Transcript Commissie Samenleving 12.12.2024

En uiteindelijk is dus hun primaire verantwoordelijkheid, maar op een gegeven moment komen ze bij ons langs als gemeentes: gaat u akkoord met het RPO? En dan moeten zij een OGO, een op overeenstemming gericht overleg voeren, om hiermee in te stemmen. En het kan en daar kunt u ook mij voor aankijken, wat doet u dan? Op 19 september heb ik dit RPO ontvangen, wat ik niet kende en wat voor 1 november ingediend moest worden. Want anders zou de bekostiging van een aantal scholen wegvallen. Nou, u kunt begrijpen dat dat nogal interessant is, want ik vond er best wat van, vanuit de visie die u ook heeft vastgesteld, de kansencirkel, maar ook de LEA, de Lokale Educatieve Agenda. Waar we het ook al vaker over gehad hebben. Dat we eigenlijk vanuit de wetenschap weten dat voor 80 procent van de kinderen later selecteren beter is. Dus langer, breder opleiden, is voor de maatschappij en ook voor de kinderen in kwestie beter. En zo ziet ons onderwijslandschap er hier niet uit, met toch heel veel categorale scholen. Waarbij je eigenlijk al vanaf je 12de in de sjoelbak gaat van een schoolniveau en niet vanaf je 15e of 16e. Daar hebben we ook in eerdere periodes heel vaak in deze commissie met elkaar over gesproken. Dus ik was toch wat verrast dat hier een beleidsluwe, een beleidsarm RPO voorlag, terwijl wij wel deze visie delen met schoolbesturen.

Nou, daar hebben we een goed gesprek met elkaar over gehad. In het goede gesprek hebben we afgesproken en dan kom je leuk bij de systematiek en bij de vraag van mevrouw Scholten, voorzitter. Je mag gewoon elk jaar een nieuw RPO indienen. Dus elk jaar voor 1 november mag je een nieuw RPO indienen. En dan is dat het nieuwe geldende RPO. Dus ik heb toen in september met de schoolbesturen afgesproken: ik stem in onder voorwaarde dat wij het komende jaar een traject gaan lopen met elkaar om tot een beleidsrijk RPO te komen. Daarvoor hadden zij mij toegezegd dat ik voor de kerst een stappenplan zou krijgen. Nou, dat heb ik inmiddels ook ontvangen. Waarbij zij natuurlijk eerst met elkaar met de VO-scholen in gesprek gaan. Dan komen ze ergens in de loop van het voorjaar komen ze ook bij onze schoolbesturen langs. Dan gaan ze weer verder die kwesties destilleren. Dus wat zijn de visie en uitgangspunten? En dan krijg ik hopelijk ergens nou voor de zomer een beleidsrijk RPO voorgesteld, waar we het met elkaar over kunnen hebben. En u zegt van wat is nou een moment om invloed te hebben? Eigenlijk, maar dat ligt ook even aan uzelf als commissie, in die planning die ik nu heb gezien, zou het jaarlijks onderwijsgesprek wat u in maart heeft gepland met elkaar. Ik weet natuurlijk niet of u al een agenda bedacht heeft met elkaar, maar dan spreekt u de schoolbesturen.

Ik weet ook dat dit is primair een verantwoordelijkheid van het voortgezet onderwijs, maar het primair onderwijs vindt hier ook heel veel van, want ook onze primaire onderwijsbestuurders vinden ook iets van die latere selectie en die overgang. Dus ik kan me voorstellen dat u zegt van: beste schoolbesturen, wij spreken elkaar al in maart. De datum werd net bekendgemaakt. Misschien is dat RPO en hoe u erover nadenkt, is wel een

17

mooie gelegenheid om hier goed en uitgebreid met elkaar van gedachten te wisselen. Dus toen u die vraag net stelde mevrouw Bastiaans, dacht ik: dat kan misschien zomaar goed uitkomen met een gesprek wat al gepland is, met ook de waarde die u hecht aan zo’n RPO en om daar ook invloed op te hebben, om dat moment dat gesprek te voeren. Maar dat is natuurlijk uiteindelijk aan u als commissie, want dat is uw gesprek en niet mijn gesprek. Wat ik sowieso zal doen aan al die tafels waar ik of onze adviseurs, onze ambtelijke organisatie bijzit, is vanuit de visie die wij samen met elkaar hebben. Dat is al vaker langsgekomen. Ongelijk investeren, voor gelijke kansen, kijken naar latere selectie. De brede scholen. Dat werd net ook gezegd door D66. En hoe werken die scholen met elkaar samen, ook met het primair onderwijs? Hoe zorg je voor die soepele overgang? Want dat is ook altijd een kritiek punt voor kinderen. Dat zijn dingen die ik vanuit alle beleidskaders die u met elkaar heeft vastgesteld, die ik inbreng. Maar als u zegt: wij als commissie willen die extra stap, misschien is die avond in maart wel een heel mooi moment. Tot zover. denk ik. De voorzitter: Dank u wel. Dat is inderdaad voor de heren Trompetter en Jonker voor het onderwijsgesprek een mooie om mee te nemen. Ik denk dat zij die dit keer noteren voor dan.

We hebben daar nog binnenkort de voorbereidingen over, dus dan zullen we het uitgebreid bespreken. Dank ik u voor de beantwoording. Is er nog behoefte aan een tweede termijn? Ja, de heer Jonker. De heer Jonker: Het is toch een beetje de avond of de vergadering van de nieuwe concepten en ik heb er net weer een gehoord. Dat is OGO. Misschien toch als suggestie nog aan de raad of in ieder geval wil ik meegeven, zo'n overeenstemming gericht overleg, begrijp ik, dus misschien kunnen wij dat soms ook wat meer doen. De voorzitter: Die neem ik dan mee voor het presidium. Mevrouw Bastiaans, ook nog. Ga uw gang. Mevrouw Bastiaans: Dank u wel, voorzitter. Goed idee voor dat onderwijsgesprek, maar dat is nog niet helemaal het antwoord op mijn vraag van hoe u ons als raad mee gaat nemen op het moment dat u in gesprek bent met het schoolbestuur. Want het onderwijsgesprek is het gesprek met schoolbesturen, maar u ergens in dat proces zou op een gegeven moment nou een mededeling kunnen doen of een informatienota kunnen doen van die keuzes liggen voor, die gaan wij als gemeente inbrengen bij de schoolbesturen. De voorzitter: We hebben altijd agendapunt 4, de mededelingen over de gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden. Ik zou me zomaar voor kunnen stellen dat de wethouder op dat punt bij de vergadering daar dan een mededeling over wil doen.

Wethouder, vindt u dat ook een goed idee? Ja, mooi. Dan heeft u die bij deze. Mevrouw Scholten, ook nog? Ja, dat mag zeker. Mevrouw Scholten: Ik zit mij wat te verdiepen ook in een RPO. Ik wist er wel het een en ander van, maar ook niet alles. Wat me nu te binnen schiet, dat het bedrijfsleven daar ook het een en ander over te zeggen heeft in geval van praktisch gericht onderwijs. Gaan wij die dan ook uitnodigen? De voorzitter: Ik maak nog heel even een rondje, om te kijken of er nog iemand eventuele tweede termijn wil. En anders gaan we naar de wethouder voor de beantwoording van deze vraag. Nee. Wethouder. Wethouder Van Leeuwen: Voorzitter, dank. Afgelopen keer hebben de schoolbesturen met elkaar dus gekozen voor een beleidsluw RPO, juist omdat er dus inderdaad een aantal licenties leken te verlopen. Er komt nu een beleidsrijk RPO en dat betekent dus dat alle stakeholders, bijvoorbeeld ook mbo- of hboonderwijsvoorzieningen. Ik denk ook vertegenwoordigers vanuit de arbeidsmarktregio's. Die zullen in dit traject betrokken worden, net zoals ook de gemeentebesturen. Dus ik zal deze checkvraag nog stellen, want zo

18

snel krijg ik het even niet bij. O, ja. Vertegenwoordiging regionaal beleid, bedrijfsleven zit ook op de lijst. Dus ja, dit nemen de schoolbestuurders ook al mee om inderdaad met het hele speelveld dit gesprek te voeren. De voorzitter: Mooi. Dan dank ik u voor de beantwoording. Dit gaat ook niet door naar de raad. Dus ik denk dat we het zo voldoende beantwoord hebben. Doen we even 5 minuten koffiebreak en dan zijn we zo weer terug. Mooi, dames en heren, ik heet u weer welkom. Wij gaan weer verder. 9.

Aangaan convenant Regio Deal MRA West Beter in balans De voorzitter: Wij hebben agendapunt 9, het aangaan van het convenant Regio Deal MRA West Beter in balans. Wilt u de onderlinge gesprekken alstublieft weer staken? Dat zou ik zeer waarderen. Welkom heten wij wethouder Berkhout, die zijn jaarlijkse optreden hier zo ongeveer maakt. Dat is ongeveer gemiddeld, denk ik, aardig correct. Als eerste het woord aan mevrouw Verhagen, want op haar verzoek is dit onderwerp geagendeerd. Mevrouw Verhagen, aan u. Mevrouw Verhagen: Dank u wel, voorzitter. De Regio Deal waar het hierover gaat, is een opgave vanuit de Rijksoverheid via de regio's die geen democratische instituties zijn, aan de gemeente wordt gesteld. Met als doel brede welvaart, een gezonde leefomgeving met inbegrip van klimaat water, biodiversiteit, kansengelijkheid te bevorderen. Kortom de SDG-doelen van de VN, waaraan de Rijksoverheid, maar ook gemeente Haarlem zich heeft gecommitteerd.

Is hier trouwens ooit over gestemd? Is dat een verbetering vanuit het perspectief van de inwoners of bepaalt de MRA wat goed en gezond is voor de inwoners die met zogenaamde inspraak daarin worden gemutst, waarbij hun wensen en behoeften handig worden ingebed? Op pagina 7 van het convenant lezen we: dit alles passend bij de wensen van bewoners, de lokale situatie en drie verbonden doelen, maar wat te doen als de belangen en visie van de bewoners of een deel daarvan volstrekt niet in die drie verbonden doelen te wringen zijn? Bewoners die beslist niet zitten te wachten op de sociale en fysieke ingrepen die hun manier van leven moeten veranderen. Het gaat per slot om een case voor change die zonder wollige SDG-terminologie er wel eens zo uit zou kunnen zien. Beetje gechargeerd. Flatgebouwen overlopend in een park met fietspad, bankjes en sporttoestellen met een fitnesscoach die en passant ook de nodige welzijns- en klimaateducatie kan verzorgen. Met een rookvrij terras waar je alleen vegetarische en alcoholvrije consumpties kunt verkrijgen. Daar mogen best toch wat parkeerplaatsen en straten voor opgeofferd worden. Per slot moeten net als in Eindhoven alle auto's op termijn toch de stad uit.

Die zijn trouwens niet meer nodig, als je in je eigen aantrekkelijk groene omgeving samen met de buren kunt recreëren en dus niet de biodiversiteit van dat kwetsbare natuurgebied als recreant hoeft aan te tasten. Overigens, fietsen naar je werk is toch veel gezonder? Daar kan niemand op tegen zijn. Als je het zo brengt, dat dissidente stemmen in de inclusieve participatie verstommen. Het moge duidelijk zijn dat Trots Haarlem een dergelijk scenario niet helemaal ziet zitten. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat we dit mooie bedrag niet moeten inzetten ter verbetering van deze wijken. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Trompetter. De heer Trompetter: Mevrouw Verhagen, u geeft aan dat dit een beetje door de strot wordt gedrukt van mens. Dat begrijp ik dan van u, maar we leven toch in een democratie die een bepaalde afspiegeling heeft? En vanuit die democratie vinden overleggen plaats en als andere gemeentes hiervoor tekenen, dan hoeft dat niet met het mes op de keel, dat ze het er allemaal mee eens zijn. Deelt u die visie met mij? De voorzitter: Mevrouw Verhagen.

19

Mevrouw Verhagen: Ja, heel belangrijk die democratie. Dat zult u ook zo horen. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat we dit mooie bedrag dus niet zouden moeten gebruiken voor onze wijken en met name kansengelijkheid. Maar dan wel zo dat de bewoners in case for change ook werkelijk iets te zeggen hebben. Niet alleen bij de uitwerking van de plannen, zoals je bij close reading uit het convenant nu kunt opmaken, maar ook of ze die überhaupt wel willen of liever iets fundamenteel anders zien, zoals een parkeergarage of de zendmasten, daar zou ik dan belang bij hebben, zo opstellen dat ze zo weinig mogelijk gezondheidsschade voor de bewoners, maar ook de bomen geven in plaats van vlakbij die groenrecreatie, zoals ze nu opgesteld zijn. Ook al lijkt dat niet direct bij de drie doelen aan te sluiten. Trots vindt het daarom heel belangrijk dat eerst aan de bewoners wordt gevraagd of ze wel een case voor change willen zijn met de voorgestelde fysieke en sociale ingrepen. Zegt een duidelijke, controleerbare meerderheid van de bewoners hier ja tegen, dan zouden die wel een echt doorslaggevende rol in het proces moeten spelen. De voorzitter: Mevrouw Verhagen, u heeft nog een interruptie van de heer Van der Vliet. De heer Van der Vliet: In de MRA convenant Deal staat ook dat bewonersparticipatie plaatsvindt. Wat is dan het probleem? De voorzitter: Mevrouw Verhagen.

Mevrouw Verhagen: Dat die bewoners en dat ga ik nu zeggen. Even kijken. Dat de niet afgekaderde samenwerking met zoveel niet-democratisch gekozen partijen, die stelt daarin niet helemaal gerust dat die bewoners dus ook de belangrijkste rol daarin krijgen. Dat zouden wij graag expliciet in de Regio Deal opgenomen zien, onder de paragraaf participatie. Daarin staat nu: nieuwe voorstellen worden samen met inwoners vormgegeven. Prima. Hier zouden we graag zien dat inwoners ook met voorstellen kunnen komen. De voorzitter: Mevrouw Verhagen, u bent door uw tijd heen. Mevrouw Verhagen: O, dat is nou heel erg jammer. De voorzitter: En we gaan heel even kijken, want ik hoor dat er een technisch issue is. Dus we gaan heel even kijken of dat inderdaad zo is en wat we daaraan kunnen doen. Mooi, ondanks dit korte intermezzo gaan wij verder. Is er iemand verder die in de eerste termijn het woord wil voeren? De heer Jonker. De heer Jonker: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik wilde … Dank voor het agenderen en ik denk, goede participatie daar zijn wij ook hartstikke voor. Werd ook gevraagd door mijn PvdA-collega om dat ook even namens de PvdA naar voren te brengen. Goede participatie in eenvoudige taal. En dan hoor ik eigenlijk voorzitter, mevrouw Verhagen praten over fietsen naar je werk is gezond. En dan denk ik: veel eenvoudiger taal kan niet, dus dat klinkt al goed.

Dus ik denk dat in goede suggesties doet. Dus hartstikke mooi. En ik heb volgens mij, ik weet het niet precies zeker, maar volgens mij wel, eerder met deze wethouder over deze Regio Deal gepraat of het was de vorige Regio Deal, maar het is ook altijd een soort deal die achteraf gesloten wordt en waar dan van alles ingepropt wordt, wat we eigenlijk al doen en al besloten hebben. Zodat we maar dat geld van het Rijk krijgen. Dus het is niet zo dat we opeens een extra 20 miljoen krijgen om nog eens vrij te gaan besteden. Zo heb ik het altijd begrepen. Dus k heb daar wel vertrouwen in dat we dat al deels ook al gedaan hebben en verder steun voor de gedachte. De voorzitter: Dank. Mevrouw Moedt, namens de Partij voor de Dieren.

20

Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. De Partij voor de Dieren kan zich daar eigenlijk wel bij aansluiten, wat D66 zegt. Ik vind het heel knap dat het gelukt is om een grote zak geld los te peuteren bij het Rijk. En inderdaad, daarvoor moet je door hoepels springen. En dat is dan niet convenant. Er staat meermaals in dat er geparticipeerd gaat worden. Ik denk ook niet dat we de gemeentelijke kaders moeten loslaten, wat we met elkaar van plan zijn. Vergroenen, gezonde leefomgeving creëren. En daar helpt dit bij. Dus ik heb er alle vertrouwen in dat dat goed gaat komen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, de heer Trompetter. De heer Trompetter: Dank, voorzitter. Vanuit de andere commissie spreek ik de wethouder wat vaker, omdat het wat vaker op de agenda staat. Ik ben eigenlijk heel blij met dit voorstel en met het geld, maar ook dat we in Haarlem best goed samenwerken met de gemeentes hier in de omgeving en dat we ook gezamenlijk met voorstellen komen. Zo ook bij de 100 procent agenda waar merendeel van de voorstellen van de gemeenschappelijke gemeentes in Zuid-Kennemerland overgenomen zijn. Dus ik zou zeggen: prima, ga zo door. De voorzitter: Dank u wel, De heer Van der Vliet. De heer Van der Vliet: De VVD kan zich ook aansluiten bij de woorden van D66. Er wordt gefocust met de Regio Deal op brede welvaart, kwetsbare wijken en op actieve gezonde leefstijl.

Ook wel een beetje de zorg van Trots van zorg nu echt dat je luistert naar de inwoners, wat ze ook zelf willen. En dat wil ik alleen aan de wethouder nog meegeven. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Andere sprekers in de eerste termijn? Nee. Wethouder, dat kan denk ik heel kort. Wethouder Berkhout: Ja, het antwoord heel kort. Dat klopt. Het antwoord is: natuurlijk gaan we participatie uitvoeren, maar ik denk dat het wel goed is wat de Regio Deal is. Ik denk dat het in zijn meest oneerbiedige vorm is het cofinanciering voor bestaande projecten, die we hebben ingediend met een hele club aan gemeentes in deze regio. Dan doe ik hem veel tekort. Maar dat is wel, we hebben 20 miljoen uit onze eigen projecten zelf ingebracht. Beverwijk, Haarlem, Zandvoort, Velsen, Haarlemmermeer. En ook met bijvoorbeeld het recreatieschap Spaarnwoude of het Nationaal Park Zuid-Kennemerland hebben we uiteindelijk gezegd: wij zien hier een samenwerkingsverband binnen die bestaande projecten om dat bedrag te verdubbelen en daar echt mee stappen in te zetten. En dat is goedgekeurd. Was onze tweede poging inderdaad voor een Regio Deal. Dus dat is gelukt. En nu gaan we daar uitvoering aan geven. Dus het zijn gewoon veel bestaande projecten. Ik denk dat dat wel goed is om mee te geven. Zoals bijvoorbeeld het verbeteren van de zwemkwaliteiten in de Veerplas, om maar iets te zeggen.

Dat is een hele concrete. Tegelijkertijd denk ik dat wat het mooi maakt van de Regio Deal is dat we eigenlijk, de commissie waar ik één keer per jaar ben, ga verbinden met de commissie waar ik elke week zit. Dus het fysieke en het sociale domein met elkaar ga combineren. Dus vaak hebben we het over het groen of het recreatieschap en nou hoe gaan we om met het groen? Maar het gaat hier ook om de kwetsbare wijken, Haarlem-Oost of Schalkwijk. Hoe verbinden we de wijken, de bewoners in de wijken met het buitengebied als het gaat om de gezondheid? En uiteindelijk wil ik en inderdaad, misschien zei de Partij voor de Dieren dat ook wel goed. Het is even zo'n hoepel waar je door moet, een convenant. Ook daar doen we het tekort, want ik denk dat dat wel een bekrachtiging is van de samenwerking die je wil hebben tussen je regionale partners en de Rijksoverheid. Maar dat dat moet dan in de vorm van een convenant. Daar gaat dan heel veel tijd in zitten. Uiteindelijk zijn dit middelen om uiteindelijk concreet iets te gaan doen voor de bewoners in onze regio. In Haarlem, maar ook in de buurgemeenten. En daar hoop ik stappen in te gaan zetten. Dat gaan we de komende maanden ook vormgeven, alle zogenaamde

21

cases voor change. Dus wat je dan binnen een gemeente doet, plus de partners in een gemeente, wordt vormgegeven binnen een cases voor change en daar zal ook uiteindelijk een collegebesluit uit volgen. En volgend jaar dan is het maar eventjes aan het presidium in welke commissie dat dan landt, want dat heeft raakvlakken werkelijk met elke commissie denk ik in deze gemeenteraad. Dus dat is goed om daar eventjes naar te kijken. Ik denk in ieder geval in de geest van is het zoek je de fysieke ingrepen in combinatie met de sociale opgaven die we met elkaar hebben in contact brengen. Dus we werken er hard aan. Eigenlijk om de komende jaren 40 miljoen uit te geven als regio, maar daarmee ook concrete resultaten boeken voor die brede welvaartopgave. En dat gaan we samen met de bewoners doen. Dank u wel. De voorzitter: En u dank voor de beantwoording. Ik denk niet dat er behoefte is aan een tweede termijn. Nee, mooi. Helaas, nee, wij zijn heel streng op de spreektijden. Sluiting De voorzitter: Ik dank u allen hartelijk. Ik wens u een hele erge goede kerst, voor degenen die ik niet meer zie. Alvast de beste wensen en ik zie u graag volgend jaar weer terug.

22