Transcript Commissie Samenleving 5 juni 2025

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE SAMENLEVING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 5 juni 2025 1.

Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Dames en heren, nu hoort u mij wel. Ik heet u van harte welkom bij de vergadering van de Commissie Samenleving op deze vijfde dag in juni. Van harte welkom iedereen hier in de zaal, die meekijkt vanuit huis of een andere locatie en uiteraard ook iedereen op de publieke tribune. Wij hebben berichten van verhindering ontvangen van mevrouw Moedt, de heer Van Trotsenburg en de heer Beukema. Zij zullen niet aanwezig zijn vandaag. Iemand anders nog berichten van verhindering die zij willen melden? Nee. Mevrouw Bastiaans: De heer Visser is onderweg, die staat vast in het verkeer. De voorzitter: Pardon, mevrouw Bastiaans wil graag het woord voeren. Er schijnt iemand van de PvdA afwezig te zijn. Mevrouw Bastiaans, vertel. Mevrouw Bastiaans: De heer Visser is onderweg. De voorzitter: Uitstekend. Dan gaan we nu eerst weer even schorsen, want ik zie dat er nog iets misgaat met de techniek. Dames en heren, u kent mij als zeer flexibel. We doen het zonder, maar dat vraagt wel wat van u. Dat wil namelijk zeggen dat als u naar mijn mening uw punt niet kort genoeg maakt, dat ik u keihard ga afkappen. Zullen we dat zo afspreken? Dan doen we het zonder spreektijden, maar wel op deze wijze. Dus een te lang verhaal betekent gewoon Schluss. Ja, allemaal eens? Mooi, gaan we dat zo doen. Zeker weten. Goed, voor in uw agenda, de bijeenkomsten ...

Dames en heren, daar begint het al. De bijeenkomsten en sessies voor in uw agenda. Daar gaan zo meteen twee intekenlijsten rond. Eentje gaat over de informatieve sessie over huwelijksdwang en achterlating. Die gaat plaatsvinden op 24 juni. Naast mijzelf heeft zich nog een iemand aangemeld en ik hoop van harte dat we daar nog meer aanmeldingen voor kunnen krijgen. Dus als u nog niet op de lijst staat, vult u uw naam even in en wees daarbij. En dan een beetje lastminute, op vrijdag 6 juni hebben we een bezoek van college en raadsleden van de gemeente Den Helder. Zij zijn hier om 10:30 uur in de Refter, worden welkom geheten. Hebben vervolgens een presentatie of iets dergelijks en sluiten af met lunch. Kunt u ook bij aanwezig zijn. Ja, zeker. Daarom zeg ik: heel lastminute. Dus als u nog geen lunchafspraak had in uw agenda, dan kan die er zomaar in.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Punt 2, het vaststellen van de agenda. Kan de agenda conform worden vastgesteld of heeft u op- of aanmerkingen? Nee, mooi. Doen we dat. Dan agenderingsverzoeken. Er is een agenderingsverzoek van GroenLinks Haarlem binnengekomen over de voorlichtingsbrief voor 18-jarigen en de artikel 32-vragen die beantwoord zijn. Dat verzoek is al toegelicht in het agenderingsverzoek. Is er nog behoefte aan nadere toelichting? Mevrouw Hamzad, ga uw gang. Mevrouw Hamzad: Nee, voorzitter. De voorzitter: Daar houd ik van, dat is dat tempo wat ik toch graag zie. Gaan we kijken naar de commissie. Is er voldoende steun om dit te gaan behandelen? Ja, dat is voldoende, mooi. Dan komt dat een volgende keer op de agenda. Gaan we kijken wanneer.

1

3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Gaan we naar punt 3, mededelingen van de commissieleden en wethouders. Zijn er vanuit de kant van de commissie mededelingen? Nee. Wethouder, mededelingen? Nee, ook niet.

4.

Mededelingen over gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden De voorzitter: Punt 4 dan, de mededeling over de gemeenschappelijke regelingen en samenwerkingsverbanden. Wethouder? Ook niet.

5.

Agenda komende vergadering(en), Jaarplanning en Actielijst De voorzitter: Gaan we door naar agendapunt 5, de agenda voor de komende vergadering(en), jaarplanning en actielijst. Wij bespreken in ieder geval het collegebesluit van maatschappelijke opvang wonen eerst, Housing First ook wel. En de voortgangsrapportage diversiteit en inclusie. Dat zijn de twee die we bespreken. Zijn er verder vanuit de kant van de commissie opmerkingen over de jaarplanning en actielijst? Nee. Houden we keurig elke maand hierbij, hoor. Dat u dat maar weet.

6.

Transcript Commissie Samenleving 8 mei 2025 De voorzitter: Opmerkingen over het transcript, punt 6? Ook niet, mooi.

7.

Ontwerpbegroting 2026 Participatiebedrijf Zuid-Kennemerland (Spaarne Werkt) 7.1 Concept jaarrekening 2024 Participatiebedrijf Zuid-Kennemerland (Spaarne Werkt) De voorzitter: Gaan we naar punt 7, de ontwerpbegroting van het Participatiebedrijf Spaarne Werkt. Punt 7 en 7.1 mag u in uw bijdrage samen behandelen. Aan het einde van de behandeling lopen we de punten over de zienswijze en de advisering daarover samen nog even na. Mochten er opmerkingen zijn, gaan we proberen de griffier en ik samen om deze zo veel mogelijk op te schrijven. Wie kan ik als eerste het woord geven? Mevrouw Van de Sanden, namens de VVD. Ga uw gang. Mevrouw Van de Sanden: Bedankt, voorzitter. Spaarne Werkt. De VVD hecht veel waarde aan het Participatiebedrijf Zuid-Kennemerland Spaarne Werkt. De VVD is echter wel kritisch op het financiële beleid van Spaarne Werkt en de zeer hoge kosten die gemaakt worden voor vast personeel, terwijl het aantal cliënten die Spaarne Werkt nu heeft en gaat krijgen behoorlijk gedaald is. Spaarne Werkt heeft de taakstelling voor de formatie niet gehaald en de VVD vindt dit zorgelijk. We vragen aan wethouder hoe ze op korte termijn wel aan de taakstelling te kunnen gaan voldoen. Spaarne Werkt geeft reeds aan maatregelen te hebben getroffen, echter vindt de VVD dat dit in een te laag tempo gaat en er nu nog te veel kosten zijn.

De VVD vraagt om echt bedrijfsmatig te gaan denken en dit in concrete acties om te zetten. Het transitieplan is daarin nu niet voldoende. Het Participatiebedrijf is nu zo kostbaar geworden, dat dadelijk thuiszitten goedkoper is en dat kan echt niet de bedoeling zijn. De VVD vraagt de wethouder om het Participatiebedrijf Spaarne Werkt nu ook echt aan te sturen als een bedrijf. En tot slot, de VVD vindt de kringloopwinkel Snuffelmug zeer positief bijdragen aan de participatie en aan duurzaamheid. Het zijn mooie initiatieven. Echter zijn ook hier de kosten heel hoog. En de VVD weet dat bijvoorbeeld Zolder023 wel zelfstandig kan bestaan, onlangs ook zelfs een bouwmaterialenkringloop succesvol heeft geopend. Dus de tip is meer, kunnen we daar gaan kijken hoe Zolder023 het wel lukt om rendabel te zijn. Dat is de bijdrage voor de VVD.

2

De voorzitter: Uitstekend, dank u wel. De heer El Aichi, namens het CDA. Ga uw gang. De heer El Aichi: Dank u wel, voorzitter. Wat opvalt in deze begroting is dat Spaarne Werkt midden in een transitie zit. De organisatie moet afbouwen, hervormen en tegelijkertijd blijven voldoen aan haar wettelijke taak, het bieden van beschut werk. Dat is een complex proces en het bestuur van Spaarne Werkt toont daarin daadkracht, maar het is duidelijk dat de financiële realiteit knelt. Een tekort van 1,7 miljoen euro in 2026 is fors. Voor Haarlem betekent dit een tekort van 1,45 miljoen, waarvan op dit moment nog bijna 500.000 euro niet is gedekt. Voorzitter, ik heb twee aandachtspunten die ik hier nadrukkelijk onder de aandacht wil brengen. De financiële onzekerheid. Wij nemen nu een begroting aan waarin nog geen rekening is gehouden met investeringen of besparingen die voortkomen uit de lopende scenario onderzoeken. Kan het college de raad tussentijds informeren zodra daarover meer bekend is? De structurele onder financiering vanuit het Rijk, daar maken we ons ook zorgen over als raad. Het is denk ik handig om te blijven aandringen op lobby recht in Den Haag, samen met andere regiogemeenten, om de structurele compensatie te krijgen voor beschut werk. Voorzitter, samengevat: Spaarne Werkt doet belangrijk werkt.

De richting van de transitie is begrijpelijk, maar we moeten alert blijven op de scenario's en sociale gevolgen. Wij geven een positieve zienswijze op deze begroting, maar wel met een paar duidelijke kanttekeningen, zoals ik zojuist heb genoemd. Dank u wel. De voorzitter: Uitstekend, dank u wel. De heer Trompetter, ga uw gang. De heer Trompetter: Dank u wel, voorzitter. Dank aan Spaarne Werkt voor deze begroting. Het financieringstekort door de Rijksbezuinigingen is bekend. Dat is al jaren zo. De voorrechten op geld is nog met veel onzekerheden omgeven. Er zijn nog te nemen besluiten over huisvesting en werksoorten en deze kunnen de begroting nog wijzigen. Spaarne Werkt zal toch nog even door moeten. Dus mijn fractie heeft geen zienswijze op de begroting, want dat is allemaal bekend. Wel verwacht mijn fractie dat de commissie actief wordt geïnformeerd als de begroting materieel wijzigt. Voorzitter, mijn fractie in met het onttrekken van de gelden die in de reserve Spaarne Werkt zit om het tekort over 2024 aan te vullen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wie dan? Ja. Mevrouw Lammertse, ga uw gang. Mevrouw Lammertse: Dank u wel, voorzitter. Het jaarverslag en ook de begroting schetsen in financiële zin niet echt een rooskleurig beeld.

Het is duidelijk dat er sprake is van een structureel financieringstekort, wat binnenkort ook niet meer uit de eigen reserves gedekt kan worden. We zien ook dat er hard gewerkt wordt aan een transitie naar deze financieel duurzamere toekomst en dat dat een harde dobber is. We denken dat het goed is dat er ingezet wordt op werkvormen waarbij er minder afhankelijkheid is van externe inhuur. Goed dat er gekeken wordt naar de overheadkosten, zeker waar die opvallend hoog zijn vergeleken met bijvoorbeeld andere kringloopwinkels, zoals de VVD ook benoemde. En waar dat mogelijk en passend is, zou kunnen worden gekeken of detachering, waar het resultaat wel positief is, misschien een oplossing kan bieden. Maar tegelijkertijd vinden wij dat de maatschappelijke impact van Spaarne Werkt, meer welzijn, gezondheid, mee kunnen doen en bouwen aan een eigen toekomst, dat is een groot goed. Al is het lastig om die voordelen uit te drukken in financiële termen. Wij vinden het vooral heel belangrijk dat Spaarne Werkt, werkt. Dat er voldoende verschillende opties zijn en dat er voor iedere instromer een fijne, passende werkplek gevonden kan worden. En dat er ook nog eens flink bijgedragen wordt aan duurzaamheid en circulariteit vinden wij natuurlijk een enorm pluspunt. Kortom, laten we oppassen dat er niet zoveel wordt afgebouwd hierin dat we het spreekwoordelijke kind met het badwater weggooien.

Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Özogul, ga uw gang.

3

Mevrouw Özogul: Dank u wel, voorzitter. Spaarne Werkt, het voormalige Paswerk, is een sociale werkvoorziening. Het is geen gewoon commercieel bedrijf en we kunnen ook als raad niet zo kijken naar dit bedrijf. Al jaren wordt er vanuit het Rijk bezuinigd op sociale werkvoorzieningen in het hele land, ook in Haarlem bij ons. En al jaren hebben we een begroting waarin tekorten komen en waarbij Spaarne Werkt zijn eigen broek probeert op te houden en daar mogen we trots op zijn. Er werken Haarlemmers die op deze manier mee kunnen doen in de maatschappij, die iets kunnen betekenen en ook daar voldoening uit halen. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van de Sanden. Ga uw gang. Mevrouw Van de Sanden: Dank u wel, voorzitter. Ik wil de SP erop wijzen, natuurlijk is het belangrijk dat er een Participatiebedrijf is en dat het niet zo is als een gewoon bedrijf, maar als je kijkt naar de cijfers. Er waren eerder 1.500 cliënten en 118 fte's nodig aan overhead en nu gaat dat naar 350 cliënten en zijn er 95 fte nodig. Dat is echt uit verhouding. Dat is eigenlijk onze zorg. Mevrouw Özogul: Als we kijken naar de populatie van het werkvoorzieningsbedrijf. De mensen die uit konden stromen, die zijn inmiddels uitgestroomd. Dat wat overblijft dat zijn toch de wat moeilijk bemiddelbare of in ieder geval niet meer bemiddelbare mensen.

Dus ik kan me voorstellen dat daar inderdaad meer fte voor nodig is. De voorzitter: Ga uw gang. Mevrouw Van de Sanden: Wat ik ervan begrepen heb van de presentatie die wij gehad hebben, zijn dat mensen die niet een beschutte baan hebben, maar gewoon in dienst zijn van Spaarne Werkt. En dan kan er wel gewoon gekeken worden, net als een ander bedrijf, of er werk is, of er gereorganiseerd moet worden of anderszins. Mevrouw Özogul: Volgens mij is er de afgelopen jaren meer dan genoeg gekeken en gereorganiseerd, naar mijn weten. En Spaarne Werkt doet voor ons natuurlijk ook participatiewerk. En nu, wat ik begrepen heb, zelfs voor onze scholieren die dreigen uit te vallen of die iets nodig hebben in de zin van dagbesteding of iets anders. Dus Spaarne Werkt doet wat mij betreft genoeg werk. En er is genoeg gereorganiseerd. Nu ga ik even verder. De voorzitter: U heeft, denk ik, toch nog één interruptie. Dat mag nog. Mevrouw Van de Sanden: Laatste keer. De verhouding is echt buitenproportioneel. Als je van 1.500 cliënten naar 350 cliënten gaat en je kan nog geen 10 procent bezuinigen, dan is dat echt niet in verhouding. De voorzitter: Ik denk dat uw punt duidelijk is, dat heeft u al een paar keer gemaakt. Mevrouw Özogul. Mevrouw Özogul: Dat is inderdaad uw punt. Ik weet in ieder geval dat er meer dan genoeg gereorganiseerd is.

En dat zij capabel genoeg zijn om daar opnieuw naar te kijken en als het nodig is om dat ook te doen. Maar op een gegeven moment is het ook genoeg, lijkt mij. Ik ga verder. Wat betreft de zienswijze heb ik eigenlijk niet veel te vertellen. Wel dat het een sociale werkvoorziening is. En dat wij als gemeente natuurlijk ook de plicht hebben om daaraan mee te betalen, wanneer blijkt dat het echt niet door Spaarne Werkt te voldoen is. Dus wat dat betreft heeft de wethouder onze steun als dat nodig is. En het tweede deel, de transitie, de afdelingen of in ieder geval de bedrijven die we nu, zoals post, grafisch, al die andere afdelingen, die dan uiteindelijk ophouden. Waar ik me zorgen om maak, zijn de mensen die nu bijvoorbeeld bij het postdeel zaten of het

4

grafische deel. Als dat stopt, moeten ze naar een ander deel. En er blijft natuurlijk altijd een handjevol mensen die echt niet mee kunnen of verder kunnen. En waar ik bang voor ben, is dat ze steeds van de ene afdeling naar de andere en naar de andere. We hebben toch te maken met een groep die heel moeilijk aan nieuwe dingen kunnen wennen, die problemen hebben in psychische of andere sociale aspecten. Dus ik vroeg me af of dat gecoördineerd wordt, of dat in de gaten gehouden wordt en wat ik me daarvan mag voorstellen. De voorzitter: Dank u wel. Ga uw gang. Mevrouw De Valk: Dank, voorzitter. D66 begrijpt dat verandering nodig is, maar maakt zich wel echt zorgen over de plannen die Spaarne Werkt tot nu toe heeft gepresenteerd. Het tempo ligt hoog, de begroting is niet sluitend en de afstand van veel verschillende bedrijfsactiviteiten roept bij ons serieuze vraag op. Tegelijkertijd ontbreken nog belangrijke onderdelen. Diverse businesscases moeten nog worden uitgewerkt en het jongerenprogramma dat nu al niet naar behoren functioneert, is onderwerp van nader onderzoek. Dit biedt weinig houvast. En voorzitter, D66 vindt het essentieel dat we oog houden voor de doelgroep, de mens achter de cijfers en plannen. Daarom kunnen we ons ook aansluiten bij het verhaal van SP.

We vragen daarom ook de wethouder: hoe wordt geborgd dat deze mensen goede en passende begeleiding blijven krijgen? Zeker nu het aanbod flink krimpt, terwijl deze groep zich kenmerkt door een grote diversiteit aan talenten, beperkingen en ondersteuningsbehoeften. De voorzitter: Dank u wel. Wie wil dan nog het woord? De heer Visser van de Partij van de Arbeid. Ga uw gang. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. Spaarne Werkt is voor de Partij van de Arbeid ontzettend waardevol, want het biedt een sociaal vangnet, geeft mensen met afstand tot de arbeidsmarkt kans op arbeid en verdient daarom ook onze steun. De PvdA gelooft in het belang van echt werk, zeker ook voor kwetsbare mensen die iets meer begeleiding en ondersteuning nodig hebben. Tegelijkertijd maken we ons grote zorgen om de financiële gezondheid van Spaarne Werkt. Het is goed dat er een transitieplan ligt, maar zoals mijn collega net al zei, er blijven een hoop risico's en zorgen over. We vragen ons vooral wat dit betekent voor continuïteit. Kunnen alle huidige medewerkers en cliënten in de toekomst nog wel terecht? We mogen niet hebben dat mensen tussen wal en schip terechtkomen en dat werk van de een op de andere dag wegbezuinigd kan worden. Ook de gevolgen van mogelijke bezuinigingen vinden we zorgelijk.

Als er minder geld is, bestaat het risico dat er minder werkplekken zijn of dat de kwaliteit van de begeleiding vermindert. Volgens het transitieplan moet er een balans worden gevonden tussen wat het beste is voor de doelgroep en wat financieel kan. En wij willen goede aandacht voor die risico's. Een formele zienswijze hebben wij vooralsnog niet, omdat dat wij eerst dit transitieplan een kans willen geven. Wel willen we als PvdA benadrukken dat de meest kwetsbaren moeten kunnen blijven rekenen op Spaarne Werkt. Wij staan pal voor het investeren in duurzaam en zinvol werk en scholing, zodat mensen niet alleen een baan hebben, maar ook een volwaardig bestaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Scholten, ga uw gang. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik heb hem aan. Spaarne Werkt zit echt in de problemen en blijft tekorten houden. We hebben het al een paar keer gehoord. Er is onder financiering vanuit het Rijk. Er is minder aanbod van personeel door de gevolgen van de Participatiewet en het ziet er nu naar uit al een tijdje dat het aanbod voor jongeren ook onder druk komt te staan. We vragen ons af wat dat dan weer betekent voor de aanpak voortijdig schoolverlaters, die we vanavond ook op de agenda hebben staan. Want Spaarne Werkt doet daar behoorlijk goede dingen in, zeker met hun grafische tak.

De Ripper is een bijzonder goed voorbeeld uit het verleden, die helaas afgesloten is, waar heel veel effect mee is bereikt. Voor de wethouder.

5

Wat kunnen we doen om te zorgen dat Spaarne Werkt echt werk kan maken voor jongeren zonder startkwalificatie? En deelt zij ons idee dat het aanbod voor jongeren erg karig lijkt te worden? We vragen ons ook nog steeds af wat er nu precies gaat gebeuren met de mensen van het fietsdepot. Krijgen die inderdaad een plek bij ons? Want zij doen hartstikke nuttig werk. En dat geldt natuurlijk ook voor de fietsparkeervoorzieningen. En voorzitter, we vragen ons ook af hoe de wethouder kijkt naar het aanbod van passend werk voor mensen met een afstand. Als alles karig wordt en Spaarne Werkt steeds verder moet snijden. Op een gegeven moment is er geen passend werk meer voor mensen. Moet iedereen dan hetzelfde gaan doen? Hoe ziet de wethouder dat? En hoe kunnen we dan het recht op passend werk, dat recht dat hebben mensen die een afstand tot de arbeidsmarkt hebben, hoe we dat kunnen borgen dat recht op passend werk? En dan als laatste, wat ons betreft heeft Spaarne Werkt zelf vooral recht op rust op dit moment. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Anders nog, commissieleden die nog het woord willen voeren in deze eerste termijn? Nee. Ja, toch. Mevrouw Otten. Mevrouw Otten: Spaarne Werkt draagt op een belangrijke wijze bij aan participatie en we moeten er zuinig op zijn. Het aantal fte ten opzichte van de klanten is enorm hoog en daar zal echt nogmaals naar gekeken moeten worden.

Ik wil de wethouder dan ook vragen wat het plan is om daar toch nog een keer kritisch naar te kijken. En de bedrijfsvoering zal zakelijker moeten. En natuurlijk moet de overheid meebetalen, maar we moeten wel kritisch blijven. En op dit moment mis ik nog hoe Spaarne Werkt hun eigen begroting op orde gaat krijgen. De voorzitter: Dank u wel. Dan zag ik net niemand meer die nog het woord wil voeren in de eerste termijn. Gaan we naar de wethouder. Wethouder. Wethouder Van Loenen: Dank u, voorzitter. En dank voor alle vragen. Daaruit blijkt ook natuurlijk maar weer de betrokkenheid van iedereen bij Spaarne werkt, al 100 jaar dit jaar, 100 jarig jubileum, verjaardag dit jaar. En hopelijk ook nog 100 jaar te gaan. En dat is natuurlijk best wel een uitdaging en ik denk dat u dat allemaal heel erg goed heeft kunnen lezen en ook bij de sessie heeft gehoord. Het is natuurlijk nogal een uitdaging in deze tijd waarin, u heeft het ook al een aantal keer gememoreerd, de financiering vanuit het Rijk achterblijft, maar ook tegelijkertijd er steeds minder mensen in de doelgroep zitten, ook vanwege de Participatiewet van een aantal jaren terug. Kortom, een behoorlijke uitdaging. Waarbij we ook nog te maken hebben met zeer kwetsbare mensen en we dus niet zomaar als een bedrijf deze organisatie kunnen aansturen. Kortom, een behoorlijke uitdaging.

En ik denk dat al veel dingen gezegd zijn van wat er aan zorgen is. En misschien kan ik even kort iets toelichten over hoe het er nu uitziet. Er waren een aantal vragen over overhead, formatie, et cetera. De taakstelling van ging over 2024 qua formatie, die ligt in 2025 wel gewoon op schema. Dus dat is bijgetrokken. Dat trekt bij in ieder geval. Er wordt nu gewerkt aan een formatieplan. Dus dat is eigenlijk ook een reorganisatie van ook bijvoorbeeld die overhead. Dus er zal ook minder uiteindelijk personeel komen. Vooral dus eigenlijk in het management en meer de stafafdelingen. En eigenlijk is de intentie om zo veel mogelijk mensen op de werkvloer te houden. Want ik denk dat dat ook is wat de SP zegt. Het lastige is dat de doelgroep beschut ook echt wel een zwaardere begeleidingsbehoefte heeft dan bijvoorbeeld de groep die er 10 jaar geleden was of 15 jaar geleden was. Dat is natuurlijk inherent aan de beleidswijziging die door het Rijk is ingevoerd, maar daar hebben we wel mee te dealen. En ik denk dat het wel heel erg belangrijk is dat er juist die goede begeleiding is. Dus het is niet zo eenvoudig om dat af te schalen en dat maakt hem denk ik ook ingewikkeld die uitdaging, hoe je omgaat met krimp. Dat formatieplan dat wordt opgeleverd en de reorganisatie is dus eigenlijk in die zin gaande. Ook zijn we natuurlijk nog bezig met de businesscase.

Daar werd ook een paar keer aan gerefereerd. Daar gaan we in het najaar, want dat was volgens mij ook de vraag

6

van het CDA, daar komen we in het najaar ook bij u op terug. Want wij hebben ze ook nog niet gezien als bestuur. Hopelijk zijn ze zo rond de zomer klaar. Dan gaan we kijken wat we daarmee kunnen doen. En dat gaat inderdaad bijvoorbeeld over die kringloop, kleding en kringloop. Daar zitten allerlei scenario's in. Wat kun je daar nu mee doen om daar bijvoorbeeld de kosten te drukken? Dus daar zullen allerlei scenario’s voorbijkomen, die hier ook al even werden genoemd. Maar ook daar is ook wel een belang voor gemeente Haarlem, namelijk in de hele keten van recycling speelt de Snuffel mug en ook alles wat eromheen zit, het sorteren van kleding, alles wat daar wordt ingeleverd, speelt echt een hele belangrijke rol. Dus we moeten dat ook integraal benaderen. Een ander punt daarbij is ook het werk voor jongeren en daar werd ook al even aan gerefereerd. De Ripper hebben we inderdaad afgesloten. Gelukkig is de kloosterkeuken er nog wel, fantastisch mooi ook verbouwd niet al te lang geleden en ook een hele mooie plek om te leren en te werken voor jongeren. Dus ik denk niet dat het als zodanig heel erg wordt afgekalfd, maar helemaal eens dat het een hele belangrijke voorziening is, juist in deze tijd. En dat dat dus ook een aandachtspunt is.

Als je gaat kijken naar de toekomst van Spaarne Werkt, wat zijn nou ook hele interessante bedrijfssoorten inhoudelijk voor mensen om zich te ontwikkelen? En het gaat dus verder eigenlijk dan alleen de bedrijfsmatige. De voorzitter: Punt. Mevrouw Scholten, een interruptie. Ga uw gang. Mevrouw Scholten: Daar ben ik het overigens van ganser harte mee eens. Maar de kloosterkeuken deed natuurlijk vroeger werk met mensen die uit de psychiatrie kwamen en de Ripper dan voor jongeren. Dus in die zin zie ik het toch een beetje als een verschraling nog steeds van het aanbod dat we hebben. Ik weet niet voorzitter, of de wethouder daar ook zo naar kijkt of dat zij daar heel anders over denkt. De voorzitter: Dat weet ik ook niet. Dat gaan we horen. Wethouder, hoe denkt u daarover? Wethouder Van Loenen: Dat denk ik eigenlijk toch niet helemaal. We hebben wel weer, als je het bijvoorbeeld over psychische problematiek hebt, hebben ook weer allerlei andere projecten in de tussentijd erbij gekregen. Niet specifiek voor jongeren, maar wel speciaal voor mensen met bijvoorbeeld een psychische uitdaging, psychische ziekte, waarbij bijvoorbeeld wordt geconstateerd dat werken juist heel erg heilzaam werkt. Maar daar zijn ook weer andere dingen dus bijgekomen. Dus dat is denk ik een beetje zoeken naar evenwicht, maar het is best een uitdagend veld. Dat ben ik helemaal met u eens.

Er werd ook even gevraagd: wat dan met de mensen die misschien op een andere werksoort moeten werken of is er nog wel genoeg continuïteit van werkzaamheden? Iedereen mag gewoon blijven werken bij Spaarne werkt, uit de doelgroep. Bijvoorbeeld, want die werd ook genoemd, de post, de businesspost. Daar is mensen ook de mogelijkheid gegeven om of mee te gaan naar de plek waar naartoe het werd uitbesteed of op een andere werksoort bij Spaarne Werkt. Veel mensen zijn meegegaan en zijn eigenlijk blijven doen wat ze altijd al deden. Maar je kunt dus ook iets anders doen binnen Spaarne Werkt. Dus het is heel erg belangrijk om daar heel erg zorgvuldig mee om te gaan. En ik denk dus dat het ook heel erg belangrijk is om te benadrukken dat er altijd bij Spaarne Werkt een plek zal zijn voor deze mensen. Het fietsdepot geldt eigenlijk hetzelfde voor. Daar is ook de keuze geweest om te detacheren of om iets anders te gaan doen binnen Spaarne Werkt. Ik denk alleen wel wat de realiteit is, uiteindelijk zullen we wel mensen nodig hebben die ook bij Spaarne Werkt blijven en op een andere bedrijfssoort gaan werken, wat anders hebben we nog steeds te veel inhuur nodig, bijvoorbeeld bij de Snuffelmug, waar dat aan de hand is. Dus het is zoeken naar het juiste evenwicht. Er is uiteindelijk gewoon een plek en daar moet inderdaad heel erg goed mee om worden gegaan.

En daarom is er natuurlijk ook heel erg voor overleg natuurlijk met de mensen zelf en ook met de or, dat zoals dat hoort. De voorzitter: Een interruptie van mevrouw Özogul.

7

Mevrouw Özogul: Mijn vraag ging meer om het feit, stel dat iemand dan voor het grafische kiest, dan gaat dat weer dicht. Dat je steeds een laddertje naar omlaag gaat. En juist voor deze mensen is dat heel lastig. Wethouder Van Loenen: Ja, helemaal eens. Daarom is het denk ik ook goed dat nu in het transitieplan eigenlijk voor langere tijd duidelijk is waar de komende jaren afgebouwd gaat worden. En wat ook heel duidelijk is, denk ik, wat er dus wel blijft. Dus helemaal eens. Voor sommige mensen werkt het juist goed om af en toe te veranderen en soms is dat pittig in het begin, maar vinden mensen het toch heel erg leuk. Ook als ik bij Spaarne Werkt ben, hoor ik dat ook wel vaak terug. De mensen bijvoorbeeld die ook de Secret portemonneetje maken. Dat zijn eigenlijk juist de mensen, de pasjeshouders die zij maken, dat zijn eigenlijk mensen die het juist heel erg leuk vinden dat ze eigenlijk in die omgeving juist weer elke keer iets anders doen. Dus het verschilt per persoon en ik denk dat er heel erg goed moet worden gekeken naar wat inderdaad iemand graag zou willen doen. En te voorkomen, want dat ben ik helemaal met u eens, dat dat je jaar na jaar ergens anders op zou moeten werken. Maar ik denk dus dat het daarom ook belangrijk is dat we wat langer vooruitkijken naar die transitie. De voorzitter: U heeft nog een interruptie van mevrouw De Valk.

Mevrouw De Valk: Ik wil daar eigenlijk ook een beetje aansluiten inderdaad op de vraag van de SP. Want ook mijn vraag die sluit er best wel veel op aan, want het is natuurlijk ook wel een doelgroep die natuurlijk niet altijd de meest flexibele doelgroep is. En zeker de ene na de andere verandering hebben ze gewoon meegemaakt. Want dit is wel een doelgroep die echt jaren natuurlijk bij Spaarne Werkt zit of misschien wel van Paswerk komt. En wij maken ons echt zorgen of dat deze mensen ook wel genoeg rust kunnen krijgen of ze genoeg de begeleiding of de ondersteuning kunnen krijgen om daadwerkelijk ook hun recht op werk te kunnen vervullen. De voorzitter: Dat is een opmerking naar de wethouder. Een beetje korter, dan zal ik u niet onderbreken. Wethouder, dat geldt ook voor u trouwens, dat u ook wat korter. Dan gaan we een beetje sneller. Wethouder Van Loenen: Daar hoeft u dus eigenlijk zich geen zorgen over te maken. Zoals ik zei, staat dat centraal in deze transitie. Iedereen bij Spaarne Werkt weet heel erg goed hoe om te gaan uiteraard met het personeel van Spaarne Werkt. En ik heb ook met enige regelmaat ook zelf een gesprek met de or. Ik krijg ook geen enkel signaal dat zij zich gepasseerd voelen of dat het te snel gaat of wat dan ook.

We moeten het zorgvuldig doen, maar daar is ook echt alle ruimte voor en dat is ook wat het anders maakt, zoals we ook al eerder hebben geconstateerd, dan een normaal bedrijf. En dat is denk ik ook waarom dat nodig is. Dat is iets wat mijn aandacht heeft en ik hoor van u terug, volgens mij, dat het ook uw aandacht heeft. Dus dat zal ik ook weer mee terugnemen naar het bestuur van Spaarne Werkt. Eens even kijken. Dan ook nog volgens mij de vraag over de lobby en het Rijk. Dat is inderdaad iets waar we natuurlijk met smart op wachten. Gaat het Rijk nog wat meer leveren? Daar leek het wel op, maar daar zien we dan toch ook weer niet heel erg veel van terug. Met de val van het kabinet zal dat misschien nog wel ingewikkelder worden, maar het heeft wel onze continue aandacht. Ook via Cedris, de belangenbehartiger namens alle sociale werkplaatsen of werkontwikkelbedrijven, zoals we het nu noemen, in Nederland. En er zitten dus ook transitiegelden nog in de pijplijn. En dat is ook de vraag die het CDA stelde: hoe zit dat met de investeringen? Er zijn dus ook nog impulsbudgetten die we kunnen inzetten daarvoor. Maar dan moeten we iets duidelijker nog hebben waar gaan we op investeren? Omdat we ook nog die businesscases hebben waar we op wachten. Dus al met al, volgens mij hoor ik dat u zich ook zorgen maakt uiteraard. Dat doen we allemaal.

We moeten heel zorgvuldig kijken hoe we dit verder brengen. Ook zeker gezien de doelgroep die er werkt. Maar we gaan hier elkaar denk ik nog vaker over spreken, ook zeker in het najaar als we nog iets verder zijn met de transitie.

8

De voorzitter: Dat denk ik ook dat we hier nog wel wat op door zullen praten. Dat is een hele ruime beantwoording vanuit de kant van de wethouder. Nog een korte tweede termijn. De heer Trompetter. De heer Trompetter: Dank u wel, voorzitter. Ik had nog gevraagd als de begroting wijzigt of we daar dan een actieve kennisgeving van krijgen. De voorzitter: Anders nog iemand? Nee. Wethouder, wilt u daar nog op reageren? Dat mag. Wethouder Van Loenen: Ik zit even te puzzelen op hoe we dat precies doen. We komen sowieso in het najaar terug. Ik heb hier ook altijd de gelegenheid om nog iets tussentijds te melden, dus ik denk dat we even moeten kijken hoe dat zit. De voorzitter: Gaan we doen. Wethouder Van Loenen: Dan kijk ik even naar wat precies de vraag is, want ik kan hier moeilijk elke maand een soort update geven, maar soms zou dat aanleiding kunnen zijn om u daarover te informeren, maar we moeten even zoeken wat dan. De voorzitter: We zoeken daar een manier in. In ieder geval komt er voldoende informatie naar de commissie toe. Dan gaan we naar afronding van deze twee punten. Zowel de ontwerpbegroting als de jaarrekening. De commissiegriffier heeft driftig meegeschreven met uw bijdrages en heeft geen aanvullende zienswijze gehoord. Dus gaan we even kort de punten langs. Even kijken. De zienswijze voor de ontwerpbegroting zoals die voorligt, die is daarmee akkoord? Ja.

Als er nu niemand ineens heel erg opschiet, dan ga ik ervan uit. U adviseert dan ook positief met betrekking tot deze ontwerpbegroting. U bent akkoord met de zienswijze op de conceptjaarrekening. En u adviseert positief ten aanzien van het onttrekken van het tekort van 974.000 euro uit de algemene reserve. Ja? Mooi, dank. Dan nog even het laatste punt. Hoe kunnen deze stukken door naar de raad? Hamerstuk of bespreekpunt? Hamerstuk neem ik aan. Ja, dacht ik, gaan we doen. Pardon? Welke? De jaarrekening of de begroting? De begroting, dan doen we de ene als hamerstuk, de andere als hamerstuk met stemverklaring? Lijkt me goed. Mooi. Doen we dat zo. Helemaal goed, fijn. 8.

Collegebesluit Bijdrage aan Sociaal Impact Fonds Regio Haarlem De voorzitter: Gaan we door naar punt 8, de bijdrage aan het Sociaal Impact Fonds. Pardon? Ik was nog bezig, maar dat is een bijzondere mate van enthousiasme op dit punt. Ik wilde namelijk u er nog even op wijzen dat er door Jouw Haarlem technische vragen gesteld zijn. Maar als u dan heel enthousiast het punt wil voeren, zolang u het kort houdt, ga uw gang, de heer Trompetter. De heer Trompetter: Dank, voorzitter en dank aan het college voor dit stuk en voortvarende uitwerking van dit fonds. Uiteraard steunt mijn fractie dit fonds van harte en is akkoord met de initiële investeringen die daarvoor nodig zijn. En we hopen dat het in ieder geval goed van start gaat en een goed vervolg. Dank u wel. De voorzitter: Kijk, dat is lekker kort. Houden we van. Mevrouw Scholten, ga uw gang. Mevrouw Scholten: Ik kan ook op zich lekker kort. Ik heb technische vragen daarover gesteld, omdat ik in mijn hoofd merkte dat ik steeds op zoek ging naar hoe kan Spaarne Werkt nu met dat Sociaal Impact Fonds en hoe kunnen we dat nu slim combineren? Maar ja, ik weet het niet. Misschien weet de wethouder het.

9

De voorzitter: Ik ben heel benieuwd wat op die vraag het antwoord is. De heer Visser van de PvdA, ga uw gang. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. De PvdA is positief over de bijdrage aan het Sociaal Impact Fonds. We vinden het belangrijk dat de gemeente actief meewerkt aan het creëren van werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. We steunen dit voorstel, omdat het gaat om een lening en geen subsidie. Het geld komt dus uiteindelijk terug en kan ook opnieuw worden ingezet voor ondernemers die sociaal willen ondernemen. Is een slimme en duurzame manier van investeren. Wel vinden we het belangrijk dat de gemeente goed blijft controleren of het geld echt op de juiste plek terechtkomt. De voorwaarden zijn daarbij belangrijk en we gaan ervan uit dat het college daar scherp op blijft toezien. De voorzitter: Dank u wel. Wie dan? Mevrouw El Bluny, ga uw gang. Mevrouw El Bluny: Dank u wel, voorzitter. Ik wil graag aansluiten bij mijn collega van de PvdA. Dank u wel. De voorzitter: Uitstekend. Dank u wel. Anders? De heer Van der Vliet. De heer Van der Vliet: Dank u wel, voorzitter. De VVD is positief waar het de richting van het voorstel opgaat. Een investering in werkgelegenheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt via ondernemerschap spreekt ons enorm aan.

Het is goed dat we niet alleen kijken naar subsidies, maar echt inzetten op duurzame financiering voor bedrijven die maatschappelijke en economische waarde creëren. Het revolverende karakter van het fonds, waarbij investeringen terugkomen en opnieuw ingezet worden, vinden wij als VVD een sterk uitgangspunt. Ook de samenwerking met private investeerders past goed bij onze visie op het benutten van maatschappelijke ondernemingszin. En als dit fonds bovendien ondernemers helpt om banen te creëren, dan snijdt het mes aan twee kanten. Minder uitkeringen, meer kansen en meer zelfredzaamheid. Totaal in de liberale lijn. Tegelijkertijd investeren we wel veel geld van de Haarlemmers, terwijl de slagingskans van dit fonds op dit moment nog niet voldoende is aangetoond. Daarom een tweetal vragen voor de wethouder. We investeren in eerste instantie ruim 2 miljoen euro. Wat de VVD betreft moet er meer duidelijkheid komen over de risico's en hoe die worden beheerst. Wethouder, wat gebeurt er met ondernemers die hun lening niet kunnen terugbetalen? Lopen we als gemeente dan het volledige risico? En wat als het fonds niet van de grond komt of niet voldoende schaal haalt, wat gebeurt er dan met het geïnvesteerde geld? Voor zover mijn bijdrage. De voorzitter: Dank u wel. Wie dan? Ga uw gang, mevrouw De Valk. Nee, ik bepaal. Dus ga uw gang. Mevrouw De Valk: Dank, voorzitter.

D66 is blij dat Haarlem zich stevig inzet voor sociale ondernemingen. Het voorgestelde bedrag van 2 miljoen is een belangrijke eerste stap die echt impact kan maken. We hopen bovendien dat dit initiatief ook een uitnodiging is voor andere gemeenten in de regio Zuid-Kennemerland en IJmond. Niet alleen om deel te nemen aan de impactcoalitie, maar ook om daadwerkelijk te investeren en te participeren in het fonds. Want alleen samen kunnen we echt het verschil maken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ga uw gang, mevrouw Hartman. Mevrouw Hartman: Dank u wel, voorzitter. Wij kijken eigenlijk met grote zorgen naar dit voorstel. We zien een gemeente die denkt bankier te moeten spelen met publiek geld, terwijl de risico's groot zijn en garanties ontbreken. Het Sociaal Impact Fonds is in feite een risicovol investeringsvehikel. Gemeenschapsgeld wordt gestoken in ondernemingen waar de markt eigenlijk geen vertrouwen in heeft. Waarom moeten wij miljoenen

10

euro's aan belastinggeld steken in projecten die geen harde garantie bieden op rendement of zelfs maar op behoud van inleg? De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Trompetter. De heer Trompetter: Dank u wel, voorzitter. Mevrouw Hartman heeft u ook kunnen lezen dat er sprake is van marktfalen op dit punt in het stuk? Mevrouw Hartman: Dat zal ongetwijfeld zo zijn, maar houd het dan helemaal publiek. Want nu krijgen we het slechtste van twee werelden, waarin straks de baten voor de private sector zijn en de verliezen voor de belastingbetaler. Dat lijkt ons onverantwoord. De voorzitter: Gaat u verder. Mevrouw Hartman: Waarom moeten wij miljoenen euro's aan belastinggeld steken in projecten die geen harde garantie bieden op rendement of zelfs maar op behoud van inleg? Waarom nu nieuwe risico's aangaan? Focus eerst liever even op bestaande zaken, zoals Spaarne Werkt. Want in de markt geldt, als je een slecht plan hebt, krijg je geen geld. Met dit fonds krijg je dus het slechtste van twee werelden. De baten zijn voor de private sector, de verliezen voor de belastingbetaler. Dat is onverantwoord. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: En u dank voor uw bijdrage. Ga uw gang. De heer Procee: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn iets optimistischer dan het Forum voor Democratie. We zien dit als een mooie kans dat de gemeente hier een slinger aan wil geven.

En dit fonds zal hopelijk inderdaad tot veel goeds leiden. De voorzitter: Dank u wel. De heer El Aichi, ga uw gang. De heer El Aichi: Dank je we wel, voorzitter. Kort, voorzitter. Wij vinden het een goed onderbouwd voorstel, dat de moeite waard is om als raad kritisch, maar te volgen, maar ook zeker te ondersteunen. Dank u wel. De voorzitter: En u ook dank. Dan hebben we geloof ik zo iedereen gehad. Wethouder. Nee, toch mevrouw Özogul, ga uw gang. Mevrouw Özogul: Een hele grote groep Haarlemmers die op dit moment niet aan het werk zijn, worden hiermee geholpen. Wij hopen dat dat iets succesvol wordt. De voorzitter: Dank u wel. Wethouder, dan is het aan u. Weinig vragen, dus dat kan ook lekker kort. Wethouder Van Loenen: Ik denk dat ik heel kort kan zijn. Fijn om te horen dat er zoveel positiviteit is over dit voorstel. Het is natuurlijk behoorlijk nieuw, ook als eerste regio gaan we dit doen. Als het dan natuurlijk allemaal lukt. Ik denk goed dat we de eerste stap nemen als gemeente Haarlem. En nu is het inderdaad zaak om andere investeerders te vinden. En dat is ook meteen een antwoord op de vraag over de risico's. In het vervolg gaan we natuurlijk nog verder nog in, dat was een vraag van de VVD, op de risico's. Onze Treasury Commissie zit daar ook bovenop, maar in het geheel is het genomen dat straks de risico's ook worden gedragen door het hele fonds.

En dus niet alleen door de gemeente Haarlem. Maar er is natuurlijk een behoorlijk lang proces voorafgaand aan het toekennen van zo’n lening aan een ondernemer. Dus je kunt natuurlijk op allerlei manieren die risico's heel erg beperken. Dat zien we eigenlijk ook in de voorbeelden zoals

11

die in Rotterdam de afgelopen jaren zich hebben voorgedaan. Er was ook een vraag van de VVD over onvoldoende schaal. Stel dat je dat niet haalt, wat dan? Dat is eigenlijk ook wat we in dit stuk zetten. Wij zetten nu de eerste stap, maar echt voordat we onze daadwerkelijke inleg doen, dan moet het een bepaalde omvang hebben en anders doen wij dat niet. Dus daar komen we ook op terug. Er staan ook een aantal voorwaarden in. De eerste is overigens ook aantoonbaar marktfalen. Daar hebben we echt zojuist eigenlijk het rapport van ontvangen en daaruit blijkt dat er inderdaad sprake is van marktfalen. En ik denk ook dat we het ook meer ook moeten zien dat maatschappelijk rendement, zoals de SP op het eind ook zei, dat is echt veel breder en ook soms moeilijk te meten, ook in echt geld uit te drukken, maar dat maatschappelijk rendement is een ontzettend mooi extra doel. Waarbij inderdaad, soms maakt dat onze bancaire sector wat huiverig, maar ik denk dat wij daar als gemeente en als maatschappij wel een stuk beter van kunnen worden. En dat is natuurlijk de intentie van dit fonds. De voorzitter: Mooi. Dank u wel. Dan denk ik niet dat er nog behoefte aan een tweede termijn. Klopt, fijn. Een hamerstuk? Ik denk het wel. Er kan altijd een aantekening gemaakt worden dat u tegen bent. Dus dan kunt u gewoon aan de griffie melden. Dan komt het in de annotatie. Mooi. 9.

Jaarverslag en Jaarrekening 2024 De voorzitter: Gaan we door naar punt 9, het jaarverslag en de jaarrekening. Toch altijd wel een uniek moment, waarin u als commissie in staat wordt gesteld om de wethouder te bevragen op alle details die u maar kunt bedenken over de jaarrekening en het jaarverslag. We gaan even zoeken waar wethouder Van Leeuwen is en dan kunnen we zo beginnen. Goed, gaan we door naar dus het punt 9, jaarverslag en jaarrekening. De jaarstukken over 2024 bespreken we in alle commissies en ook in de Commissie Samenleving. En wie mag ik als eerste het woord geven? Mevrouw Van de Sanden, ga uw gang. Mevrouw Van de Sanden: Bedankt, voorzitter. De jaarstukken. De VVD ziet goede zaken bij het terugkijken naar 2024. Echter zijn er ook een aantal punten van zorg voor de VVD. Het aantal bijstandsuitkeringen blijft hoog. Er zitten 3.200 mensen thuis. En juist in deze tijd is het onbegrijpelijk. Haarlemse bedrijven zitten te springen om personeel. In de zorg kan ik uit eigen ervaring zeggen, wordt keihard gewerkt en er zijn grote tekorten bij het personeel. Welk plan heeft de wethouder om van die 3.200 mensen die nu thuiszitten wel werk te maken? Er is namelijk werk. Een ander punt waar de VVD zich zorgen over maakt, is het grote aantal mantelzorgers dat aangeeft te zwaar belast te zijn, 18 procent. Het streefgetal zou lager moeten zijn dan 12 procent.

De organisatie Tandem, daar zijn een klein deel van de mantelzorgers ingeschreven. Heel mooi, doen ook supergoed werk, maar wat gaat de wethouder eraan doen om het aantal overbelaste mantelzorgers te verminderen en lager te krijgen dan 12 procent? De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Visser van de ChristenUnie. Zet u uw microfoon uit. Ja, uitstekend. De heer Visser: Ik ben heel blij. Ik hoor de VVD echt teksten zeggen die ik zo'n beetje jaarlijks zeg. Dan is het toch een schot voor open doel? Wil de VVD meedoen met een initiatief van CDA en ChristenUnie om het mantelzorgcompliment terug te introduceren in Haarlem? De voorzitter: Mevrouw Van de Sanden. Mevrouw Van de Sanden: Omdat ik hier nog maar net natuurlijk deelneem in deze commissie, wil ik daar wel even met jou over praten en over nadenken.

12

De voorzitter: Met jou, ho wacht even. Dat is de heer Visser van de ChristenUnie. En zet u uw microfoon weer uit. De heer Visser: Ik ben heel blij met deze frisse inbreng vanuit de VVD, want we delen de zorg. Dus daar gaan we in de wandelgangen nog eens over praten. En misschien kunnen we met iets leuks komen bij de Kadernota met het CDA, ongetwijfeld. De voorzitter: Who knows. Ik zie ook dat de SP mee wil doen. Mevrouw Van de Sanden, gaat u verder met uw betoog. Mevrouw Van de Sanden: Bedankt. Even denken hoor, waar was ik gebleven? Tandem. Veel mantelzorgers ingeschreven, maar nog niet allemaal. Wat gaat de wethouder doen om die overbelaste mantelzorgers nu echt naar beneden te krijgen? En tot slot. Het aantal huisartspraktijken in Haarlem is te kort. Er is een subsidie voor huisartsen die reeds gevestigd zijn in Haarlem. Mooi, echter die subsidie wordt niet gebruikt. Dus de VVD wil vragen, omdat er aangegeven werd dat de huisartsen die zich nieuw willen vestigen in Haarlem tegen knelpunten aanlopen van hoge kosten voor huisvesting, kunnen we dan die subsidie bijvoorbeeld ombouwen, iets mee doen, dat juist die huisartsen die nieuw naar Haarlem komen daarmee geholpen worden? Omdat die subsidie nu niet gebruikt wordt voor de huisartsen die er reeds zijn. Dat was het. De voorzitter: Dank u wel. Wie dan? De heer Trompetter. De heer Trompetter: Dank u, voorzitter.

De posten waar deze commissie over gaat, want daar heb ik even naar gekeken, is vooral geld overgehouden. Het is nog goed om te lezen dat een deel van dit geld dit jaar of het komende jaar alsnog aan het doel wordt besteed. Ook wij maken ons wel zorgen over de overbelaste mantelzorgers. Hebben we ook een voorstel, los van het mantelzorgcompliment, wat we heel sympathiek vinden, denken wij ook aan een soort zorgsysteem. Zeker in de toekomst wordt het alleen maar erger, denk ik. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Scholten, ga uw gang. Mevrouw Scholten: Dank u wel. Ik had mijn hand al niet eens meer op. Nu was ik even afgeleid, sorry. Over de mantelzorgers wilde ik ook wat vragen, maar dat hoeft niet meer, want dat is al gedaan. Dus dat scheelt. Er zijn bij Buurt nog steeds niet ... Er is nog steeds niet een volledig dekkend aanbod in alle wijken. Wij vragen ons af, er zijn nog zes vacatures voor wijkgeneralisten, maar we horen ook best wel signalen dat er niet voldoende specialistische hulp in de wijkteams zit. Dus is er al een beetje zicht op of dat nu een voldoende dekkend aanbod is in alle wijken? De voorzitter: Dank u wel. Fijn ook dat als iemand anders wat heeft gezegd, dat we daar dan mooi bij aansluiten. Heel prettig. Wie nog? Mevrouw Otten, ga uw gang. Mevrouw Otten: Hart voor Haarlem pikt er twee punten uit. Er zijn al een aantal dingen gezegd.

Waar wij ons over verbaasden, is dat er ontzettend veel mensen nog niet aan het werk zijn in Haarlem. Ik sluit aan bij de VVD. Er is werk zat. Ik wil ook graag weten van de wethouder hoe zij gaat aanpakken dat er toch meer mensen aan het werk gaan. En evenzo de vraag over de inhuur bij handhaving. De kosten daarvoor zijn hoger uitgevallen.

13

De voorzitter: Dit is een puntje voor de Commissie Bestuur, want dat is handhaving. Maakt niet uit, maar ik denk niet dat we hier het antwoord … Mevrouw Otten: Dan zit ik even bij het verkeerde onderwerp, denk ik. De voorzitter: Dat weet ik niet, maar handhaving valt onder Bestuur. Mevrouw Otten: Ja, maar ik zie handhaving hier wel bij de kosten staan. Ik heb geen vraag over handhaving op zich. Ik heb een vraag over de zorgen die ik me maak over de inhuur bij handhaving, omdat daar tekorten zijn bij het vaste personeel. Volgens mij hoort die vraag hier wel thuis. De voorzitter: Ik denk het niet. Ik denk dat die echt in Bestuur hoort, want daar gaat het ook over de personele inzet van de afdeling handhaving. Tenzij u misschien het punt wilt koppelen aan het punt wat u maakte over dat er Haarlemmers momenteel geen werk hebben en dat u die naar werk wilt begeleiden en dat dat dan misschien de vacatures van handhaving invult, maar dan vul ik heel erg uw pleidooi in. Mevrouw Otten: Ik vind dat een mooie invulling. De voorzitter: Helemaal mooi. Dan komt die wel bij de wethouder terecht. Mevrouw Özogul, ga uw gang. Mevrouw Özogul: Bij de zorg omtrent mantelzorg sluiten wij ons aan. Hebben we ook altijd gedaan. Ik steun ook de vragen van mevrouw Scholten. Ik heb alleen één vraag.

Ik zie bij heel veel wat betreft de zorg dat er kleine bedragen overgehouden zijn, omdat het op het moment niet nodig was. Blijven deze bedragen ook dan beschikbaar voor bijvoorbeeld het jaar daarop, wanneer het wel nodig blijkt te zijn? De voorzitter: Dank u wel. De heer El Aichi, ga uw gang. De heer El Aichi: Dank u wel, voorzitter. Het sociaal domein laat in 2024 aanzienlijke onderschrijdingen zien, met name bij maatschappelijke participatie en van schuldhulpverlening. Kan het college toelichten in hoeverre deze onderschrijdingen het gevolg zijn van structurele onderbenutting van middelen, beleidsmatige keuzes of uitvoeringsproblemen? En hoe borgt het college dat dit niet ten koste gaat van bereik en ondersteuning van kwetsbare inwoners? Over mantelzorgers gesproken, heb ik een vraag aan de wethouder. De nieuwe mantelzorgers die zich willen inschrijven bij Tandem, weten meestal de weg niet naar Tandem. Kan het college in gesprek gaan met Tandem om een manier te vinden, zodat nieuwe mantelzorgers de weg vinden naar Tandem? Dank u wel. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van de Sanden. Mevrouw Van de Sanden: Meer een aanvulling. Ik had bedacht, kunnen we ook niet vanuit de zorg, weet ik ook te weinig van Tandem. Dat betekent dus dat ik als zorgverlener dus niet goed op de hoogte … Dat kan natuurlijk ook aan mij liggen. Maar misschien aan beide kanten.

Dus wat doet Tandem eraan? Maar kunnen we ook misschien kijken: hoe gaan we die zorgorganisaties in Haarlem zorgen dat ze Tandem kennen? Want alle patiënten die daar lopen die hebben vaak een mantelzorger mee. De voorzitter: De heer El Aichi. De heer El Aichi: Ik moet je vertellen, ik weet alles over Tandem.

14

De voorzitter: Laten we er geen college van maken, alsjeblieft. Dat lijkt me geen goed idee. Misschien dat u dat onderling even contact heeft. De heer El Aichi: Het komt er een beetje op neer dat Tandem heeft weinig capaciteit om te werven. En daarvoor hebben zij mensen, met andere woorden financiële steun nodig om dat te kunnen doen. Dus daarvoor hebben we de gemeente wel nodig. De voorzitter: Gaat u verder met uw betoog of was u klaar? De heer El Aichi: Ik ben klaar. De voorzitter: Uitstekend. Wie dan? Mevrouw De Valk. Mevrouw De Valk: Dank, voorzitter. D66 wil graag drie urgente signalen uit de jaarstukken onder de aandacht brengen. De eerste is dat steeds meer Haarlemmers steeds meer betekenisvol contact missen. En die toename is zorgelijk. Eenzaamheid raakt mensen in de kern en ondermijnt hun welzijn. En we vragen ons daarom ook af: wat gaat college doen om deze trend komend jaar te keren? Twee is de mantelzorg. Dat is nu al meerdere keren besproken. Maar daarbij willen we eigenlijk graag ook nog aangeven dat er ook nog een grote groep mantelzorgers zijn die nog niet ook letterlijk wordt genoemd in de jaarrapportage en dat zijn de jonge mantelzorgers. En dat is zorgelijk, want die jonge mantelzorgers kan je dan stellen dat een op de vijf jongeren zijn jonge mantelzorgers. En we vragen ons daarom ook af hoe we die mantelzorgers, jong en oud, beter kunnen ondersteunen.

Want we zien dat de groei, tenminste dat het aantal schouders steeds kleiner wordt, maar dat die schouders ook nog eens overbelast raken. En dat is zorgelijk. Dat zijn twee rode vlaggen. De derde die we willen graag aankaarten, zijn de afhandeling van uitkeringen en minimaregelingen. Die vindt te vaak te laat plaats. We begrijpen dat personeelskrapte meespeelt, maar voor inwoners in een kwetsbare positie telt elke dag. Vertraging kan leiden tot echt grote problemen. En wat gaat het college doen om dit komend jaar wel op orde te krijgen? Dank. De voorzitter: Uitstekend, dank u wel. Mevrouw Hartman, ga uw gang. Mevrouw Hartman: Dank u wel, voorzitter. Wij houden het vanavond even kort bij een puntje, waarvan ik gok dat het onderbelicht blijft vanavond. Al heb ik al verschillende zinnige bijdragen gehoord, onder andere over de mantelzorgers, maar dat hoeven we niet te herhalen. Wat wij hier namelijk ook lezen, is een stad die zich ook flink bezighoudt met symboliek en ideologie. Terwijl de zorg voor Haarlemmers op onze kerntaak onvoldoende of matig scoort volgens de Duisenbergmethode, investeert het college in inclusiecoaches, intersectioneel beleid en regenboogbankjes. Voorzitter, dat is niet te verantwoorden. Zeker niet wanneer vanuit het eigen jaarverslag blijkt dat van deze ideologische maatregelen het effect eigenlijk nauwelijks meetbaar is.

Hoeveel beter is de stad geworden door witte vlekkenprojecten? We weten het niet. We weten wel dat het tijd en geld kost. Het is natuurlijk zo dat je een euro maar één keer kan uitgeven, maar dat geldt ook voor de moeite en tijd die ons college en het aantal fte's die ambtenaren spenderen aan de taken die wij voorleggen. Dus reflecterend, willen wij het college meegeven: focus nu gewoon even op de sociale kerntaken. De politieke wil en aandacht is daar het hardst nodig. Dat blijkt ook uit deze stukken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan denk ik dat we zo iedereen gehad hebben. Nee, toch nog niet. Mevrouw Hamzad, ga uw gang.

15

Mevrouw Hamzad: Dank, voorzitter. GroenLinks heeft technisch een aantal behoorlijk technische vragen gesteld en wij zijn blij met de heldere antwoorden. Verder hebben wij geen opmerkingen en we gaan hiermee akkoord. De voorzitter: Uitstekend. Dank u wel. Dan hebben we nog steeds niet iedereen gehad. De grote partijen wachten tot het laatst. Mevrouw Bastiaans, ga uw gang. Mevrouw Bastiaans: Heel kort. Het CDA noemde het ook al, forse onderschrijdingen, maar wij vinden wel als PvdA dat daar ook wel verduidelijking bijstaat waarom die onderschrijding is. En ik wil nog even reageren ook op VVD, die zei: er zitten mensen in de bijstand, maar ik zie in zorg ook dat er heel veel mensen nodig zijn. Maar wij zien ook bij de groep die nu in de bijstand zit dat die kwetsbaar is en voor een deel is de stap naar werk te groot. Dus participaties is het hoogst haalbare. Dus wij hebben het idee van daar is toch wel van alles aan gedaan om mensen zo veel mogelijk naar werk te leiden, misschien ook wel naar de zorg. Dus wij vragen de wethouder ook nog een toelichting hierop. Wat er allemaal gedaan is. Om dan ook aan de VVD te beantwoorden, dat er misschien wel alles aan gedaan is om mensen naar werk te geleiden, maar dat het gewoon niet kan op sommige momenten. De voorzitter: U heeft nog wel een interruptie van mevrouw Van de Sanden. Mevrouw Van de Sanden: Ter verduidelijking.

Inderdaad, ik werk in de zorg, maar daar bedoel ik mee: er werken 4.500 mensen in het Spaarne. En dat is van portier tot aan directeur en alles wat ertussen zit. En we hebben op alle vlakken een tekort, behalve bij de artsen. De voorzitter: Goed, waarvan akte lijkt me. Dan gaan we naar de wethouder luisteren. Wethouder. Wethouder Van Loenen: Dank u, voorzitter. Even kijken. Een aantal vragen ten eerste over de bijstandsuitkeringen. Daar zijn een aantal mensen binnen de commissie een beetje negatief over. Maar eerlijk gezegd scoren wij als Haarlem supergoed in Nederland. En dat is ook een van de redenen waarom we 7 miljoen overhouden op dit dossier. Dus ik begrijp dat iedereen die aan de kant staat eer een te veel is. Dit gesprek hebben we volgens mij elk jaar wel weer, soms met een andere vraagsteller overigens. Maar dat het ook wel goed is om te beseffen dat niet iedereen van die 3.200 uiteindelijk ook naar werk gaat op dit moment. Dat zijn ook mensen die in een participatietraject zitten. Het zijn ook inderdaad niet dezelfde 3.200 als vorig jaar. Dus er zit ook verschuiving in. Er wordt al heel erg veel voor gedaan. Ik denk dat ook net waar we het over hebben gehad, het CIF, het Sociale Impact Fonds ook nog weer een belangrijke aanleiding is om te kijken. Mensen die echt lange tijd aan de kant staan, om die aan het werk te krijgen.

Maar dat geldt ook eigenlijk, dan lopen we een beetje voor op de Kadernota, maar ook in de Kadernota hebben we straks 500.000 euro per jaar beschikbaar binnen de gemeente om te kijken naar banen als basis. Want ik denk dat we het daar met elkaar over eens zijn. Het is het beste om gewoon aan het werk te zijn en nuttig werk te doen. En daar hebben we ook weer allerlei mogelijkheden om bijvoorbeeld banen te creëren. Zoals ze bijvoorbeeld in Groningen hebben met basisbanen, banen in de wijk. Dus we kunnen ook voor de groep die wel bijvoorbeeld echt lange tijd aan de kant staat en waar we nog wel inderdaad veel mogelijkheden zien, dat kunt u ook zien in de jaarstukken overigens hoe groot dat deel is. Daar willen we echt mee aan de slag en daar willen we ook meer mensen nog de mogelijkheid geven om aan het werk te gaan. Dus het is niet zo simpel gezegd als ja, er zijn veel vacatures. Dat zien wij ook wel natuurlijk, maar dat gaat toch heel erg veel over de juiste match, maar we zien dus uiteindelijk niet slechte cijfers voor Haarlem. Dus dat wil ik nog wel even benadrukken, voordat we daar met zijn allen in de put over zitten. Dat moeten we niet willen. Wat inderdaad een ingewikkelder probleem is, zijn de mantelzorgers want ik denk dat we allemaal wel zien dat door de ontwikkelingen ook grotendeels in de

16

zorg, maar ook eigenlijk allerlei andere maatschappelijke ontwikkelingen, zoals mensen die langer thuis moeten blijven wonen of willen wonen, dat de belasting van mantelzorgers uiteraard toeneemt. Dat is niet alleen een probleem van de gemeente, maar daar proberen we wel veel in te doen. Er werden al een aantal dingen genoemd. Zoals Tandem. Ik denk dat het goed is inderdaad om nog nogmaals te kijken naar de bekendheid van Tandem. Overigens, zijn zij natuurlijk wel ook onderaannemer van Buurts. Dus via de wijkteams worden ze al bekendgemaakt, maar misschien kunnen we met ook uw inzet en uw expertise daar nog eens over nadenken. Want er komt binnenkort een informatiememo, compleet over mantelzorg. Dus ik denk dat ik daar iedereen heel blij mee maak. Ook mezelf denk ik in dit geval. En dan kunnen we daar eens ook wat langer over doorpraten en ook misschien eens te kijken welke ideeën zijn er ook nog meer uit uw koker? Een van de dingen die wij natuurlijk wel al lange tijd op ons verlanglijstje hebben staan en waar we ook al geld voor beschikbaar hebben, is meer respijtzorgplekken in onze regio. Daar wordt druk aan gewerkt. Maar ook zo simpel is dat nu ook weer niet. Maar dat zijn dus wel hele concrete voorbeelden hoe je dus wel uiteindelijk de mantelzorgers kan ontlasten.

Maar ik denk ook dat je moet gaan kijken naar die zorgzame wijken, waar we het laatst over hebben gehad in het kader van het Woonzorgprogramma. Daar zit ook heel erg veel in, denk ik. Alleen het is niet een eenvoudig probleem en er komt ook nog heel veel op ons af, zoals u eigenlijk allemaal weet. Even kijken. De huisartsen. Die regeling die wordt wel gebruikt, maar niet superveel. Het is ook wel echt bedoeld voor huisartsen die bijvoorbeeld verhuizen en tijdelijke overbrugging nodig hebben. Ik ben afgelopen periode best vaak in gesprek geweest met de huisartsen, omdat we daar een alliantie mee hebben. Als gemeente samen met de zorgverzekeraar en de huisartsenkoepel. Juist om huisvesting te vinden. Dus dat gaat eigenlijk best wel de goede kant op. Ook in de ontwikkelzones hebben we veel ruimte ingeruimd voor huisartsen of voor zorg onder één dak. Dus dat is denk ik heel gunstig. Ik heb vorig jaar nog een opinieartikel geschreven met een aantal collega-wethouders, op mijn initiatief, over juist die huisvestingskosten, wat eigenlijk een landelijk probleem is. Maar waar we toch ook vanuit onze gemeente samen met een aantal andere gemeenten aandacht voor hebben gevraagd bij het Rijk. Dus we zijn eigenlijk in alliantie vrij goed bezig. Het is overigens niet zo dat huisartsen zich niet willen vestigen hier. Dat is ook wel weer een beetje de luxe natuurlijk van Haarlem.