Transcript Commissie Samenleving 23.05.2024

En dat vinden we wel opvallend en ook zorgelijk, omdat dat betekent dat er effectief niet meer informatie beschikbaar is nu vanuit het rijk dan toen vorige begroting werd opgesteld. Dat is wel opvallend. Wel goed om te zien dat er desondanks in deze begroting ook een kwantitatieve inschatting is gegeven van de risico's, daar zijn we blij mee. En goed dat er grondig onderzoek is gedaan, ook extern onderzoek is gedaan, naar het structurele tekort in de maatschappelijke opvang. We zien uit naar de verdere uitwerking en hopelijk ook positieve effecten van die maatregelen in de toekomst. Verder zien wij op dit moment geen bezwaar op de begroting en het bijdragebesluit, dus we sluiten ons daarin aan bij de vorige sprekers. Dank u wel.

16

De voorzitter: Heel fijn, dank u wel. Anders commissieleden die het woord willen voeren? De heer Baars namens de VVD. De heer Baars: Ja dank u wel, voorzitter. De VVD sluit zich grotendeels aan bij GroenLinks voor wat er zojuist gezegd is. We hebben in principe geen bezwaar, het is altijd goed dat er wordt samengewerkt, hebben we ook zojuist gezegd dat we anticiperen op landelijke ontwikkelingen, en ook goed dat er wordt ingezet op zelfredzaamheid. Maar er zijn inderdaad wel wat zorgen die de VVD natuurlijk ook heeft voor wat betreft het financiële plaatje. Er is een grote mate van onvoorspelbaarheid met het aantal cliënten. Ik ben toch benieuwd hoe de wethouder of het college daar denkt mee te kunnen omgaan. En wat betekent het landelijke uitstel nu concreet? En hoe houden we daar meer grip? Er zitten veel onzekerheden in deze begroting wat de VVD betreft en daarnaast merken we ook elke keer weer op als het om beschermd wonen gaat dat als dat gebeurt, dat het voor de omgeving leefbaar en veilig blijft. Want dat is altijd een heikel punt in dit soort zaken. Waarschijnlijk kunnen we er in de zienswijze niks mee, maar ik geef hem wel even weer mee aan het college. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Otten namens Hart voor Haarlem. Mevrouw Otten: Voorzitter, Hart voor Haarlem kan zich aansluiten bij VVD en GroenLinks. Ik heb wel een vraag voor de wethouder.

We hebben het aan het begin van deze vergadering gehad over de nog steeds oplopende wachtlijsten voor psychische jeugdzorg. Ik maak me best wel zorgen dat ze op toch redelijk korte termijn ook mensen die niet de juiste zorg hebben kunnen krijgen in hun late jeugd wellicht voor nog meer toestroom zorgen in beschermd wonen, maatschappelijke opvang, et cetera. Kunt u daar uw gedachten over geven? En houdt u daar rekening mee? Misschien heeft u wat concrete ideeën daarover. De voorzitter: Helder, dank u wel. Mevrouw Özogul namens SP. Mevrouw Özogul-Özen: Ja dank u wel, voorzitter. Dezelfde zorg als Jouw Haarlem, met extra ook over het beschermd wonen. Er staat in dat we de plekken niet kunnen realiseren en dat daar ook een risico van zoveel procent zit. En tegelijkertijd staat er ook in dat in de maatschappelijke opvang veel daklozen zitten die eigenlijk naar het beschermd wonen moeten. En ik zou daar van de wethouder iets over willen horen. Aan wat voor risico moeten we dan denken? De voorzitter: Dank u wel. Anders commissieleden die het woord willen voeren? Ja, mevrouw Moedt namens de Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. De Partij voor de Dieren wil zich aansluiten bij de eerdere bijdragen van GroenLinks en Jouw Haarlem. Akkoord met de zienswijze. De voorzitter: Kijk, daar houden we van, dank u wel. Anders commissieleden die het woord willen voeren? Nee.

Wethouder, aan u. Wethouder Van Loenen: Ja dank u, voorzitter. Ik moet nog even wennen aan die nieuwe microfoontjes. De voorzitter: Ze zijn tijdelijk. Wethouder Van Loenen: Dat ook nog. Even kijken, ja dank voor alle bijdragen ook inderdaad toch ook wel voor veel steun voor deze stukken van dit spiksplinternieuwe GO. Een aantal zorgen die nog zijn uitgevraagd hier, dan gaat het over het tekort op de maatschappelijke opvang wat inderdaad is ook gewoon een probleem.

17

Overigens niet alleen hier, dat heb ik de vorige keer ook gezegd. Ik dacht dat alleen Groningen de enige regio is waar geen tekort is op maatschappelijke opvang. Maar dat neemt niet weg dat we op basis van het AEFrapport met een analyse op die tekorten van de maatschappelijke opvang opnieuw gaan kijken, hoe kunnen we dat tekort oplossen. En daar komen we ook in de loop van 2024 dus met steeds meer acties. Daar is ook een werkgroep mee bezig. Dan hebben we ook de risico's, dat ging over de indexering van Jouw Haarlem de vraag. We hebben juist eigenlijk voor deze nieuwe periode ook van de opdracht van maatschappelijke opvang en beschermd wonen gekeken naar reële tarieven. Daar hebben we ook best wel veel aandacht aan besteed en externe expertise bij gevraagd, wat zijn de juiste tarieven ook voor de aanbieders. Daar zit wel een risico in, dus in de zin van niet zozeer risico over de indexatie, want volgens mij zit dat echt wel nu op orde omdat we ook net natuurlijk een nieuwe opdracht gegund hebben aan de aanbieders en daar zitten die reële tarieven in. Maar natuurlijk wel het risico dat je inderdaad niet precies weet hoeveel cliënten er zijn. En dat is best wel ingewikkeld, dat zei de VVD al even. We proberen dat goed te monitoren, maar dat is nog best ingewikkeld.

We hebben gezien afgelopen jaren eigenlijk lange tijd een behoorlijk stabiel aantal mensen in de maatschappelijke opvang, maar wel heel veel nachten in de opvang. We willen natuurlijk nu veel meer gaan naar waar het echt voor bedoeld is, dat is kortdurende opvang en de maatschappelijke opvang waarmee we misschien dus ook wat meer mensen juist in het beschermd wonen kwijt kunnen. Maar het is inderdaad, daarom hebben we hem ook zo benoemd, het is ook altijd wel even kijken, wat betekent dat ook die nieuwe opdracht die we nu hebben gegund. Daarom staat die ook bij de risico's, hoeveel cliënten gaat het straks om en die directe begeleiding, hoeveel kosten gaan daarmee gemoeid. Er werd net ook even gevraagd naar die jongeren, ook omdat jullie het daarnet er ook over hebben gehad. We hebben wel denk ik in deze regio een vrij uitgebreid aanbod op het gebied van beschermd wonen voor jongvolwassenen, dus dat is denk ik gunstig en ook nodig. Dat zie je ook wel daarvoor, in die maatschappelijke opvang zie je inderdaad dat de meest kwetsbare jongeren, de jongeren die uit die psychische jeugdzorg komen zie je natuurlijk ook wel inderdaad daarnaartoe verschuiven. Dus daar proberen we ook echt heel veel vroegtijdig mee te doen om te voorkomen dat dat deze jongeren dakloos raken.

We hebben ook in de nieuwe gunning, dus de nieuwe opdracht, ook relatief veel aanbieders, nieuwe aanbieders ook juist op dat veld, het veld van de jongvolwassenen met allerlei specialisaties eigenlijk daarin. Dus dat is denk ik gunstig. Ik maak me eigenlijk in die zin meer zorgen over beschermd wonen voor de volwassenen, om het even zo te zeggen, dat is echt ook wel een weerbarstig veld. We gaan natuurlijk een Domus Plus-voorziening maken. We hadden het er net over, er zitten best wel wat mensen in de maatschappelijke opvang met een indicatie voor beschermd wonen. Een deel daarvan wacht eigenlijk op de Domus Plus-voorziening omdat dat nou eenmaal ontbreekt in het aanbod tot op heden. En deels zal die voorziening worden gevuld met mensen met een beschermdwonen-indicatie. Dus dat is ook gewoon hartstikke hard nodig. Verder zijn we ook een prognose aan het maken met de regio, wat hebben we nou precies nodig aan het aantal BW-plekken en hoe zit dat dan in dat gedifferentieerde aanbod. Dus wat voor soort voorzieningen heb je nodig? En dat verwachten we ook wel in de komende maanden te hebben en dat zal ook wat meer inzicht geven in welk gesprek voeren we in de regio, in dat Gemeenschappelijk Orgaan, wie welke locaties moet maken. Want daar is denk ik ook jarenlang toch wel heel erg veel terechtgekomen bij dezelfde partijen. Nog even het uitstel van het rijk.

Ja, dat maakt het inderdaad ingewikkeld. Het is aantal keer uitgesteld. Het is ook elke keer wel weer even gissen hoe de Tweede Kamer erin zit. Dus de vorige keer dachten we dat we daar bijna achter kwamen, maar toen viel het kabinet. Deze Kamer heeft zich er volgens mij nog helemaal niet over uitgesproken. Dus het zal ook nog even afwachten zijn hoe zij omgaan met die doordecentralisatie. Wij hebben als regio gezegd, wij gaan alvast aan de slag op die manier en als er echt landelijk bij het rijk een uitspraak komt in de Tweede Kamer, we gaan het niet doen, ja dan hebben we gezegd eigenlijk dan gaan we terug naar de tekentafel en gaan we met elkaar in overleg hoe we dat doen. Maar voor nu lopen we eigenlijk voor op de muziek en kan ik het ook dus niet zo heel erg goed inschatten wat er gebeurt bij het rijk.

18

De voorzitter: Goed, tot zover uw beantwoording in de eerste termijn. Is er behoefte vanuit de commissie aan een tweede termijn? Nee, mooi, dat is fijn. Fijn dat de heer El Aichi gewoon mijn werk gaat doen, die gaat vast nee zeggen. Nee, uitstekend. Helemaal goed. Dan kan dit neem ik aan zo door als hamerstuk naar de raad. Past u op. De heer Van den Raadt, ja? De heer Van den Raadt: Ja als het als hamerstuk doorgaat, dan hebben we dus nu de toezegging van de wethouder dat als de Kamer iets anders zegt dan verwacht werd dat we het meteen weer terugkrijgen omdat we dan weer over de getallen moeten praten. De voorzitter: Dat is geloof ik niet de toezegging die ik van de wethouder hoorde. Wethouder, ja of nee? Wethouder Van Loenen: Zal ik het nog even een keer toelichten? Nee, ja, kijk want we hebben afgesproken in het GO, in het Gemeenschappelijk Orgaan, is wij gaan op deze manier werken, mocht het zo zijn, dat staat ook in de regeling die we al eerder hier hebben gehad, mocht het zo zijn dat het rijk iets anders besluit, dus op landelijk niveau een ander besluit valt, dan gaan we opnieuw in de regio met elkaar in gesprek hoe dan verder. Maar we gaan voorlopig uit van het voornemen wat er is landelijk en dat dat wordt uitgevoerd. Ik weet niet precies wat u bedoelt met hier, maar dit is dus de afspraak die we hebben in de regio in het GO. En uiteraard hoort u er dan ook van.

De voorzitter: Ja. De heer Van den Raadt: Wat ik daarmee bedoel, voorzitter, dat vraagt de wethouder, dat is we gaan nu natuurlijk zeggen u krijgt zoveel geld en straks zegt landelijk we krijgen minder geld. Dan gaat u gewoon door met dat geld, maar als wij als gemeentes meer moeten bijdragen, wanneer gaan wij daar dan een beslissing over nemen? De voorzitter: Mijnheer Van den Raad, als u een interruptie nog verder wilt plaatsen, dan kunt die vragen. Niet zomaar het woord … Nee, dat deed u niet. Wethouder geeft u kort antwoord? Dan kunnen we naar de afsluiting. Wethouder Van Loenen: Ja, het zit iets anders in elkaar. We krijgen nu geld als centrumgemeente voor de hele regio, dat is het geld voor het beschermd wonen. Dat stoppen wij nu, dat staat ook in deze regeling, in een regionaal potje, om het even zo zeggen, in afwachting tot die wet landelijk. Als die wet er komt, dan komt er ook een verdeelsleutel en dan gaan de gemeenten rechtstreeks dat geld krijgen en zullen we het op die manier moeten herverdelen. Dat betekent dus dat er nu nog geen consequenties zijn voor het geld wat er vanuit de rijksoverheid komt en ook dus niet voor de verdeling. Maar het betekent wel dat als die wetgeving niet doorgaat, dan komt er ook helemaal geen verdeling en dan moeten we gewoon ook in de regio opnieuw kijken hoe gaan we dit met elkaar organiseren.

De voorzitter: Goed, dan hebben het zo daadwerkelijk voldoende besproken. Dit gaat zo door dan als hamerstuk naar de raad. Hebben wij nu tien minuten pauze. Ik zie u graag terug om 21 uur 40.

19

Schorsing Overige punten ter bespreking 10. Uitwerking reikwijdte doelgroepen maatschappelijke opvang De voorzitter: Goed dames en heren, dank voor de korte pauze. Wij gaan door naar agendapunt 10, de uitwerking reikwijdte doelgroepen van de maatschappelijke opvang. We hebben deze informatienota geagendeerd zodat u deze alvast breed kunt bespreken voordat de eerste wijzigingsverordening maatschappelijke ondersteuning op 20 juni terugkomt. Dus we zijn hiermee alvast even wat eerder om ervoor te zorgen dat we dit op een goede, duidelijke en uitgebreide manier kunnen bespreken. En wie mag ik als eerste het woord geven? Ja, de heer Hulster was er als eerste bij. De heer Hulster: Dank u wel, voorzitter. Ja dank voor de notitie, we hebben het hier eerder over gehad. Op zichzelf is het een versobering van wat we aan doelgroepen hier gaan opvangen en op zichzelf lijkt het pijnlijk en tegelijkertijd is het veel rechtvaardiger om doelgroepen op te vangen die we ook echt iets kunnen bieden, dus die ook een toekomst kunnen bieden. Dus dat we ons wat dat betreft meer gaan richten op doelgroepen die ook een kans hebben op een woning hier in Haarlem, zodat ze ook door kunnen stromen en niet eindeloos in de opvang blijven zitten lijkt ons een juiste beslissing.

En zeker ook met wat we lezen in het stuk dat er rekening mee wordt gehouden dat de praktijk altijd weerbarstiger is en dat we zo af en toe toch ook barmhartig zullen moeten zijn voor schrijnende gevallen. Dus daar zijn we ook heel blij mee, dat dat in het stuk staat. Dan wil ik graag even opmerken dat we zien bij de eigen bijdrage dat er nu een experiment komt, een proef komt waarbij de inning van de eigen bijdrage via de uitkering gaat verlopen. En daar zijn we heel blij mee dat dat experiment er nu komt omdat we weten dat voor veel daklozen het gewoon moeilijk is om aan het geld komen om die eigen bijdrage te betalen en dat leidt ook weer tot overlast. Dus dat is eigenlijk ook iets waar we blij mee zijn, dat we dat nu op deze manier kunnen gaan ondervangen. Dan wat betreft het opvangen van bijvoorbeeld de ongedocumenteerden, dat gaat dus anders verlopen. Eigenlijk verloopt het nu zo dat dat door de gemeente Amsterdam wordt gedaan, die krijgen daar geld van het rijk voor via de LVV-regeling. Het is natuurlijk ook de vraag of dat nog standhoudt, maar voorlopig is dat nog zo. Maar daar is ook een wachtlijst voor en we begrijpen dat Stem in de Stad hier in Haarlem daar ook een rol in vervult en voor een zeer beperkte groep slaagt zij erin met vrijwilligers om die mensen een soort overbruggingsopvang te geven en toe te leiden naar die LVV-plaatsen.

Dat vinden wij echt, die werken daar heel goed voor en eigenlijk voeren zij gewoon werkzaamheden uit die blijven liggen vanuit deze regeling en daar zijn we eigenlijk heel blij mee. Maar nu begrijpen we dat er eigenlijk nog wat meer capaciteit bij hen is om nog wat meer mensen op te vangen, maar dat daar geen ruimte voor is. Ze zouden heel graag in gesprek gaan met de wethouder, begrijpen wij, om daar het gesprek over aan te gaan om toch te kijken of er nog één of twee of misschien nog wat meer plaatsen bij zouden kunnen zodat ze nog iets meer mensen op een goede manier zouden kunnen doorgeleiden naar een permanentere opvang. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer El Aichi namens het CDA. De heer El Aichi: Voorzitter, heel kort. Ik sluit me volledig aan bij de bijdrage van de Actiepartij. Dank u wel. De voorzitter: Daar houden we van, dat soort bijdrages. Mevrouw Scholten namens Jouw Haarlem. Mevrouw Scholten: Ik niet. Wat ons betreft is de kern en nog steeds, daarom waren wij ook absoluut voor scenario 4, niemand slaapt op straat, zeker niet als de voorzieningen nog niet op orde zijn. Als we nou echt

20

niet anders kunnen bewegen dan scenario 3, maar het meest ruimhartig uitgelegd het absolute minimum. En wat ons betreft moet sowieso de nachtopvang echt gratis worden. Nog steeds is het op dit moment 5,75 euro per nacht. Het wordt doorberekend als je je niet afmeldt voor die nacht. Het is op zich een mooi idee om het in te houden op de uitkering. Aan de andere kant denk ik, waarom? Ik bedoel zoveel geld hebben die mensen al niet, het valt allemaal al niet mee. Maar wat we echt mensonterend vinden, is dat mensen moeten bedelen voor de nachtopvang op dit moment. Want ik kom ze heel vaak tegen en ik vind dat echt heel naar. Het moet trouwens nu ook nog cash afgerekend worden op dit moment, een klein puntje voor de contantpartij zeg maar. We hebben op dit moment best een heel groot bedrag in de reserve staan. Zouden we niet gewoon iets met leegstand flexibele opvang kunnen doen, zodat we echt ruimhartig op kunnen vangen? Rijksstraatweg 541 staat leeg. De simpele B van bed zou wat ons beter heeft echt het minimum moeten zijn. Er slapen nu mensen in de portieken, als we zo meteen naar huis fietsen liggen ze er alweer. Murcia in Spanje heeft slaapshelters in hun stadsarchitectuur. Dat zijn hele mooie chique banken, best wel hufterproof om het even plat te zeggen, waar je in ieder geval … De voorzitter: U bent door uw tijd heen, Dus wilt u? Mevrouw Scholten: Ja, laatste zin.

De voorzitter: Ja, dat mag. Mevrouw Scholten: Het voorstel is een pilot met vriendelijke stadsarchitectuur voor mensen die een schuilplek nodig hebben, in de Waarderpolder Kenaupark, bijvoorbeeld de Bolwerken als voorbeeld Murcia in Spanje. De voorzitter: Dank u wel. Nee, dat dat is goed zo. Mevrouw El Bluny zag ik net. Gaat uw gang. Mevrouw El Bluny: Dank u wel, voorzitter. Ik wil het eigenlijk ook gewoon heel kort houden en dat ik me aansluit bij alles wat de Actiepartij zei. Bedankt. De voorzitter: Uitstekend, ja hoor dat mag, helemaal goed, dank u wel. Mevrouw Bastiaans namens de Partij van de Arbeid. Wij hebben een queue, dat weet u bij mij. U steekt uw hand op en dan gaat u in het rijtje mee. Mevrouw Bastiaans. Mevrouw Bastiaans: Dank u wel, voorzitter. Keuzes maken blijft moeilijk bij kwetsbare doelgroepen, maar gezien het uitstroomperspectief of juist de zorgen daarover zien wij de noodzaak van keuzes maken voor doelgroepen, en de Actiepartij zei het net ook al, kan soms ook rechtvaardiger zijn voor de doelgroepen om wel keuzes te maken. En we kunnen ons daarom vinden in het voorliggende voorstel en we zijn blij ook met die hardheidsclausule voor niet-Haarlemse dakloze gezinnen met minderjarige kinderen, dat dat er ook bij genoemd wordt.

We sluiten ons aan bij de vraag van de Actiepartij, wat er gezegd werd over Stem in de Stad, dat zij wat meer capaciteit hebben en we zijn benieuwd of dat mogelijk is. En dan hebben we nog een laatste vraag. In de nota staat ook te lezen, mensen die we nu wel opvangen en die naar vaststelling van de verordening niet meer tot onze doelgroepen behoren, hoeven de opvang niet te verlaten en blijven ondersteuning richting uitstroom ontvangen. Van hen wordt wel nadrukkelijk medewerking gevraagd voor een oplossing van hun huisvestingsproblematiek. De PvdA heeft technische vragen gesteld over het jaarverslag en in 2023 zijn in het PACT voor uitstroom 91 woningen toegewezen. In de regio is afgesproken dat er per jaar maximaal 178 PACT-woningen per jaar beschikbaar zijn. Als die allemaal worden benut gaat het om zo'n 5 procent van het jaarlijks aantal toewijzingen van sociale huurwoningen in de regio. Maar we benutten dus nu maar iets minder dan de helft. Er is sprake van een dalende trend in het aantal toewijzingen, terwijl er wel

21

meer mensen zich melden bij BCT. Dan is onze vraag ook, hoe kijkt de wethouder aan tegen een coulantere houding voor mensen die nu in de opvang zitten en die misschien niet aan alle voorwaarden, zes vinkjes zijn hat geloof ik, voldoen om uit te stromen en om toch te kijken om die uitstroom te bevorderen? We willen die maatschappelijke opvang leeg krijgen, om daar toch wat meer uitstroom te bevorderen op deze manier. Dat was het. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Moedt van de Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Ja dank u wel, voorzitter. De Partij voor de Dieren sluit zich graag aan bij het vurige pleidooi van Jouw Haarlem. En ook wil ik mijn steun uitspreken voor de vraag van de Actiepartij over Stem in de Stad. De voorzitter: Uitstekend. Dan mevrouw Özogul namens de SP. Mevrouw Özogul-Özen: Ja dank u wel, voorzitter. In een beschaafde stad is een dak boven je hoofd een van de basisbeginselen wat ons betreft. En wij hadden hier inderdaad, niemand slaapt op straat en we zien nu met de nota dat we eigenlijk dat in de prullenbak gooien. En daar zijn wij het absoluut niet mee eens, net als Jouw Haarlem.

En als ik dan verder kijk, dan zie ik eigenlijk dat we op dit moment de statushouders die we nu wel opvangen, en het zijn er niet veel maar veelal ook oudere statushouders, die gaan straks op straat slapen als inderdaad Amsterdam vol is of als de regering daar in ieder geval geen geld meer naar stuurt. Vervolgens lees ik verderop dat de kortdurende nachtopvang, dus eigenlijk wordt het nachtopvang terwijl we juist om de overlast in de stad te verminderen over waren dat het ook overdag daklozen daar binnen konden blijven, vooral ook als het buiten regent of slecht weer is, niet onder de zoveel graden maar wel regent en slecht weer is, om te zorgen dat ze niet door de stad rondtrekken en overlast veroorzaken. Ik lees ook iets over drie maanden, dat de opvang in beginsel drie maanden wordt. Met de problematiek die wij herkennen in de opvang is het een hele opgave om binnen drie maanden het een en ander in beeld te hebben en de mensen te kunnen helpen. Dat geeft ontzettend veel onzekerheid, ook voor gezinnen met kinderen. Verder lezen wij ook over andere groeperingen, het is wat ons betreft een versobering en daar zijn wij het absoluut niet mee eens. De voorzitter: Dan mevrouw Otten namens Hart voor Haarlem. Mevrouw Otten: Voorzitter, ik heb een paar vragen voor de wethouder.

Wat gaat u concreet doen om de uitstroom te bevorderen? Ik lees dat toch niet echt heel concreet terug in de stukken. En ik maak me ook heel erg zorgen. We hebben het vanavond over echt enorme problematiek en ik heb het gevoel dat we ontzettend reactief reageren. De problematiek wordt eigenlijk aan de voorkant alleen maar groter, groter, groter. We zitten hier maar proberen pleisters te plakken. Ik maak me echt wel zorgen, ik hoor te weinig wat er aan de voorkant gedaan wordt aan deze problematiek te kunnen voorkomen. Dus daar zou ik ook graag wat over willen horen. Hart voor Haarlem vindt dat iedereen die binnen wil slapen ook binnen moet kunnen slapen. Ik ben het absoluut niet eens met Jouw Haarlem dat daar geen bijdrage voor gevraagd kan worden. Een bijdrage lijkt mij heel reëel, hoe klein die ook is, maar het lijkt me ook heel gezond om dat te vragen aan mensen. En dan, het heeft niet zozeer betrekking op dit hele verhaal maar wel even verwondering, dat zwemmen en de bieb mag je niet contant betalen en de opvang mag wel contant betaald worden. Dat vind ik bijzonder. Dat wil ik toch even gezegd hebben. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Linder namens de ChristenUnie. Mevrouw Linder: Dank u wel, voorzitter.

Ja, voor de ChristenUnie is het natuurlijk geen optie dat er mensen op straat gaan slapen, maar dat betekent niet dat wij daklozen van andere steden allemaal naar Haarlem toe

22

krijgen omdat wij eventueel gratis of met een heel klein bedrag een bed hebben voor daklozen. Dat was hem, dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Van der Vliet namens de VVD. De heer Van der Vliet: Ja dank u wel, voorzitter. Goed dat we proactief een informatienota hebben ontvangen waarin de kaders voor maatschappelijke opvang duidelijk zijn uitgewerkt. Het is volgens de VVD een stap voorwaarts in het verminderen van de aanzuigende werking van het huidige beleid. Het is niet de bedoeling dat Haarlem een toevluchtsoord wordt voor iedereen zonder dak boven hun hoofd. Tegelijkertijd is de VVD wel van mening dat er ruimte moet blijven natuurlijk voor uitzonderlijke gevallen. Ook juicht de VVD natuurlijk het aspect eigen verantwoordelijkheid toe, de gemeente kan niet alle problemen oplossen maar wel een faciliterende rol aanbieden. Ook de aandacht voor evaluaties is voor de VVD een belangrijk punt, want wij zijn een partij die luistert naar Haarlemmers. Toch mist de VVD twee belangrijke zaken. De eerste is de financiële uitwerking. De vraag voor de wethouder is, welke financiële consequenties zijn verbonden aan het aanpassen van het beleid? Het kan zowel positief als negatief zijn. En ten tweede mist de VVD ook het onderzoek naar het verbod voor slapen op straat op te nemen in de APV.

De wethouder heeft in maart 2023 op voorstel van de VVD toegezegd om dit uit te zoeken, maar wij zien het helaas niet terug in dit voorstel. Zo'n verbod zou wat ons betreft de overlast in de openbare ruimte kunnen beperken en de leefbaarheid kunnen verbeteren. Kortom, we zijn op de goede weg alleen nog wel een paar stappen te zetten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Van der Windt namens D66. Mevrouw Van der Windt: Dank u wel, voorzitter. Ja, ook D66 is zeer tevreden over de uitwerking reikwijdte doelgroepen maatschappelijke opvang. In 2023 hebben we in deze commissie gesproken over vier scenario's en het college kiest eigenlijk vol overtuiging voor scenario 2-plus. Dat zijn de mensen die uit de wettelijke WMO-doelgroep en economisch dakloze mensen uit Haarlem met een mogelijkheid om in zeer schrijnende gevallen dakloze gezinnen met kinderen zonder enige binding met Haarlem op te nemen op basis van een hardheidsclausule. Je zou het met evenveel recht ook een scenario 3-min kunnen noemen. En D66 vindt dat we op deze manier recht doen aan onze wettelijke zorgplicht voor de doelgroepen die echt op Haarlem zijn aangewezen en die niet buiten Haarlem opgevangen kunnen worden en die op dit moment onder druk zijn komen te staan door een te grote toeloop van mensen waarvoor Haarlem niet de eerstaangewezen gemeente is.

Wij vinden het sociaal dat we voor deze mensen kiezen omdat zij het alleen met Haarlem moeten doen. Steun van D66 dus voor deze uitwerking. En we zijn benieuwd naar het antwoord van de wethouder op de vraag van de Actiepartij over Stem in de Stad. Dank u wel. De voorzitter: Wethouder, dan is het aan u. Wethouder Van Loenen: Ja dank u, voorzitter. Eens even kijken, ik denk dat we hiermee ook wel een belangrijke beweging inzetten in Haarlem, met deze notitie. En dat is ook de reden waarom ik heb gedacht van ja, we hebben straks de hele Wmo-verordening maar daar verdwijnt die eigenlijk een klein beetje in en laten we deze naar voren trekken om nog ook recht aan te doen aan ook de terugkoppeling naar u en ook wat u ervan vindt, om dat nog mee te kunnen nemen. Ik denk dat we dus hiermee meer aansluiten op de wet zoals die gewoon op schrift staat, maar ook zoals die is bedoeld. En ik denk ook dat het ons de mogelijkheid geeft om sneller de juiste zorg en de juiste begeleiding te bieden, namelijk meteen aan het begin. Dus als algemene voorziening, de opvang als algemene voorziening, dat geeft onze ruimte om meer en sneller te handelen. In die zin ben ik het dus ook niet helemaal mee eens dat het een versobering is. Ik denk dat dat eigenlijk juist een verbetering is en ik denk ook dat we dus meer aansluiten op die beweging dat het eigenlijk een kortdurend

23

verblijf zou moeten zijn in de maatschappelijke opvang. Ik ga gewoon een aantal vragen af, Stem in de Stad is echt vaak genoemd. Zoals de Actiepartij al zei, zij zijn uiteraard een zeer gewaardeerde partner van ons als gemeente, Stem in de Stad, en wij hebben ook heel erg vaak overleg met hen, ook over schrijnende gevallen waarin we elkaar ook echt goed weten te vinden. En dat zal ook zo blijven. Daar heb ik ook geen enkele twijfel over. Zij hebben een aantal plekken op dit moment, maar zij hebben inderdaad aangegeven, er is een wachtlijst in Amsterdam bij de LVV en wij zouden daar best wel iets in willen betekenen om die te ontlasten. Nou moet ik eerlijk zeggen dat dat niet de prioriteitsaandachtsgroep is, om het even zo te zeggen, van ons als gemeente. Dus de ruimte is schaars, woonruimte is schaars, dus het ligt niet heel erg voor de hand dat we zeggen laten we daar ook een permanente plek voor zoeken, want dan heb ik eigenlijk nog heel erg veel andere aandachtsgroepen die daarvoor in aanmerking komen. En dat is ook precies wat we aan het doen zijn. Ja, mag ik heel even afmaken? Dan kom ik wel namelijk tot iets waar ik wel misschien iets mee kan. Ik denk dat je moet zien dat we zoeken naar eigenlijk allerlei creatieve oplossingen hoe we die uitstroom vergoten. Daar werd ook even gevraagd.

En een van die mogelijke oplossingen zou ook zijn een project wat ook in Amsterdam is, Tijdelijk Onderdak, en dan kijk je eigenlijk naar plekken die tijdelijk beschikbaar zijn, wat leeg staat, om daar tijdelijk eigenlijk echte huisvesting te maken. Want we willen veel meer van opvang naar huisvesting en dat zit eigenlijk ook in deze hele memo verweven. Dus daar zijn behoorlijk wat groepen die daar baat bij zouden hebben, dus we zijn daar actief naar op zoek. Wat ik dus wel zou kunnen doen wellicht voor Stem in de Stad is te kijken, we hebben leegstandbeheerders uiteraard van ons eigen gemeentelijk vastgoed, zij kijken dus met ons mee sowieso nu ook voor zo'n project als Tijdelijk Onderdak. Maar wat ik zou kunnen doen is, we zouden even kunnen kijken of we die twee in contact kunnen brengen, dus onze leegstandsbeheerders en Stem in de Stad, zodat … Als ik Stem in de Stad spreek zeggen ze eigenlijk ook, het gaat er ons vooral om van vergeet ons niet, als er een keer iets zich voordoet denk aan ons. En dat kan ik bespreken met mijn collega-wethouder Vastgoed om eens te kijken van zou dat een optie zijn. De voorzitter: Dan heeft u eerst een interruptie van de heer Hulster van de Actiepartij. De heer Hulster: Ja dank u wel, wethouder, voor deze toezegging.

Want dat is ook heel erg in lijn, dat was ik eigenlijk vergeten toe te voegen aan mijn vraag, is ook dat het echt om tijdelijke opvang gaat. Dus juist omdat het overbruggingsopvang is, is het zeker niet de bedoeling dat er een permanente op dit moment voorligt als vraag, maar juist om te kijken of er tijdelijke mogelijkheden zijn. Wethouder Van Loenen: Oké, ja, nee precies, dus die tijdelijk plek. En misschien wel even om over die uitstroom nog wat langer over door te praten, want wat doen we daar nou aan. Want het gaat wat mij ook betreft te traag. Dus we hebben woningen beschikbaar in dat PACT voor uitstroom, dat zijn in principe theoretisch gezien waarschijnlijk genoeg woningen maar wat we zagen is dat het eigenlijk stagneerde. En toen hebben we afgelopen maanden geprobeerd om te analyseren waar ligt dat nou aan. En we zijn in gesprek gaan met de corporaties en met onze regiogemeenten en we hebben een aantal aanvullende maatregelen genomen om die uitstroom te bevorderen via dat PACT voor uitstroom en daar hebben ook een bestuurlijke een soort kopgroep op gezet om echt daar wat meer haast achter te maken. En dat is natuurlijk best lastig omdat je ziet dus dat veel van de woningen die vrijkomen, het zijn er sowieso vaak al minder omdat de mutatiegraad wat lager ligt, maar het zijn ook vaak lastig te matchen woningen.

Dus grote woningen die vrijkomen terwijl we alleenstaanden hebben in de maatschappelijke opvang die een huis zoeken. Maar ook soms hebben we gezien dat er heel erg is gekeken naar de wensen, de woonwensen van de mensen in de maatschappelijke opvang die wel recht op een woning en dat ging zelfs zover dat het ging over, ik wil in die en die staat wonen. Ja, dan kan het heel erg lang duren voordat je een match hebt. Dus daar hebben we echt wel van gezegd dat gaan we niet meer doen. We willen echt zo snel mogelijk mensen op de juiste plek hebben en

24

dat is eigenlijk wat we elke keer zeggen, dat wonen is essentieel. Housing First gaan we uiteraard mee van start in 2024. Het eerste halfjaar met vijf woningen, daarna nog een keer vijf woningen. Ik hoop eigenlijk op een begin van een hele transitie, want uiteindelijk moet het zo zijn dat we straks mensen zeer kort in de maatschappelijke opvang hebben of helemaal niet, maar gewoon veel sneller op de juiste plek via Housing First. En daar hebben we dus ook een de benodigde regelingen voor opgesteld en die worden binnenkort vastgesteld, ook in ons college. Ook, net zei ik het al even, Domus Plus, Skaeve Huse zijn hele belangrijke elementen voor de uitstroom. Maar ook, dat hebben we de vorige keer ook toegezegd, volgens mij ook aan het CDA, campagne, veel meer over Onder de Pannen bijvoorbeeld, daar zijn we ook mee bezig en dat levert ook al wel wat nieuwe matches op. Dus dat even over de uitstroom. Dan vroeg de Partij van de Arbeid, wat nou te doen met die groep die dan straks overblijft. Want ik denk als we die verordening hebben, dan zit het allemaal wat strikter staat het op papier eigenlijk, wat we de afgelopen jaren niet zo sterk gescheiden hadden. En dan blijft er inderdaad een groepje over wellicht in de opvang. We zeggen eigenlijk nu, er is ook een eigen verantwoordelijkheid om op andere plekken zelf te zoeken. Je kunt je ook inschrijven op andere delen van Nederland.

In andere delen van Nederland kun je binnen zes, zeven, acht maanden een huis hebben. Maar ik denk dat het belangrijk is dat we eerst deze verordening gaan afsluiten, want anders heeft het alsnog een aanzuigende werking. En ik denk dat we dan even moeten kijken, wie zitten er dan in de maatschappelijke opvang die we eigenlijk heel weinig uitstroomperspectief kunnen geven en dan denk ik dat we opnieuw even moeten kijken van hoe kunnen we deze mensen het beste begeleiden richting uitstroom. Maar ik denk dat we eerst even moeten focussen op de verordening, dat is al een behoorlijke klus om dat allemaal voor elkaar te krijgen. Dan een aantal vragen van de SP bijvoorbeeld ook over de drie maanden. Ja, de drie maanden kan verlengd worden. U had het ook over voltooid verblijf denk ik, of zo interpreteer ik het een beetje, over dagverblijf. Dat kan ook nog steeds en dat kan ook via, want het wordt een algemene voorziening. Daar moeten we nog even kijken wat dat precies is, maar er kan ook een maatwerkvoorziening-indicatie worden afgegeven. En dan heb je gewoon eigenlijk 24-uursopvang. Dus dat blijft allemaal mogelijk. Er werd door Jouw Haarlem gevraagd over de eigen bijdrage. Er kan ook gepind worden. En dat bedelen, ja dat is eigenlijk ook wat, ik wil het niet vervelend zeggen maar eerlijk gezegd is dat bedelen echt niet nodig.

Je kunt je aanmelden bij de Brede Centrale Toegang, mocht geld een probleem zijn, je wordt echt opgevangen. Ik weet dat er gebedeld wordt, ze komen ook weleens bij mij, ook weleens aan mijn deur trouwens. Maar eerlijk gezegd is dat niet nodig. Maar goed, dat blijft ook een ingewikkeld verhaal, dat snap ik ook. Even kijken, dan hebben we nog een vraag over de APV. Eens even kijken, volgens mij, ik zit even te denken want ik dacht dat we dat wel hadden beantwoord, die die toezegging van VVD. Ik zit even te kijken, ja die hebben wij met een BAZ afgedaan, Bestuurlijke Agenda Zaak, een hele aparte afkorting altijd. Dus die kunt u terugvinden, kunnen we nog een keer verspreiden. Maar die hebben we daarin helemaal vastgelegd hoe dat nou precies zit. Dat was vorig jaar juni dacht ik. En even kijken, mis ik dan nog iets. Volgens mij heb ik de meeste dingen genoemd, hoop ik. De voorzitter: Uitstekend. Dan gaan we kijken of er behoefte is aan een tweede termijn voor zij die nog spreektijd hebben. En anders moedig ik u uiteraard aan om goed samen te werken met uw collega-partijen. De heer van der Vliet namens de VVD. De heer Van der Vliet: Een kleine vraag voor de wethouder. Ik heb nog niet antwoord gekregen op mijn eerste vraag over de financiële uitwerking. Het zou heel fijn zijn als ik daar antwoord op krijg. De voorzitter: Gaan we zo horen in het tweede termijn van de wethouder.

Wie nog? Ja, mevrouw Özogul. Ja, hij doet het hoor.

25

Mevrouw Özogul-Özen: Hij doet het? Oké. Ik ben iets vergeten te vertellen met betrekking tot het automatisch geïnd worden van de eigen bijdrage. In het verleden heeft Actiepartij en de SP heel vaak daarover een motie ingediend, dus daar zijn we heel erg blij over. Natuurlijk zijn wij voor hulpverlening in de eerste drie maanden van je verblijf, en daar hebben wij ook altijd wel voor gepleit, alleen de termijn ervoor is natuurlijk heel kort en het geeft heel veel onzekerheid als je niet zeker weet of je daarna nog daar kan en mag verblijven. Vooral met kinderen is dat een probleem. En wat betreft de eigen bijdrage, in sommige gevallen is het inderdaad moeilijk om een eigen bijdrage te betalen, zoals Jouw Haarlem zegt. En daar zijn wij natuurlijk ook wel voorstander van om daar kritisch naar te kijken en eventueel maatwerk toe te kennen. De voorzitter: Dank u wel voor uw bijdrage. Mevrouw Moedt, namens Jouw Haarlem of namens de Partij voor de Dieren? Mevrouw Moedt: Namens ons beide. De voorzitter: Oké, helemaal goed. Gaat uw gang. Mevrouw Moedt: Ja, want ik heb ook weleens mensen aan de deur die vragen om geld voor de opvang. En voor mensen die niet in de materie thuis zijn is dat ook heel lastig te beoordelen van is dat nou nodig of ga je het misschien ergens anders aan uitgeven? En als die opvang gratis is, dan heb je dat in ieder geval duidelijk.

Dus dat is misschien nog een extra argument om die kleine bijdrage naar nul te brengen. De voorzitter: Dat is een argument wat u heeft gemaakt. Dan in uw tweede termijn, anders commissieleden die nog het woord willen voeren? Nee. Wethouder, heeft u nog een reactie? Wethouder Van Loenen: Ja misschien even, eens even kijken hoor. De financiële uitwerking, ja dit is natuurlijk echt de verordening. Wij weten ook niet precies wat de financiële consequenties zijn want je zou kunnen zeggen het wordt een algemene voorziening en wellicht heb je in het begin ook wel iets meer toeloop. Dat zullen we ook moeten bekijken. Maar uiteindelijk zal het eerder een positief effect hebben. Maar hoeveel dat precies is, ja dat zullen we niet weten. Misschien helpt het in het tekort van maatschappelijke opvang, maar ik denk dat het grootste deel van de kosten zit echt elders dan in deze bepaling. En dan nog de drie maanden waar de SP het nog over had. Ja, nee, dat snap ik, dat kan wel stress met zich meebrengen. Aan de andere kant zien we ook dat we in de huidige situatie waar het eigenlijk onbeperkt is, dat mensen ook soms moeilijk te bewegen zijn tot het meewerken aan een uitstroommogelijkheid. En dat is inderdaad even zoeken, want ik snap heel erg goed wat u bedoelt, zeker voor een gezin, en dat zal ook een soort maatwerk zijn eigenlijk, hoe we daarmee mee omgaan.

Maar ik denk dat het ook wel heel erg belangrijk is om mensen zelf wel optimaal te activeren om uiteindelijk met hun gezin op de juiste plek terecht te komen. De eigen bijdrage, volgens mij is het heel reëel dat we een eigen bijdrage vragen, ook omdat er natuurlijk wel ook allerlei andere dingen geregeld worden, zoals een briefadres of een bijbehorende uitkering. Het is echt niet zo dat dat we dus van iemand die niks heeft het geld vragen. Wat ik net zei, je kunt altijd terecht bij de opvang. Dat zeg ik ook tegen mensen die bij mij aan de deur komen. Neemt niet weg natuurlijk dat, ik snap ook dat je misschien daarvan schrikt. Maar het is dus niet zo dat mensen voor een dichte deur staan, wat weleens wordt beweerd maar wat echt niet klopt. De voorzitter: Dat is in ieder geval duidelijk een uitleg voor de vragen zoals gesteld. Dan denk ik dat we dit zo in ieder geval af kunnen sluiten. Wel heb ik gehoord dat de BAZ die vorig jaar verstuurd is … Ja, de heer Van der Vliet namens de VVD.

26

De heer Van der Vlier: Ik heb het al gezien, het is in orde zo. De voorzitter: Die hoeft niet meer toegestuurd te worden, mooi, dat strepen we dan weer af. Dan sluiten we dit agendapunt zo af. Ja, de heer Hulster. De heer Hulster: Volgens mij is er een heldere toezegging gedaan. Dus misschien kan hij nog even genoemd worden. De voorzitter: De toezegging staat genoteerd door de griffier, ja. Goed, dan sluiten we in ieder geval dit agendapunt zo af. Sluiting De voorzitter: Dan heb ik nog wel een verzoek aan u en dat gaat over een ander agendapunt wat we vanavond hebben behandeld, namelijk punt 8 over de zienswijze conceptbegroting over het schoolverzuim. Mocht u nog aanvullende punten hebben naast uw bijdrage, dan kunnen die tot morgen twaalf uur gestuurd worden naar de griffie zodat ze doorgezet kunnen worden in zijn geheel naar de ambtenaar die dit stuk voor ons gaat opstellen. Dan, ja helemaal goed. Dan sluiten we zo de agenda af en dan wens ik u een hele goede avond en zie ik u graag volgende maand weer terug. Dank u wel.

27