Transcript commissievergadering Bestuur d.d. 19 januari 2022
Tekst van het document
TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE BESTUUR VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 19 januari 2023
1.
Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Goedemiddag allemaal, beste leden van commissie bestuur, welkom in deze raadzaal, dat is ook bijzonder om hier een keer te zitten. En welkom ook aan de wethouder, wethouder Roduner. Ik vraag eventjes rond, zijn er nog berichten van verhindering van die u wil doorgeven? Ik weet dat de heer Linder van de ChristenUnie heeft doorgeven iets later te komen. En ik heb nog geen bericht gezien van BVNL. En u bent er. Net als de waarnemend voorzitter vorige week, en toen hadden we het over, misschien wel over goede voornemens, wil ik er ook nog even op wijzen dat ik natuurlijk ook op de spreektijden let. Dat weet u, en het is ook handig als u daar zelf ook op let. En hetzelfde geldt voor de technische vragen. Een enkele kan tussendoor, maar het liefst toch technische vragen echt van tevoren stellen omdat de wethouder daar dan ook eerder op kan reageren. Dan gaan we even kijken naar de Duisenberg-onderzoeken, volgend jaar gaan we weer een start maken met die Duisenberg-onderzoeken en deze zullen zich richten op de begroting 2022 en de jaarstukken 2022. Kort daarna, de benoeming van de rapporteurs zal plaatsvinden tijdens de raad van 26 januari, dus eind van deze maand. En de benoeming, kort daarna gaan de rapporteurs beginnen met hun onderzoeken. Meer informatie is u ook toegestuurd in een email van afgelopen vrijdag.
Deze ronde zijn de commissie ontwikkeling en bestuur aan de beurt en worden er twee raads- of commissieleden per commissie gezocht. Een van de oppositie en een van de coalitie. Tot nu toe heeft zich voor de commissie bestuur één raadslid aangemeld, te weten Nienke Klazinga van de VVD. Is er een kandidaat die in de coalitie zit en zich nog wil aanmelden? Dat kunt u … Die in de coalitie zit en zich nog wil ... Zo klinkt het bijna wel, ja. U hoeft dat niet onmiddellijk door te geven maar als het morgen, uiterlijk morgen kan bij de griffie, dan kunnen wij dat registreren. Verder heb ik als mededeling het werkbezoek aan de boa's, dat is nu definitief vastgesteld op 10 februari. En u wordt nog geïnformeerd over de plaats waar wij afspreken.
2.
Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan gaan we verder naar het vaststellen van de agenda. Zijn er nog opmerkingen of kan de agenda conform worden vastgesteld? Ik kijk even rond. Dan stel hem zo vast.
3.
Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: En dan gaan we naar de mededelingen van commissieleden en wethouders. Zijn er nog commissieleden met een mededeling? Nee? Nou, dan gaan we over naar de wethouder. Wethouder heeft ook geen mededelingen.
4.
Agenda komende vergadering(en) De voorzitter: Dan komen we bij agendapunt 4, komende commissievergaderingen, en die heeft u reeds ontvangen. Er zijn voor 2 februari al een aantal stukken, gezondheid, ter advisering de zienswijze kadernota consensus, compensatie stijgende energiekosten maatschappelijke instellingen, en het integraal veiligheidsen handhavingsbeleid 2023-2026. Al deze stukken worden dus besproken op 2 februari en de agenda komt maandag online. Dan ter bespreking het lokaal medialandschap, de samenwerking met Zandvoort en diversiteit en inclusie van de interne organisatie. Al deze stukken worden in ieder geval besproken in de vergadering van 16 februari. En we hebben voor deze vergadering geen agenderingsverzoeken ontvangen, dus dan hoeven we daar ook niet over te gaan beslissen.
1
Overige punten ter bespreking 5.
Richting meegeven aan besteding incidentele middelen t.b.v. afweging Kadernota 2024 (FR) De voorzitter: Dan gaan we nu over naar agendapunt 5 en dat is een punt ter bespreking, richting meegeven aan besteding incidentele middelen ten behoeve van afweging Kadernota 2024. Het college geeft in deze notitie, in deze nota aan dat op dit moment in Haarlem er alleen incidentele middelen beschikbaar zijn. Door de portefeuille financiën is namens het college toegezegd om in aanloop naar de Kadernota 2024 de raad mee te nemen met betrekking tot de besteding van de beschikbare incidentele middelen. Wat is het doel van bespreking van dit gesprek? Het college legt aan de raad drie vragen voor om richting mee te geven in de commissie bestuur. En die vragen zijn: 1, wordt de bestedingsruimte voor incidentele middelen herkend? 2, worden de criteria voor besteding herkend? En 3, aan welke beleidsvelden dienen de incidentele middelen te worden toegevoegd, en met welke verdeling tussen directe uitgaven en uitgesteld besteden, dus reserveren. Het stuk is op verzoek van het college geagendeerd, en wie mag ik hierover als eerste het woord geven? De heer Alberts, Forum voor Democratie. Gaat uw gang. De heer Alberts: Dank u wel, voorzitter. Forum voor Democratie pleit voor het zoveel mogelijk doteren aan de algemene reserve.
Gemeenteraad die beleid maakt waar wij het over oneens zijn, ook daarvan zouden wij graag zien dat zij in ieder geval financieel zo gezond mogelijk is, en wij erkennen de mogelijkheid voor een beter solvabiliteitsratio. Beleidsarmoede is gepast in tijden van relatieve erg onzekerheid. Het versterken van de kerntaken, zorg, veiligheid en onderwijs, daar zien wij met nog meer geld niet de gewenste resultaten op korte of lange termijn verschijnen vanwege de andere prioriteitstelling. Structurele problemen die daaruit voortkomen als inflatie, krappe arbeidsmarkt, doen ons vertrouwen daarin geen goed. Graag blijven wij constructief in debat met u en de kiezer over een verplaatsing van de aandacht van top-down collectief iedere burger laten meebetalen aan doelen waar we het niet over eens worden, naar het bottom-up burgers faciliteren om een krachtige, individuele speler te worden in het bijdragen aan wat hij of zij zelf belangrijk vindt voor een betere wereld. Zoals in een eerdere commissie benoemd zijn er wetenschappelijke argumenten te over om onze manier van wereld verbeteren een kans te geven. Zolang wij het op dit cruciale punt niet eens worden, pleiten wij voor sparen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Wie mag ik … De heer Van Kessel, VVD. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel voorzitter.
Allereerst wil ik graag beginnen met een compliment voor het college, want vorig jaar hebben we de situatie gehad dat in ene 12 miljoen vrij te besteden was en ja, dat was eigenlijk al in de achterkamer besloten. En het is heel erg mooi om nu te zien dat richting de Kadernota, nu we zien dat er, nou ja, zicht is op 30 miljoen incidenteel te besteden, dat daar ook eerst opgehaald wordt in de gemeenteraad van wat zouden we daarmee kunnen doen en wat willen we daarmee? Nou is natuurlijk wel te hopen dat ook de geluiden van de oppositie gehoord worden, maar goed, dat gaan we dan wel zien bij de Kadernota. De hoop is in ieder geval goed, want een van de dingen waar de VVD maar eigenlijk de hele gemeenteraad om heeft gevraagd is: zorg er nou voordat we als we richting dat financiële ravijn gaan in 202627, rond die tijd, zorg nou dat we daar een behoedzaamheidsbuffer voor aanhouden. Nou, in de stukken kunnen we in ieder geval al terugvinden dat het college dat voorstel heeft, en dat zag er gewoon goed uit, en daar zijn we heel erg blij mee, dus we hopen dat ook terug te zien in de Kadernota. Ja, dan kom je op die 30 miljoen uit, wat kun je daarmee doen? Nou ja, we zullen nog heel even afwachten als VVD ook wat de prioriteiten uiteindelijk zijn die de gemeenteraad meegeeft en die het college zal stellen.
Maar als wij kijken naar wat is nou het grootste probleem op dit moment voor de Haarlemmers, dan is het gewoon dat het huishoudboekje van mensen zelf in de knoop komt. Mensen hebben gewoon last van de inflatie, de prijzen die hoger worden, en hebben ook last van een hoge energierekening. Het is zelfs zo erg, en dat hadden we gister gehoord op het werkbezoek dat we aan de veiligheidsdiensten brachten, dat dit een van de oorzaken is
2
waarom ook bijvoorbeeld huiselijk geweld toeneemt. Ja, mensen, als het aan het einde van de maand gewoon knap is, dan leidt dat gewoon tot spanningen in huis. Dus wat wij als VVD willen vragen is in ieder geval, nou ja, die 30 miljoen, of althans een deel daarvan, om dat toch terug te geven aan Haarlemmers via een lastenverlichting. Wij hebben dan gekeken, ja, hoe zou je dat dan kunnen doen? En dan zouden wij het voorstel willen doen dat er in ieder geval voor alle belastingen en heffingen, dat is dan denk ik ook de vraag aan de wethouder, zou die die langs de lat van de prioriteiten kunnen leggen die nog gesteld worden, zodat we later nog een afweging kunnen maken? Maar als we al een beetje door de oogharen heen kijken hebben wij wel een lichte voorkeur voor een eenmalige kwijtschelding van de afvalstoffenheffing, die is op dit moment 392 euro per huishouden, en dat is een heffing die zowel voor huurders als huizenbezitters geldt. Dat geldt niet voor die andere heffingen. Ja goed, en op het moment dat je 30 miljoen hebt en je deelt die door de 78 duizend huishoudens die we hebben, dan kun je eigenlijk eenmalig die afvalstoffenheffing kwijtschelden. Nou, nu verwacht ik natuurlijk ook dat er een aantal andere raadsleden daar misschien andere ideeën bij die 30 miljoen hebben. Dus als in ieder geval al een deel van dat geld daarvoor gebruikt kon worden zou dat heel erg mooi zijn.
Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Ayan. De heer Aynan: Aynan. Dank u wel, voorzitter. Even een vraagje. Het klinkt heel sympathiek om die afvalstoffenheffing dit jaar maar niet te heffen. Maar dat u, ja, u heeft ook een verhaal over dat mensen in de knel komen vanwege te hoge kosten. Maar u stelt wel voor om dan iedereen maar die afvalstoffenheffing terug te geven. Is dat niet een beetje, ja, moet ik zeggen, schieten met een … Hoe noem je dat? Met een kanon op een mug? Kan het niet veel efficiënter verdeeld worden? De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Nou ja, goed, in Haarlem hebben we natuurlijk best wel behoorlijke impuls gegeven aan de minimaregelingen die al toenemen. Er bestaan ook al mogelijkheden voor mensen die het zwaar hebben om die afvalstoffenheffing kwijtgescholden te krijgen, dus dat is al ontzettend sociaal en fijn beleid. Nou, dus dat is heel erg goed, en dat helpt ook. En dan lijkt ons het een goed idee om het ook eenvoudig te houden, en dan is zal maar zeggen als je gewoon simpelweg een heffing niet heft, is wel een van de makkelijkste manieren, want we moeten ook er niet voor zorgen, zoals je bijvoorbeeld bij de Belastingdienst ziet of met toeslagen gaat werken en dergelijke, dat het te ingewikkeld wordt.
En dit is een manier waarop de gemeente eigenlijk best wel makkelijk al die huishoudens gewoon een korting kan geven, dat geld weer terug kan geven. Dus die afvalstoffenheffing is eigenlijk een hele fijne manier om dat te doen. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Ja, even … U wil eigenlijk al binnen een redelijk termijn die 30 miljoen ergens aan besteden, maar denkt u niet dat na ’27, ’26-’27, die 30 miljoen ook heel erg nuttig kan zijn? Want we kunnen natuurlijk niet in de toekomst kijken. Wat denkt u daarvan, kan het dan niet nog meer nodig zijn? De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja, in het stuk staat ook dat er een behoedzaamheidsbuffer wordt aangehouden, dus dat vond ik een goed idee. De voorzitter: De heer Klaver, interruptie of een termijn? De heer Klaver: Ja, nog even voor …
3
De voorzitter: Interruptie. De heer Klaver: Ja. Nog even voortbordurend op de vraag van Jouw Haarlem. We hebben natuurlijk ervaring met generieke maatregelen in het kader van de hoge energieprijzen, namelijk die 139 euro per maand die iedereen toekomt. Ja, dat is inderdaad schieten met hagel. Vindt u het inderdaad een goed idee om zo'n generieke maatregel te nemen die terechtkomt bij heel veel mensen die het misschien niet direct nodig hebben? De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja, kijk, ik hoor u eigenlijk … Mijn vraag terug zou zijn eigenlijk: betwist u eigenlijk dat er veel Haarlemmers zijn die dat geld heel goed kunnen gebruiken? Die gewoon als ze 3, 400 euro terug zouden krijgen of niet zouden hoeven betalen, dat die daar ontzettend veel aan hebben? En als u dat niet in twijfel trekt, dan zou u dit een goed voorstel moeten vinden. En nu zeg ik ook erbij, nu heb ik dit ook in de week gelegd ook bijvoorbeeld binnen mijn partij en bij anderen gekeken, en daar hoorde ik een aantal mensen dit geluid wel geven. Maar die oplossing was er ook, die zeiden gelijk van nou, dan geef ik net als die energiebelasting, die toeslag die we terugkregen, dan geef ik dat aan de voedselbank of ik geef dat aan een goed doel. Dus mensen kunnen eigenlijk zelf bepalen als zij vinden dat ze het niet nodig hebben, nou ja, om dat weg te geven om daar iets goeds mee te doen.
Dus op zich vind ik dat een hele, nou ja, aardig voorstel dan. De voorzitter: Interruptie van de heer Klaver, CDA. De heer Klaver: Ik snap wat u zegt, maar zou toch niet beter zijn om dat geld veel gerichter in te zetten naar de mensen die het echt nodig hebben? De heer Van Kessel: Ja, is dus wat we doen want ik denk dat er dus ontzettend veel mensen, en dat gaat door alle lagen heen van de werkende mensen, die hele middenklasse hebben we het over, die gewoon merken dat het krap wordt. En die kunnen die paar tientjes alleen al, maar in dit geval kunnen we dit zelfs tot 380 euro laten oplopen, kunnen dat gewoon heel goed gebruiken. En ja, als ik dan moet kijken, of we geven dat zomaar weg aan een aantal, ja, cadeautjes of dingen die … Dat is een vraagstuk waar je het anders aan uitgeeft en dan moet je het ook ‘…’. De voorzitter: De heer Van Kessel, u heeft ook een vraag, interruptie van heer Anan. De heer Amand: Amand is de naam nog steeds. Dus ik had een vraag aan VVD natuurlijk, de middeninkomens daar hebben we het al over. En de sportclubs die ook een beetje, nu een beetje allemaal in de problemen komen, en zijn al reeds in Haarlem, hoe staat u daar erin, mogen die ook nog meeprofiteren dan? De heer Van Kessel: Nou ja, alle mensen die lid zijn van een vereniging krijgen dus ook dat geld terug, dus dat is ontzettend fijn. De voorzitter: De heer Amand.
De heer Amand: Nog een vervolgvraag, voorzitter, daar laat ik het even bij. Kijk, het is ook een heleboel clubs hè, n ik praat niet over de personen maar ik praat over de clubs die in de problemen zitten want daar hoor ik u niet over. Die zijn er ook hè, en dat is ook voor de jongelui en voor de ouderen. De voorzitter: De heer Van Kessel. Geen … Nee, oké. Wie kan ik verder het …
4
De heer Amand: Ik zal hem nog een keer herhalen. We hebben natuurlijk de clubs praten we over, en die hebben natuurlijk ook problemen en die zitten heel diep in de problemen. En dan vergeten we natuurlijk nog de ouderen die het heel slecht hebben op ‘…’. Dus dat wil ik een antwoord. De voorzitter: Mijnheer Amand, wat is uw vraag aan de heer Van Kessel? De heer Amand: Nou, dat is de vraag aan mijnheer Van Kessel maar die wil geen antwoord, dus daar ben je gauw klaar mee natuurlijk. De heer Van Kessel: Nou, mijnheer Amand die is heel slecht in luisteren want ik zei al: al die Haarlemmers krijgen geld terug. Dus de ouderen waar hij over heeft, had hij het in zijn eerste termijn trouwens, of eerste interruptie niet over, die krijgen dan dus, ieder huishouden heb ik het over, die krijgen dat terug. En dat zijn ook mensen die daardoor misschien als ze 400 euro terugkrijgen wel geld hebben om hun kind naar een vereniging te sturen. Dus dit is geld wat ingezet wordt voor Haarlemmers en die kunnen zelf bepalen waar ze dat aan uitgeven. Aan een goede tas boodschappen of hun kinderen naar sport sturen of aan het goede doel geven. Dus op zich is dit een heel aardig voorstel, lijkt mij. De heer Amand: ‘…’ als het mag, een korte vraag, is het gewoon de clubs heb ik het over. Ik heb het niet over de rest, de clubs zelf die in de problemen zitten, want daar hoor ik helemaal niet over.
De voorzitter: We gaan het hier 2 februari over hebben ook, mijnheer Amand. Ik geef het … Wie kan ik het in de volgende … Wie kan ik als volgende het woord … De heer Trompetter, Actiepartij. De heer Trompetter: Dank u wel, voorzitter. Actiepartij heeft net als twee jaar geleden bij de ‘…’ Duurzaam doen een lijst met concrete bestedingen van incidentele middelen opgesteld. Op de spreektijd beperk ik mij tot de hoofdlijnen. Het college vraagt de commissie een drietal zaken. Zien wij ruimte voor besteding van 30 miljoen? Antwoord: ja. Zijn wij het eens met de door het college gestelde criteria? Ja. En vraag 3, en even kijken … Nou, dan de voorkeur van de besteding zoals gevraagd. Wij zien graag de besteding in de programma's: 1, maatschappelijke participatie, 2, ondersteuning en zorg, en 4, duurzame ‘…’ ontwikkelingen en 5, beheer en onderhoud. Ook betekent dat het cluster vastgoed, het investeren in vastgoed voor onder andere beschermd wonen, het depot voor huisvesting van het Frans Hals Museum wat al een tijdje boven ons hoofd hangt, de huisartsenpraktijk is daar daarmee te doen, het tekort aan huisartsen waar we het laatst over hebben gehad. Dat kan in gemeentelijk vastgoed, maar ook door verwerving. En zo'n 10 miljoen euro zou deze ambities moeten kunnen helpen realiseren. Ten tweede, een verhoging van het initiatievenbudget voor wijken en zelforganisaties.
De gemeente heeft personeelstekorten en wij moeten blij zijn met wat Haarlemmers zelf kunnen bijdragen. Misschien kan dat door de die budgetten te verhogen. Dan verbetering van de verkeersveiligheid van de Oudeweg aan de Waarderpolder en de fietsveiligheid rondom de scholen en eventueel de ‘…’ Schipholweg om daar de oversteek te vergemakkelijken. Dan een impuls duurzaamheidsleningen en verduurzaming vastgoed, zoals het CDA ook voorgesteld had bij mijn weten. Dan is er nog een optie om de parkeerkosten in ‘…’ te maken vanwege het parkeren zeg maar wat in die wijk nu op straat wat verminderd wordt. En tot slot eventueel vakanties voor langdurig zieke minima. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wie kan ik als volgende het woord geven? De heer Wiedemeijer, PvdA. De heer Wiedemeijer: Ja, dank u wel voorzitter. Ik wilde het in vier blokjes behandelen, eerst de financiën, dan de criteria, dan een aantal prioritaire thema's en een aantal ideeën per thema. Om te beginnen bij de financiën, het voorgestelde bedrag ziet de PvdA als grote veiligheidsmarge. Immers, het financiële ravijn is volledig in het bedrag meegenomen terwijl eigenlijk hoop ik wel dat het Rijk t.z.t. voor voldoende financiering van de gemeente zorgt.
Daarnaast zit er nog een groot overschot in de algemene reserve wat op een later moment eventueel beschikbaar komt, dus de PvdA is akkoord met het bedrag want dat is al vrij conservatief
5
begroot. En wij gaan zodoende voor keuze A, welke in deze periode zoveel mogelijk middelen beschikbaar stelt. Daarop voortvloeiend zijn wij ook akkoord met de criteria, het jaar ... Het staat nu de eerste drie jaar van deze periode genoemd, dat mag ook worden verruimd naar de gehele bestuursperiode. Dan ga ik verder met een aantal inhoudelijke, prioritaire thema's voor de Partij van de Arbeid en dat zijn een socialer Haarlem, een duurzamer en groener Haarlem, en betaalbaar wonen, en een blokje overig. En dan zal je altijd zien dat in het blokje overig de meeste ideeën landen, maar daar zal ik zo op komen. Dan ga ik graag een aantal inhoudelijke ideeën bij de desbetreffende prioriteiten af. Bij een socialer Haarlem zien wij als prioriteit een impuls voor de versnelde uitstroom van de maatschappelijke opvang naar wonen. En daarnaast zien wij graag, omdat vanaf 2024 vallen de middelen weg voor de uitvoering van de inburgering, dat zien wij graag doorgetrokken. En daarnaast hebben vorige week in bestuur ook gesproken, de mogelijkheid van een flexibel inzetbare pool mensen binnen het sociaal domein. Daar is de Partij van de Arbeid ook van gecharmeerd, gezien alle uitdagingen die op ons afkomen. Daarnaast zijn wij ook benieuwd naar de mogelijkheid om gedurende dit jaar extra energietoeslag uit te keren, welke wettelijke mogelijkheden daarvoor zijn.
En daarnaast is er nu ook een aanpak energiearmoede opgezet en wij zien ook graag daarbij succes in deze periode extra impuls aangegeven. En dan ga ik verder met een groener en duurzamer Haarlem. En dan om verder te gaan met de energiekosten, zien wij graag intensivering van de isolatie van de Haarlemse woningen, omdat dat een structurele, blijvende aanpak heeft voor de reductie van de energiekosten die Haarlemmers ervaren. Daarnaast zien wij graag additionele budgetten en subsidies van vergroening in de openbare ruimte, en dat kan op verschillende manieren worden vormgegeven. Graag zien wij daarbij een structuur zoals wij die hebben gezien bij Schalkwijk aan Zet, waarbij bewoners ook zelf ideeën kunnen aandragen en zelf kunnen kiezen hoe hun buurt het best kan worden vergroend en de openbare ruimte kan worden ingericht. Voorzitter, dan ga ik verder met wonen. Gezien de wooncrisis, de oplopende bouwkosten, de stijgende rente en het tekort aan bouwvakkers, vrezen wij voor het onder druk staan van de nieuwbouw en zien wij graag een aanvullende impuls voor de zogenaamde reserve ongedeelde stad om nieuwe tekorten op te vangen. Ook zien wij graag, zoals wij ook bij de Kadernota hebben besproken of bij de begroting, een van de twee, is het principe van geen dure woningen bouwen op eigen grond.
Dat betekent dat er aanvullende tekorten ontstaan op de grondexploitaties, maar die kunnen wij vanuit de incidentele middelen opvangen. En ik hoor van links tot rechts iedereen hier in de raad zeggen dat we één ding niet nodig hebben en dat is dure woningen. Dus dat kan er prima onder vallen. Dan ga ik verder met het blokje overig. Nou, zoals ik al, nou ja, daar valt dan het meeste onder. Waar mogelijk zien wij graag het versneld inhalen van het achterstallig onderhoud in de stad. Daarnaast zijn wij ook, de heer Trompetter noemde net al iets vergelijkbaars, een aanvullende impuls voor de evenementensubsidies de komende jaren. En daarnaast zijn wij ook benieuwd of de taakstelling voor de cultuurhuisvesting in de bibliotheken ook in het Westland van de periode kan worden geschrapt, want we begrepen ook bij de prioriteringsdiscussie dat dat ook personeelscapaciteit kost, dus dat is een win-win. Gezien de discussie van vorige week zien wij ook mogelijkheden om de gemeente Haarlem als aantrekkelijke werkgever te positioneren, bijvoorbeeld door het opzetten van extra traineeships. En daar vragen wij specifiek aandacht voor mbo'ers. En daarnaast, het werd net ook al genoemd, aanvullende impuls voor de reserve vastgoed om het bestaande vastgoed sneller te verduurzamen, maar ook om het toegankelijker te maken. Nou, daar rond ik voorlopig mee af.
De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Ja, komt u uit met die 30 miljoen? Kunt u wel rekenen, mijnheer Wiedemeijer? De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Nou, dat kunnen wij zeker. Maar wij denken ook dat op al deze ideeën kunnen ook met kleine impulsen een wereld van verschil worden gemaakt. De voorzitter: Dank u wel. Wie kan ik hierna het woord … Mevrouw Çimen, D66?
6
Mevrouw Çimen: Ja, dank u wel voorzitter. Vorige week hebben we gesproken over de grenzen aan de uitvoeringskracht in Haarlem, en daar zullen we ook rekening mee moeten houden bij de besteding van dit extra geld. En dan zijn er vandaag drie scenario's op tafel: 10, 15 of 20 miljoen direct uitgeven, waar we uit kunnen kiezen, maar ik vraag me dan wel af of we al die bedragen ook echt weggezet kunnen krijgen in de komende paar jaar. En kan de wethouder hierop ingaan en daar ook zijn visie op meegeven? Tegelijkertijd heeft ook D66 hard nagedacht hè, waar zouden we dit geld aan kunnen besteden? En de D66-fractie zou dit extra geld willen inzetten om gestelde ambities te versnellen. En dan zouden wij graag willen beginnen met vergroening en verduurzaming van Haarlem. En dan denken wij aan de vergroening van onze vele schoolpleinen in de stad. En ik zou dan ook willen voorstellen om hier een subsidiepot van te maken zodat organisaties en scholen zelf hier, zich hier direct kunnen melden en in actie kunnen komen zonder dat daar weer een heel blik aan ambtenaren voor open moet worden getrokken. En D66 zou daarnaast ook willen pleiten voor een subsidiepot voor de verduurzaming van sportverenigingen en de vele speeltuinen in onze stad. Daarnaast het thema fiets en de fietsveiligheid van schoolgaande kinderen.
We zien dat kinderen en jongeren steeds moeilijker überhaupt aan een fiets kunnen komen. Niet alleen bij minima, maar ook juist voor gezinnen met middeninkomens. En D66 denkt, nou ja, misschien een ludiek plan, maar zouden we niet duizend fietsen kunnen geven aan Stichting Leergeld, die er vervolgens voor zorgt dat die fietsen bij schoolgaande kinderen en jongeren komen die het nodig hebben? En dan even hardop nadenkend, zouden we die fietsen dan kunnen inkopen via Spaarne Werkt? En wat betreft fietsveiligheid, beetje wensdenken wellicht, willen we aandacht vragen voor het aanpakken van … De voorzitter: Mevrouw Çimen? U heeft interruptie van de heer Trompetter. Mevrouw Çimen: Mag ik één zin afmaken? Eén of twee fietsoversteekplaatsen bij scholen, en daar zou gedacht kunnen worden aan bijvoorbeeld Rudolf Steiner, ECL of Sancta. De voorzitter: De heer Trompetter. De heer Trompetter: Ja, dank u wel voorzitter. Mevrouw Çimen, bent u bekend met het aantal instellingen en particuliere organisaties die al die fietsen leveren? Zoals het ANWB fietsenplan, is het dan goed om daar ook rekening mee te houden en daarbij aan te sluiten in plaats van een heel nieuw ding op te tuigen, wat vindt u daarvan? Mevrouw Çimen: Het is maar een idee, en we zaten gewoon een beetje hardop na te denken in de fractie.
Maar als er ook aangesloten kan worden bij andere organisaties die dat al heel goed doen en dat zouden kunnen uitbreiden, uiteraard, tuurlijk. Dan cultuur. Het is al eerder genoemd, volgens mij door de Actiepartij, D66 wil een bedrag reserveren voor het depot van Frans Hals. Dat hangt al jaren boven de markt en we gaan daar hopelijk deze periode echt koers zetten als raad en dan moet er vervolgens wel geld beschikbaar zijn om tot actie over te gaan. En dan de laatste suggestie die wij zouden willen doen, het uitbreiden van Schalkwijk aan Zet over heel Haarlem. Schalkwijk aan Zet is een beproefd en succesvol concept, het is ook al een paar keer herhaald. En volgens mij is er ambtelijk niet heel veel voor nodig om dat naar de andere stadsdelen uit te breiden, maar is er nu wel voldoende geld om dit de komende paar jaar te organiseren. En dan de laatste vraag, voorzitter. De voorzitter: Sorry, mevrouw Çimen, u heeft een vraag van de haar Amand. De heer Amand: Dank u wel voorzitter. Ik had één vraag eigenlijk aan D66. Hoor ik nou zeggen: uitbreiding van Frans Hals, andere locatie erbij. Hebt u ook gedacht aan Schalkwijk, of niet, voor een andere locatie? De voorzitter: Mevrouw Çimen.
7
Mevrouw Çimen: Oké, we gaan meteen de cultuurdiscussie voeren. Dat zou ik hier eigenlijk liever niet willen doen, maar wij zouden wel graag Frans Hals willen laten waar het nu is. Dan laatste vraag aan de wethouder: kan de wethouder aangeven hoe het verdere proces er hierna uitziet? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, dan kijk ik even, de heer Drost, GroenLinks. De heer Drost: Ja, dank u wel voorzitter. Ja, GroenLinks wil natuurlijk ook wel wat zaken meegeven en voornamelijk ook wat uitgangspunten. Hebben we vorige week al gedaan bij de prioritering maar misschien toch goed om een aantal zaken daar even kort in te herhalen. We hebben natuurlijk een krappe arbeidsmarkt, beperkte capaciteit. Nou, ik denk dat de meeste partijen daar ook wel in kunnen aansluiten. Kijk nou goed, hoe doe je bijvoorbeeld door slimme cofinanciering kan kijken dat je wat niet te veel capaciteit kost maar waardoor je wel verduurzaming en bepaalde doelen haalt, lijkt als een goed idee. Daarbij, voor ons hè, dat coalitieakkoord, dat is net, nou al een tijdje droog maar redelijk niet heel lang geschreven. Dus in algemene zin, nou, vanuit ons zou het wel fijn zijn als, ja, de ‘…’ waar het geld aan wordt besteed, nou, wel daar redelijk bij aansluit.
Vooral ook richting de uitvoering, dus niet allemaal plannen, nieuwe plannen aan beleid, maar juist kijken hoe we zo snel mogelijk, nou, die stad kunnen verduurzamen en, nou, de toekomst van de stad ieder geval centraal. Het college heeft een aantal vragen aan ons gesteld. Nou ja, we herkennen de bestedingsruimte, volgens mij, die is ruim dus daar zouden we ook niet aan iets anders in willen. Ook die criteria zijn verder prima, we hadden iets minder gevoel bij die minimale grens van 5 ton. Als er nou een goed idee is wat daaronder zit, ja, nou ja, ik snap dat je hem als algemeen uitgangspunt neemt maar als daar net een goed idee eens iets onder zit, neem het vooral mee, zouden we willen zeggen. Ja, wat betreft beleidsvelden zien we onder andere versnellingen op klimaat en energie. We dachten bijvoorbeeld, maak een extra inzet bijvoorbeeld op FIXbrigades, energiecoaches. Maar nou, zoals gezegd, ook slim cofinancieren van bijvoorbeeld coöperaties in de stad die met verduurzamen bezig zijn. We zouden het fijn vinden als er enige aandacht is voor circulaire economie. Daar zijn ook wel wat cofinanciering mogelijk voor ondernemers om te verduurzamen, ook richting impactondernemen, de voedseleconomie, ik noem maar wat thema's. Nou, daarnaast het vergroenen van de openbare ruimte kan je ook alle kanten mee op.
Er is natuurlijk al best wel een bedrag gereserveerd, maar daar dachten we ook bij, zeker de projecten die in de richting uitvoering gaan, maak ook werk met werk. Ik denk dat er soms, nou, het gaat steeds beter maar kijk nou of je gewoon al onze ambities die we hebben, die ook gewoon meeneemt, dus reserveer daar ook wat geld voor. Verder zou ik nog wel willen benoemen, zitten natuurlijk vol in de discussie rond parkeerregulering. Nou, onze partij vindt het belangrijk dat je ook snel ook de voordelen daarvoor ziet, dus we zouden ook willen vragen: kijk ook naar wat is er nodig om de vergroening te versnellen daarin? Als dat nodig is horen we het graag. En als laatste punt, nou ja, Haarlem aan Zet werd al genoemd. Dat kan een voorbeeld zijn. Waar wij aan zaten te denken, we hebben natuurlijk 5 ton vanuit die Innovatieprijs ontvangen vanuit Europa. Misschien is het wel, die gaat natuurlijk uiteindelijk op de grote hoop, maar misschien is wel een goed idee om daar specifiek dat geld te reserveren en daar kunnen we alle kanten mee op hoor, maar, nou, lijkt wel goed om in ieder geval daar specifiek een doel aan te koppelen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Klaver, CDA. De heer Klaver: Ja voorzitter, wij kunnen ons vinden in de bestedingsruimte voor de incidentele middelen. We kunnen ons vinden in de criteria.
We kunnen ons vinden in de verdeling van 15-15, dus daar zouden we een voorstander van zijn, 15 miljoen uitgeven en 15 miljoen reserveren. Aan welke zaken … Want dat vinden we een behoedzame aanpak. Het biedt ook de mogelijkheid om zo nodig tussentijds bij te sturen. Aan welke zaken denken we als het gaat om de besteding van de gelden? We denken aan toegankelijkheid, 2018 was het jaar van de toegankelijkheid, maar nog steeds zijn er veel belemmeringen die de toegankelijkheid beperken van mensen die slechte ter been zijn, et cetera. Dat zouden we graag versneld willen oplossen. En om het bewustzijn van de commissieleden nog wat aan te scherpen roep ik deze nog maar even in herinnering. Ik heb er een stapeltje meegenomen, en ik heb voor iedereen een uit te delen. Dus dit is de deurhanger als je
8
belemmeringen tegenkomt in de openbare ruimte, door de gemeente mogelijk gemaakt destijds. En als het om toegankelijkheid gaat, gaat het natuurlijk ook om de digitale toegankelijkheid van onze inwoners, om de digitale dienstverlening, de toegankelijkheid van de digitale dienstverlening. Het tweede thema is vitaliteit. Wat ons betreft initiatieven stimuleren die de vitaliteit van de stad vergroten. Dat betekent voortzetting van het mantelzorgcompliment en het mogelijk maken van respijtzorg, het uitbouwen van speelgelegenheden, het upgraden van de speelgelegenheden voor onze kinderen, en het verder uitbouwen van sport en recreatie in de openbare ruimte. De voorzitter: Mijnheer Klaver, u heeft een vraag van de heer Amand. De heer Amand: Ja, een interruptie, voorzitter. Een vraag, ja, die is al jaren gesteld. Zorg nou eens voor goede fietsenstallingen in buurten, maar daar hoor ik u niet over, enkel maar over ‘…’. Dat hebben we al meer gedaan, elke buurt heeft dat gedaan, maar dat is niet van de grond gekomen. Dus mijn vraag is: wanneer gaat u nou echt iets realiseren met al uw grote zorgen? De heer Klaver: Nou, ik denk dat we elkaar de hand kunnen geven want als het gaat om die toegankelijkheid dan is vaak de fiets een belemmering, die staan vaak in de weg, dus als we daar goede voorzieningen voor treffen dan bevordert dat de toegankelijkheid voor mensen slecht ter been.
Het derde thema, versnelling van de verduurzaming van het vastgoed, het gemeentelijk vastgoed en de woningen, heb ik al diverse sprekers horen duiden. De euro die we vandaag uitgeven ter besparing van de energie, verdienen we morgen terug en creëren we voor de toekomst extra bestedingsruimte. En het CDA denkt daarbij ook speciaal aan de verduurzaming van sportvelden en sportaccommodaties en de mogelijkheden die sportvelden bieden voor het opwekken van energie. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan het woord aan de heer Kuin, SP. De heer Kuin: Ja, dank u wel voorzitter. Ook wij vinden dat er een grote veiligheidsmarge in het verhaal zit, om het netjes te zeggen. We hebben het over incidentele gelden, maar die zijn incidenteel gemaakt doordat er in 2026 een andere financieringssystematiek is aangekondigd, maar je kunt niet zomaar aannemen dat dat heel veel slechter uitpakt. Er vinden nog verkiezingen plaats voor 2026, dus dat is al een, ja, een veilige veronderstelling. Vervolgens is er in de bedragen die jaarlijks beschikbaar zijn 4 miljoen in mindering gebracht omdat autonome stijging zouden kunnen plaatsvinden. Is ook alweer een veiligheidsmarge. En dan komt er opgeteld 51 miljoen uit waarvan 20 miljoen sowieso wordt weggezet, en daarom hebben wij het over slechts 30 miljoen.
Ik roep in de herinnering dat we in 2021 34 miljoen over hadden en in 2022 ruim 20 miljoen over hadden, dus er wordt hier nogal ruim en veilig begroot. En je kunt denken: nou, dat is veilig, dat is mooi. Wij zeggen: daarmee benadelen we de Haarlemmers, want we zouden meer mooie en goede dingen kunnen doen met dat geld. Ervan uitgaan dat we in ieder geval die 30 miljoen hebben, wat ons betreft meer, vinden wij dat dat niet in reserves moet komen maar dat besteed moet worden aan de armoede in Haarlem en aan de energietransitie. En dan niet in het stimuleren van yuppen dat die hier mooie dingen gaat doen, maar in het stimuleren en in het ondersteunen van mensen met lage inkomens zodat die ook mee kunnen doen aan die energietransitie en ook daarvan kunnen profiteren. Zoals eerder aangekondigd door SP en Jouw Haarlem, ons zonnepanelenplan niet op individuele beslissingen gebaseerd, maar gedaan door de gemeente met een energiebedrijf. En Jouw Haarlem zal verder ingaan op het thema armoede. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Geef ik het woord aan de heer Aynan. De heer Aynan: Ja, dank u wel voorzitter. Voortbordurend op het verhaal van de SP. Inderdaad, de prijzen rijzen de pan uit, de boodschappen zijn voor velen echt, nou ja, heel erg duur aan het worden, de energieprijzen voor velen onbetaalbaar. En we zien dat op dat punt de urgentie steeds groter wordt.
Toename van huurachterstanden, zorgverzekeringen die niet betaald worden. De cijfers spreken voor zich. En daarom
9
zeggen wij niet A, B of C, maar D, dat is namelijk een energie- en armoede fonds. Dat is gericht op mensen die het nu nodig hebben, die het echt gewoon niet trekken. We zien de tekenen dus, en niet zomaar, zoals de VVD voorstelt, geld geven aan degenen die toch al een dikke portemonnee hebben, maar gericht op degenen die onze hulp keihard nodig hebben. Dus een armoedefonds voor degenen die door, ja, door het ijs zakken. En een energietransitie voor iedereen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Zandwijken, Partij voor de Dieren. De heer Zandwijken: Voorzitter, allereerst waarderen wij dat het college richting vraagt met betrekking tot de incidentele middelen. Op vraag 1 en 2 kunnen wij ja antwoorden. Op vraag 3 kunnen wij uit de voeten. Wij stellen voor de incidentele middelen beschikbaar te stellen de volgende doelen: uitbreiden en opschalen van Haarlemse isolatieprogramma dat zich richt op de lage en middeninkomens, en voor wie het isoleren van hun huis een te complete en te dure operatie is. Uit het programma wordt momenteel uitgerold, maar de opgaves zijn zodanig groot dat extra financiering hier geen kwaad kan. Extra middelen betekent dat we meer huizen kunnen isoleren, mensen geen torenhoge energierekening meer hebben en er comfortabeler bijzitten. Het is voor de lange termijn, het is duurzaam en het is sociaal beleid.
Wij willen kunnen instappen op iets dat, op wat nu al wordt opgezet. Ook willen we middelen toevoegen aan het uitvoeringsprogramma ecologisch beleid. Niet alles uit het programma kan met koppelkansen worden gerealiseerd. Maar de noodzaak om de natuur in Haarlem te vergroten is groot. Door extra middelen toe te kennen kan er een versnelling plaatsvinden. Tot slot zouden wij extra impuls willen geven aan de vergroening van schoolpleinen, zodat binnen de collegeperiode alle schoolpleinen op groen kunnen gaan. De uitvoering zou wat ons betreft wel bij de scholen en de ouders moeten liggen en met eventuele rol van groencoaches. Daarbij zouden we met dit project willen inzetten op samenwerking met Meerbomen.nu. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Smit, OPH. De heer Smit: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Ja, als je zo'n beetje aan het eind van de rit zit dan hoor je leuke dingen. Ik begin natuurlijk wel met onze traumatische ervaring van de verdeling van 12 miljoen aan leuke speeltjes, daar is wel van geleerd en dat is het positieve van dit document. De heer Drost geeft al aan, in het coalitieakkoord staat 16 miljoen en het is wel handig als je daar met de uitgaven wel een beetje op aansluit. Zelfs ik kan dat beamen, onze positie.
Maar wel met de constatering dat die 16 miljoen voor een flink deel structureel is, en daar krijgen we nog straks in 2027 nog wel een probleempje mee. En terecht wordt nu gezegd, de uitgaven nu gedaan gaan worden moeten incidenteel zijn, maar liefst structuurversterkend. En we hebben nu al een paar voorbeelden gehad van uitgaven die gedaan worden die incidenteel genoemd zijn maar structureel zijn, zoals bijvoorbeeld de versterking van de griffie. Gewoon structurele middelen zijn nodig. We moeten dus opletten dat het inderdaad incidenteel is, maar als het kan het effect heeft dat het vervolgens de structuur van de stad versterkt. Mevrouw Çimen zegt heel terecht, en dat beamen wij ook, dat je heel veel kunt programmeren om te gaan doen maar je moet de mensen hebben, en haar boodschap is: doe het in de uitvoering, niet in het beleid. Nou, daar staan wij volledig achter. En als je naar de uitgangspunten kijkt, dan vind ik de bestedingsruimte, die herken ik. Kom daar nog even op terug. En de criteria vind ik, ja, nou, vooruit, maak ze, maar 5 ton. Nee, als er iets van 50 duizend euro de stad geweldig helpt dan doe je 50, of 100. Ik vind: je moet er geen grenzen aan stellen, want de suggestie die je daaraan hebt is dat kleine dingen niet interessant kunnen zijn of kleinere dingen. Ik hoop dat de wethouder dat wil beamen.
Voor ons zou het eigenlijk zo moeten zijn dat je het bedrag niet probeert in één keer bij de Kadernota uit te geven, in welke variant dan ook, de 10, 20, of de 30. Maar dat je je afvraagt: wat kan ik in 2023, ’24, ’25 en ‘26 doen, en laat ik nou nog een stukje in reserve houden want je weet niet of de komende jaarrekeningen ook zo rooskleurig zijn als de afgelopen inclusief ’22, want de situatie in Oekraïne vergt enorme financiële inspanningen van de NAVO-landen. En ook het element hoge energierekening vraagt, ja, we gokken maar misschien 5 miljard, maar het kan uiteindelijk als het tegenvalt toch veel meer zijn, alleen voor Nederland. Dus wees voorzichtig en zorg ervoor dat je niet in één keer, en dat is het pleidooi van OPHaarlem, het bedrag wegzet en iedereen tegen
10
elkaar op gaat bieden voor leuke dingen, want ze zijn er. Ik herken er een aantal, die ga ik niet herhalen, maar daar sta ik ook echt wel achter. Maar wees voorzichtig met het tranchegewijs inzetten van het geld en kijk de komende jaren of het inderdaad zo goed gaat dat je ook in ‘25 en ‘26 inderdaad dat geld hebt om te besteden. Dank u wel, mevrouw de voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik nog eventjes, mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem. Mevrouw Van Zetten: Ja, dank u wel voorzitter. Nou, ik hoor een enorme gretigheid om geld uit te geven en iedereen praat maar over de energieprijzen. Nou, toevallig zakt de prijs voor gas behoorlijk dus alles is eigenlijk dan weer een korte termijn, en dan is het toch nadenken over de lange termijn. Wat Hart voor Haarlem betreft gaan we zoveel mogelijk geld stoppen in de algemene middelen waar we dan als er iets is, als het nodig is, een voorstel krijgen van het college dat het ook transparant en open kan besproken worden in de raad. D66 is … Nou, sorry, we waren altijd, wij als D66 waren altijd tegen het vormen van potjes. Daar was min of meer een eind gemaakt, als ik dit voorstel lees, komt dat weer helemaal terug. Ik hoor mijn buurvrouw er ook alweer praten over subsidiepotjes. Dat is helemaal niet nodig. En u kunt met een behoorlijk voorstel toch wel op de meerderheid van de raad rekenen. Ja.
Hart voor Haarlem was twee jaar geleden al voor een lastenverlichting, daar ben ik het eens met de VVD. Dat, ik vind 100 euro terug is ook al voldoende in plaats van honderden euro's, want dat gaat ‘…’ natuurlijk hier niet trekken in deze gemeenteraad. Wel blijkt nu wel weer dat de verhoging van de ozb totaal onterecht is geweest, en wat dat betreft zou dat voor ons wel gecorrigeerd kunnen worden. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Amand. De heer Amand: Trots, ja, dank u wel, een termijn even. Ik heb een paar, eigenlijk een paar goede zinnen. Laat de Haarlemmers eens meebeslissen over dat geld waar het allemaal heen moet. En dat andere punt is natuurlijk: gaan we nog steeds verder nog met Haarlem en met auto’s pesten? Dat is eigenlijk wat Trots eigenlijk wil horen. De voorzitter: De heer Wiedemeijer, PvdA. De heer Wiedemeijer: Ja, normaal hoor ik Trots altijd over de toiletten, maar daar hoor ik u helemaal niet over. Waar wilt u nog meer openbare toiletten? De voorzitter: De heer Amand. De heer Amand: Mijnheer Wiedemeijer, u let niet op. U heeft het natuurlijk veel te druk om uw fractiegenoten onder de duim te houden, dat snap ik wel. Dus ik heb dat al een paar keer gezegd en mijn collega mijnheer Van den Raadt ook, dus u loopt een beetje achter. Kijkt u de beelden nog even terug, zou ik zeggen. De voorzitter: Dank u wel.
Dit was uw termijn, mijnheer Amand? Dan ga ik, dan heeft iedereen volgens mij in eerste termijn gesproken. En dan ga ik nu het woord geven aan de wethouder. Wethouder Roduner: Ja, dank u wel voorzitter. Nou, fijn dat we dit op deze manier ook met elkaar hebben besproken. Ook vanuit het college fijn om vorige week ook het gesprek te hebben gehad over, nou, dat het ook wel piept en kraakt in de organisatie en ik zie dat ook wel terug in een aantal van uw bijdragen. Als ik de vraag even zelf weer afloop hè, mijn conclusie na deze avond, nou dan volgens mij herkent u de bestedingsruimte. Er zijn een paar partijen die zeggen: het mag wat meer in de reserves hè, zoals Forum, OPHaarlem, maar ook Hart voor Haarlem, en er zijn een aantal partijen die zeggen: nou, kan er niet nog wat meer worden uitgegeven, zoals onder andere de SP. Nou, ik denk, dat is een beetje waar we dan proberen
11
tussenin hebben te zitten. En ik denk ook dat, nou, dat we ongeveer dit bedrag nog proberen koers op te houden. De voorzitter: De heer Smit, OPH. Mijnheer Smit, wilt u even uw … De heer Smit: Ja, dat ging even mis. Mijnheer de wethouder, ik zei niet meer in reserve houden, ik zei alleen: stop het geld in principe in de algemene reserve en kijk ook per jaar wat je nodig hebt, en ga niet te snel te veel uitdelen dat je straks misschien tekortkomt. Dat was mijn suggestie. Wethouder Roduner: Ja, u had het over meer tranchegewijs uitgeven. Dat kan, ik denk dat we moeten opletten dat het nadeel daarvan is dat je heel ad-hoccerig dingen gaat doen, en ik denk dat ik juist voor de consistentie van het beleid en misschien ook wel de doelmatigheid van de uitgaven dat je, nou, dat je niet per jaar start stop dingen wil doen maar dat je ook iets langjarig ook iets meer zekerheid kan geven. Dus ik denk dat dat de balans is die we proberen te gaan zoeken. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van Zetten.
Mevrouw Van Zetten: Ja, ik hoor over ad hoc uitgeven maar u heeft toch gewoon het coalitieakkoord, daar staat, daar zijn toch alle afspraken al gemaakt? Wethouder Roduner: Ja, dus dat is in ieder geval, dat is al in de begroting verwerkt hè, maar we constateren dat aanvullend op wat er in de begroting is verwerkt naar aanleiding van het coalitieakkoord er nog iets van 30 miljoen incidenteel is. En nou, ik denk dat dat de uitdaging wordt om daar ook goede besteding voor te gaan vinden de komende jaren. En dat kan op verschillende manieren hè, dus besteding is een heel breed begrip. De voorzitter: U heeft een vraag van de heer Alberts, Forum voor Democratie. De heer Alberts: Ja, dank u wel voorzitter. Ik hoor de wethouder spreken inderdaad over wat er is benoemd aan besteden en reserveren. Maar ik heb ook lastenverlichting gehoord, zowel bij coalitiepartijen als bij de VVD onder andere. Ik heb niet in de stukken teruggelezen of kunnen kijken naar de opbrengstenkant en of daar een reflectie op kan plaatsvinden. Heeft de wethouder daar iets op te zeggen? De voorzitter: Wethouder. Wethouder Roduner: Ja, ik zie belastingverlaging altijd als een uitgave. Dat maakt het in ieder geval makkelijk vergelijkbaar. Dus dit is onze inkomstenkader, dit is ons, binnen ons, dit is ons financieel kader. En ten opzichte van het financieel kader kun je dan een aantal dingen gaan doen.
Je kunt zeggen: nou, ik geef geld aan beleid ‘…’ die ik heel belangrijk vind, of je zegt: nou, ik geef geld terug aan de burger, zoals dat dan heet, door het verlagen van een aantal belastingen. Dat zie ik als een uitgave, dus volgens mij … Nou, de VVD had het over de afvalstoffenheffing onder andere. Dat zie ik dan als een besteding die de gemeente doet, dat maakt in ieder geval de vergelijkbaarheid heel makkelijk. Dus dat zou dan ook uit die 30 miljoenen moeten komen, want ja, dat gat moet natuurlijk dan ook wel weer ergens gevuld mee worden. Ik denk dat de uitdaging wordt dus om die 30 miljoen de komende jaren op een goede manier uit te geven. Het is geen doel van het college op zich om die 30 miljoen uit te geven. Als er prachtig ideeën bij zijn waarvan we denken: nou, dit moet eigenlijk ook, dan kunnen we altijd kijken of er nog meer ruimte gevonden moet worden voor die prachtige ideeën. Maar als we die prachtige ideeën niet vinden met elkaar dan moeten we ook niet koste wat kost 30 miljoen proberen uit te geven, ik denk dat dat een beetje de nuchtere houding is die het college daarop heeft. Ik ben blij dat de criteria, dus de criteria die proberen dat ook te reflecteren. Ik ben blij dat die erkend worden.
Ik snap dat u zegt: nou als er een prachtig idee is dat 50 duizend euro kost hè, volgens mij GroenLinks en OPHaarlem hebben daar onder andere aandacht voor gevraagd, nou, dan gaan we daar natuurlijk ook serieus naar kijken.
12
Het is niet in beton gegoten, en uiteindelijk, zoals altijd, u krijgt de begroting dan terug en dan kunt dat altijd natuurlijk amenderen als u het er niet mee eens bent. Dus wij zijn ook daar, nou, proberen we ook gewoon verstandig mee om te gaan. Ja, en dan ook nog even naar dus de vraag van D66, ja, kunnen we het uitgeven? Nou, dat is natuurlijk ook wel spannend en ik denk dat daarom ook de criteria proberen zeggen, nou, laten we proberen aan te sluiten bij wat we al doen, laten we hetgene wat we doen, werk met werk maken werd ook wel genoemd, beter doen, goed doen, in plaats van dat we heel veel nieuw beleid gaan optuigen. Nou, dus … OPHaarlem zegt dat ook hè, doe het in de uitvoering en ga niet nieuwe dingen verzinnen met elkaar. En ik denk alles wat ik gehoord heb, dat probeert ook heel erg aan te sluiten bij wat we al doen, ook een aantal dingen, aantal partijen die zeggen: sluit nou vooral ook aan bij wat met het coalitieakkoord in gang is gezet. Kijk of je dat kan versterken of versnellen. Denk dat dat een hele, nou, ik denk dat dat fijn is dat dat ook op die manier wordt gezien. De heer Amand heeft een vraag, geloof ik. De voorzitter: Vraag van de heer Amand. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Eén korte vraag aan de wethouder, u hebt het over werk met werk maken maar heeft u dan zoveel arbeidskrachten over dan? De voorzitter: Wethouder.
Wethouder Roduner: Nee, maar het is … Nou, ik kijk dan voor mijn eigen portefeuille, we zijn bezig met de woningbouw in de stad. Nou, daar biedt, misschien dat je een kans hebt om dat project op een bepaalde manier nog beter te maken, nog toekomstbestendiger, met nog meer waarde voor de stad. Of het nou gaat over de betaalbaarheid of voorzieningen die je daar creëert, dat zijn denk ik … Dan ben je toch al met een project bezig, daar zit een team op, er zit een procesmanager op. Nou, als je dan met een bescheiden bedrag of misschien een groter bedrag het verschil kan maken, dan doe je dat denk ik heel slim. Hoef je niet extra nieuwe mensen aan te gaan nemen. Ik denk, nou, volgens mij de … Ik heb alles genoteerd. U had van één punt tot vijftien punten, dus het wordt nog even zoeken hoe we daar uiteindelijk als college ook chocola van gaan maken. Dus even ook in reflectie op het proces, ik heb u goed gehoord. Wij gaan, wij nemen dit terug, ik zal dit ook met mijn collega’s delen. En dan gaan wij op een gegeven moment de komende maanden ook als college het proces in van de Kadernota maken. Dat betekent dat we naar aanleiding van, nou, de actuele financiële beelden kijken hoe het gaat met de gemeentefinanciën. Is het geld nog beschikbaar, is er meer geld beschikbaar? Dus dat is het algemene financiële kader.
Dan kijk ik op beleidsvelden, waar zitten de meevallers, waar zitten de tegenvallers? Waar piept en kraakt het, wat zijn de signalen vanuit de organisaties? Zijn er bepaalde beleidsvelden die zeggen: nou, ik kom niet uit, of ik heb juist wat over? Nou, dat is het financiële beeld wat wij allemaal bij elkaar gaan nemen. Gaan we dit er ook bij doen. We gaan ook nog kijken naar het IP hè, dus dat is ook nog een behoorlijke opgave. Nou, en dat is uiteindelijk, dat moet zich dan samenvoegen in het voorstel van het college richting Kadernota wat uiteindelijk, nou, hier in de raad wordt besproken en vastgesteld. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van Kessel, VVD. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel voorzitter. Ik vroeg mij af of de wethouder of het college op zoek gaat eigenlijk naar een breed draagvlak in de raad hè, zodat er met eigenlijk alle meningen in de raad ook rekening wordt gehouden, of bent u vooral op zoek naar een voorstel dat gewoon een meerderheid haalt in de gemeenteraad? Daar zit een nuanceverschil tussen. De voorzitter: Wethouder. Wethouder Roduner: Nou, ik denk dat dit in ieder geval beoogd is om in ieder geval te kijken wat u belangrijk vindt hè, en om op die manier ook samen te werken aan waar is een breed draagvlak voor? Ik heb een aantal
13
thema's gehoord die niet alleen door coalitiepartijen zijn genoemd maar ook door oppositiepartijen en ik denk dat we proberen, ja, recht te doen, ook met een voorstel te komen met zo breed mogelijk draagvlak. En ik denk dat dat, nou, dat kunnen we niet garanderen want de verscheidenheid in de gemeenteraad van Haarlem is groot hè, er zijn vijftien partijen met allemaal hun eigen kleur en hun eigen inbreng. Uiteindelijk ligt er ook een coalitieakkoord waar door de meerderheid van de raad vastgesteld, dus dat is toch ook een beetje onze uitgangskader, maar ja, dat is uiteindelijk aan u te beoordelen of hoe u dat voorstel gaat vinden. De voorzitter: De heer Van Kessel, VVD. De heer Van Kessel: Ja, zou u dan ook bereid zijn om in het voorstel wat u gaat doen aan te geven op welke wijze u met de verschillende inbrengen van de verschillende fracties ook rekeningen heeft gehouden, zodat we daar ons in kunnen herkennen? De heer Van Kessel: Dat voelt een beetje een … Dat zou ik best willen doen, maar dat voelt ook een klein beetje schools. Ik heb alles genoteerd, u heeft uw eigen inbreng volgens mij scherp in uw hoofd zitten wat u belangrijk vindt, u had één heel duidelijk punt.
Nou, ik denk dat u gewoon heel snel het in de Kadernota kan zien, is daar, zie ik daar iets van terug? Ik weet niet of we nou echt … Weet je, dan moet ik voor u gaan noteren wat u zelf heeft gezegd en of u dat dan zelf terugvindt. Ik denk dat u dat zelfstandig kan en ik denk niet dat we daar nog een apart tabelletje voor hoeven te maken. Het is ook niet echt zienswijzen waar we nu in zitten. Dus, maar goed, u mag de balans uiteindelijk opmaken bij de Kadernota. Nou, even kijken, nog een aantal specifieke die benoemd zijn hè. VVD heeft nog gezegd: nou, loop nou nog een keer al die belastingen en heffingen langs, langs het kader van de prioriteitstelling. Nou, dat zullen we denk ik ook doen. Niet heel expliciet, maar in principe hebben we beleid dat de heffingen en lasten kostendekkend zijn in de gemeente Haarlem, dat gaat over leges, dat gaat over heffingen, dat gaat over specifieke dienstverlening. Nou, u heeft daar in ieder geval een voorstel voor gedaan om één heffing te verlagen. GroenLinks heeft nog specifiek aandacht gevraagd voor de Innovatieprijs hè, dus de 5 ton. Nou, dat zullen we meenemen. Ik denk dat het goed is dat we herkenbaar maken wat er uiteindelijk met die bijdrage ook gebeurd is. Ja, nou, dat was het eigenlijk. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk even rond of er in tweede termijn vragen zijn. De heer Trompetter, Actiepartij.
De heer Trompetter: Ja, dank u wel voorzitter. ‘…’ eentje, maar die was ik vergeten. Wat vindt de wethouder ervan om niet tot 2025 die uitgaven te plannen maar een jaar erbij omdat we ook de jaarrekening van dat jaar met deze raad gaan maken, en het is misschien meer mogelijk om zeg maar dan ook het geld kwijt te kunnen? En de andere vraag is meer een idee nu het over belasting gaat, er wordt nu ozb geheven op fietsenstallingen. En het beperkt, en het is wel een dingetje wat het een beetje moeilijk maakt met die fietsenstallingen dus misschien is dat ook wel een mogelijkheid, dank u. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk nog even verder of er vragen zijn in tweede termijn. Mevrouw van Zetten, Hart voor Haarlem. Mevrouw Van Zetten: Nog één ding benadrukken, ik ben wel heel erg voor een structurele oplossing voor het Frans Hals Museum. Dus als u toch met geld gaat smijten, heeft dat voor mij de hoogste prioriteit. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk nog even voor een laatste keer. De heer Linder is ook aangeschoven, maar die reageert niet. Oké, dan gaan we naar de beantwoording van de wethouder. Wethouder Roduner: Ja, dus nou ja, volgens mij het Frans Hals Museum en de ozb op fietsenstallingen is in de reprise aan het lijstje toegevoegd. En ook ten aanzien van de jaarschijven, ik denk dat we daar ook gewoon
14
pragmatisch mee omgaan. Dus we hebben mogelijkheid in de begroting om het geld wat meer uit te smeren. Ik denk niet dat we eindeloos over ons graf heen moeten regeren, maar ik denk wel als het verstandig is om het beleid wat meer uit te smeren omdat dat, nou ja, dat dat niet meer beter weggezet kan worden bij partners in de stad, dan zullen we dat niet nalaten. De voorzitter: Oké, dank u wel. Nou, dan kunnen we nu gaan kijken … Sorry? Ja. Dan denk ik dat de drie vragen die er waren over bestedingsruimte, de criteria en de beleidsvelden voldoende besproken zijn en ook beantwoord. Het stuk gaat niet naar de raad, het is op verzoek van het college geagendeerd. Dus nou, het is hierbij voldoende besproken en ik dank de wethouder voor zijn komst naar de commissie. Dank u wel. 6.
Opinienota mogelijkheden voor een islamitische begraafplaats met eeuwigdurend grafrecht in Haarlem (JW) De voorzitter: Dan gaan we nu verder met agendapunt 6. Ben iets door de tijd gelopen, maar we gaan gewoon snel verder. Ondertussen heb ik ook gezien dat er op de tribune heel veel mensen zijn aangeschoven, voor zover ik u nog niet welkom had geheten, bij dezen. Het agendastuk gaat over de opinienota mogelijkheden voor een islamitische begraafplaats met eeuwigdurend grafrecht in Haarlem. In deze nota vraagt het college aan de commissie bestuur om een uitspraak te doen over de vraag welke rol de gemeente moet innemen op de vraag die de Islamitische Raad Haarlem stelt met betrekking tot het realiseren van een islamitische begraafplaats in het Haarlemse buitengebied. Doelstelling van bespreken van dit stuk: het college vraagt de commissie haar voorkeur uit te spreken voor een van de varianten. En er zijn dus drie varianten. 1, actief planologisch mee te werken aan het mogelijk maken van een begraafplaats met eeuwigdurend grafrecht in het Haarlemse buitengebied, 2, niet actief mee te werken maar dit onderwerp agenderen in een regionaal zorgportefeuillehoudersoverleg om te bezien of een geschikte locatie buiten de gemeentegrenzen kan worden gevonden, en 3, niet mee te werken aan een begraafplaats in het buitengebied.
Voordat we overgaan naar de behandeling van dit agendapunt, en inmiddels sluit portefeuillehouder aan, welkom burgemeester, gaan we eventjes naar een inspreker en dat is de heer Kose. En als het goed is, is hij aanwezig. Ja. Welkom. U mag hier recht tegenover die stoel plaatsnemen. Die is ook ingelogd, ja. En welkom bij het inspreken, u krijgt 3 minuten de tijd om in te spreken en daarna, ik zal zo'n, voordat de tijd bijna om is bij u aangeven dat uw tijd bijna om is en dat u dan kunt afronden. En daarna zijn de commissieleden in de gelegenheid om u nog wat vragen te stellen ter verduidelijking. Gaat uw gang, mijnheer Kose. De heer Kose: Ja. Nou, dank u wel. De Islamitische Raad Haarlem heeft namens alle moskeeën in Haarlem een verzoek ingediend voor een eigen islamitische begraafplaats met eeuwigdurend grafrust. Waarom is dit zo belangrijk? Voor de moslims is de dood niet minder belangrijk dan het leven. Ook hier zijn rituelen en richtlijnen voor. Theologisch gezien mag je iemand die is begraven dan ook niet meer uitgraven in verband met respect voor de overledenen. Momenteel hebben we in Haarlem alleen de mogelijkheid om een graf telkens met 10 of 20 jaar te verlengen. Dus wat ook een financiële druk zet op de nakomelingen van de overledenen. Wordt dit niet betaald, dan worden ze uitgegraven. Dit is dus niet wenselijk.
Iedere moslim wil graag voor zijn of haar eigen begrafeniskosten opdraaien en niet aan de toekomstige generaties doorgeven. Sinds de komst van de gastarbeiders zijn we inmiddels 60 jaar verder. Momenteel leven er vierde en soms wel vijfde generatie kinderen in Nederland. Nederland, waar zij zijn geboren, getogen en ook heel graag begraven willen worden, om zo de cirkel rond te hebben, om zo een compleet binding te hebben met Haarlem, met Nederland. En niet in een vergeten land. Het is een belangrijke traditie in de islam om begraafplaatsen regelmatig op te zoeken en te onderhouden. Dit wordt natuurlijk erg moeilijk als er verre afstanden tussen zitten. Daarom is ook de wens van de samenleving om hier op locatie begraven te kunnen worden. Dit is een grote behoefte van de islamitische gemeenschap van Haarlem, wat bijna 10 procent vertegenwoordigend is van deze stad. Nu moeten mensen noodgedwongen uitwijken naar elders in het land, waar het al gauw vol zit. Vanwege de grote vraag en het beperkte aanbod, zie Almere of Zuidlaren, die zitten al vol of bijna vol. Of naar ander alternatief, naar het buitenland, wat niet wenselijk is bij de huidige Nederlandse moslims, zoals boven