Transcript commissie Samenleving d d 5 maart 2026

Is het college bereid om onafhankelijke cliëntondersteuning herkenbaar of bekender te maken? Dank u wel De voorzitter: Dank u wel, voor uw bijdrage. Anders nog iemand uit de kant van de commissie? Dat kan, zeker. Ga uw gang.

16

Mevrouw El Bluny: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde alleen maar toevoegen dat we verschillende mensen hebben gesproken die wel tevreden waren over de stijgende lijn waar Buurts inzit, veel gestructureerder zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan hebben we denk ik zo iedereen gehad. Gaan we naar de wethouder, aan u. Wethouder Van Loenen: Dank u, voorzitter. En dank ook voor alle vragen en ook de insprekers voor hun bijdrage. Even kijken. Het zijn verschillende onderwerpen. Ik ga ze toch proberen enigszins gestructureerd te beantwoorden. Misschien even om te beginnen over de mantelzorgers. We hebben daar ook laatst al wat langer over doorgesproken. Gaan we ook nog overigens in een nieuwe setting van de gemeenteraad nog over door met Tandem, een technische sessie, over welke mantelzorgondersteuning er is. Maar daar zijn ook al een aantal opmerkingen gemaakt die we weer meenemen, zoals de jonge mantelzorgers, die ook eerder genoemd nu ook weer zijn door D66. Het verschil wordt wel altijd duidelijk gemaakt, maar ik kan me ook voorstellen dat het soms verwarring oplevert. Dat is nog best ingewikkeld. Ik hoor heel veel vragen over de pgb's. Volgens mij staat dat juist expliciet uitgelegd ook in die bijlage die we hebben meegestuurd met de reactie op het advies van de Participatieraad.

Daar hebben we ook overigens nog een apart gesprek over gehad met de Participatieraad voordat we die bijlage stuurden. Omdat we hadden gezien dat er best wel wat vragen omtrent de procedure leefden. En ik denk ook wat de insprekers ook aangaven, is dat in 2024 een herbeoordeling heeft plaatsgevonden. En dat er sindsdien wel degelijk ook nog dingen gewijzigd zijn in de het beoordelingstraject. In 2024 zagen we namelijk ook die passage van onze Beroep- en bezwaarcommissie en er is een uitspraak geweest van de Centrale Raad van Beroep over de Jeugdwet. Dat ging weliswaar niet over de Wmo aan onze kant, om het even zo te zeggen, maar hadden we wel zoiets van misschien toch even goed kijken wat dat betekent. En daarom is er uiteindelijk dus een aanpassing geweest, is er gezegd: wij als gemeente gaan actief onze vergewisplicht invullen. En uiteindelijk ook nemen wij het besluit als gemeente of als college. En daarmee heb je wat meer het uiteen trekken van dat proces. Dat heeft geleid vanaf 2024 en verder en er is het een en ander veranderd na die tijd. Niet omdat dat dus moest of dat er een uitspraak lag, maar wel omdat we dachten: volgens mij kan dat beter. Volgens mij hebben we er ook een beter gevoel over, denk ik. Dan hebben we toch meer die verantwoordelijkheid bij ons neergelegd. Die onafhankelijke cliëntondersteuning.

Daar hebben we ook al vaak over gehad in deze commissie van hoe maak je dat nu ook vaker en beter bekend? Ik vind het ook heel spijtig om te horen van een van de insprekers dat dat niet is medegedeeld dat dat je daar gebruik van kunt maken. Want we zien wel daar ook, dat hebben we ook gezien in alle andere rapportages, een stijgende lijn in hoe bekend dat is. En het is juist ook de procedure, omdat als mensen een melding doen om dat nog te vertellen. Het staat op de website, het wordt in het gesprek en ook in verschillende folders toegelicht. Maar het blijft nog best wel taai merk je toch uiteindelijk elke keer weer. We hebben elke keer geprobeerd om dat te vergroten, die bekendheid ervan. En hier ook vaak over gehad. Het lukt wel, maar je zou het nog wel wat meer willen en dat blijft nog wel best een ingewikkeld punt, maar er zitten dus verschillende momenten in dat proces waarin dat gebeurt. Alleen het is dus heel spijtig om te horen dat dat dus niet altijd is gebeurd, zoals de inspreker in ieder geval aan ons mee gaf. Het ging ook een tijdje of een aantal keer over de duur van de pgb's. Die is niet meer voor onbepaalde tijd en dan kom je toch wel een beetje in een dilemma. Want uiteindelijk is ervoor gekozen om het een duur van twee jaar daarbij te hanteren. En ik snap dat het enerzijds leidt tot stress. Dat snap ik, dat is ook best ingewikkeld.

Aan de andere kant wil je iedereen hetzelfde behandelen en zeg je ook: we willen vooral dat de ondersteuning passend is, zoals Partij van de Arbeid ook zei. Dat is ook het uitgangspunt. Er kan ook namelijk iets veranderen, dat er meer uren nodig zijn of dat er ook andere ontwikkelingen zijn die meer passend zijn. En het lastige is enerzijds, denk ik, dat het voor sommige mensen tot stress leidt. En anderzijds dat het juist ook wel onze plicht is om mensen met enige regelmaat te zien. Want je wil weten of die ondersteuning nog steeds de juiste is.

17

De voorzitter: Ik was op zoek naar een punt. Mevrouw Scholten, ga uw gang. Mevrouw Scholten: Dank u wel. Alle mensen gelijk behandelen gaat niet, want niet iedereen is gelijk. Dus soms moet je ook iets passend doen aan de voorkant misschien. En misschien is het een idee om zo'n beoordelingsgesprek of zo'n herbeoordeling dan anders te benoemen. U heeft recht op zorg, want u heeft erkend levenslang en levensbreed problemen. We willen wel graag tussendoor evalueren om te kijken of er iets nodig is. Door een term als herbeoordeling maak je mensen nodeloos zenuwachtig. De voorzitter: Wethouder. Wethouder Van Loenen: Ik denk, in 2024 was wel echt sprake van herbeoordeling, maar ik kan … Ik snap wat u zegt en ik denk dat het ook goed is om daarnaar te kijken, hoe dat wordt gecommuniceerd. En ook misschien wel in hoeverre dat ook al misschien wat breder kan worden ingezet, ook met die onafhankelijke cliëntondersteuner. Volgens mij is het goed om daar nogmaals naar te kijken, want ik snap, die woorden die zijn ook belangrijk. En ik weet niet hoe dat nu na twee jaar gaat, maar ik denk wel dat het goed is dat we nog even met elkaar bekijken hoe zien die teksten eruit? Hoe komt het over en kunnen we daar nog iets anders in betekenen? Volgens mij is dat een hele goede suggestie en gaan we dat checken. De voorzitter: Zetten we dat als toezegging, denk ik. Dan hebben we twee interrupties.

Allereerst van mevrouw Hamer. Mevrouw Hamer: Dank u wel, voorzitter. Ik sluit me daarbij aan, dan wel een andere benoeming over die herbeoordeling, want dat is heel erg zwaar. En mijn punt van aandacht is dan ook nog herbeoordeling een zware benoeming en dan ook nog één keer per halfjaar. Daar heb ik vraagtekens bij waarom dan één keer per half jaar. Kan dat dan ook niet ruimer? De voorzitter: Wethouder, aan u. Wethouder Van Loenen: De pgb’s is voor twee jaar. Dat is de duur van de pgb. Daar geldt het voor. Wel nog een andere goede suggestie die ik heb gehoord. De voorzitter: Ik laat u graag even uw antwoord afmaken. Vooruit, we zijn ook door de spreektijd heen, dus dat wordt lastig. Maak uw antwoord even af en dan gaan we naar de volgende interruptie. Wethouder Van Loenen: Wat ik ook een goede suggestie vond en ik denk dat we daar nog even goed naar moeten kijken van in hoeverre zijn nou onze Wmo-mensen, -medewerkers goed getraind op LVB-problematiek of het gesprek voeren met mensen met LVB? En daar is aandacht voor. Dat weet ik, want daar heb ik het ook vaak over gehad. Ook met onze ambtelijke organisatie. Er zijn ook contacten overigens met het LVB-netwerk daarover, maar ik denk dat het wel goed is dat we dat ook nog een keer goed checken. Overigens was de suggestie van mevrouw Scholten om ook allemaal zo'n soort training te doen, is misschien ook best wel interessant.

Zou kunnen, weet ik niet. Misschien ook aan de nieuwe gemeenteraad overigens. Maar is misschien helemaal niet zo gek om dat eens te doen. Daar zouden we naar kunnen kijken, maar die neem ik ook. Dat is misschien ook goed om nog eens even een keer te checken. We zijn daarmee bezig, maar misschien wel goed om daar nog eens extra aandacht voor te hebben. De voorzitter: We gaan naar de volgende interruptie. Mevrouw De Valk.

18

Mevrouw De Valk: Dank, voorzitter. En als oud Wmo-indicatiesteller wil ik ook de voorstellen van mevrouw Scholten echt onderschrijven, want je ziet echt hoeveel stress het oplevert bij de doelgroep. En dat het toch goed is om daar een aanpassing op te verrichten. Daarbij wil ik ook aangeven, vanwege ook de vele stress wat het oplevert zo'n herindicatiestelling. Wat ik ook hoor van één jaar en niet twee jaar. Is dat het heel erg kan schelen ook om sowieso een overbruggingsindicatie of dat er tenminste ook nog dan gekeken kan worden naar een indicatie met terugwerkende kracht. De voorzitter: Rondt u af? Mevrouw De Valk: Als blijkt uit de praktijk van dat het echt noodzakelijk en rechtmatig is. De voorzitter: Dat wordt ter kennisname aangenomen, akkoord. Gaat u verder met uw beantwoording. Was u klaar met de termijn? Ja. Even kijken. Mevrouw Scholten in 5 seconden. Ga uw gang. Ik time, dat weet u. Mevrouw Scholten: Volgens mij begreep ik net van de inspreker dat hij zijn verlenging maar voor één jaar heeft. De voorzitter: Nog een seconde over. Mevrouw Verhagen, dat kan ook nog, 15 seconden. Ga uw gang. Mevrouw Verhagen: Ik heb nog geen antwoord gekregen op de vraag of de wethouder ook ziet dat de vraag het aanbod als het ware stuurt, dus er geen onafhankelijkheid is van de indicatie en de latere zorg in de organisatie.

En daarom ook gevraagd waarom het CIZ niet? De voorzitter: Mevrouw Bastiaans ook nog. Ga uw gang. Mevrouw Bastiaans: Dank u wel. We hadden ook nog een vraag over het opvangen van signalen. Nu heeft de Participatieraad dingen uitgevraagd. Maar wij hadden een vraag van hoe kun je toch als gemeente zelf beter die signalen opvangen en ook wat ga je er dan mee doen? Dank u wel. De voorzitter: Anders nog iemand in deze finale tweede termijn? Zeker. Niet? Gaan we naar de wethouder voor haar tweede termijn. Wethouder Van Loenen: Volgens mij is dat … Even over die verlenging en die duur. Dat is ook de opmerking van de Participatieraad en waarop wij ook als college hebben geantwoord, dat wij dat ook onwenselijk vinden om hele korte verlengingen of overbruggingen te hebben. Dat is nu wat je vaak hebt gezien, denk ik in 2024 met die herbeoordeling of die heb ik ook vaak langs zien komen bij verschillende kwesties. Dan is dat voor korte tijd om een soort van definitieve besluit af te wachten. Maar hebben wij ook als college, zijn wij het eens met de Participatieraad dat dat heel stressvol is en ook contraproductief. Dat we dat liever niet hebben. Dat je je houdt aan die langere termijn, zodat je niet continu bezig bent en die pgb-indicatie is twee jaar. Helemaal eens. Volgens mij zijn we het daar ook over eens en hebben we dat ook in het antwoord gezegd. Even kijken.

Dan nog over de klachten en de signalen. Dat is ook altijd nog wel ... Je denkt dat je dat goed hebt geregeld, maar dat is nog best wel ingewikkeld, zo zie je maar. Hoewel ik denk het aantal signalen wat de Participatieraad heeft gekregen ook nog wel relatief beperkt is, eerlijk gezegd. Want er worden uitgebreide cliëntonderzoeken gedaan. Die zie je ook allemaal terug. Je ziet ook alles terug, alle klachten die zijn ingediend of het nu bij ons is of bij Buurts bijvoorbeeld. Die zien wij ook allemaal weer terug in de overzichten. En we hebben in principe ook met de Participatieraad de afspraak, ook als zij signalen zien of horen, dat ze dat met ons delen. Ik heb ook elke maand overleg met een smal deel van de Participatieraad en dan hebben we het

19

daar ook heel vaak over. Zien we dan alles? Dat is dan de vraag, want je weet ook niet helemaal de klacht of het ongenoegen wat blijkt uit de Participatieraadexercitie. Je weet ook niet helemaal of die ook bekend waren of dat dezelfde situaties zijn als die wij in de verslagen hebben staan. Dat is nog best ingewikkeld, maar je kunt altijd of de gemeente bellen of Buurts. Er is een hele klachtenprocedure. Dat ligt ook allemaal vast hoe je daarmee omgaat. Ook in verschillende leidraden en handboeken. En we hebben, als het echt in het uiterste geval, de beroeps- en bezwaarprocedures, maar ik hoop toch wel dat we daarmee veel signalen binnenkrijgen. En ik denk ook als je kijkt naar hoe wij ook de signalen van de Participatieraad hebben beantwoord, dan zie je ook dat sommige dingen herkennen we ook wel en sommige dingen minder, ook omdat het een klein aantal is. Het is ook een soort kleine steekproef die zij hebben opgehaald. Even kijken. Volgens mij mis ik alleen nog de beantwoording op mevrouw Verhagen. Ik zit even te denken. Help mij even, mevrouw Verhagen. Mevrouw Verhagen: Het mag van de wethouder. De voorzitter: Ik zal vast plaats gaan maken. Wethouder Van Loenen: Ik had het niet helemaal scherp meer. De voorzitter: Vooruit, mevrouw Verhagen, kom aan. Mevrouw Verhagen: Het gaat om de onafhankelijkheid van de indicatiestelling en het aanbod.

De voorzitter: De wethouder weet wat ze moet antwoorden. Wethouder. Wethouder Van Loenen: Daar begon ik mijn hele termijn mee. Dat hebben we ook enigszins aangepast door die actievere rol van de gemeente in die … Rond die vergewisplicht en ook het besluit wat bij ons is terechtgekomen. Daar hebben we veel meer geprobeerd om wat meer onze rol duidelijker daarin te maken. En ik denk dat dat ook helpt, want het is ook onze verantwoordelijkheid. Wat ik net ook zei, dat is toch een beter uitgangspunt, denk ik, dan dat we eerst hadden. De voorzitter: Goed, dat was het antwoord. Dan hebben we zo deze beide punten voldoende besproken. Sluiting De voorzitter: En dan komen we bij een redelijk bijzonder moment, namelijk dat we deze commissie bijna gaan eindigen. Maar ik wil nog eerst wel nog even iets zeggen. Namelijk een groot compliment aan u, want in deze afgelopen vier jaar hebben we toch als Commissie Samenleving al heel erg wat laten zien. Namelijk dat we, ondanks verschillen in partijen en hoe er gedacht wordt, toch ook goed samen kunnen werken. Kijk maar naar wat we in het A-dossier samen hebben bereikt. Maar ook dat we hele heftige situaties hier langs hebben gekregen. Kijk maar naar wat we net hebben gehoord, maar ook naar bijvoorbeeld de sessies met ouders over jeugd. Die staan mij nog altijd heel erg goed bij. En dat hebben we toch maar mooi samen gedaan.

En dat samen dat doen we hier zo, doet u met mij, maar dat doen we ook hier zo samen met mijn commissiegriffier, met uw commissiegriffier. En zonder haar inzet de afgelopen vier jaar, hadden we dit denk ik zeker niet kunnen doen. En op een gegeven moment spraken we elkaar ongeveer dagelijks toen we het over het Adossier hadden. En dat was altijd gezellig. Ging altijd goed. Was altijd leuk. Ondanks dat ze mij te verduren had. Toch met af en toe een iets andere wijze van denken dan de standaardnorm. Daar hebben we ook wel weer goed over kunnen lachen, maar altijd voor uw commissie, hebben we daar samen altijd alles voor gedaan. En jij hebt er uiteindelijk voor gezorgd dat iedereen in deze commissie zijn of haar werk kon doen.

20

Melanie, dank je wel voor de afgelopen vier jaar. Dat had je niet verwacht en deze ook niet, want ik heb een klein cadeautje gekocht voor je. Een mooi Haarlems boek voor jou. Dank je wel. Dat vond ik niet meer dan passend. Mevrouw Scholten: Dan mag ik namens de commissie, zonder spreektijd, ook nog wat doen. De voorzitter: Dat mag. Mevrouw Scholten: Beste Eloy, ik mag, vind ik heel leuk, namens de hele commissie even het woord tot je richten. We hebben jou de afgelopen vier jaar uitgebreid mee mogen maken als onze commissievoorzitter, samen met Melanie overigens. Hartstikke bedankt, ook Melanie. En dat heb je met verve gedaan. Vind ik ook zelf echt. En ik hoop dat iedereen het met me eens is. Je hebt humor, je bent flexibel. Ik merkte dat vanavond ook weer, als er dan even nog met een inspreker iets een beetje anders geregeld moet worden, omdat het anders niet zo lekker past. Dan sta je daar meteen voor open en dan regel je dat ook gelijk. Je bent flexibel, je hebt humor. En ik hoop dat je dat de komende vier jaar weer mag doen, want dat lijkt ons, denk ik, best wel een goed idee. Dus stel je weer verkiesbaar en dank je wel voor deze vier jaar. De voorzitter: Dank jullie wel. En dan voor het laatst, dan sluiten we bij deze, deze commissievergadering. Dank jullie wel.

21