint er weer iemand te vloeken, denk ik, hier naast mij. Nee, die ruimte is er niet.

Dus dat is wel … Maar het is wel goed om dat ook in kaart te brengen, want de ordegrootte van de bedragen waar we het hier over hebben, eventjes 25 miljoen bijvoorbeeld, en het gaat hier uiteindelijk om honderden miljoenen, schetste de heer Dreijer, om dat in het reguliere IP te stoppen, dat is eigenlijk niet mogelijk. Maar dat hoor ik ook graag de wethouder Financiën zeggen. Maar dit is even een … De contouren van hoe we dat dan voor ons zien. Maar ik snap dat u de behoefte heeft om dat even op papier te zien. Dat kunnen we toezeggen richting de kadernota. Daarmee hoop ik eigenlijk alle vragen beantwoord te hebben. Voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik hoop het ook, want dan hebben we een hele korte tweede termijn. Maar ik zie dat er in ieder geval een melding is. Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: We waren net heel even afgeleid, onze D66-vrienden, we zijn even in verwarring of we nou een advies hadden gekregen over motie 20.09. Wethouder Berkhout: Zou ik die nog even doen? Dat klopt. Die had ik … Die is wat later binnengekomen. Daar sta ik ontzettend positief tegenover, zoverre dat die aanstaande dinsdag in het college vastgesteld gaat worden. Dus hij is daarmee ook ontzettend overbodig. De voorzitter: Daar kunt u even over nadenken. Tweede termijn, mevrouw Oosterbroek.

Mevrouw Oosterbroek: Ik hoorde de wethouder aangeven dat het goed is om die tekst te wijzigen. Daar ben ik heel blij mee, dus dan trekken wij het moment Circulair inkopen in. De voorzitter: Dat kan niet. Als u amendement intrekt, dan stelt de raad het vast zoals voorgesteld. Dus een college kan niet zelf de teksten gaan veranderen die ze heeft voorgesteld, dus … Mevrouw Oosterbroek: Dan zat ik even verkeerd in het proces. Sorry daarvoor. De voorzitter: Dan blijft hij staan, want anders dan kan je hem niet wijzigen. De heer Abbasi. De heer Abbasi: Dank u wel, voorzitter. Twee punten. Eén, ik ben heel blij dat de wethouder bevestigt dat de WOZ-connectie geen inkomenspolitiek is. Het tweede punt, is toch nog wel een punt van kritiek. Ik ben heel blij dat de wethouder net die punten opnoemde en zei, dat gaan we meenemen. Ik vraag me toch af, waarom is daar een motie voor nodig? Wat was de reden voor de wethouder om dat niet alvast … Niet in de stukken te hebben? Want dan hadden we die discussie bijvoorbeeld ook in de commissie Beheer kunnen hebben. Nu

37

voelt het toch alsof vanuit de raad gevraagd wordt om dat te doen. Ik ben blij … Ik ben … Ik vraag me af, waarom is dat niet proactief? De voorzitter: Nog anderen in tweede termijn? De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, wat niet kan, dat niet kan. Ik hoor de wethouder zeggen dat hij met die tracéstudie nog wel wat aanknopingspunten ziet. Ik zou willen vragen, want ik ben bereid, ik kijk ook naar het CDA en GroenLinks als mede-indieners, om dat amendement over die Oostersingel in te trekken. Maar dan wel graag bij de kadernota op basis van de informatie die u dan heeft. Misschien heeft u nog met uw buurman een overleg nodig over, hoe zat het ook alweer met die vaarwateren? Maar om dan dat IP eens wat te gaan inkleuren wat betreft die grachten. Dan hebben we in elk geval een stap gemaakt met elkaar en weten we ook dat we dus een aankoppeling hebben op het riool. Dus dat hoor ik nog graag. Dan ben ik bereid om de motie of het amendement in te trekken. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Moedt. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Dank aan de wethouder voor zijn enthousiasme over onze motie 20.09 en de garantie dat dit allemaal goed komt. Dus deze willen wij intrekken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dat was het. De heer Aerssens. De heer Aerssens: Dank u, voorzitter. Vrij kort.

Ik hoor de wethouder in zijn beantwoording in de eerste termijn best wel wat mogelijkheden opnoemen van dingen die toch nog anders hadden gekund. Langere afschrijvingstermijn, et cetera. Ik had dat toch wel heel erg graag in dit stuk gezien voordat deze enorme discussie losgebarsten was, zowel in de commissie als nu in de raad. Ik hoop wel dat de wethouder in ieder geval dit in de toekomst anders wil doen, dat we in ieder geval de juiste informatie hebben welke keuzes we voorgelegd krijgen die te maken zijn. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. De heer Dreijer. De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. Ik wil even reageren op 20.06. Het zou eerlijker zijn om de hoogte van de heffing mede te laten afhangen van de mate van afvoer via riool, zoiets kwam er ook van de Partij voor de Dieren, en niet op basis van WOZ. Dit lijkt me erg lastig om te meten. Maar een goede … is te doen op basis van waterverbruik, daar kan D66 ook in mee. Op basis van WOZ geeft geen enkele prikkel om water te besparen, integendeel. De wethouder zei … De wethouder zelf zei met een aantal voorbeelden te willen komen waarop je kunt differentiëren. Dan wil ik ook wel van de Partij van de Arbeid horen dat dat ook … Dat het goed is om die motie zo te interpreteren. Anders gaan we tegen de motie stemmen, en anders zullen we voorstemmen.

Het CDA verzoekt vooral om te kijken naar een systeem dat een prikkel geeft om drinkwater te besparen en hemelwater op te vangen. Overigens zal het u verbazen dat hoe relatief weinig drinkwater een moderne wasstraat gebruikt. Even nog op de kostenbesparing. Ik heb gezegd, er zijn 83 miljoen aan maatregelen bij knelpunten. Volgens mij zijn daar best wel dingen in te vinden die goedkoper kunnen of op een ander meegedaan dan kunnen worden. Er wordt 2 miljoen aan hittestress uitgegeven, wat niet in de rioolheffing zit. Volgens mij kunnen we daar best wel dan kijken. Als we daar beter inzicht in kunnen krijgen, kunnen we ook een beter oordeel geven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dat was het. Dan gaan we naar de wethouder. Wethouder Berkhout.

38

Wethouder Berkhout: Dank. Misschien ook nog ten overvloede, u stelt zelf jaarlijks de rioolheffing vast. Dus dit is uiteindelijk iets wat ook altijd weer jaarlijks bij ons terugkomt. Dus dit zijn de contouren voor hoe we dit in de komende jaren met elkaar gaan doen, wat de onderlegger is hoe we dit moeten doen. De tweede vraag is ook natuurlijk de uitvoering. Dus uiteindelijk moet dit ook … Vraagt dit een organisatie die dit kan uitvoeren, kan wegzetten. Dat vraagt misschien ook wel aanloop voordat we op tempo zijn. Dus volgens mij zijn we er ook uiteindelijk nog, misschien ter geruststelling, jaarlijks bij om te kijken hoe zich dit ontwikkelt. Dus ik denk dat dat ook even eentje is voor de context. Dan Partij van de Arbeid en VVD van, hadden we dat dan niet toch eerder kunnen zien? Volgens mij ben ik wel begonnen om te zeggen, dit is een minimumvariant, dit is een noodzakelijke variant. Dus dit is, en ik gaf daar ook bij dat dan de overwegingen zijn, dan ga je dus niet in varianten duur, duurder, duurst denken. Ik denk ook niet dat u me dat in dank had afgenomen. Dus dat … Misschien wel sommige partijen, hoor ik trouwens zeggen. Maar we zitten echt op de technisch noodzakelijke, dit is wat we nodig hebben. Ik hoor nu inderdaad dat u zegt, we hadden graag die inzage gehad. Dus dat is … Dat realiseer ik me. Laat dat duidelijk zijn.

Maar dit is wel de gedachtenlijn die we hebben gehad, we moeten hier een noodzakelijk minimumvariant behalen, dat moeten we naar … Verder brengen. Dus dat is de overweging hier geweest om het plan verder te brengen, in plaats van … Trouwens, er is ook nog een optie die nog eens duurder wordt. Maar dat … Ik hoor wat u zegt. Ik denk dat we inderdaad … Dat ik daar reflecterend van … Daar kan je ook anders naar kijken. De voorzitter: Interruptie van mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Een interruptie, een vraag nog van, omdat we dan toch inzicht gaan geven in de totstandkoming van die componenten van het plan, komt dan eigenlijk ook de component om het wat … Toch nog wat … Die klimaatadaptieve maatregelen, die eigenlijk in het IP zouden landen, kunt u daar dan ook meer inzicht in geven met de kadernota? Wethouder Berkhout: Liever niet, zeg ik maar eventjes. Want dat is nog iets … Uiteindelijk is dit … Zijn dit ook plannen, zo'n Gedempte Oude Gracht waar je uiteindelijk water in terugbrengt, volgens mij heeft u ook gezien wanneer dat in de planning staat, 2042, dus we hebben ook … Het is nu niet de bedoeling dat we alles bij de kadernota nog eens helemaal gaan vertellen hoe dat dan helemaal in de komende decennia er uit gaat komen te zien. Dus ik denk, we komen echt nog wel op een aantal zaken met elkaar de komende jaren te spreken.

Die die beheertrein waar we uiteindelijk mee aan de slag gaan, als dat echt een buurtgerichte aanpak wordt, dan is dat natuurlijk uiteindelijk een raadstuk wat ook bij u landt. Dus u heeft echt nog over de verschillende projecten hoe die uiteindelijk gaan landen … Dit is de onderlegger, de noodzakelijke onderlegger riool. Daarnaast hebben we natuurlijk ook de middelen die we daar … Voor de beheertrein gepaard bij gaan. Daar bent u ook zelf bij. Dus ik zei, zowel bij de rioolheffing jaarlijks bent u bij, als het projectmatig verder in de tijd ook geconcretiseerd wordt en zo verder. Want ik denk ik nu heb willen zeggen bij de kadernota, is, ik geef u inzage in de knoppen en de beperkte mogelijkheid die we hebben om dat nog naar beneden bij te stellen. De grootste mogelijkheid om de verdeling van deze kosten van dit plan anders te maken, is die van de varianten van die u ook aan mij vraagt, om te zeggen, kunnen we die taart niet vergroten door van eigenaar naar gebruiker te kijken, of de grootgebruiker of de WOZ? Kunnen we op die manier niet kijken hoe we de financiering van dit plan kunnen bekostigen? Daar zie ik de mogelijkheden. Sorry. U vindt het weer ernstig. Dan ga ik meteen stoppen. Dus dit was mijn antwoord. Dank u wel. De voorzitter: Goed zo. Moet u eens kijken wat voor invloed u heeft met zo'n opmerking. Maar mijnheer Van Leeuwen heeft nog een interruptie.

39

De heer Van Leeuwen: Kan de wethouder het even bevestigen nog, over de vraag die ik stelde over die kadernota en over dat IP, over die oostersingel en de Papentorenvest? Wethouder Berkhout: Volgens mij vraagt u daar net te veel, zeg ik maar eventjes. Dus ik heb net aangegeven, we kunnen in de tracéstudie ook deze tracés verkennen. Maar we gaan de dekking niet opnemen van deze grote watergang in het rioolplan. Maar de dekking in het IP is natuurlijk uiteindelijk een ambitiekeuze. Dus dat is … Ik kan niet nu een voorschot nemen om te zeggen, trouwens, de Papentorenvest, dat is ook afhankelijk van de kosten die uit zo'n tracéstudie komen, die voeren we even bij het IP. Dus volgens mij kan ik die niet nu voor u inschatten. Ik denk, dat is een afweging, maar dat vraagt misschien uiteindelijk van u een amendement, zeg ik maar eventjes, bij het IP. Dat is het financieringsvehikel waarin dit moet landen. We kunnen die inschatting pas maken, anders wordt het een PM, zeg ik maar eventjes, bij die tracéstudie. Die is er al. Dus volgens mij is dat even wat ik u kan bieden, in ieder geval in deze kadernota. De voorzitter: Dat is nog mooier. U heeft het in eigen hand. Goed. U wilt een interruptie op de laatste opmerking maken. Gaat uw gang? De heer Van Leeuwen: Goed, we hebben een PM-post. We hebben een ambitie om dat te realiseren.

Wat ik u vraag, is, u gaat informatie vergaren uit die tracéstudie, dan kunt u toch bij het eerste beste document, of dat de kadernota, de begroting of de volgende kadernota is, toch een afweging aan de raad aanbieden om te zeggen, kijk, dit zijn de kosten die gemoeid gaan worden met die ambitie? Dat is wat ik u vraag. Dan is het een afweging aan de raad. Wethouder Berkhout: Volgens mij kan dat wel. Maar ik denk, dus even de … Even verwachtingsmanagement, die tracé studie, dat kan echt nog best wel lang duren. Dat kan ik ook zo niet inschatten. Dus dat … Volgens mij is, dat weet ik zo gauw niet, maar is dat onhaalbaar om dat bij deze kadernota in te voeren. Dus volgens mij is het eventjes … Laten we eens kijken, vinger aan de pols houden als die tracéstudie er is. Wat betekent dat dan uiteindelijk voor zo'n claim buiten het rioolplan om? Ook daar even verwachtingsmanagement, de komende kadernota komen we met elkaar te spreken over een overvol IP weer, waar deze dan ook nog om een plekje moet gaan dringen. Ik denk dat we te vroeg komen bij deze kadernota om te zeggen, dat is … De uitkomst is X, en dat gaat meedingen. Maar ik snap uw lijn. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan wij over naar besluitvorming. De heer Abbasi: Voorzitter, mag ik een ordevoorstel doen? De voorzitter: Dat mag altijd. De heer Abbasi: Kunnen we de moties eerst in stemming brengen en dan het stuk zelf.

De voorzitter: Dat kan. Dus als dat gewenst wordt, doen we dat. We gaan in ieder geval beginnen met de amendementen. De eerste vraag is dan of de heer Van Leeuwen zijn amendement intrekt of standhoudt. De heer Van Leeuwen: Ik denk, heel even schorsen. Ik wil dat eventjes kortsluiten met de mede-indieners, als dat mag. De voorzitter: Ik zou proberen het snel te doen. Goed. Ik heropen de vergadering. Het woord is aan de heer Van Leeuwen.

40

De heer Van Leeuwen: Voorzitter, dank u wel. Na ampel beraad besluiten wij dat we hem intrekken, dat we vertrouwen op de intentie die de wethouder uitspreekt over de tracéstudie. We proberen voor de kadernota ons huiswerk nog eens een keer te doen, om eens te kijken of we dan toch niet wat mee kunnen geven om meer handen en voeten aan het geheel te geven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar amendement nummer twee, Makkelijk Taal Actie in de taxi. Stemverklaring? De heer …: We missen er twee. De voorzitter: Dat is dan jammer, maar we zijn aan het vergaderen, dus wat mij betreft, gaan we gewoon door. Misschien komen mensen weer terug. Stemverklaringen? Niet. Dan gaan we stemmen. Wie is voor het amendement? Dat zijn Partij voor de Dieren, GroenLinks, Actiepartij. Dat is niet genoeg. Amendement is verworpen. Dan gaan we naar motie nummer één, Maak nieuwbouwtuinen standaard klimaatadaptief. Stemverklaringen? Niet. Wie is voor? Toch een stemverklaring. De heer Abbasi. De heer Abbasi: Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat we veel meer kunnen bereiken als we gaan focussen op bestaande tuinen en dat we dan uit dan initiatief komen vanuit de bewoners zelf. Dus die nieuwbouwtuinen, dat heeft niet zoveel effect. Daarom zullen wij tegen deze motie stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Wie is voor? Dat is Partij voor de Dieren en GroenLinks. Is verworpen.

Dan gaan we naar motie nummer twee, Bespaar drinkwater, gebruik regenwater. Stemverklaring? Niet. Wel. De heer Abbasi. De heer Abbasi: Voorzitter, we hebben volgens mij tegenwoordig in Nederland lifestylecoaches, we hebben ook opruimcoaches, hoe-krijg-ik-mijn-baby-in-slaap-coaches, die bestaan echt. We krijgen hier ook iets als regencoaches, regenwatercoaches. Ik denk niet dat dat echt iets toevoeg. Dus ik zou zeggen, tegen de motie. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Wij kunnen hier niet voor zijn, omdat we ook gewoon niet zien hoe we dat in het omgevingsplan goed kunnen gaan opnemen. Dat laa… De laatste bullet zit ons echt dwars. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Dreijer. De heer Dreijer: Met name de derde bullet zit ons dwars. De andere overwegingen die steunen wij, maar de derde bullet is een beetje lastig. De voorzitter: Goed. Wie is voor de motie? Dat is D66, Partij voor de Dieren, GroenLinks. Nog steeds te weinig, dus de motie is verworpen. We gaan naar motie nummer drie. Wilt u een beetje rustig blijven? Anders dan is het voor de mensen niet meer te volgen. Motie nummer drie, Belast grootverbruikers van water en riool. Stemverklaring? De heer Abbasi. De heer Abbasi: Deze motie gaan we steunen, want die vraagt uiteraard hetzelfde als onze eigen motie. De voorzitter: Dank u wel.

Trekt u die dan in? De heer Abbasi: Nee, want wij vragen meer.

41

De voorzitter: Want als het hetzelfde is, dan is dat … Mijnheer Visser. De heer Visser: Wij steunen hem juist niet, vanwege de goede motie van de PvdA, die juist wat meer opties openhoudt. De voorzitter: Goed. Mevrouw Oosterbroek ook nog? Mevrouw Oosterbroek: Nee. De voorzitter: Dan gaan we gewoon … Dan gaan we gewoon stemmen. Wie is voor? Dat zijn Partij van de Arbeid, Partij voor de Dieren, OPHaarlem, Jouw Haarlem, Actiepartij, VVD en GroenLinks. Is aangenomen. Dan gaan we naar de motie Haarlem haakt aan bij de klimaatimpactanalyse van Hoogheemraadschap Rijnland, nummer vier, 20.04. Stemverklaring? Niet. Wie is voor? Dat zijn Partij voor de Dieren, Jouw Haarlem, Actiepartij, CDA en GroenLinks Haarlem. Motie is verworpen. Dan gaan we naar motie nummer vijf, 20.05, Vislood uit de sloot en het overige Haarlemse water. Stemverklaring? De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Van vislood gaan heel veel dieren dood. We steunen het. De voorzitter: De heer Abbasi. De heer Abbasi: Dit wordt volgende week in de commissie Beheer besproken, dus ik denk dat het beter is om daar de discussie voort te zetten. Daarom zijn we tegen deze motie. De voorzitter: Dank u wel. Wie is voor? Partij voor de Dieren, Jouw Haarlem, Actiepartij, Trots Haarlem, GroenLinks. Dat is te weinig. Motie is verworpen. Dan gaan we naar motie nummer 6, Ontzie de lage en middeninkomens bij de rioolheffing.

Stemverklaring? De heer Aerssens. De heer Aerssens: Voorzitter, ondanks dat we het tweede punt in deze motie prima kunnen ondersteunen, willen wij absoluut niet het onderzoeken van de WOZ-waarde koppelen. Dus daarom zal de VVD tegenstemmen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Wij zijn tegen inkomenspolitiek. En die villajaloeziebelasting, dat vind ik ook iets onprettigs hebben. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. De heer Dreijer. De heer Dreijer: Hetzelfde als VVD. De voorzitter: Dank u wel. De heer Rademaker. De heer Rademaker: BVNL sluit zich aan bij de eerdere stemverklaringen. Wij zijn tegen. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we stemmen. Wie is voor? Dat zijn Partij van de Arbeid, D66, Partij voor de Dieren, Jouw Haarlem, Actiepartij, ChristenUnie, SP, Trots Haarlem en GroenLinks. Is genoeg. Is aangenomen. Dan gaan we naar de motie nummer zeven, WaterWijs Haarlem. Stemverklaring? Geen stemverklaring. Dan gaan we stemmen. Wie is voor? Dat is D66, Partij voor de Dieren, OPHaarlem, Jouw

42

Haarlem, Actiepartij, ChristenUnie, CDA, VVD en GroenLinks. Dat zal genoeg zijn. Is aangenomen. Dan gaan we naar een plan, nummer acht, een Plan Stedelijk Water met beheersbare kosten. Stemverklaring? Mevrouw Hartman. Mevrouw Hartman: Ons doel is hetzelfde, maar we … Sparen doe je in het beleid door allerlei onzin te schappen, niet door bij de uitvoering alles zo goedkoop mogelijk te doen. Wij zijn benieuwd wat die duurzaamheidsambities ons extra gaan kosten. De voorzitter: Trots Haarlem. De heer Van den Raadt: Voorzitter, inderdaad, het doel heiligt alle middelen. Zorg dat het niet te duur wordt voor de Haarlemmer. Misschien hadden we toen die duurzame doorstarters gewoon kunnen gebruiken, dan was het al een stuk goedkoper geworden. De voorzitter: We gaan zien waar het toe leidt. Wie is voor? Partij van de Arbeid, OPHaarlem, Jouw Haarlem, ChristenUnie, BVNL, Trots Haarlem, Hart voor Haarlem, SP, CDA, VVD. Is aangenomen. Goed. Dan gaan we naar het Plan Stedelijk Water zelf. Stemverklaring? De heer Aerssens. De heer Aerssens: Dank u, mijnheer de voorzitter. Ondanks de aangenomen moties, had de VVD graag eerst gezien wat de financiële impact was en hadden we echt een betere onderbouwing willen hebben voor dit plan. Als de wethouder dat vooraf had gegeven, hadden we hier voor kunnen zijn op dit moment. Op dit moment, omdat we die informatie nu niet hebben, is de VVD tegen.

De voorzitter: Dank u wel. Trots Haarlem, de heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, we gaan tegenstemmen, want als je echt de kosten voor de burger laag wil houden, dan betaal je het uit de algemene middelen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Hartman. Mevrouw Hartman: Wij sluiten ons aan bij de bijdrage van de VVD. Er moeten andere mogelijkheden zijn dan een gigantische stijging van 150 euro voor inwoners, aan welke groep we dat ook doorberekenen. We vervallen vaak in de dit-of-niet-politiek, en dit is het niet. De voorzitter: Dank u wel. De heer Abbasi. De heer Abbasi: Dank u wel, voorzitter. Onze twee moties zijn aangenomen. Dat geeft ons een aanleiding om dit plan te steunen. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Ik ben ervan overtuigd dat die riolen moeten worden vervangen. Dat had de wethouder ook allang moeten weten. Dat weet hij ook, die ambtenaren hebben gewoon een beetje zitten slapen misschien. Dus ik zit een beetje in dubio, want ik vind het echt waardeloos, zoals het college hierin acteert. Ik ben eigenlijk tegen daardoor. ik vind dat u excuses had moeten aanbieden eigenlijk.

43

De voorzitter: Al formulerend komt tot de tegenstem. Goed. We gaan stemmen. Wie is voor? Dat zijn Partij van de Arbeid, D66, Partij voor de Dieren, OPHaarlem, Jouw Haarlem, Actiepartij, ChristenUnie, SP, CDA en GroenLinks. Het plan is aangenomen, vastgesteld. 21. Besluit invoeren nul-emissiezone voor vracht- en bestelwagens Haarlem per 2025 De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 21, Besluit invoeren nul-emissiezone voor vracht- en bestelwagens Haarlem per 2025.Wie wenst daarover het woord? De heer Aerssens. De heer Aerssens: Voorzitter, ik denk, dan trap ik dit laatste agendapunt af. Voor de VVD biedt dit plan veel potentiële problemen en nog te weinig oplossingen. Heel erg veel onzekerheid, zonder concrete uitwerking. Uitzonderingen zijn op dit moment nog zeer beperkt en daarmee biedt dit plan voor bewoners, bedrijven, toeleveranciers heel erg veel potentiële problemen. Dat hadden we eigenlijk allang wat ons betreft uitgewerkt moeten hebben in die uitzonderingen. We hadden dat veel liever eerder gezien samen met dit plan, dan dat het op een later moment komt. Dat er op dit moment ook geen ruimte is voor buurgemeentes, vinden we ook wel bijzonder. We hadden bijvoorbeeld het verslag van het gesprek wat de wethouder had met de regio ook al graag willen hebben voor de bespreking in de commissie.

Ik zou graag als vraag nog aan de wethouder willen stellen, want daar heeft hij vorige keer geen helder antwoord op gegeven, of hij kon toezeggen de volgende keer als hij voor een vergadering met een onderwerp op de agenda waar hij net over gesproken heeft in een gemeentelijke regeling, of hij dan het verslag zou willen toesturen. Nu moest ik het op de website van de gemeente Zandvoort vinden. Verder, voorzitter, gaan we niet in details over de bespreking en gaan we wel een aantal amendementen en moties in… Samen indienen met andere partijen. We hopen zo in ieder geval het plan nog een beetje bij te kunnen sturen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Rademaker. De heer Rademaker: Dank u wel, voorzitter. Vanavond staan we op het punt om een besluit te nemen dat verstrekkende gevolgen heeft voor de ondernemers in onze geliefde stad. Het invoeren van een nulemissiezone betekent dat lokale ondernemers, de mannen en vrouwen die dagelijks bijdragen aan de bloei van Haarlem, gedwongen worden hun huidige bedrijfswagens aan de kant te zetten. Dit besluit zorgt voor torenhoge kosten voor ondernemers. Zelfs al zou je dit plan steunen, het elektriciteitsnet kan het niet aan en er is gewoon een tekort aan laadpalen. We staan op het punt een beslissing te nemen die onherstelbare schade zal aanrichten aan de ruggengraat van ons lokale economie.

Deze maatregel treft niet de grote industriële of de multinationals, maar de kleine ondernemers, de timmerman, de loodgieter en de schilder, die elke dag hun best doen om hun hoofd boven water te houden. De herhaaldelijke onzekerheid die deze raad aan onze Haarlemse ondernemers oplegt, is onacceptabel en heeft verstrekkende gevolgen. Dit vormt de basis voor het indienen van mijn motie, genaamd Voorrang Haarlemse ondernemers. Het dictum van de motie is als volgt, de raad spreekt uit dat de belangen van de Haarlemse ondernemers onvoorwaardelijk voorrang krijgen boven klimaatmaatregelen. Hierdoor krijgt elke partij de kans om aan de ondernemers die met spanning vanaf de publieke tribune of vanuit thuis toekijken, duidelijk te maken of zij hun steun hebben. Vraag uzelf af, is de ondergang werkelijk de prijs die we bereid zijn te betalen voor dit beleid? Zijn we klaar om de volledige verantwoordelijkheid op ons te nemen voor de vernietiging wat zij met bloed, zweet en tranen hebben opgebouwd? BVNL stemt tegen dit voorstel in het belang van Haarlem. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Barten heeft een interruptie.

44

Mevrouw Barten: Ik ben wel benieuwd. Denkt u aan de kortetermijntoekomst van ondernemers, of ook aan de langere termijn? De heer Rademaker: Aan beide. Mevrouw Barten: In dat geval, heeft u enig idee wat de kosten zijn van klimaatverandering als we die niet goed aanpakken voor de ondernemers in de toekomst? Want er zijn uitgebreide studies naar gedaan, en die kosten zijn enorm hoog. De heer Rademaker: Nog los van ons meningsverschil over klimaatverandering, ik was … Is er misschien een onzichtbare muur die over Haarlem heen gaat? Dat als we hier stoppen met diesel- of benzinebusjes, dat we dan geen last meer krijgen van klimaatverandering, als die er wel of niet zou zijn? De voorzitter: Mevrouw Barten. Mevrouw Barten: Vindt u in dat geval dat anderen alleen iets zouden moeten doen aan het aanpakken van klimaatverandering, en niet Haarlem? De heer Rademaker: Dit is nou precies het probleem. We gaan onze hele economie slopen, we maken ondernemers helemaal kapot, voor iets wat misschien wel of geen effect gaat hebben. Maar dan hebben we straks helemaal niks meer. Dan wonen we allemaal in huisjes gemaakt van riet en van schijt, en dan wat? De voorzitter: Mevrouw Barten. Mevrouw Barten: Ik zal het hiermee afronden, want u maakt er een mooi verhaal van, maar heeft nog … Ook nog geen antwoord gegeven op mijn vraag.

Bent u op de hoogte wat de kosten zijn voor ondernemers voor klimaatverandering in de toekomst als we niks doen? Heeft u daar enig idee van? De heer Rademaker: Dan komen we bij ons meningsverschil over klimaatverandering. Nogmaals, die idiote plannen continu over dat groene doen en die klimaatverandering, het gaat gewoon niet werken. We maken onze hele stad kapot. De voorzitter: U wordt het niet eens. Goed. Mijnheer Van den Berg. De heer Van den Berg: Net hadden we het over water. Nu hebben het over lucht. Als ik dan nog aarde en vuur erbij … Dan ben ik de Avatar. Maar goed, anyways, lucht. Dat is wel belangrijk om te beseffen, dat hoe we lucht ervaren en de lucht die we inademen hier in Haarlem, dat is van ons allemaal, maar we zijn eigenlijk vergeten dat, die lucht moet schoon zijn voor onze gezondheid. We verliezen allemaal levensduur en kwaliteit en levenskwaliteit als we de lucht vuilmaken. En ik … We hadden het net ook over riolen. Ik denk, misschien is dat niet een hele naar… Fijne beeldspraak, maar eigenlijk is onze lucht een open riool. Auto's rijden erdoorheen en brommers en noem maar allemaal op, en alles wordt er maar ingegooid. Ik denk toch dat we .. Ik denk eigenlijk dat iedereen het er ergens wel stiekem wel mee eens is dat we naar een stad moeten of naar een land moeten, of misschien wel een wereld, waar we gewoon heel weinig uitstoot hebben.

Dit is een eerste stap. We begrijpen heus wel dat het voor ondernemers lastig is. Er zitten heel veel uitzonderingen en overgangsregelingen in het voorstel. We denken toch dat het dan … Dat we daardoor een hele goede en gebalanceerde stap gaan zetten naar schone en gezonde lucht hier in Haarlem. Wij hebben daarom, maar ook, om dan toch ondernemers tegemoet te komen, omdat we beseffen dat ze vorig jaar bijvoorbeeld pas zijn na

45

gaan denken over de consequenties, hebben we een … En ook dat, hoe heet het, het centrale loket ontheffingen, dat dat ook nog niet helemaal goed functioneert, dat gaat in principe pas vanaf 1 november 2024 van start, stelt onze fractie voor samen met GroenLinks, CDA, Actiepartij en de PvdA om in ieder geval de invoering van de nul-emissiezone uit te stellen met in ieder geval bijna een halfjaar. Het dictum van de motie luidt, sorry, amendement, ik versprak me, het voorgestelde beslispunt, er staat per 1 januari 2025 een nulemissiezone voor vracht- en bestelwagens in te stellen, te veranderen in per 1 juni 2025 een nul-emissiezone voor vracht- en bestelwagens in te stellen, en deze zin tevens te wijzigen in … Op pagina 4. We denken dat we daar in ieder geval heel groot tegemoet mee komen in de … Van de overgang. Daarnaast zien we ook dat voor kleinere ondernemers, waar we het heel veel over gehad hebben, het heel lastig blijft om, als je, in sommige situaties, om ook je aan te passen. Daarom willen we eigenlijk aan het college vragen om ruimhartig op te treden. Als bij schrijnende gevallen … En ook zeker de communicatie betreft wat de hardheidsclausule goed vorm te geven. Want de hardheidsclausule is zo'n woord dat eigenlijk niet de lading dekt, want dat betekent eigenlijk gewoon dat de wethouder ernaar kijkt.

Ik denk dat het heel belangrijk is om daar … Om dat goed te communiceren naar de ondernemers, zodat ze in ieder geval weten dat die optie er is. Daarom dienen wij in ieder geval samen met VVD, CDA en Actiepartij een motie in, met als titel Maak een elektrische bus geen lastige klus. Met het volgende dictum, en verzoekt het college de ontheffing wegens financiële redenen ruimhartig vorm te geven, met specifiek begrip van kleine ondernemers … Voor de situatie van kleine ondernemers, en bij de ontheffing op de grond van de hardheidsclausule ook oog te hebben voor specifieke situaties bij kleine Haarlemse ondernemers, en, belangrijk, helder te communiceren dat door ondernemers een beroep kan worden gedaan op de verschillende overgangsregelingen en ontheffingen, als het hen lastig is om al direct over te stappen naar een elektrische bus. De voorzitter: Dank u wel. De heer Visser. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. In het debat hebben wij aangegeven dat we op zich voor het principe van een nul-emissiezone zijn, maar dat wij ons heel erg zorgen maken over de gevolgen voor met name de kleine ondernemers. De paniek is daar echt groot. Daarom hebben we samen met de VVD ook een amendement en uiteindelijk, het was eerst een amendement, nog een motie voorbereid. Die zal ik eerst even indienen. Het amendement gaat ..

Heet Langere ontheffing nul-emissiezone middels een lokale ontheffing voor bestelwagens. Want uit technische antwoorden blijkt dat je dat lokaal moet regelen, gezien de landelijke regeling. Het besluit vraagt om de overgangsregeling voor bestaande relatief schone dieselvoertuigen voor bestelwagens met emissieklasse 6 via een lokale ontheffing te verruimen, zodat houders van deze lokale ontheffing toegang hebben tot 01-01-2030. Dat lijkt ons reëel. Dan kunnen die mensen in één klap een overstap maken naar elektrisch, in plaats van dat ze in eerdere jaren echt in financiële problemen komen. Want emissieklasse 6 is nog relatief schoon en relatief jong. De motie, Beleidsregels financiële omstandigheden, een actuele kentekenscan naar de raad. Dat gaat over dat eigenlijk één ding nog heel erg onzeker is. Dat is, wie krijgt er nou een uitzondering op grond van financiële omstandigheden? Wat zijn daarvoor de criteria? Daar wordt landelijk nu nog aan gesleuteld. Ons wordt eigenlijk vandaag carte blanche gevraagd. Terwijl, het kan een hele ruime regeling zijn en het kan een hele krappe regeling zijn. Als we vandaag akkoord gaan, dan laten we het over aan het college. Dat willen we toch … Dat vinden we een beetje te snel gaan. Dus wij willen dat de raad daar nog de mogelijkheid krijgt om er wat over te zeggen.

Vandaar het verzoek aan het college de nadere uitwerking van de ontheffing op grond van financiële omstandigheden, dat gaat over de vormgeving en de beoogde uitvoering, en de actuele kentekenscan, die geeft ons achtergrondinformatie, zo spoedig mogelijk ter bespreking voor te leggen aan de commissie Beheer en de raad in gelegenheid te stellen om, als dit naar het oordeel van de raad nodig is, criteria voor de ontheffing op grond van financiële omstandigheden te verruimen. Die … Ook die is mede ingediend namens de VVD. Dan

46

heeft D66 nog twee goede voorstellen ingediend die wij ook zullen steunen, voorzitter. Daarnaast was er vandaag ook nog een beetje goed nieuws op dit dossier, want een van de dingen waar we ons ook heel erg zorgen over maken, is het vrachtwagenrijbewijs. Daar zijn we afhankelijk van Europa. Nu heeft vandaag het Europees Parlement gestemd voor een verzwaring van het rijbewijs. Dat is goed nieuws dus. We zijn er nog niet, want na de verkiezingen moet dat nog een keer bevestigd worden, geloof ik. Het moet nog een keer door de Europese Raad. Het gaat in Europa allemaal langzaam. Dus ik wil de wethouder blijven oproepen om te blijven pushen, niet alleen richting Europa, maar natuurlijk ook richting het kabinet, dat als Europa het eenmaal heeft vastgesteld, dat er ook snel een Nederlandse wetgeving komt, zodat al die kleine ondernemers in Haarlem niet morgen naar het CBR moeten om een vrachtwagenrijbewijs te halen. Dank u wel. De voorzitter: De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Dank u wel. Actiepartij is voor schone lucht en we weten dat heel veel ondernemers, ik denk eigenlijk alle ondernemers in Haarlem, ook voor schone lucht zijn. Dus daar gaan we elkaar ook wel vinden. De weg ernaartoe, we weten allemaal de zorgen die we net hebben gehoord.

Wij hebben zelf, ik meen in oktober of november, ook de wethouder bij het raadsvragenuur gevraagd, hoe ga je om met die kleinere ondernemers, met name ook die prepensionado’s, die echt niet meer hun bedrijfskapitaal kunnen gaan aanwenden om in twee, drie jaar tijd zo'n bus af te schrijven? Wij denken dat de voorstellen die we samen met D66 indienen, net voorgelezen, dat die het moeten gaan doen. We zijn zeer genegen om het voorstel van ChristenUnie en VVD, om die regels terug te krijgen in de raad, om dat ook te gaan steunen. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. De heer Procee. De heer Procee: Dank u wel, voorzitter. Het lijkt alsof we een soort oud kerkhof oplopen, waar we skelet, op skelet, op skelet aantreffen. Elke weg is begaanbaar voor elk vervoermiddel dat … Behalve dan een aantal wegen voor vervoermiddelen die uitstoten, behalve dan die vervoermiddelen die toch uitstoten die hier eigenlijk niet mogen rijden, die een uitzonderingspositie hebben vanwege het beroep van de berijder, tenzij het … Et cetera. Het wordt wel heel ingewikkeld. We zien ook wel dat het daardoor niet helemaal lekker uitgewerkt is. Het is een beetje chaos geworden. Uiteindelijk is iedereen voor schone lucht, wij in elk geval ook, en moeten we straks gaan bepalen of we hier voor of tegen stemmen. Benieuwd naar wat de portefeuillehouder ook te berde wil brengen daarover.

De voorzitter: Een interruptie van de heer Abbasi. De heer Abbasi: Dank u wel. Ik had dan toch graag willen weten, wilt u dan dat er geen regelingen zijn en geen uitzonderingen? De heer Procee: Ik wil dat er helder beleid is, dat er uitvoerbaar beleid is en dat er goed en helder beleid wordt gemaakt en dat er goed en helder beleid wordt uitgevoerd. De voorzitter: Goed. Dank u wel. Nog anderen? Mevrouw Barten. Mevrouw Barten: Dank u wel. GroenLinks is heel blij met deze maatregel dat we nu werk gaan maken van nul emissie als een van de 29 steden in Nederland. Wat we hiervan verwachten, is een schonere lucht, dat werd natuurlijk al door meerdere partijen genoemd, en minder CO2. Wat betreft de schonere lucht, de Atlas voor de Leefomgeving laat zien dat in een groot deel van Haarlem de WHO-normen voor luchtkwaliteit worden overschreden. In de commissie is het ook al besproken. Door luchtvervuiling leven we allemaal minder lang,

47

krijgen vooral jongere kinderen eerder astma en krijgen meer mensen hart- en vaatziekten, longkanker en COPD. Ik noem het toch nog maar even om te zeggen van, dit is wel, jongens, waar we het voor doen. Dan is er nog het belang om de klimaatdoelen te halen. Voor de mobiliteit leveren de … Levert de nul-emissie voor vracht en bestel daar een aanzienlijke bijdrage aan. Wat we ons denk ik voor ogen moeten houden, is, we zitten in een transitie. Niet alleen in Haarlem, maar ook landelijk hebben we stevige klimaatdoelen, werken we toe naar, in 2030, naar minder CO2 en in 2050 zelfs maar helemaal emissieloos. Dat betekent nogal wat. Dat zal wel moeten ook. De overgang naar elektrisch vervoer is ingezet, de verkoop stijgt wereldwijd exponentieel van elektrische voertuigen, maar een transitie zal nooit helemaal rimpelloos verlopen. Zoals bijvoorbeeld net het voorbeeld werd genoemd van het vrachtwagenrijbewijs, er zullen nog in deze fase momenten zijn dat het lastig is. Mensen zullen voordelen ervaren als het gaat om die schonere lucht en sommige mensen zullen nadelen ervaren. Maar zijn er dan groepen die onevenredig door die nadelen worden getroffen, zoals de ondernemers? Wij denken dat er met dit voorstel rekening wordt gehouden met de belangen van ondernemers. Er zijn voldoende vrijstellingen, er zijn ontheffingen en dat wordt ook nog verder uitgewerkt.

Laten we ook niet vergeten dat het principebesluit voor nul emissie in 2020 al is aangenomen. Er is toen ook al aandacht in de media hiervoor geweest. Het college heeft toen aangeno… Aangekondigd hiernaartoe te werken om in 2025 een emissievrije stad te krijgen. Dus laten we ook niet net doen alsof dit van vandaag op morgen is gerealiseerd. Ik denk dat we wel met iets meer besluitvaardigheid hiernaar mogen kijken. Vanaf 2020 tot nu is vier jaar verder, dus laten we gewoon die stap zetten. Dank u wel. De voorzitter: Interruptie of … Ik geloof dat de heer Rademaker de eerste was. De heer Rademaker: Dank u wel, voorzitter. Nog even aan GroenLinks. Ik hoop dat mevrouw Barten niet in het centrum woont en dat als ze wel in het centrum woont, dat ze haar huis al heeft vergroend. Want er komt straks geen ondernemer meer de stad in. Maar nog los van de ondernemers die kapot gaan, in Haarlem hebben we amper laadpalen. Kijk naar de Waarderpolder, er staan een paar snelladers en verder helemaal niks. Straks, mits als in half Haarlem betaald parkeren is en uiteindelijk heel Haarlem, zal je overal een vergunning nodig hebben om je busje neer te kunnen zetten om op te laten. Dus dat gaat dan ook niet meer lukken. Ons elektriciteitsnet is al onwijs belast.

Dus hoe kan het dan straks als iedere ondernemer in Haarlem een elektrisch busje moet gaan kopen, hoe kunnen die mensen hun busje dan gaan opladen? Mevrouw Barten: Dank u wel voor die vraag. Wat ik vertelde is net, we zitten in een transitie en die behelst nogal wat. Dus dat zal inderdaad hier en daar gevolgen hebben. Niet alleen voor ondernemers, maar voor ons allemaal. Ik denk dat het helemaal niet raar is om ons daarvan bewust voor te zijn en dat wij als politici zowel op lokaal als op landelijk niveau daar gewoon eerlijk over zijn. En tegelijkertijd dat we er alles aan doen om die knelpunten ook aan te pakken. Ik denk dat dat gebeurt, wat betreft de laadpalen, wat betreft het elektriciteitsnet? Dat kunt u in het stuk ook lezen, dat het college daar oog voor heeft. Ik woon in het centrum. Ook in Amsterdam is deze maatregel er. Daar is nog geen enkel probleem dat mensen geen bedrijf meer bij hun huis kunnen laten komen. De voorzitter: De heer Rademaker.

De heer Rademaker: Dus als ik het goed begrijp, is de boodschap van GroenLinks Haarlem van, het college heeft het erover gehad in het stuk, maar we moeten nou eenmaal risico's nemen en er zijn gevolgen, dus om onze groene droom te verwezenlijken, moeten we maar accepteren dat we straks allemaal stroomuitval hebben, dat er geen laadpalen meer beschikbaar zijn voor mensen die wel een hybrid of elektrische auto hebben, noem maar op?

48

Mevrouw Barten: U heeft een erg zwartgallig beeld van de toekomst. Ik denk dat we dat toekomstbeeld heel wat positiever kunnen inkleuren, maar dan is het wel nodig dat we goede maatregelen nemen om die klimaatcrisis aan te pakken. De voorzitter: Laatste keer voor de heer Rademaker. De heer Rademaker: Ik heb een zwart beeld van de toekomst, dat kan ik beter tegen GroenLinks zeggen, want volgens die partij gaan we over een aantal jaar allemaal dood. Maar als … De voorzitter: Dat is namelijk het enige wat we heel zeker weten dat dat zo is, maar goed. De heer Rademaker: Maar alsnog, dit plan gaat in vanaf volgend jaar. Nog los daarvan dat die ondernemers kapot gaan, het elektriciteitsnet is er niet klaar voor, dus is het gewoon niet slim om dit te doen. Mevrouw Barten: Ik wil nog even over dat zwartgallige beeld van de toekomst. Mijn toekomstbeeld en ons toekomstbeeld dat is gebaseerd op wetenschappelijke feiten. Dat kan ik helaas bij u niet constateren. Ja, als je op de hoogte bent van die feiten en als je de moeite neemt om je enigszins te verdiepen in klimaatverandering en je gelooft de wetenschap, dan word je daar helaas niet vrolijk van. Maar waar je wel vrolijk van kan worden, is de enorme daadkracht die er is in de maatschappij en ook bij heel veel ondernemers om hier vol voor te gaan om deze transitie mogelijk te maken. Ik hoop dat we dat met zijn allen kunnen doen.

Wie weet dat u ook nog eens een keer aan boord komt. De voorzitter: Goed. Nog een interruptie van de heer Van den Raadt met zijn laatste seconden. De heer Van den Raadt: U heeft het over schone lucht, maar het grootste deel van schone lucht in Oost komt door Schiphol. Bent u tegen sluiting van Schiphol, en bent u voor Europa? Dat is mijn vraag. De voorzitter: We gaan heel ver van het onderwerp af. Ik weet niet of mevrouw Barten daar … Als ze erop antwoordt, zegt u dan gewoon ja of nee. Mevrouw Barten: We gaan helaas niet over Schiphol. De voorzitter: Goed. Dat was het. Geen andere interrupties. Nee. Ik had gezegd tegen u van, drie keer, dat was genoeg. Ik kijk even of er nog andere bijdragen zijn. Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Voorzitter, ik ga die discussie over die schone lucht niet beginnen, want volgens mij is die sinds tientallen jaren niet zo schoon geweest als nu. Als we ergens naar moeten kijken, is het de grote hoeveelheid mensen die hier in ons land rondlopen. 22 pagina's heb ik gelezen om te … Die nodig zijn om aan te tonen dat het beleid een heel goed voorstel is. Bij de kanttekeningen dan lees je al dat het inderdaad ellende op ellende is, want het gaat alleen maar over bureaucratie. We moeten mensen controleren. Er zijn allemaal uitzonderingen. Enfin, de heer Procee, mijn vriend heeft het allemaal genoemd. Dus ik vind het echt een heel slecht voorstel.

We zullen even kijken naar die moties en amendementen of we daar wat inzien. De voorzitter: Dank u wel. Dat was het. Nee. De heer Abbasi. De heer Abbasi: Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat het belangrijk is om te benoemen dat wij het concept zero emissie van harte steunen. Ik denk ook, sterker nog, ik weet zeker dat het invoeren van een zero-emissiezone een positieve invloed heeft op de luchtkwaliteit in Haarlem. Want de cijfers zijn bekend, de cijfers zijn ook best

49

dramatisch. Er zijn bepaalde delen van Haarlem waar de luchtkwaliteit zo slecht is dat dat gelijkstaat aan tientallen sigaretten per jaar meeroken. Dus daar moeten we iets aan doen. Maar tegelijkertijd moeten we natuurlijk onze ogen niet sluiten voor de zorgen die vanuit de stad worden geuit. Die zorgen die hebben we in de vorige commissievergadering gehoord, en die zorgen zijn terecht. Dat komt omdat we natuurlijk niet van voornamelijk kleine ondernemers kunnen vragen om grote investeringen te doen als ze net een korte periode hiervoor al een busje hebben gekocht die relatief schoon is. Ik denk dat het belangrijk is dat we als raad daarvoor open staan en dat we samen na gaan denken hoe we kunnen zorgen dat die kleine ondernemers die transitie op een wat makkelijkere manier kunnen maken, zodat deze … Dit voorstel wat zachter bij zijn landt. Dus ik ben dan ook heel blij dat er wat moties en amendementen liggen. Het amendement van D66 dienen we mede in, waardoor het dus een paar maanden later wordt ingevoerd, zodat er wat meer tijd is om ook vooral naar die regelingen te kijken. Maar er is ook een motie van ChristenUnie en VVD die vraagt om die financiële regelingen ruim van tevoren met ons te delen en ook te gaan kijken of die verruimd kunnen worden.

Ik denk dat dat een heel belangrijk aspect daarin is, want we willen natuurlijk niet dat er een regeling komt die pas in werking gaat als een bedrijf op het punt staat om failliet te gaan. Want dan is het eigenlijk geen financiële regeling, dan is het gewoon … Dan ben je eigenlijk net te laat. Dus ik denk dat het belangrijk is om die regeling ook toe te kunnen passen als een bedrijf kan aantonen dat het gewoon op dit moment echt niet past binnen de bedrijfsstructuur om een elektrische auto of elektrisch busje te verkopen. Dus ik hoop dat dat … Dat die regelingen onze kant opkomen, zodat we daar als raad naar kunnen kijken, zodat we dus wel voor een zeroemissiezone kunnen gaan, want het heeft echt een positief effect op de luchtkwaliteit, maar dat we de ondernemers niet vergeten. Want nogmaals, de ondernemers zijn ook onderdeel van deze stad. Wij zitten hier in de raad om op te komen voor verschillende belangen, voor mensen die inderdaad last hebben van die slechte lucht, maar ook die ondernemers. Ik ben dan ook blij dat die motie hier ligt, dus die zullen we steunen. Maar ook de motie van D66, want daarin wordt ook gevraagd om niet al te streng zijn met de regelingen. Dus ik hoop dat de wethouder dat mee kan nemen en dat we met elkaar concreet kunnen gaan kijken hoe we iedereen in deze stap mee kunnen nemen om die transitie te maken. De voorzitter: Dank u wel. Dat was het.

Dan gaan we naar wethouder Van Leeuwen. Wethouder Van Leeuwen: Voorzitter, dank u wel. Geachte raadsleden, dank voor al uw bijdragen. Ik ga terug naar een van mijn eerste werkbezoeken die ik in deze rol had. Een werkbezoek wat ik samen met de heer Berkhout heb gedaan aan een groot bedrijf in de Waarderpolder, waarvan een ondernemer ons uitlegde, voor een ondernemer is één ding het allerbelangrijkst, duidelijkheid. Duidelijkheid zodat ik kan ondernemen en me kan voorbereiden op overheidsbeslissingen. Ik ben als lid van dit college heel blij dat uw raad in meerderheid in 2021 een heel duidelijk besluit heeft genomen. Een principebesluit waarin ook de overgangsregelingen duidelijk zijn vermeld hoe we dit met elkaar gaan doen. Want die duidelijkheid die uw raad in meerderheid al in 2021 heeft geboden, maakt dat er heel veel ondernemers zijn die al zijn gaan anticiperen op het beleid dat u met elkaar toen als voornemen heeft vastgesteld om vandaag definitief te besluiten. Dus er zijn ondernemers die zijn overgestapt op bijvoorbeeld een Euro 6-voertuig, waarmee je nog lang een overgangsregeling mag hebben. En er zijn ook ondernemers die zeggen van, ik stap wel over naar een elektrisch voertuig, want ik wil echt vooroplopen en bijdragen aan die schone lucht. Dat kan ook in Haarlem.

Dat kan ook in Haarlem, want we hebben al meer dan 400 oplaadpunten met allemaal 2 aansluitingen, zijn er meer dan 800. Wij laden slim. Iedereen die niet bij het vragenuur was, want daar waren ook vragen over vandaag van Trots, wij laden slim. Wat betekent, dat als er een piekbelasting is, dan gaat hij ook ietsje minder laden. Dus dat probleem wat gisteren in het nieuws was, hebben wij in Haarlem niet. Daar lo… Daarop lopen wij voor, ook in de Metropoolregio Amsterdam.

50

De voorzitter: De heer Rademaker. De heer Rademaker: Dank u wel, voorzitter. Twee vragen aan de wethouder nog even. We hebben in Haarlem 800 punten om je auto op te laden. Ik neem aan dat het merendeel van de bestelbusjes uiteindelijk gaat opladen in de Waarderpolder. Daar staat één snellaadstation met een paar aansluitpunten. Dus dat is bij lange na niet genoeg. Meer bijbouwen gaat niet, want het stroomnet is overbelast. Dus hoe gaan we dat voor elkaar krijgen? Dan was er nog een over dat we tijdig hebben geïnformeerd omdat we in 2021 al erover hebben gestemd. Ik heb heel veel ondernemers gesproken die pas enkele maanden geleden een brief hebben gehad. Misschien klinkt het u verbazend, maar niet iedereen houdt rekening met de gemeenteraad, kijkt naar de gemeenteraad of is bezig met wat wij doen. Dus zo lang hebben die mensen niet de tijd gehad om te anticiperen, want die weten het pas enkele maanden. Wethouder Van Leeuwen: Ik zag het niet als een interruptie, voorzitter. Dat zag ik als een tweede termijn. Dus ik zal dit in mijn betoog verder meenemen. Maar ik was nog niet klaar over laadpalen, want er is inderdaad een commercieel snellaadstation. Op dit moment wordt er ook nog aan vijf gemeentelijke snellaadstations gewerkt die naar verwachting, afhankelijk van bezwaar en beroep en dergelijke, het komende jaar opgeleverd zullen worden.

Oftewel, uw raad had een voorziende blik, net als de andere 29 steden die bezig zijn. Want deze 29 steden hebben met elkaar overlegd met Evofenedex, TLN, VNO-NCW. Ook lokaal hebben we hier een projectgroep Stedelijke distributie, waarbij onder andere de industriekring Haarlem, dus de Waarderpolderbedrijven, die hebben zelf ook in 2022 een informatiebijeenkomst voor hun leden georganiseerd over dit voornemen van uw gemeenteraad uit 2021. Dus, ja, er wordt hier allang aan gewerkt, eigenlijk al sinds het Schone Lucht Akkoord uit 2015, het Klimaatakkoord 2019. Ik ben er trots op dat ik collegelid mag zijn in een stad waar uw gemeenteraad al langjarig zoveel duidelijkheid heeft gegeven, want die duidelijkheid maakt dat mensen zich kunnen voorbereiden. Voorzitter, ik ga niet heel de commissie overdoen. In de commissie, en dan reageer ik gelijk ook generiek op een aantal moties en amendementen, in de commissie heb ik gezegd dat het complex is dat het land Nederland heeft gezegd, dit laten wij aan de steden, want wij willen dit niet vanuit Den Haag doen, wij laten het aan de steden. Waarbij wij als steden met elkaar hebben gezegd, we willen dit met 29 steden zoveel als mogelijk harmoniseren, weer precies voor hetzelfde, de duidelijkheid voor de gebruikers, de duidelijkheid voor de ondernemers.

Die harmonisatie maakt, u kent dat, u zit hier met zijn 39’en, met 29 mensen is het ook minimaal even gemakkelijk om het eens te worden over alle onderwerpen, dus tot en met vandaag wordt er nog steeds ambtelijk over gesproken. Die regels, daar heb ik hetzelfde doel als u, dus dat heeft een aantal van u uitgesproken, ook wij als college willen een zachte landing. Dus als u dit college oproept, kijk ruimhartig naar die ontheffing voor financiële draagkracht, en ik heb het ook al in de commissie gezegd, voorzitter, dan zullen wij daar op die manier naar kijken. Als u zegt van, leg dat ook nog bij ons voor, wij zien dit dus inderdaad als een collegebevoegdheid, maar als u zegt van, bespreek dat met ons, dan moet ik even kijken in timing of we dat doen nadat we het eerst vaststellen als college en dan bij u terugleggen en dat we nog kunnen wijzigen, of dat we een soort van voorrang maken, dat ik een voorzet aan uw voorleg. Dan moet ik ook kijken hoe die landelijke planning loopt. Maar mijn voornemen, ons voornemen als college is om ruimhartig te zijn. Heb ik ook al in de commissie gezegd. Daar vindt u dus gehoor. Als u dat nog per motie wil bekrachtigen, dan is dat ook aan u. Maar die toezegging heeft u ook dat wij daar op die manier naar zullen kijken. Want ook dit college wil niemand het vel over de oren trekken.

Want er zijn dus een aantal overgangsregelingen, er zijn ontheffingen. Uiteindelijk de ontheffing voor financiële draagkracht, dat kan inderdaad als laatste mogelijkheid voor … De hardheidsclausule kan een belangrijke ontheffing worden. Dus dat alvast generiek hierover. Dan ga ik specifiek naar de genoemde amendementen en moties. Ik begin bij amendement 21.03, Uitstel invoering. U heeft het ook allemaal in het voorstel kunnen lezen. Er is met het landelijk loket nog best veel onduidelijk. Ook als college hebben we al gezegd, wij willen dat dat minimaal een