Transcript Commissie Samenleving 22 mei 2025

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE SAMENLEVING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 22 mei 2025 1.

Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Dames en heren, ik heet u van harte welkom bij de Commissie Samenleving, die tevens voor het eerste agendapunt de Commissie Beheer op bezoek heeft. Van harte welkom aan iedereen ook op de publieke tribune, de insprekers die al klaar zitten en iedereen die online meekijkt. Ik mag welkom heten de heer Van Trotsenburg, die namens de Partij voor de Dieren een nieuw commissielid is, welkom. Berichten van verhindering hebben wij ontvangen van Trots, de heer Beukema is afwezig. Verder nog berichten van verhindering vanuit uw fracties? Nee, mooi. Voor in uw agenda hebben we voor 24 juni een sessie over huwelijksdwang en achterlating, deze vindt plaats van 19:30 uur tot 21:00 uur. En het Landelijk knooppunt Huwelijksdwang en Achterlating informeert de woordvoerders van de commissie Samenleving en Bestuur over het thema huwelijksdwang en achterlating. Voor deze informatieve sessie is tevens de politie en het expertteam van Veilig Thuis uitgenodigd. Wij verzoeken u wel om u hiervoor tijdig aan te melden. Op dit moment hebben we slechts één aanmelding en het zou zonde zijn om alle voorbereiding te niet te laten gaan.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Ga ik door naar punt 2, het vaststellen van de agenda. Kan de agenda conform worden vastgesteld? Ja, mooi. Geen agenderingsverzoeken.

3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Dan gaan we door naar punt 3, mededelingen van de commissieleden en wethouders. Vanuit de commissie mededelingen? Nee. Zijn er mededelingen vanuit het college? Ook niet.

4.

Mededelingen over gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden De voorzitter: Mededelingen over de samenwerkingsverbanden, ga ik vanuit, ook niet.

5.

Agenda komende vergadering(en), Jaarplanning en Actielijst De voorzitter: Punt 5, de agenda voor de komende vergadering, jaarplanning en actielijst. We hebben een aantal stukken al ontvangen. Heel erg prettig. Iemand op- of aanmerkingen? Nee, mooi. Dit probleem met de microfoons weet ik op te lossen, Melanie. Komt goed.

6.

Transcript commissie De voorzitter: Punt 6, het transcript is er nog niet, die wordt toegevoegd aan de vergadering. U heeft een opmerking over het transcript? Mevrouw Bastiaans, ga uw gang. En als de anderen, mevrouw Özogul en mevrouw El Bluny, wilt u beide de microfoons uitzetten? Dank u. Mevrouw Bastiaans. Mevrouw Bastiaans: Ik had vorige keer een vraag bij de lokale educatieve agenda, waarom dat was uitgesteld en ik dacht dat daar ook een mededeling over was. De voorzitter: Nee, daar is geen mededeling voor vanuit het college, maar het staat wel op de jaarplanningslijst, dus daar kunt u eventueel terugvinden. Mocht u daar hulp aan nodig hebben, kunt u even

1

contact opnemen met de griffier. Ik hoor net ook dat u ook nog daarover de informatie vanuit de griffier rechtstreeks kunt ontvangen. Dus u doet dan bij deze de vraag? Mevrouw Bastiaans: Dat is prima, maar omdat ik de vraag in de commissie heb gesteld, dat het handig is om ook aan de commissie te beantwoorden. De voorzitter: De griffier zorgt ervoor dat wordt rondgestuurd. 7.

Agenda Toegankelijk Haarlem en Uitvoeringsagenda Toegankelijk Haarlem 2025-2027 De voorzitter: Dan gaan we door naar agendapunt , de Agenda Toegankelijkheid Haarlem en Uitvoeringsagenda Toegankelijk Haarlem voor 2025 tot 2027. Rechts van mij zitten de beide wethouders over toegankelijkheid. Wethouder Berkhout meer over de openbare ruimte en wethouder De Raadt over alle andere toegankelijkheid. En ook hebben wij drie insprekers. Mevrouw Han Heuven, de heer Kleinman en mevrouw Wolthuis. Hoe we het gaan doen. U heeft zo meteen alle 3 minuten de tijd om uw bijdrage te doen. Is uw tijd bijna op, dan zal ik dat bij u aangeven en als ik zeg dat het moet stoppen, dan stopt het. Nadien heeft de commissie nog de mogelijkheid om een verhelderende vraag te geven op punten uit uw inspraakbijdragen. Ik hoop dat die zo helder is. Gaan we beginnen met mevrouw Van Heuven van de Stichting Drempelloos Haarlem. Als u de microfoon indrukt, gaat het rode lampje branden en kunt u uw bijdrage leveren. Ga uw gang. Inspreker 1: Mijn naam is Pauline van Heuven van de Stichting Drempelloos. Drempelloos was afgelopen week aanwezig bij de … De voorzitter: Wilt u de microfoon naar uw mond duwen, alstublieft? Ja, dan hoort iedereen u. Heel goed. Ga uw gang. Inspreker 1: Mijn naam is Pauline van Heuven, Stichting Drempelloos. Drempelloos was afgelopen week aanwezig bij de meet en share.

In de luistersessie werden twee vragen gesteld: wat houdt je bezig en wat geeft hoop? De eerste mag vrij duidelijk zijn. Over de tweede moest ik even nadenken. Dagelijks navigeer ik namelijk met Isra door de volle openbare ruimte. Wat subtiel gezegd, nogal een uitdaging is. Met regelmaat raak ik overprikkeld en gefrustreerd door onverwachte obstakels en schrikreacties, waardoor de emoties continu hoog zitten. Dus wat geeft dan hoop? Het antwoord kwam eigenlijk vanzelf. Ik krijg hoop dat wanneer ik achterom kijk naar de lange weg die we al bewandeld hebben, er wel degelijk dingen veranderen. We hebben al best veel samen bereikt. Denk aan toegankelijkheid op de agenda te krijgen, uit het sociale domein naar beheer van de openbare ruimte. Dat in samenwerking met de burgemeester het stemlokaal overzicht is aangepast op keuzes en rekening houden met meerdere soorten beperkingen. Geleide lijnen verlegd en groenvlakken verplaatst. De bewustwording bij de grootste aannemers en regisseurs openbare ruimte is aangezet. Allemaal geen kleine dingen. Vergeet ook niet dat na lang lobbyen van zowel Drempelloos als de ambassadeurs, de raad unaniem stemde voor het aannemen van een coördinator toegankelijkheid. We vinden dit plan een mooie samenvatting van alles wat over tijd al vaker is besproken, maar het gaat mij persoonlijk allemaal veel te traag.

Zo werd ik namelijk wel heel erg enthousiast om bijvoorbeeld het tegelteam dat benoemd werd in de motie vreemd van D66. Een concreet plan, waardoor proactief bezig zijn, wij wel direct effect en perfect van zouden merken. Het is goed dat intern het beleid aangepast wordt en de gesprekken gevoerd, maar wat merk ik daaraan wanneer ik zo direct naar huis moet lopen? Het gaat hier namelijk om onze basisbehoeften, waar wij net als jullie ook recht op hebben. Veilig van A naar B navigeren, naar de wc kunnen wanneer je moet, zelfstandig en zonder hinder. Een korte samenvatting, 2016 Nederland ratificeerde

2

het VN-verdrag Handicap, 2018 jaar van de toegankelijkheid. Het is nu 2025 en Haarlem heeft eindelijk een goede samenvatting op tafel liggen wat er allemaal aan toegankelijkheid gedaan dient te worden. Over 4,5 jaar in 2030 willen we toegankelijk zijn. Voordat de concrete doelstellingen geformuleerd zijn en goedgekeurd door de raad zijn we weer een tijdje verder. Iets zegt mij dat we met een bezemwagen erachteraan lopen. Er ontbreekt focus. Een simpel voorbeeld, u vergadert met grote regelmaat in deze ruimte. Op 22 februari 2023 is de Grondwet gewijzigd. Niet iets kleins. Er is een toevoeging gedaan dat er niet gediscrimineerd mag worden op seksuele gerichtheid en handicap. Kan iemand mij met droge ogen uitleggen waarom de Grondwet die hier in de zaal hangt, na ruim 2 jaar nog steeds niet is aangepast. Iedereen vindt dit belangrijk, alleen de focus is er niet en dat is wat ik bedoel. Zodra deze vergadering sluit, zijn er weer andere dingen die de aandacht vragen, maar voor mij niet. Mijn dringende verzoek is, maak dit plan meer SMART, dus meetbaar en concreet, zodat wanneer ik vooruitkijk er ook hoop voor mij ontstaat. Dank u wel. De voorzitter: En u dank voor uw bijdrage. Gaan we naar de heer Kleinman. Ga uw gang. Inspreker 2: Geachte leden van de Commissie Samenleving. Mijn naam is Maarten Kleinman, bewoner van de gemeente.

Naar ik heb begrepen heeft Haarlem de ambitie om in 2030 een toegankelijke stad te zijn. Als stap daartoe zijn diverse documenten opgeleverd voor de periode 2025-2027. Positief is dat het belang van toegankelijkheid steeds beter op het netvlies komt. Terecht en dank daarvoor. Bestudering van de documenten leert mij echter dat het niet in alle gevallen even concreet is. Waarbij de vrees opdoemt dat wij in de periode 2028-2030 een herhaling van zetten gaan krijgen. Op 10 april jongstleden is het initiatiefvoorstel van Dimitry van den Berg besproken. In het voorstel staan concrete voorstellen om bijvoorbeeld de app BuitenBeter te voorzien van de suggestie, zoek gegeven toegankelijkheid. Daarbij worden dan toegankelijkheidseisen onder één noemer in het systeem vastgelegd en kan over een periode worden bepaald waar de meeste toegankelijkheidshindernissen worden geconstateerd. Ook wordt voorgesteld een proactief tegelteam op te zetten, dat oneffenheden in de openbare ruimte kan verhelpen. En die zijn er. Mijn verzoek is dan ook aan u deze aandachtspunten mee te nemen in de uitvoeringsagenda. Naar mijn mening wordt in de documenten 2025-2027 weinig rekening gehouden met technische vernieuwingen. Er wordt gesproken over rateltikkers in voetgangersstoplichten, terwijl er al voetgangersstoplichten met kunstmatige intelligentie worden toegepast buiten Nederland.

Waarom niet in Haarlem? Afsluitend verzoek ik u met betrekking tot de dagelijkse controle van toegankelijkheid in de openbare ruimte, daarin handhaving een grotere rol te geven. Dus niet om hinderlijk geparkeerde verkeersmiddelen heenlopen, maar handhaven. Dank voor uw aandacht. De voorzitter: En u ook dank voor uw bijdrage. Dan gaan we door naar mevrouw Wolthuis. Nee, vragen doen we strakjes pas. We hebben nog een inspreker. Mevrouw Wolthuis, voor u ook, ga uw gang. Inspreker 3: Beste leden van de commissie, namens de Ambassadeurs van Toegankelijk Haarlem, wil ik allereerst uitspreken dat wij zeer verheugd zijn dat de toegankelijkheid van Haarlem zo breed en serieus gaat worden aangepakt. De Agenda Toegankelijk Haarlem besteedt aandacht aan zo veel mogelijk gebieden waar toegankelijkheid een rol speelt. En dat is voor ons van wezenlijk belang. Wij, de Ambassadeurs van Toegankelijk Haarlem zijn blij dat wij hierbij betrokken worden. De ambassadeurs streven naar zo breed mogelijke ervaringsdeskundigheid, zodat we helder en breed advies kunnen geven om de toegankelijkheid in Haarlem te kunnen verbeteren. En dat is ook nodig, want wij lopen en rijden nogal eens tegen de ontoegankelijkheid aan. Wat voor de meeste mensen geen probleem is, betekent voor ons vaak een onmogelijkheid of een vaak letterlijk te grote en te hoge drempel. Dat alles niet op te lossen is, is begrijpelijk.

Niet alles is mogelijk. Wel een probleem met mijn iPad. Niet alles is mogelijk, maar wij streven naar zo veel mogelijk toegankelijkheid. En het is eigenlijk een voorwaarde voor de stad, want ook wij met hulpmiddelen,

3

handicaps of ziekten zijn volwaardige burgers van Haarlem. En zo willen wij ook worden bejegend. Daarom een aantal aanbevelingen vanuit onze groep. Allereerst, het is een vooruitstrevend gedegen plan, maar er zal ook naar gehandeld moet worden. Geen woorden, maar daden en dat is eigenlijk alleen een eis zelfs. Daarnaast merken we met regelmaat dat toch in een te laat stadium betrokken worden bij de uitvoering van ontwikkelingen. Onze expertise eerder inzetten, scheelt aanpassingen achteraf en dus werk en geld. Ten derde missen we in het rapport hoe er zal worden gehandhaafd. Het is belangrijk dat er duidelijk is waar ontoegankelijkheid en hindernissen kunnen worden gemeld, wat met de melding wordt gedaan en of het is opgelost. Deze week zijn we met handhaving op pad geweest om hen bewust te maken van de hindernissen die wij dagelijks tegenkomen. Het leverde wederzijds begrip op. Wij leerden van hen waar hun grenzen liggen in hun bevoegdheid en mogelijkheden. En zij leerden hoeveel hinderlijke obstakels we elke dag opnieuw op onze weg tegenkomen. Het volgende is een opmerking over de voorzieningen vanuit de Wmo en thuis kunnen blijven wonen. Op dit moment wordt er nog veel gedacht vanuit zo goedkoop mogelijk en laag opschalen, in plaats van passend, doelmatig en kwaliteit leveren.

Als voorzieningen en aanpassingen thuis direct zo veel mogelijk passend zijn, scheelt dat veel geld, het scheelt ook klachten. Voorzieningen zijn dan meer op maat en voldoen dus. En het versnelt het hele aanvraagproces, waardoor de aanvragers minder lang hoeven te wachten op de voor hen noodzakelijke voorzieningen en hulp. Tot slot, een positieve. We zijn zeer tevreden met de Agenda Toegankelijkheid en zien uit naar een goede en langdurige samenwerking. Dank u wel. De voorzitter: En u dank voor uw bijdrage. Wacht u even. Dat is iets wat we niet doen. U mag het grondig eens zijn met de bijdragen, u mag het grondig oneens zijn met een bijdrage, maar daar wil ik geen uitingen van zien. Dat is niet de bedoeling. Wel de mogelijkheid voor verduidelijkende vragen. Als eerste van mevrouw Scholten. Vertelt u even duidelijk voor wie, dan weten we dat allemaal. Mevrouw Scholten: Deze vraag is voor de heer Kleinman. U maakte mij best wel een beetje blij. Dat doet u trouwens weleens vaker. Gewoon het feit dat u hier weer zit en uw best ervoor doet. Maar ik heb een concrete vraag voor u, over die stoplichten waar u het over had. Kunt u daar iets meer over vertellen? Want een stoplicht met AI daar kan ik me niet zoveel bij voorstellen, maar u klonk alsof u meer weet. Inspreker 2: Dat klopt.

Ik kreeg enige tijd geleden een bericht uit Spanje, dat er in Cordoba een voetgangerslicht is geïnstalleerd wat met AI-camera's mensen met een beperking herkent. Het heeft niets te maken met privacy. Er wordt niets opgeslagen. En ik was er heel alert op, omdat een voormalige ambassadeur van Toegankelijk Haarlem die vroeg mij vaak: help mij even oversteken bij de Wilhelminastraat. Dat durfde ik niet of durfde hij niet en dan gaf ik hem een arm, dat mogen mannen tegenwoordig, dan liepen wij samen naar de overkant. En ik had hem in gedachten toen ik dat over het stoplicht las. Het is een Spaans bedrijf en ik kan eventueel informatie voorzien. De voorzitter: Helemaal goed. Dank u wel, voor dat antwoord. Zijn er verder verduidelijkende vragen vanuit de commissie? Nee. Dan dank ik de insprekers en dan gaan wij door naar de behandeling. Even kijken. Wie kan ik als eerste het woord geven? De heer Van den Berg, ga uw gang, namens D66. De heer Van den Berg: Dank u wel, voorzitter. Toegankelijkheid is een recht. Dat weten we allemaal. Dat wordt hier vaker gezegd. En daarom ben ik en D66 ook blij met de Agenda Toegankelijkheid en herken daarin gelukkig veel van de ideeën die wij in ons initiatiefvoorstel toegankelijke Haarlemse straten hebben aangedragen. Wat we wel missen, is een concreet plan voor het preventief verbeteren van onze stoepen.

Bijvoorbeeld door een instelling van het tegelteam, zoals wij hebben voorgesteld. Als 67 procent van de inwoners van Haarlem de stoep onbegaanbaar vindt, dan zouden we daar toch best wel hoge prioriteit aan moeten geven. Ik vraag me af hoe de wethouder daartegen aankijkt. En waar D66 zich ook vooral zorgen over

4

maakt, is al die mooie plannen, dat werd net door insprekers ook al gezegd, ook daadwerkelijk tot uitvoer komen. En daarom willen we eigenlijk van de wethouder graag een toezegging dat we in ieder geval over één jaar een Raadsinformatiebrief krijgen met een update van de voortgang van de uitvoeringsagenda. Naast de al geplande evaluatie in 2027. In de uitvoeringsagenda, dit wordt een beetje een technisch verhaal, staat dat toegankelijkheid onderdeel is van het hele planproces. Ook uit de technische sessie bleek dat de coördinator toegankelijkheid in diverse fases van zowel ruimtelijke als civiele projecten betrokken zou worden. En dat is natuurlijk heel mooi, maar betrokken worden is nog geen garantie voor daadwerkelijke inbedding in dat proces. Dus graag hoor ik van de wethouder hoe ervoor zorgen dat voor de komende tijd toegankelijkheid geborgd wordt in onze interne processen. Of het nu gaat over het Haarlemse civiel planproces of interne processen, waarvan we niet op de hoogte zijn. En het lijkt ons ook vanzelfsprekend dat als het hier geüpdatet wordt met de CROW-normen voor toegankelijkheid, dat we dat gaan bespreken in de Commissie Beheer. Dus daar hoor ik ook graag een toezegging over van de wethouder. En we zijn ook blij met het onderzoek naar de openbare toiletten en toch zouden we nog iets mee willen geven voor het onderzoek.

Want wat Haarlem eigenlijk nog mist, is een groot openbaar toilet, met een groot aantal voorzieningen midden in het centrum. En staan wat winkelpanden leeg. We vroegen ons af: is het misschien niet mogelijk om een winkelpand om te bouwen tot een plek met een tiental toiletten, een walhalla voor mensen met hoge nood. Dat zou kunnen in de vorm van misschien publiek-private samenwerking, waarbij een ondernemer de wc exploiteert. Hoe denkt de wethouder over dit idee? Verder zouden we ook mee willen geven dat er ook aandacht is voor stomaafvalbakken en menstruatieproducten uitgiftepunten. Mooi scrabblewoord. Ook fijn dat er meer onderzoek gaat plaatsvinden naar meer gehandicaptenparkeerplaatsen, met de mogelijkheid om laad- en losplekken op andere tijden daarvoor in te zetten. We hebben in ons initiatiefvoorstel gepleit voor een norm van 2 procent van onze openbare parkeerplaatsen, gelet op toepassing van onze eigen HIOR-normen. En de vraag aan de wethouder is: gaan we die norm dan ook halen? Daarnaast externe bewustwording. Veel goede suggesties over communicatie, maar wat gaan we … Wat we nu gaan doen tijdens de week van de toegankelijkheid lijkt ons heel bescheiden. We stellen ook voor om dan veel groter uit te pakken, met ook meer budget. Ik vraag me af wat de mogelijkheden daarvoor zijn.

En tot slot, coördinator toegankelijkheid, een cruciale functie, maar met de huidige aanstelling tot en met 2027, wanneer de functie geëvalueerd wordt, dat is wat D66 betreft te kort. Dus continuïteit is essentieel. We overwegen een motie in te dienen om deze aanstelling te verlengen. We hopen dat de wethouder die belangen onderschrijft. De voorzitter: Dank, voor uw bijdrage. Mevrouw Bastiaans namens de Partij voor de Arbeid. Mevrouw Bastiaans: Dank u wel, voorzitter. Ook de PvdA is blij met deze uitgebreide Agenda Toegankelijk Haarlem en de uitvoeringsagenda. Tijdens de technische sessie deze week maakte ik wel de aantekening; veel met een uitroep. Deze agenda vraagt aandacht van veel afdelingen binnen de gemeente. Waarbij eigenlijk ook wel, de heer Dreijer maakte daar tijdens de technische sessie ook al een opmerking over. Je mag ook wel verwachten dat er bij de uitvoering van projecten vanzelfsprekend aan de toegankelijkheid wordt gedacht. En dat het niet achteraf hersteld moet worden. Dus deze agenda is prima, maar het zou eigenlijk ook wel zo moeten zijn dat er al veel mee gedaan wordt tijdens bestaande en lopende projecten. Met de komst van de coördinator toegankelijkheid is er vaart gekomen in de plannen en uitvoering. Maar D66 zei het net al: de aanstelling is tijdelijk.

Ook wat ons betreft wordt er budget vrijgemaakt voor een coördinator na 2027, voor de borging van het beleid wat nu wordt ingezet. Verder viel het de PvdA op en de participatieraad ook, dat werd net ook alweer gezegd, die concrete en meetbare doelen die ontbreken. Dus ook daarbij vragen we: heb daar aandacht voor, zodat er ook tussentijds bijgestuurd kan worden. De nadruk ligt de komende jaren op de openbare ruimte, vergroten van bewustwording en het betrekken van ervaringsdeskundigen. PvdA ziet graag dat de komende jaren de nadruk ook ligt op het verbeteren van de digitale toegankelijkheid, dat wil zeggen

5

het goed kunnen vinden van informatie in duidelijke taal. De website van de gemeente en van Notubiz hebben op dit moment nog een B-status. Dat hadden we ook even technisch uitgevraagd. En onze vraag is om binnen de gemeente alles op alles te zetten om hier snel een A-status te verwerven. Om een voorbeeld te noemen van wat ook beter kan qua digitale toegankelijkheid. Als je nu op de website van de gemeente Haarlem zoekt op sporten met een beperking of gehandicaptensport, dan krijg je nul zoekresultaten. Terwijl bij Sport Support een adviseur is die mensen kan helpen bij het zoeken naar sportmogelijkheden. Dus je zou bijvoorbeeld op de website een link kunnen plaatsen van Sport Support en Uniek Sporten. Dan heb je al veel meer, zonder dat je zelf heel veel informatie hoeft te geven, toch al kun je mensen veel meer op weg helpen. Vorige week bij die clinic rolstoelbasketbal hebben we zelf kunnen ervaren hoe leuk het is. Dus zoveel mogelijk mensen moeten dit ook gaan doen. Dan nog een opmerking bij de kaart openbare en opengestelde toiletten in Haarlem. Het valt op dat er boven de bibliotheek Haarlem-Noord geen toiletten meer op de kaart staan en op bijvoorbeeld het Marsmanplein zou er toch ook een mogelijkheid moeten komen voor een openbaar toilet. En de vraag is dus om bij de uitvoering specifiek ook aan dit gebied Haarlem-Noord Delftwijk aandacht te besteden.

En ten slotte nog een idee om voor blinden en slechtzienden informatieborden bij onder andere monumenten ook van plaquettes met braille te voorzien. In de Deventer en Gouda wordt hier ook aan gewerkt door organisaties uit de stad, maar wel in samenwerking met de gemeente. Aan de wethouder de vraag of ze het initiatief wil nemen voor informatie in braille en dit bij de uitvoeringsagenda mee te nemen binnen het bestaande budget, dan wel met behulp van sponsoring. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan hebben we de heer Amand, namens Trots. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Het was verleden week heel prettig om met de collega's te basketballen in een rolstoel. Dat is heel prettig om de ervaringen ook te zien en te voelen hoe de mensen zich voelen. En dat is toch wel iets dat we misschien wel meer moeten doen eigenlijk, laat ik het netjes zeggen. Dan heb ik wel een paar punten. Die heb ik van de week alweer aangekaart. Meer gehandicaptenplekken voor de automobilist, die ook in de binnenstad heel moeilijk terechtkan. Dat missen wij van Trots. Ik ben vandaag ook weer geattendeerd over bij het VNU-gebouw. Alle plekken zijn weg, alle invalidenplekken zijn weg. Enkel in de parkeergarage, op ons verzoek zijn er een paar bordjes neergehangen. Halfbakken. Laat ik het heel netjes zeggen. En waarom zijn die plekken niet vervangen voor die mensen? Dat is een punt.

Waarom niet noodplekken gereserveerd bij het VNU-gebouw? Waarom wel alles zand en aarde neergooien, maar die mensen die tellen niet mee. Dat hebben wij geconstateerd. Wij hebben ook natuurlijk de openbare toiletten in Haarlem, daar zijn we al jaren voorstander van. Maar we willen ook de mensen die slecht zien dat die ook naar een fatsoenlijk toilet kunnen. En de mensen die ook in een rolstoel zitten, dat ze naar een toilet kunnen die bereikbaar zijn. Dat missen wij nog steeds. En we kunnen dus zeggen: op de Grote Markt en we hebben het hier met de kermis weleens toiletten gehad, maar die zijn voor mensen met een rolstoel heel moeilijk. Dus wij willen toch dat er nog meer actie ondernomen wordt. Dan heb ik nog wel een paar punten. De gehandicaptenborden worden steeds minder, want dan krijgen we elektrische auto’s die opgeladen moeten worden. Dus dan hebben we van twee plekken naar één plek. Dan gaan we de Barrevoetestraat in, als iemand daar kaas wil halen met een handicap die met de auto is, die heeft een Gods probleem, want je krijgt tegenwoordig een bekeuring. Dus die 16 plekken, zaterdag heb ik mijzelf laten informeren door bewoners uit de buurt, uit De Vijfhoek. En die zeiden natuurlijk: het is eigenlijk belachelijk dat wij een vergunning moeten nemen, omdat we dan eventueel ergens heen moeten en als we visite ontvangen dan moeten we weer wat anders gaan doen.

En oudere mensen hebben daar toch een probleem mee. En daarom komen wij ervoor op. Dan hebben we natuurlijk het andere probleem in de binnenstad. Het is natuurlijk als we even kijken tegenover de McDonalds, hebben we één plekje nog bij Hunkemöller, de rest hebben we niets meer. Alles is weg. En altijd weer voor die elektrische auto, maar die mensen met een handicap die worden eigenlijk

6

weggecijferd, als ik het heel gemeen zeg. Die krijgen nog maar één plekje. Dan hebben we de mensen met de auto op een kenteken. Dat ziet u ook in Jansstraat. Daar kan je ook natuurlijk nog in. We hebben laatst de proef weer genomen van Trots. Dan gaan we om 11:00 uur met een auto proberen de Jansstraat uit te komen. Nou, gaat u het maar doen, dames en heren van de commissie. Dan kom je op een gegeven moment terecht bij Spaarnelanden, want niemand helpt je meer, ook het politiebureau niet. En daar word je heen gestuurd. Dus wij willen toch natuurlijk nog meer actie erop, dat het nog meer aangegeven wordt, ook op websites. En dat de mensen wel weten waar ze wel en niet mogen rijden. Want dat is ook een punt. Dus hier wil ik het even bij laten. De rest, mijn tijd is op zowat. De voorzitter: De heer Van Trotsenburg, namens de Partij voor de Dieren. De heer Van Trotsenburg: Ik wil niet heel erg ingaan op de parkeerplekken, maar wij zijn wel in ieder geval over het algemeen best tevreden met de agenda. Maar we maken wel de vergelijking, dat vroeger lazen we ook tijdschriften met zo'n mooie glanzende voorkant. En daar stond eigenlijk een soort werkelijkheid afgebeeld die eigenlijk niet bestond. En deze agenda verdient eigenlijk ook wel zo'n voorkant. Deze agenda viert de successen en dat is terecht, over hoe Haarlem toegankelijker is geworden.

Tegelijkertijd staan er ook veel successen in waar je je over kan afvragen of dit echt zo geweldig is of dat wij een beetje ingepakt worden als raadsleden. In deze glossy is alleen minder goed nagedacht over de foto's. Zoals men ziet op pagina 5, waarbij de mevrouw op het busje foutparkeren aanmoedigt. Ik zou graag op veel individuele punten in willen gaan, maar voor nu zal ik niet op alle slakken zout leggen. Dat verdienen de slakken ook niet. Waar ik wel op wil ingaan, is het volgende. Over de HIOR wordt gezegd: ook zijn het vermijden van obstakels of hoogteverschillen en duidelijk contrast in kleur en materiaal enkele voorbeelden van een beter toegankelijke openbare ruimte. Ik ben benieuwd: waar zijn deze voorbeelden dan toegepast? Ik kan dan niet voor iedereen spreken, maar ik ben zelf licht visueel beperkt en herken de punten die mevrouw Van Heuven aanhaalt. Ik zie tamelijk weinig verbetering in contrast of zichtbaarheid in het algemeen, ook niet in recentere opgeleverde projecten. Als het gaat om contrast en kleur, betekent dat werkelijk alleen contrast tussen rood en grijs, want de grijze drempels zijn vaak niet te onderscheiden voor ons. Waardoor ook niet altijd aan te voelen is wat een daadwerkelijk hoogteverschil is. En je kan je dan zo ook flink bezeren.

Waar gaat het dan eigenlijk mis in de participatie, dat dit soort dingen niet worden opgemerkt? Erkenning dat het beter moet is er wel en qua participatie zijn er ook mooie stappen vooruit. Zou het ook een optie zijn om zo'n toegankelijkheid te testen via Digipanel of iets vergelijkbaars? Zodat nog meer mensen betrokken kunnen raken. Ik zou eigenlijk ook wel eens een keer nog het gesprek willen aangaan over verbindende felle stoplichten. Dat heb ik nog niet gelezen, maar is ook best hinderlijk. Maar ook hoe ik bijna dagelijks struikel over allerlei zaken op de stoep en de weelderige natuur eerder een hulpmiddel is om mijn richting te bepalen. Maar ook over de boa's die inconsequent handhaven. Als ze al waakzaam zijn op de hindernissen op stoepen. Mijn loopje vordert. Als ik eenmaal de stad haal, ben ik blij om te zien dat er een deel van de horeca toegankelijk is voor mensen met een beperking. Er zijn gelukkig veel ondernemers die iedereen willen verwelkomen, alhoewel niet elke ondernemer even faciliterend is. Anders dan een aangepast toilet hebben en een vrije toegang te regelen. Ergens moet je beginnen, maar het begrip is soms nog ver te zoeken als je specifieke behoeftes hebt. Of bijvoorbeeld al volledig uitgeput raakt door de veel te harde achtergrondmuziek, waar toch niemand eigenlijk van geniet. Ik geloof niet dat alleen bewustwording het oplost.

Er moet ook worden gekeken naar stimulansen. In het rapport haalt het college en de Nachtvisie aan. Grote namen als het Patronaat doen geweldig werk en de Haarlemse Nachtwacht jaagt dit thema aan. Maar er moet meer druk vanuit de gemeente komen, om in ieder geval ondernemers op korte termijn te verplichten hun personeel in te lichten hoe zij met mensen met een beperking, van wat voor soort dan ook, moeten omgaan en hoe zij kunnen ondersteunen. Ietsjes luider praten voor iemand die slechthorend is of even meelopen als iets niet gezien

7

wordt, kost namelijk niets. Dan het grootschalige. Het zal u niet verbazen, maar de Partij voor de Dieren is positief over de duurzaamheidsladder die u wil inzetten voor evenementen. Begin dan maar gelijk op trede 3, ambitieus en durf dat ook te zijn voor de Uitvoeringsagenda 2025-2027, want daar zie ik weinig ambitie terug. Ik zie wensen of zijn het vooral verplichtingen? Zoals uit de reactie blijkt van het college op de participatieraad. In ieder geval, ik zie weinig plannen of concrete doelen. De Partij voor de Dieren is realistisch en begrijpt dat te specifiek zijn met beloftes uiteindelijk leidt tot teleurstellingen. Maar je kan uiteindelijk wel uitspreken wat je hoopt te doen. Wij streven naar een x-percentage van de bushaltes toegankelijk te laten zijn. Wij dagen dan ook het college uit om ambitieus te zijn. Even kijken. Wat wij nog als laatste willen zeggen, is we hebben dus ook … Een goede kennis van ons heeft alles waar hij tegenaan reed qua toegankelijkheidsproblemen binnen het project Houtplein al tijdens de uitvoering in kaart gebracht. En hij wilde dat overbrengen aan de gemeente. Hij voelde zich helaas niet gehoord en niet serieus genomen. Is daarom niet van plan om zich nog ooit in te gaan zetten als ervaringsdeskundige.

Hoe gaat de wethouder zorgen dat mensen als hij, die graag willen meedenken en meedoen, structureel betrokken gaan worden? De voorzitter: Uw spreektijd is voorbij. En daarmee hebben we geen ruimte helaas voor de interruptie van de overkant. Wel gaan we naar de heer Trompetter, namens de Actiepartij. De heer Trompetter: Dank, voorzitter. Ook de Actiepartij is blij dat de agenda er ligt. Dank aan het college. Dank ook aan de insprekers. Er zijn al veel dingen gezegd. We kunnen grote delen van het pleidooi van de PvdA ook onderschrijven. Het punt de duidelijke taal voor de inwoners, dat viel ons ook op. Op pagina 23 van de Agenda Toegankelijk Haarlem staat dat, voor zover van belang, niet iedere ambtenaar op de hoogte is van de stijlwijzer van de gemeente over hoe de brieven worden opgesteld en dat de gemeente verwacht daar in de komende jaren aan te gaan werken. Dus de ambtenaren worden bijgespijkerd. Maar volgens mij weet ik van jaren terug al dat ze dat soort dingen hadden. Kan de wethouder uitleggen waarom dat jaren gaat kosten? Dan toch wel de vraag hoe het met de handhaving zit, wordt ook al genoemd. Met auto's op de stoep, op de hoeken in de stad, in de buitenwijken gebeurt er nog veel te weinig wat mijn fractie betreft. Dan een stukje over de bushaltes.

De bushaltes bij het Spaarne Gasthuis Noord die zijn van de provincie, die zijn niet van de gemeente Haarlem, maar zijn die inmiddels al toegankelijk? Want die zijn niet toegankelijk voor mensen met een handicap, waren ze heel lang niet of mensen met een visuele beperking. Is daar nog actie op of is er nog overleg over met de provincie? En als laatste, toegankelijk voor alle inwoners. Er worden veel nieuwe zitbankjes gemaakt in de stad. Bij de technische sessie vroeg ik ook: wat voor nieuwe bankjes zijn dat dan die er komen? Zijn dat bankjes met van die middenstukken, waardoor thuislozen er geen gebruik van kunnen maken? Dat zou deels wel en deels niet zijn. Dus dat maakt wel dat onze fractie zich afvraagt: welk percentage van die bankjes hebben dan die middenstukken waarvan je kan zeggen dat mensen zich kunnen omhoog drukken. Maar wat ook gelijk ervoor zorg dat je er niet op kan liggen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Scholten, namens Jouw Haarlem. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn blij dat er actie onderweg is en ook al actie wordt ondernomen. We zouden wel graag zien dat er nog wel een aantal concrete dingen extra gaan gebeuren. En we constateren een aantal zaken die eigenlijk keer op keer weer terugkomen. We hebben, ik heb het er tijdens de technische sessie ook even over gehad, een langlopende discussie over zebrapaden.

Ik ben me er nog een keertje toch maar weer eens in gaan verdiepen. Een zebrapad vinden zit ook in de opleiding van geleidehonden. Dus op moment dat wij in verband met schijnveiligheid de zebrapaden opheffen, komen mensen met een geleidehond echt in de problemen. We hebben nu ook een aantal zebrapaden die gewoon ergens ophouden. En niet op de stoep, maar op een fietspad. En dan sta je daar en dan weet je hond dus niet,

8

die denkt, ik ben op de stoep en kan je niet meer verder. Dus nogmaals mijn lans voor zebrapaden, nu is hij echt gebroken. Dan denken we toch echt dat we meer mindervalidentoiletten nodig hebben en dat we daar misschien nog niet altijd voldoende aan doen, zeker bij evenementen, want dat is waar ik het vooral over heb. Dus tijdelijke pop-up toiletten. Zou de wethouder eventueel iets meer kunnen vertellen nog over de hoge nood app? Wat is daar nou eigenlijk precies onze status van? Doen we daar nou wel aan mee of niet aan mee? Want dat is me niet helemaal duidelijk. Dan echt een pleidooi, wethouder, om van tevoren de ervaringsdeskundigen mee te nemen bij plannen en niet pas achteraf te gaan vragen, want het is inderdaad, zoals de insprekers al zeiden, best wel ergerlijk aan de ene kant voor mensen met een beperking. En aan de andere kant is het ook zonde van het geld als je achteraf weer van alles moet aanpassen. Een paar suggesties. Doe de inrichting van omleidingen bij herinrichting samen met een expert. Want nu gaat het toch best vaak fout en lopen mensen vast. Is het mogelijk om een publiekscampagne op te zetten om bewustwording bij onze inwoners te creëren en die bewustwording te ondersteunen met fietsstewards en handhaving? Zodat we misschien iets meer tussen de oren krijgen waar je je fiets wel en niet neerzet of waar je je plantenbak wel en niet neerzet. Ga zo maar door.

En er zijn hele mooie Virtual Reality-cursussen voor het omgaan met iemand die aan jouw balie komt met een bijvoorbeeld licht verstandelijke beperking. Kunnen we die gaan inzetten om ons eigen hij personeel, ons zelf, wat meer te trainen? Maar eventueel is het ook wel leuk, hebben we nu met rolstoelbasketbal gemerkt, om een korte ervaringstour misschien wel gewoon verplicht te stellen voor medewerkers en bestuurders van de stad. En die ook regelmatig te laten terugkeren. Zodat we gewoon een beter idee krijgen met zijn allen: wat speelt er nu? Waar lopen mensen of waar rijden mensen nu tegenaan? Onze formulieren die onder de eerste laag van de website hangen, die zijn echt niet toegankelijk. Ze kunnen niet voorgelezen worden. Je weet niet waar je de informatie neer moet zetten. Je moet ze soms uitprinten, dan zijn het 10 pagina's. Zie daar je weg maar eens in te vinden. Dus daar kunnen we echt nog een slag slaan. Ik wil nog een keertje het goede voorbeeld van Zwolle noemen. Benadruk, wat al meer gezegd is, de gehandicaptenparkeerplaatsen in de openbare ruimte zijn echt heel belangrijk, want zonder dat kom je gewoon nergens. En eentje waar ik, misschien moet ik die technisch uitvragen, dat kan. Hoe staat het op dit moment met de dienstverlening rond hulpmiddelen? Dat was een tijdje geleden echt een groot probleem.

Is dat inmiddels beter geworden? En datzelfde geldt voor de meldingen openbare ruimte. Die worden vaak aangenomen en dan neergezet als afgehandeld, maar vervolgens is het probleem eigenlijk nog steeds niet opgelost. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer El Aichi. Een interruptie. Ja, dat mag. De heer Van den Berg, namens D66. De heer Van den Berg: U had het over fietsstewards. Dank, voorzitter. Voor de openbare ruimte. Maar is het dan, breidt u de functie dan eigenlijk niet uit om obstakels weg te halen? Moet je het niet een obstakelsteward noemen? Mevrouw Scholten: Een bijzonder goede suggestie, laten we voor obstakelstewards gaan. De voorzitter: We creëren nog een hele nieuwe functie hier binnen dit stadhuis. Zoals ik zei: de heer El Aichi, namens het CDA. Nee, één inspreker per fractie. Zeker, voor dit hele onderwerp. De heer El Aichi: Goed dat je het zegt. Dank je wel. Dan pas ik mijn betoog aan. Dank u wel. Het document biedt een solide basis voor het realiseren van een toegankelijke, inclusieve stad. Met gerichte aandacht voor financiële dekking, handhaving en duurzaamheid kan Haarlem zich verder ontwikkelen tot een voorbeeldgemeente op het gebied van toegankelijkheid. Voor enkele acties in de uitvoeringsagenda is nog geen dekking in de begroting gevonden.

Het is van belang dat deze financiële vraagstukken tijdig worden opgelost, om vertraging in de uitvoering te voorkomen. Er is een duidelijke noodzaak voor strengere

9

handhaving van toegankelijkheidsmaatregelen, zoals het voorkomen van overlast door geparkeerde fietsen of scooters. Zonder adequate handhaving kunnen de beoogde verbeteringen in de openbare ruimte niet effectief zijn. Het is positief dat duurzaamheid wordt meegenomen in de afweging van acties en maatregelen. Het zou waardevol zijn om concrete voorbeelden te geven van hoe duurzaamheid wordt geïntegreerd in de toegankelijkheidsinitiatieven. Bij het lezen van dit beleidsstuk over de Agenda Toegankelijkheid Haarlem en de Uitvoeringsagenda 2025-2027 heb ik nog een aantal vragen. Hoe wordt het succes van de maatregelen gemeten? Zijn er indicatoren of meetbare doelstellingen geformuleerd per actie? Bijvoorbeeld het aantal toegankelijke gebouwen, tevredenheid bij gebruikers, et cetera. Wat is het plan B, als de gevraagde financiële middelen in 2025-2027 niet wordt niet worden toegekend? Laatste vraag. Wat is de structurele borging van de coördinator toegankelijkheid? Wordt deze functie na 2027 voortgezet? En zo ja, op welke basis? Dank u wel. De voorzitter: Uitstekend. Ik heb hier even overlegd. In principe geldt er een regel dat er maar één spreker per fractie per onderwerp is. Nu is het een gezamenlijke commissie en weet ik ook dat er in andere commissies hier anders met deze regel is omgegaan dan dat ik net zei. Dat is een puntje. Die neem ik mee naar het presidium.

Dus dan staan we het deze avond wel toe. De heer Dreijer, wilt u nog het woord voeren, dan mag dat. Maar weet dus dat de officiële regel is dat het niet de bedoeling is en we gaan kijken of we daar weer netjes een lijn in kunnen trekken, zodat iedereen weer hetzelfde doet. De heer Dreijer, ga uw gang. De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. Die regel moet misschien inderdaad even aangepast. Eerst even een recent voorbeeld waar het niet goed gaat. Op7 april tijdens de interactieve sessie met Drempelloos Haarlem werd onder andere een foto getoond van een bord op de Papentorenvest aan de kant van de koepel die schuin over de stoep stond. Ook een valide mens stoot zijn hoofd daaraan. Zelf heb ik op 11 april een melding gemaakt en 7 mei, dus ruim een maand later of bijna een maand later, kreeg ik een reactie dat de gemeente een ambtenaar op pad stuurt, een medewerker om dat bord weg te halen. Vanmiddag nog even gekeken. Het bord staat er nog steeds, zoals verwacht. Helaas moet ik zeggen, zoals verwacht, want het gebeurt veel te vaak. Dus wat gaat het college doen, simpele dingetjes, om dit soort meldingen binnen enkele dagen op te lossen? Een ander ding. Het CDA zou graag de opmerkingen van de coördinator toegankelijkheid, waar ik heel veel vertrouwen in heb overigens, terug kunnen lezen in stukken en projecten waar zij naar heeft gekeken.

Nu wordt het een beetje op de achtergrond informatie gevraagd en wordt er iets mee gedaan? Weet ik niet. Maar ik zou het graag terug willen lezen in de stukken, dat zij een opmerking heeft geplaatst en wat er daarmee gebeurd is. Dank u wel. De voorzitter: En u ook dank voor uw bijdrage. Mevrouw Van de Sanden, namens de VVD. Mevrouw Van de Sanden: Dank u wel, voorzitter. De VVD is natuurlijk voor een toegankelijke stad en ziet veel positieve onderdelen. Echter zijn er een aantal thema's die de VVD mist. En juist bij een toegankelijk Haarlem. Bij de vergrijzende bevolking en de mantelzorgers in Haarlem, waarvan we weten dat ze onder grote druk staan, dan is het toch niet meer dan logisch dat in het hoofdstuk vervoer een onderdeel voor de auto is opgenomen? De VVD mist daarin realiteitszin bij het college en benadrukt dat het onderdeel mobiliteit ook een auto is. De vraag is daarom: waarom komt de auto in positieve zin niet voor in het hele stuk mobiliteit? De VVD zou het graag zien dat het en/ en is. Goed voor alle soorten mobiliteit. Juist dan geef je Haarlemmers echt vrijheid. Ook wil de VVD terugkomen op de aangenomen motie stop en care. Wij vragen wat daarmee gedaan wordt en wanneer dit geïntegreerd wordt in deze mobiliteit uitvoeringsagenda? Zorgcentra moeten goed bereikbaar zijn ook met een auto.

Je wil Haarlemmers toch niet met hoge koorts met de bakfiets naar de huisarts sturen? En tot slot, wat wordt er op korte termijn gedaan aan onderhoud van de stoepen en alle scheve tegels? Wethouder, kan dat snel opgepakt worden? Laten we niet wachten tot een Haarlemmer een

10

melding doet en dan achter de feiten aan blijven lopen. Zorg ervoor dat de mooie plannen ook echt uitgevoerd worden en kom in actie. Bedankt. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Booms, namens de ChristenUnie. Ga uw gang. Mevrouw Booms: Dank u, voorzitter. Dankzij een initiatiefnota van de ChristenUnie werd 2018 in Haarlem het jaar van de toegankelijkheid. Sindsdien is er veel positiefs gebeurd, maar we zijn er nog niet. Elke drie jaar houdt de VNG een verkiezing wat de meest toegankelijke stad wordt. De ChristenUnie daagt het college uit: doe er alles aan dat Haarlem deze verkiezingen in 2027 wint. Ik vraag specifiek aandacht voor de drempels in de binnenstad. Prima dat het college op sommige plekken op verzoek van ondernemers wat drempels heeft weggehaald bij de entree van winkels en horeca, maar de ChristenUnie roept op proactief aan de slag te gaan en snel alle drempels te verwijderen. Het is onacceptabel dat nog steeds veel winkels niet rolstoeltoegankelijk zijn. Hoog de stoep op, zodat de toegangsdrempels verdwijnen. Ga hiervoor met kruiwagens zand de stad in en haal in één week alle toegangsdrempel in de winkelstraten weg. Is de wethouder daartoe bereid? Ga dan vervolgens met de winkeliers in gesprek om ook het interieur van de winkels toegankelijk te maken.

Als de gemeente de eerste stap zet, dan denk ik dat dit veel winkeliers enthousiast maakt om door te gaan voor toegankelijkheid. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Otten, ga uw gang. Mevrouw Otten: Dank u wel. Het is een mooi plan en uiteraard is Hart voor Haarlem ook voor een toegankelijke stad voor iedereen. En dan hebben we het over de hele stad. De grootste problemen zijn waarschijnlijk wel in de binnenstad als het gaat om auto's. Ook Hart voor Haarlem mist het hele hoofdstuk auto's. Een auto kan heel erg belangrijk zijn voor iemand die minder valide is en die boodschappen wil doen in de stad. En daar wordt op dit moment helemaal niet aan gedacht. Dus wij pleiten daar echt voor. Sluit ik me aan bij mijn buurman van Trots, dat er echt kritisch wordt gekeken ook naar de kleine straten in de binnenstad van Haarlem, dat mensen kunnen parkeren. Ik zie een interruptie. De voorzitter: Ja, die zie ik ook. De heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Er staat toch wel een vrij uitgebreid stuk in over gehandicaptenparkeerplaatsen. Wat vindt u van wat daarover opgeschreven is? Mevrouw Otten: Ik verstond u niet helemaal. De heer Van den Berg: Er staat een vrij uitgebreid stuk in over gehandicaptenparkeerplaatsen. Wat vindt u daarvan wat daarover opgeschreven is? U zegt: er is geen aandacht voor auto's. Mevrouw Otten: Ik gezegd dat ik het absoluut niet genoeg vind.

Dat is ook de praktijk. Ik kan het voorbeeld van de kaaswinkel herhalen in de Barrevoetestraat. U mag aan mij vertellen waar je kan parkeren als je afhankelijk bent van je auto. Ik ga verder met mijn betoog. Ik mis ook ... De voorzitter: Nee, wacht even. U heeft nog een vervolginterruptie van de heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Dan is er toch wel aandacht voor auto's in het document of niet? Mevrouw Otten: Nogmaals, Hart voor Haarlem vindt het niet voldoende en niet op de juiste plekken. Het plan lijkt heel erg mooi, maar ik ben heel erg bang en ik twijfel heel erg aan de haalbaarheid. Recent hebben we

11

een aantal projecten afgeschaald in Haarlem, worden de reparaties niet uitgevoerd aan straten, aan doorgaande wegen. Ik ben een echte Haarlemmer, ik loop heel veel rond in Haarlem. Het is ongelooflijk slecht gesteld met de stoepen. De stoepen zijn te smal, bijvoorbeeld door tuintjes die aan de voorkant van huizen geplaatst zijn. Banken, het ziet er allemaal hartstikke leuk uit, maar als je met een rollator loopt of in een invalidenstoel, maar ook met een kinderwagen loopt, is het gewoon niet mogelijk om over sommige stoepen te gaan. Wegen zitten vol met kuilen, straten zitten vol met gaten. Ik maak me daar ernstig zorgen over hoe u dat op korte termijn voor 2030, want dat is het zomaar, allemaal voor elkaar gaat krijgen. Naast al deze zorgen vind ik dat we ook enorm achterlopen met de toiletten. Volgens mij is Trots Haarlem al zo'n 14 jaar bezig met toiletten in Haarlem. We hebben er heel vaak over gelachen, maar inmiddels hebben we nog steeds geen enkel toilet in de binnenstad van Haarlem en is dat echt wel hoog tijd en kan ik wel aansluiten trouwens bij D66, maak een winkelpand vrij en zorg dat daar gewoon keurige en toegankelijke toiletten zijn voor iedereen. Mijn concrete vraag aan de wethouder is: hoe gaat u dat doen? Met welk geld gaat u het doen? En denkt u echt dat u in 2030 de hele stad toegankelijk heeft voor iedereen? De voorzitter: Dank u wel, voor uw bijdrage.

Mevrouw El Bluny, ga uw gang. Mevrouw El Bluny: Bedankt, voorzitter en bedankt wethouder voor het stuk. En in principe zijn wij heel blij met het stuk, hoe het eruitziet. Alleen de praktijk blijkt veel weerbarstiger. Er wordt niet voldoende gehandhaafd, zoals mijn collega’s al zeiden. Daarnaast hebben wij een vraag: of er aandacht geschonken kan worden aan de toegankelijkheid bij werkzaamheden die in onze stad vol in ontwikkeling gedaan worden? En daarnaast kan er in de stukken duidelijker naar voren komen welke afwegingen er worden gemaakt bij fysieke herinrichting, zoals mijn collega van ChristenUnie al zei? Dank u wel. De voorzitter: En u ook dank voor uw bijdrage. Mevrouw Özogul, ga uw gang. Mevrouw Özogul: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn blij met de Agenda Toegankelijkheid Haarlem en de uitvoeringsagenda, maar het is nu tijd om te handelen, zoals de insprekers ook net hebben aangegeven. Na 19 jaar in de raad zie ik dat wij nog steeds over hetzelfde praten. Wij zijn ver, maar wat de SP betreft niet ver genoeg. Dan wil ik het hebben over een aantal punten, zoals bijvoorbeeld de toegankelijke straten, wat eerder genoemd is. Veel straten hebben scheve stoeptegels, vooral als Nuon of een of ander internetbedrijf langs is geweest. En het duurt heel lang voordat het opgepakt wordt en daar iets mee gedaan wordt.

Of mensen kunnen via de BuitenBeter app een berichtje sturen, maar dan horen ze dat er pas over een aantal jaar met de herinrichting dat stukje wordt aangepakt. En het zou wat ons betreft toch wat sneller en beter moeten. Ook vraag ik al jaren naar een toegankelijkheidspagina bij al onze nota's, zodat we even stilstaan met zijn allen van hebben we aan de toegankelijkheid gedacht? Dat kan bijvoorbeeld bij herinrichting maar dat kan ook bij nota's over ouderenzorg en andere stukken. En dat mis ik ook nog steeds. Dan wil ik het hebben over de website, daar hebben we het ook over gehad. Wat ons betreft is het nog steeds niet toegankelijk. Het is echt heel moeilijk en zoeken. De taal van de formulieren is ook al benoemd. Daar zijn wij het ook volledig mee eens. Toegankelijke wc's in het centrum, dat mis ik. En het is ook niet altijd heel duidelijk waar je het moet zoeken en hoe je het moet vinden. Dus daar zouden we ook iets mee kunnen doen, op onze website of in ieder geval via onze social media. Dan wil ik het hebben over de zebrapaden. Jouw Haarlem, mevrouw Scholten, heeft het al benoemd ik wil toch even het punt schijnveiligheid benoemen. We kunnen het altijd schijnveiligheid noemen, maar we kunnen het ook anders bekijken en het proberen wel veilig te maken.

Tenslotte ken ik de wethouder Berkhout uit de tijd dat hij als raadslid met een SP-raadslid en een VVD-raadslid met een kwast verf zebrapaden in de stad ging verven, omdat hij het niet toegankelijk vond. Dus ik hoop dat u daar ook nu iets mee gaat doen.

12

De voorzitter: Ik hoor hier heel duidelijk dat het krijt was en geen verf. Misschien is het al verjaard. Het zou zomaar kunnen. Even kijken. Dan hebben we denk ik iedereen die het woord wilde voeren gehad. Dan gaan we het als volgt doen. Wethouder Berkhout wordt al een half uur boven verwacht. Dus we gaan eerst de punten van wethouder Berkhout behandelen en vervolgens gaan we door naar de beantwoording van wethouder De Raadt. Ja? Mooi. Wethouder Berkhout, ga uw gang. Wethouder Berkhout: Dank u wel, voorzitter. Ik zal me eventjes dan inderdaad focussen op de vragen die over de openbare ruimte zijn gesteld. Even kijken of dat dan de lading dekt. Volgens mij zaten hier net ook … Dit heeft steeds meer de aandacht. Ik denk dat we hiervoor ook een hele Commissie Beheer hebben gehad, waarin alle drie de projecten toegankelijkheid ook langs is gekomen. De herinrichting die we daar net boven in de zaal hiervoor hebben besproken. Bij de Nieuwe Groenmarkt heb ik aangegeven hoe de stoep is verbreed en de mensen van toegankelijkheid daar vroegtijdig bij zijn betrokken en. Ook bij de Koninginneweg is dit teruggekomen en ook bij de herinrichting van Meerwijk. En zo zien we dat steeds vaker. Dat is wel work in progress. Je wil misschien steeds meer aan de voorkant komen van die processen, maar de integrale afwegingen maken we steeds meer bij herinrichtingen.

De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van den Berg. Niet? U zat zo mooi met uw hand omhoog, dat ik dacht … Wethouder, gaat u verder. Uw haar zit goed. Wethouder Berkhout: Dan ga ik gewoon door. Dan is het wel goed denk ik, volgens mij, de heer Van den Berg had een aantal punten, denk ik, uit zijn initiatiefvoorstel die hij nu aan het college neerlegde. Om een paar langs te gaan. Het tegelteam. Kijk, als u dat verder wilt opplussen, dan vraagt dat substantieel geld. Dan moeten we ook maar even kijken, maar dat is echt een afweging bij de Kadernota die u in brede zin zal moeten maken. Wat we nu wel kunnen zeggen, is we pakken natuurlijk wel dit soort acties aan in de binnenstad, als ze niet bij herinrichting zitten. Je zou kunnen zeggen dat we een soort van tegelteam light door de stad hebben. Deels door meldingen, deels door de regisseurs openbare ruimte of de signalen die we zelf binnen de organisatie krijgen. Ook de coördinator, hoorde ik, speelt daar zelf ook een actieve rol in. Als je dat op wil plussen, vraagt dat wel echt geld en dan is dat dus een integrale afweging bij de Kadernota, maar daar zal wethouder De Raadt wat meer over zeggen, want bij de financiële paragraaf hier en mensen hebben hier ook gezegd, zijn er ook nog afwegingen daar te maken.

Of we dat meer willen of wat we überhaupt onderdelen daarvan, of u die gaat vaststellen als we de Kadernota vaststellen. Dan denk ik ergens, in dat Haarlem civiel planproces borgen we het steeds meer. Ik wil wel meegeven dat het altijd een integrale afweging is en ik denk dat de raadsleden die ook in de Commissie Beheer zitten, dat ook weten. Ik wil toch één voorbeeld geven, de Jan van Galenstraat. We hebben dat vorige maand in de commissie besproken. Daar hadden we het voorstel als college om een hele toegankelijke straat in te richten, de Bestevaerstraat. De bewoners hebben uiteindelijk meegegeven dat ze graag de parkeerplekken willen behouden. De commissie zei: we vinden het fijn dat dat draagvlak er is onder bewoners en daarmee is de straat niet toegankelijk geworden. Dat is de afweging die u uiteindelijk ook maakt. Daar heb ik ook geen waardeoordeel over, maar als u hier zegt: wij willen meer toegankelijkheid. Dat zijn dan de confrontaties en de keuzes die u dan ook maakt in dat soort ontwerpen. En dat is ook heel logisch, want niet alles past in deze stad. Helemaal niet als we naar de historische binnenstad kijken. Dan het vervolg over de gehandicaptenparkeerplaatsen. Ik hoorde daar al vragen over percentages, et cetera. Ik denk dat het heel goed is om hier ook te melden: dit soort projecten staan echt in de startfase.

De startfase van een verkenning, van een inventarisatie, maar uiteindelijk daarmee ook een integrale afweging. Wil je meer parkeerplekken in je binnenstad, terwijl je ook beleid hebt waar je een autoluwe binnenstad hebt? We hebben de suggesties van kan je zaken combineren, laad- en losplekken

13

en parkeerplekken. Dit blijft een integrale afweging en dat zult u met elkaar moeten wegen, gezien het andere beleid wat u ook aan ons heeft meegegeven. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Amand. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Ik heb één vraag aan de wethouder. Bij de Albert Heijn bij de bloemenstal waren twee plekken voor mensen met een handicap. Daar zijn elektrische palen neergezet. Er is er nog maar eentje. Dus de mensen die een handicap hebben en die willen naar Albert Heijn, die moeten nu blokjes rijden. Dat wil u toch ook niet? Dus wat is nu uw oplossing? Elektrapalen of een bord voor de mensen met een handicap? Legt u dat mij maar eens uit. Wethouder Berkhout: Wij maken dagelijks met elkaar afwegingen in de binnenstad hoe we hem toegankelijk maken, hoe we omgaan met fietsparkeren, et cetera. En ik denk dat het goed is dat we hier in de actieagenda zeggen: verken ook eens hoe we dat doen met gehandicaptenpaarkeerplaatsen in de binnenstad. Ik wil alleen meegeven dat het uiteindelijk een afweging vraagt, want niet alles past. De voorzitter: De heer Amand. De heer Amand: Volgende vraag, voorzitter. U haalt één plek weg, u doet twee elektrapalen daar. Daar schieten die mensen toch niets mee? Mijn vraag is: waarom doet u dat? De voorzitter: U doet dat niet, want u is ik en ik mag uw voorzitter zijn.

Dus waarom doet de wethouder dat? En ik denk dat het een dermate specifiek voorbeeld is dat de wethouder daar geen antwoord op heeft en dan wordt het een technische vraag. Dus ik zou u eigenlijk willen aanraden om die vraag technisch te stellen. Wethouder, gaat u verder met de beantwoording. Wethouder Berkhout: Dank, voorzitter. De specifieke casus ken ik niet, dus daarom probeer ik hem algemeen te beantwoorden. Als u echt het antwoord wilt weten, zult u dat schriftelijk moeten stellen. Even kijken. Dan denk ik wat belangrijk is. De Actiepartij, handhaving op stoepen ook buiten het gereguleerd gebied. Dat vindt plaats. Dus dat is echt wel onderdeel, ook zou misschien uitgebreider kunnen, maar dat is wel naar aanleiding van de aanscherping van de handhaving, volgens mij een motie, die eerder dit jaar of vorig jaar is ingediend. Bushaltes gaf u ook aan. Daar wordt aan gewerkt. Ik kreeg mee: 25 bushaltes nog dit jaar. Die stappen worden gezet. Dan denk ik wel een reactie op Jouw Haarlem en de zebrapaden. De voorzitter: Wacht u even, want u heeft een interruptie van de heer Trompetter. De heer Trompetter: Voorzitter, ik dank de wethouder voor de antwoorden. Maar ik had het ook over de bushaltes bij het Spaarne Gasthuis. Die zijn niet van Haarlem, maar ik weet niet, maar goed misschien is het een technische vraag. De voorzitter: Een technische vraag, inderdaad.

Wethouder, gaat u verder. En ik doe echt alle interrupties die u nog heeft eventueel in tweede termijn mag u een vervolgvraag stellen aan de wethouder, maar we willen even een beetje tempo. Wethouder. Wethouder Berkhout: Dan gaf in ieder geval Jouw Haarlem, maar volgens mij ook andere partijen aan of SP, de zebrapadendiscussie, met een mooi voorbeeld van een paar jaar geleden. Dat is wel echt een afweging wat eigenlijk ook binnen ons … Daar hebben we eigenlijk een andere portefeuillehouder voor nodig, zou ik bijna

14

willen zeggen. Dit is mobiliteitsbeleid. Dit zijn de afwegingen, de mobiliteitskaders die we met elkaar in deze stad hebben. Willen we de suggestie stroken en hebben we dus ... Dus ik ga naar boven. Hij neemt het over. De voorzitter: Wethouder Van Leeuwen stak net zijn hoofd even de hoek om. Prachtige timing. Wethouder, gaat u verder. Wethouder Van Leeuwen: Wij zijn zo op elkaar ingespeeld. Ook dit vraagt weer afwegingen die al langer lopen, waar trouwens ook landelijk meerdere discussies over spelen, zou ik wel willen zeggen. Wil je eigenlijk … Maar ik begrijp het punt wel. Dus ik denk dat het wel een discussie waard is, maar trek hem dan ook wel, voer hem op de juiste tafel. Ik denk dat dit een raakvlak is. Dat zie je denk ik wel meer met toegankelijkheid. Het raakt een andere, eigenlijk aan alles bijna. Dus als het om de openbare ruimte gaat, gaat het ook om die andere belangenafwegingen. Maar hier raakt het dus ook onze beleidsuitgangspunten. Dan denk ik dat we dat ook op een andere manier, in een andere commissie verder moeten voeren. Dat is mooi om te worden. Dan hoorde ik de VVD over de motie Stop en Care, dat is erg voortvarend, want volgens mij is dat onderdeel van het parkeerbeleid waar u volgende week nog definitief iets over gaat vinden. Maar als die … Dan moeten we daarmee aan de slag. Dat is nog echt wel iets wat we daarnaast willen gaan oppakken.

En u gaf ook mee en ik denk dat dat ook heel herkenbaar is in een stad en als wethouder onderhoud openbare ruimte, hoe doen we dat nou? We werken hard aan de stoepen. We werken hard aan het onderhoud in de stad. En deels is dat waar we kunnen levensduur verlengend onderhoud, groot onderhoud en deels is dat ook de opgave die u ons heeft meegegeven op toekomstbestendig. Dus herinrichten waar dat kan. En ik kan bijna de Commissie Beheer over doen. Daar moeten we uiteindelijk ook een meerjarenplanning met elkaar voor maken, met de beschikbare middelen hoe we dat doen. En in die afwegingen, als we iets nog wat langer op een bepaalde staat laten, dat komt, omdat hij dan in de planning staat voor herinrichting. Maar die afstemming daarop dat is een grote opgave, maar uw geluiden zijn gehoord. We moeten daaraan werken. Niet alleen vanwege het onderhoud van de stad, maar ook vanwege de toegankelijkheid daarvan. En dan denk ik, eventjes kijken. De toegankelijkheid bij werkzaamheden. Dat denk ik wel dat dat een goed punt is, waar we denk ik stappen in kunnen en moeten gaan zetten de komende tijd. Dus dat is denk ik ook het eerlijke verhaal. Doordat we deze agenda hebben. Ik denk dat ik het van de insprekers ook hoor. We maken met elkaar stappen. We moeten dus ook nog meer stappen gaan zetten.

En ik hoop uiteindelijk dat het niet is dat we nog tot lengte der jaren een coördinator toegankelijkheid nodig hebben om ons in onze organisatie te wijzen op hoe belangrijk toegankelijkheid is. Ik hoop dat dit uiteindelijk het uitgangspunt gaat zijn voor alle medewerkers die zich hiermee bezighouden. En dus ook de medewerkers of de aannemers of de partijen die in het onderhoud daar bezig zijn. Maar ik denk dat het een eerlijk verhaal is dat dat niet altijd even goed in het vizier zat. En daarvoor is dit beleid er. Daarvoor is dit gesprek er en daar gaan we aan werken de komende jaren. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Tweede termijn voor wethouder Berkhout. De heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Ik wil het toch misschien iets concreter maken. Eigenlijk zou ik willen voorstellen om het Haarlemse civiel planproces aan te passen en daar gewoon toegankelijkheid in elke fase in te bedden op een of andere manier. Ik heb een heel concreet voorstel gedaan in mijn initiatiefvoorstel. Ik zou graag willen weten wat de wethouder ervan vindt om daar een aanpassing in te doen. En het tweede is, eigenlijk vind ik dat we bij ontwikkelingen en ook bij ruimtelijke inrichting gewoon altijd, zoals SP ook heeft toegezegd, altijd een toegankelijkheidsparagraaf zouden moeten toevoegen en dat zou standaardbeleid moeten worden. Ik ben benieuwd wat de wethouder daarvan vindt.