Transcript commissie Ontwikkeling d d 4 december 2025

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE ONTWIKKELING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 4 december 2025 1.

Opening en mededelingen door voorzitter Joris Blokpoel De voorzitter: Dames en heren, we zijn online, dus we kunnen beginnen met de vergadering van de Commissie Ontwikkeling van 4 december. De ene laatste van deze maand en dit jaar. Daarmee open ik de vergadering en heet ik allen welkom. Mensen op de publieke tribune, welkom thuis. En natuurlijk de commissie- en raadsleden in deze zaal. Even kijken. Er zijn geen berichten van verhindering. Als ik zo naar het aantal partijen kijk, dan zijn er ook velen. In ieder geval geen afmeldingen. Laten we het daarop houden. Dan één bericht voor uw agenda. Meestal bent u gewend van mij dat u een hele lijst met data krijgt. Dat is nu beperkt, want dat is er maar een, 13 januari. Een bezoek aan de bibliotheek in Haarlem-Noord. Waar u kennis gaat maken met de mensen achter de bibliotheek, over de ontwikkelingen bij de bibliotheek en daar wordt u helemaal bijgepraat. Van 19.00 uur tot 20.30 uur in de avond op dinsdag 13 januari. U kunt zich … Excuus? Op een dinsdagavond. De mensen van de bibliotheek hebben ook een voorkeur. Het geeft niet alleen maar … Nee. En dat was naar aanleiding van voorkeur die is geïnventariseerd en dat is helemaal gelijk. Dus schrijf het in uw agenda.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan gaan we naar de agenda. Kunnen we die zo vaststellen, zoals die voorligt? Mijnheer Aynan. De heer Aynan: Voorzitter, bij het vorige punt zei u geen verhinderingen, maar mijnheer Kuin van de SP is verhinderd. De voorzitter: Ik zag hem niet, maar ik had geen afmelding. Maar bij deze genoteerd. En mevrouw Hartman is er ook niet en de heer Rademaker ook niet. O, excuus, mijnheer Van Exter is er voor mevrouw Hartman natuurlijk. Mijnheer Amand, u bent niet verhinderd? Wel? De heer Amand: Ik mis de tijden die we krijgen op de klok. De voorzitter: Ja, dat is … Zonder tijd kunnen wij het ook hoor, mijnheer Amand. Maar goed, we gaan het even herstellen en dat … Kijk, zo snel kan het gaan, maar 5 minuten is wel erg weinig. Dus daar gaan we nog even aan sleutelen. Zo heeft iedereen genoeg tijd en kunnen we echt van start. U heeft het kunnen doen zonder dat het van uw tijd afging. Dat is prettig.

3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Zijn er mededelingen vanuit de commissie? Niemand, hartstikke goed. Vanuit de wethouder? Ja, mijnheer Roduner, ga uw gang. Wethouder Roduner: Ik heb ook nog een geheime mededeling aan het eind van de vergadering, voorzitter. Twee leuke mededelingen. Ten eerste dat de provincie akkoord is gegaan met onze voorgestelde, samen met Velsen, grenscorrectie bij het Delftplein. Dat gaat per 1 januari in. Dan is het ook fijn voor dat bouwproject daar. En wat ook fijn is, is dat we een woningbouwimpuls binnen hebben voor het Beatrixplein. Dat is vandaag bekend geworden. Dat is ook … Volgens mij gaat het over uit mijn hoofd 3,5 miljoen euro. Dus niet superveel, maar per woning toch een mooi bedrag. En daarmee kunnen we ook weer mooi investeren in de openbare ruimte en de kwaliteit van de gebouwen.

1

De voorzitter: Mooie mededelingen. Haarlem wordt groter en woningen rijker, fantastisch. 4.

Mededelingen over gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden De voorzitter: Dan gaan we door naar mededelingen over gemeenschappelijke regelingen, maar mevrouw Van Loenen en de heer Berkhout zijn er niet.

5.

Agenda komende vergadering(en), Jaarplanning en Actielijst De voorzitter: Dan kijken we even door naar de agenda voor de komende commissievergadering van volgende week onder andere. Daar staat de evaluatie van de hotelaanvraag pauze geagendeerd. De aankoop van een object aan de Kruisweg. En daarnaast gaan we het hebben over een opinienota over de Verweyhal. En de aanwijzing van schoolgebouwen als gemeentelijk monument. En de rechtelijke uitspraak over stikstof. Dus dacht u rustig het jaar uit te kunnen, vergeet het maar, want op 11 december gaan we het daar nog over hebben. Geen agenderingsverzoeken ontvangen. Dat slaan we over.

6.

Transcript commissie d.d. 30 oktober en 13 november 2025 De voorzitter: Het transcript van 30 oktober en … De heer Smit, OPHaarlem. De heer Smit vroeg dat hij een verzoek had ingediend om iets af te voeren van de agenda over de Nota dakopbouw, maar dat hadden we bij het vaststellen van de agenda moeten doen, mijnheer Smit. Maar dat wilt u alsnog voorstellen? Flexibel als we zijn. Wilt u dat alsnog voorstellen? De heer Smit: Ja, vanwege het belang van de twee agendastukken die voorkomen, leek het mij qua spreektijd ondoenlijk om ook nog inhoudelijk in te gaan op de Nota dakopbouw voor de meeste fracties. Vandaar dat ik vroeg: kan het op een later moment? Want er zit geen echte tijdsdruk op die nota. De voorzitter: Mijnheer Smit, we hebben dit stuk eerder behandeld. Dit is een tweede ronde ter vaststelling. Het is eerder al in de opinie geweest. Als het goed is, kan iedere fractie zijn, haar mening daarin terugvinden, al dan niet. En ook de inspraak is daarin verwerkt. Dus in principe is dit alleen maar een formeel vaststel bespreekpunt. Wat mij betreft, zeg ik: behandelen. Maar ik kijk heel even rond in de zaal. Ik hoor één keer wel, twee keer niet. Wel, wel, wel, wel. We gaan het wel behandelen, mijnheer Smit. Ik zou bijna zeggen: welkom terug. De Commissie Ontwikkeling is nog steeds zo vol als voordat u vertrok en misschien nog wel voller.

7.

Vaststellen Volkshuisvestingsprogramma Haarlem 2026-2030 De voorzitter: We gaan dan ook snel beginnen, want we hebben al enigszins vertraging door de technische perikelen, met agendapunt 7. Het vaststellen van het Volkshuisvestingsprogramma Haarlem. Ook dat is eerder hier besproken en dat ligt nu hier voor, na alle wijzigingen, et cetera, die hebben plaatsgevonden. Het Volkshuisvestingsprogramma bepaalt waar de gemeente de komende vijf jaar op inzet op het gebied van woonbeleid en de te behalen resultaten. Op basis van het Volkshuisvestingsprogramma worden afspraken gemaakt met partijen en worden kaders aan de initiatiefnemers meegegeven en worden ondersteunende activiteiten door de gemeente ontwikkeld. U besluit het Volkshuisvestingsprogramma vast te stellen. Althans, dat doet u in de raad, maar u geeft advies aan de raad van 18 december, hoe dat behandeld wordt op dit punt. Er zijn drie insprekers. Mevrouw Bart, de heer Van der Peet en de heer De Brouwer. Welkom aan u allen. U mag zo meteen hier in komen spreken bij het spreekgestoelte. En dan beginnen we met mevrouw Bart. Even kijken en er staan nog twee stoelen. Dus u mag alle drie hier naar voren komen, kunt u plaatsnemen. En dan

2

beginnen we met mevrouw Bart om te spreken. U allen krijgt 3 minuten om uw inspreekbijdrage te doen. De commissie luistert aandachtig naar u alle drie en vanuit daar kunnen zij u nog vragen stellen. Vandaar dat u ook alle drie hier aanschuift, zodat u ook die vragen daarna kunt beantwoorden. Mevrouw Bart, als u er klaar voor bent, zijn wij het ook. Ga uw gang. Inspreker 1: Dank u wel. Mijn naam is Marleen Bart. Goedenavond. En ik sta hier vanavond als bewoner van het carré Langendijkstraat, Bilderdijkstraat, Schermerstraat en Coornhertstraat in het Garenkokerskwartier. En ik kom u vragen om te bevorderen dat de regels voor omgevingsbestemmingen flexibeler kunnen worden in Haarlem. In een gebied van 50 vierkante meter in ons buurtje is nu sprake van langdurige leegstand en zelfs verkrotting van een aantal panden, omdat woningbouw en -verbouw door de strikte gemeentelijke voorschriften niet mogelijk is. Een nieuw bedrijf, daar is er is sprake van, dat gaat de heer Van der Peet straks toelichten. Hij heeft een bedrijf dat die probeert te verkopen in het carré en dat lukt niet, omdat de gemeente per se wil dat daar een bedrijf terugkeert. Maar voor ons als buurt zou dat niet ten goede komen aan de leefbaarheid. De verkeersdruk en parkeerdruk in ons buurtje zijn al zeer hoog.

Als de veiling op de Bilderdijkstraat kijkdagen heeft, komen wij ons buurtje met de auto moeizaam in of uit. De vele jonge kinderen kunnen amper buitenspelen. Zoals onze buurjongen Boaz van 6 jaar op 22 oktober op tv heeft mogen laten zien aan boswachter Tim. U kunt dat op de NPO-site terugkijken, als u wilt. We hebben al veel bedrijven en levendigheid in de buurt aan de Zijlweg. Een nieuw bedrijf in de Langendijkstraat voegt daar weinig aan toe, maar gaat wel ten koste van leefbaarheid en broodnodige vergroening. Op de Bilderdijkstraat verpauperen twee gebouwen, door langdurige conflicten tussen de eigenaren en de gemeente over de wurgende voorwaarden die er aan verbouwing worden gesteld. Die leegstand trekt zelfs ratten aan, wat een groeiend probleem is in onze buurt. En dat terwijl de behoefte aan woningen in Haarlem zo groot is. Mensen komen graag wonen in ons buurtje en dat is begrijpelijk. We vormen een fijne, gezellige gemeenschap. En daarom vragen we u als raad: wilt u helpen deze patstellingen op te lossen en ruimte te creëren in de regels voor woningbouw en leefbaarheid, in plaats van voor bedrijven en verkrotting? Ik wens u veel succes en wijsheid. En veel dank voor uw aandacht. De voorzitter: Als u hem uit wilt zetten, heel graag. Dank u wel, mevrouw Bart. Dan mag de heer Van der Peet, die, zoals ik hoorde, een aanvullende bijdrage gaat doen. Ga uw gang.

Inspreker 2: Beste leden van de commissie, mijn naam is Jos van der Peet. Uw raad praat vanavond over volkshuisvesting. Dat is een belangrijk onderwerp. Haarlem heeft veel meer goede en betaalbare huizen nodig, maar daarbij is deze stad een hardnekkig probleem. De gemeente wil niet altijd meewerken aan het omzetten van een bedrijfsbestemming op een pand met een gemengde bestemming, laat staan een woonbestemming. De gemeente Haarlem wil wonen en werken graag mengen in de stad. Dat uitgangspunt begrijp ik goed, maar het wordt soms zo star gebruikt dat het maatwerk in de weg zit. Mijn bedrijfspand in de Langendijkstraat staat 44 jaar na werk in de aannemerij te koop, maar van de gemeente mogen er geen woningen in komen. Ik krijg het nu al ruim een jaar als bedrijfspand niet verkocht. Het is voor bedrijven geen aantrekkelijke straat meer, anders dan dat wij het toen kochten in 1981. Het is een echte woonbuurt geworden. Voor bedrijven is de locatie uit het zicht, uit de loop, lastig bereikbaar en door de smalle straten met eenrichtingsverkeer en geen parkeerruimte voor de klanten of werknemers, een probleem. Er zouden hier wel een of twee of drie betaalbare appartementen in gebouwd kunnen worden. En alle kleine beetjes helpen hierbij, zou je denken. Een mooi voorbeeld van inbreiding. Maar de gemeente Haarlem werkt niet mee.

Bij mijn pand om de hoek in de Bilderdijkstraat gebeurt net zoiets. Twee panden staan leeg en omdat de gemeente de eigenaren niet tegemoetkomt met hun verbouwplannen, hebben we daar een probleem. Ik hoop dat u daarom van me aan wil nemen dat ik hier niet alleen sta voor persoonlijk belang. Ik zie meer leegstand in de buurt en zelfs

3

verkrotting. Het mooiste zou zijn natuurlijk als het bestemmingsplan werd gewijzigd, maar dat duurt lang en is vrij ingewikkeld. Daarom vraag ik u vanavond om te helpen met de vergunningen, waarmee deze panden geschikt konden worden gemaakt voor woningen. Het is zonde dat ze niet bewoond kunnen worden. Wilt u de wethouders vragen om wat meer soepelheid in de regels? Bij voorbaat dank en dank u wel voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Peet. Als u ook de microfoon even uit wilt zetten. Dan kan de heer De Brouwer van Ons Groene Huis ook zijn betoog doen. Ga uw gang, mijnheer De Brouwer. Inspreker 3: Geachte Commissie Ontwikkeling. Ik spreek vandaag in als initiatiefnemer van wooncoöperatie Ons Groene Huis. Een gedreven groep Haarlemmers, die zelf verantwoordelijkheid wil nemen voor hoe we wonen en samenleven. Eind juni 2023 is het initiatiefvoorstel Samen beter wonen aangenomen. De ambities in dit voorstel zijn hoopgevend voor kartrekkers van collectieve woonvormen. In de praktijk en in het concept Volkshuisvestingsprogramma lijken deze ambities wat te zijn afgezwakt. Wij willen twee aandachtspunten onder uw aandacht brengen die cruciaal zijn voor het slagen van wooncoöperaties in Haarlem. Ten eerste, in het initiatiefvoorstel Samen beter wonen is het helder omschreven wat een wooncoöperatie is.

Bewoners zijn als vereniging gezamenlijk eigenaar van het complex, huren van de coöperatie en hebben volledige zeggenschap over hun woonomgeving. Het gaat om een bottom-up initiatief, gedragen door de bewoners zelf. In de praktijk zien we echter dat de term wooncoöperatie soms veel ruimer wordt geïnterpreteerd. Bij de tender voor de Zwemmerslaan bijvoorbeeld werd Knarrenhof als wooncoöperatie gepresenteerd. Juridisch voldoen zij wellicht, maar feitelijk gaat het om een landelijke organisatie die koopwoningen aanbiedt en topdown opereert. Dat is wezenlijk anders dan de coöperatieve gedachte die in Samen beter wonen is vastgelegd. Laat duidelijk zijn dat wij Knarrenhof echt een waardevolle organisatie vinden, maar wij pleiten ervoor om in de tendervoorwaarden expliciet de definitie van die van Samen beter wonen en het Volkshuisvestingsplan over te nemen. Het tweede aandachtspunt gaat over de belofte van ondersteuning. Het initiatiefvoorstel beloofde dat Haarlem wooncoöperaties actief zou ondersteunen, onder meer via een instantie, zoals Woon, met advies over organisatie, financiering en ruimtelijke planvorming. En ook werd gesproken over mogelijkheden voor financiële borgstelling door de gemeente, naar voorbeeld van Amsterdam. We hebben tot nu toe niets van deze ondersteuning gemerkt.

En onze pogingen om een aanspreekpunt binnen de gemeente te krijgen, waardoor we vroegtijdig bij een planvorming worden betrokken, hebben tot nu toe nergens toe geleid. In het Volkshuisvestingsprogramma zien we ook een afgezwakte formulering. De gemeente wil eerst afwachten wat het Rijk doet en pas daarna onderzoeken of aanvullende ondersteuning nodig is. En voor pionierende initiatieven zoals het onze betekent dat vertraging en onzekerheid. Wij vragen om de oorspronkelijke belofte overeind te houden. Zorg voor ambtelijke capaciteit, actieve begeleiding en waar nodig financiële ondersteuning. Alleen zo kunnen echte bewonersinitiatieven de stap maken van idee naar realisatie. Daar is met Samen beter wonen een belangrijke koers uitgezet en wij vragen vandaag om die koers vast te houden en te bewaken. Houd de definitie van wooncoöperatie scherp, bied de beloofde ondersteuning en zorg dat de tendervoorwaarden echte bewonersinitiatieven de ruimte geven. Alleen zo kunnen we samen bouwen aan een Haarlem waar wonen betaalbaar, duurzaam en sociaal verbonden is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer De Brouwer, moet ik zeggen. Excuus, dat ik uw naam verbasterde net. Dan gaan we naar de commissie. Wie heeft er vragen? En zegt u er ook gelijk even bij voor wie, want dan kan de juiste persoon achter de microfoon gaan staan. Mevrouw Oppenhuis, CDA. Mevrouw Oppenhuis: Dank u wel.

Ik heb een vraag voor mijnheer De Brouwer. Wat heeft u geprobeerd om die financiën wel voor elkaar te krijgen?

4

Inspreker 3: Wij zijn al jaren bezig met een financieringsmix, waarbij we ondersteund worden door professionals die ons helpen daarin. En waar we heel veel toezegging hebben gekregen van de Rabobank bijvoorbeeld, op het moment dat wij een locatie toegewezen krijgen. Maar de beloofde financiële ondersteuning die in het Samen beter wonen plan, zien wij niet terug vanuit de gemeente. De voorzitter: Een vervolgvraag, mevrouw Oppenhuis. Mevrouw Oppenhuis: Meer een verduidelijkingsvraag. Want dat is wat ik bedoel van wat heeft u ondernomen bij de gemeente om die financiële ondersteuning te kunnen krijgen? Inspreker 3: We hebben contact gezocht met de procesmanager van de drie aangewezen locaties voor de bewoners, voor onze collectieven. En daar hebben wij alleen maar als antwoord gekregen: het duurt wat langer en uiteindelijk is dat bij de Zwemmerslaan op niets uitgelopen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Klazes, GroenLinks. Mevrouw Klazes: Dank u wel, voorzitter. Ook een vraag voor u, mijnheer De Brouwer. U heeft nu ingeschreven, u heeft meegetenderd met de Zwemmerslaan. Daar bent u het niet geworden. Had het u geholpen als er speciaal iemand was geweest die u had geholpen met de tender of was dat niet echt het probleem? Kon u dat heel goed zelf? Inspreker 3: Wij denken dat we wel vaardig genoeg geweest zijn om een groot gedeelte van die tender inderdaad zelf mee te krijgen.

Ondersteuning vanuit de gemeente had inderdaad gewenst geweest om bijvoorbeeld het verschil in definitie, zoals we dat nu … Dat we dat eerder opgemerkt hadden. De voorzitter: Een korte vervolgvraag. Mevrouw Klazes: Er zijn nog twee locaties die binnenkort worden ontwikkeld. U had het er zelf ook al over. Gaat u daar ook mee tenderen op dezelfde manier? Inspreker 3: Zeker weten. Mevrouw Klazes: Dank u wel. De voorzitter: Een verder vervolg. De heer Amand, Trots. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Ik had een vraag voor mijnheer Van der Peet. Mijn vraag is, Trots vraagt: bedrijfspanden in Haarlem, ik zie het in het Rozenprieel, die zijn allemaal appartementen geworden. Waarom kan dat dan bij u niet? Hebben ze u echt afgewezen op verkeerstechnisch of iets anders? Inspreker 2: We hebben een plan ingediend voor een atelierwoning en dat werd van tafel geveegd. En daar hebben ze bij gezegd ook van we willen niet dat er permanente gewoond mag worden en maximaal 50 vierkante meter. Ze waren bang dat het atelier op een gegeven moment eraf ging en dat alleen de woning over zou blijven. De voorzitter: Vervolgvraag, mijnheer Amand.

5

De heer Amand: Ik had een vervolgvraag, voorzitter. Ik heb vandaag even geïnformeerd bij de collega's in Amsterdam, de MRA waar we zo groot mee zijn altijd, over splitsing in appartementen. Daar zie ik ze van 30 vierkante meter, 4.000 tot 5.000 gevallen zoals u heeft, zijn beoordeeld en toegewezen in Amsterdam. Dus waarom zou het niet kunnen hier? Dus dat moeten we denk ik aan de wethouder zo meteen vragen. Bent u het daarmee eens? De voorzitter: Ik denk inderdaad niet dat dat een vraag is voor de heer Van der Peet. De heer Amand: Nee, maar dat is … De vraag is wel voor die man belangrijk. De voorzitter: De heer Van der Peet zit niet echt bij de MRA. Ik denk niet dat mijnheer Van der Peet weet wat de MRA is. De Metropoolregio Amsterdam is het. Mijnheer Van Leeuwen, Actiepartij, uw vraag. De heer Van Leeuwen: Dank u wel. Het mag aan mijnheer Van der Peet of aan mevrouw Bart. Ik lees als het goed is dat het bestemmingsplan zo ongeveer in 2016 voor het laatst is aangepast.

Ik weet niet of u daar zelf direct in actief bent geweest, maar weet u of toen op tafel heeft gelegen de vraag of er een afscheid genomen kon worden van de bedrijfsbestemmingen of dat er een centrumbestemming gemaakt zou kunnen worden, zodat misschien wonen en werk op een bepaalde manier wel mogelijk was? Want anders en dat is mijn verwachting, vrees ik dat we toch moeten kijken naar een generieke herijking van het bestemmingsplan. Dus misschien kunt u daar nog iets over zeggen. Inspreker 1: Dank u wel. Daar zijn mijnheer Van der Peet en ik allebei niet bij betrokken geweest. En de heer Van der Peet heeft dus een aanvraag ingediend om van de bedrijfsbestemming naar een gemengde bestemming te mogen. En dat is dus afgewezen met de atelierwoning. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Oudshoorn, D66. Mevrouw Oudshoorn: Ook een vraag aan mevrouw Bart. Heeft u er gevoel bij hoe het breder leeft in de wijk deze discussie over bedrijven of juist niet, in deze woonwijk? Inspreker 1: Dank u wel, voor die vraag. Wij hebben een hele levendige buurtapp en we hebben met elkaar daar ook over gesproken. En eigenlijk zit niemand bij ons in de straat erop te wachten dat … De heer Van der Peet is een eenmanszaak, is een aannemer, heeft één vrachtwagen. Dus dat levert nauwelijks extra verkeersdruk op.

Bij ons is echt de angst dat als er een bedrijf zou komen, maar goed, er zijn geen bedrijven tot nu toe die daar belangstelling voor hebben. Daar zijn wij blij mee. Mijnheer Van der Peet niet, want die krijgt zijn pand niet verkocht. Maar dat zou leiden tot, vrezen wij, veel verkeersoverlast en veel extra parkeerdruk. Ik woon inmiddels zelf ook ruim 32 jaar in de Langendijkstraat. En ik heb het zien veranderen. Er wonen tegenwoordig heel veel jonge tweeverdieners, die ook allemaal twee auto's hebben en dat geeft veel meer verkeersdruk in de buurt dan 30, 40 jaar geleden het geval was. En er bestaat vrees bij onze buren, bij ons allemaal, dat als daar een bedrijf zou terugkeren dat dat alleen maar erger wordt. Dus wij hopen allemaal dat er woningen mogen komen. De voorzitter: Dank u wel. Dan nog een vraag van mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren. Mevrouw Van den Broek: In vervolg daarop. Bent u dan niet bang, juist als u beschrijft het type huishoudens dat daar woont, dat er ook met woningen juist extra parkeerdruk komt? Dat zou toch daar ook dan kunnen gelden?

6

Inspreker 1: Zeker, mensen komen met auto's naar onze straat, maar dat is iets anders dat er dan de hele dag aanvoer en afvoer van verkeer zal zijn. Ik bedoel, die auto's staan een groot gedeelte van de dag stil en we hebben met elkaar … Het vergt veel ruimte. Het zorgt ervoor dat kinderen lastig buiten kunnen spelen, maar als er … Een bedrijf heeft klanten en werknemers. Als die met de auto allemaal in- en uitkomen rijden, dan zal de verkeersmobiliteit in de buurt daardoor echt gaan toenemen, is onze vrees. En dat zal ten koste gaan van de leefbaarheid. U zou misschien een keer moeten komen kijken. Dan wordt het denk ik wat aanschouwelijker wat we bedoelen. We zien dus ook nu in de Bilderdijkstraat de panden echt leegstaan en vervallen, omdat er langdurige conflicten zijn. Dat is natuurlijk ook voor de leefbaarheid niet goed en heel jammer. De voorzitter: Dank u wel. Gaan we ook nog naar mijnheer Aynan, Jouw Haarlem. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. Voor mijnheer Van der Peet en mevrouw Bart. Graag een toelichting wat u bedoelt met die 50 vierkante meter. Was het nu maximum of een minimum? Want volgens mij bedoelde u het tegenovergestelde. En mevrouw Bart had het over vergroening, versus verkrotting. U kunt wel misschien een bestemmingswijziging krijgen, maar wat maakt dat dan meteen groener? Dat begrijp ik niet het helemaal. Inspreker 1: Jij mag eerst.

Inspreker 2: De 50 vierkante meter die je mag bewonen, dat is een gedeelte van mijn pand en dan mag dus bijvoorbeeld een B&B erin gevestigd worden of een voor ouders … Inspreker 1: Een kinderopvang. Inspreker 2: Geen kinderopvang, maar voor … Een gastouderopvang. En er is niemand die voor zo'n groot pand in aanmerking komt, omdat dat dan te duur is als je daar moet gaan zitten met een gastouderopvang. En die 50 vierkante meter, je mag het niet permanent bewonen en alles is op de begane grond. Inspreker 1: En voor de vergroening. Wij zouden heel graag wat meer bomen in de straat willen. Wij merken ook dat de hittestress in de straat toeneemt en dat het ‘s zomers steeds langer warm blijft. Maar als de bedrijven … Als er een bedrijf komt, dan wil dat parkeerruimte hebben voor de deur en dat betekent dat er dan op de stoep geen bomen kunnen worden toegevoegd. Als er één bewoner is, dan neemt dat minder ruimte in beslag dan een bedrijf dat twee of drie of vier parkeerplekken wil voor zijn werknemers bijvoorbeeld. Dan kan er niets qua vergroening. De voorzitter: Dank u wel, voor de beantwoording. Zijn er verder nog vragen vanuit de commissie? Niemand. Dan wil ik de insprekers hartelijk danken voor uw inspreekbijdragen. U mag op de publiek tribune de beraadslaging uiteraard bijwonen. En dan gaan we daar ook mee beginnen.

Gehoord hebbende de introductie en de insprekers, wie mag ik hierover het woord geven? Mevrouw Klazes, GroenLinks. Mevrouw Klazes: Dank u wel, voorzitter. Eerst even een woord van dank aan de wethouder. Bedankt voor het toevoegen van de pilot voor woningdelen naar aanleiding van onze vorige bijdrage. Verder, uit de inspraakreacties en onderzoek blijkt duidelijk het belang van en de wens tot gemeenschappelijk collectief wonen voor alle leeftijden. Een onderzoek uitgevoerd door Kences naar de woonsituatie van jongeren zegt bijvoorbeeld: het aantal eenzame jongeren neemt toe. Uit onderzoek van Kences blijkt dat studenten op kamers met gedeelde voorzieningen aanmerkelijk gelukkiger zijn dan in een studio. Het zou zonde zijn wanneer we over tien jaar onze bouwambitie hebben ingevuld, maar dit onderdeel niet of niet voldoende is

7

meegenomen, omdat er gewacht is op de acties van het Rijk. Wij zouden graag zien dat wij zelf nog meer het voortouw nemen. Dit zou kunnen door het traject naar collectief wonen voor initiatiefnemers, maar ook voor ontwikkelaars, te vereenvoudigen. Door bijvoorbeeld een Fast Lane traject te organiseren, waarbij soepel over ambtelijke schotten gesprongen kan worden of bijvoorbeeld door een deel van het budget dat beschikbaar is voor de uitvoering van het Volkshuisvestingsbeleid in te zetten voor een tenderbegeleider, die initiatiefnemers helpt bij het vormgeven van hun tender. Ik begreep uit de antwoorden op mijn technische vragen dat initiatiefnemers ondersteund zouden worden, maar we horen onder andere van deze inspreker zojuist dat dit niet het geval is. We zijn benieuwd hoe de wethouder kijkt naar de mogelijkheden om dat in het vervolg beter te doen en daarmee het initiatiefvoorstel Samen beter wonen te volgen. En we overwegen een motie. Verder staat er in het stuk als de Wet versterking regie op volkshuisvesting is ingegaan, is het aan het college om eventuele wijzigingen vast te stellen. De vraag is: hoe houdt de raad dan in dat geval grip op het Volkshuisvestingsbeleid? Er wordt gezegd dat bij ingrijpende wijzigingen de raad geraadpleegd wordt. De vraag is: wat is ingrijpend en wat niet? Dat lijkt mij arbitrair. Dus graag een antwoord van de wethouder hierover.

En tot slot, we onderschrijven de visie en de inspraak van de provincie wat betreft circulair bouwen, stimuleren van circulair op te nemen. Circulaire deal, secundaire bouwmaterialen. Dit houdt in dat gebouwen bij sloop of renovatie zo worden gedemonteerd dat de materialen en grondstoffen die vrijkomen veilig gesteld worden voor hergebruik in toekomstige bouwprojecten. Het doel is om circulair te slopen en hergebruik van bouwmaterialen de standaard te maken. Daar mag Haarlem best wat meer initiatief en ambitie in tonen. Tot zover, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Klazes. De heer Heinis, Partij van de Arbeid. De heer Heinis: Dank u wel, voorzitter. Ook grote complimenten voor het stuk wat er ligt. Het is echt een ... Ik denk dat het een heel goed Volkshuisvestingsprogramma is, met hele goede plannen. En op een paar punten willen we dat nog beter maken. En we vallen een klein beetje in herhaling, want in het concept hebben we dezelfde punten aangestipt. En een deel is wel verbeterd, maar voor een deel zien we echt nog kansen om te verbeteren. Het belangrijkste punt is, we gaan van een gemiddelde groei van ongeveer 1.200 woningen per jaar tot en met 2030, knallen we terug naar die 500 per jaar. Dat vinden we niet goed. We vinden het niet slim om in deze situatie te gaan vertragen.

Vorige keer hebben we al uitgelegd van zo'n woningbehoefteprognose is een hulpmiddel, maar absoluut geen blauwdruk. En we gaan zelf over de keuzes die we maken. Ons voorstel is van laten we die 5.000 voor de jaren 30 in de eerste 5 jaar concentreren. Mocht het meevallen, dan kunnen we altijd bijschakelen. Daar hebben we genoeg tijd voor en dan kunnen we altijd … Stel dat de vraag afneemt, dan kunnen we weer omlaag. Maar stel dat het nodig is, gaan we door. Dan het tweede punt over ... De voorzitter: Mijnheer Heinis, u gaf zelf de lange pauze, anders had u door kunnen gaan. Een debat is ook zoiets. Mevrouw Oudshoorn, een interruptie. Mevrouw Oudshoorn: Dank u wel, voorzitter. Maar we zijn natuurlijk meteen helemaal overtuigd als de wethouder van de Partij van de Arbeid zo'n prachtige visie neerlegt. En dan zijn we toch een beetje verbaasd als de Partij van de Arbeid er zelf dan een andere visie tegenover zet. Maar we zijn enorm geïnteresseerd in het voorstel van de heer Heines. Ik vraag me dan alleen wel af: hoe ziet dat er in de praktijk uit dat bijschakelen? Gaan we de planvoorraad dan ineens twee keer zo hoog maken? Gaan we dan ineens toch bouwen in de groene zoom? Waar vinden we dan op korte termijn ineens die duizenden woningen? De voorzitter: Mijnheer Heinis.

8

De heer Heinis: Gelukkig hebben we die woningen in de plancapaciteit. Dat is het mooie. We hebben die woningbouwlocaties in beeld. Het is vooral zorgen dat we het uitvoeren, dat we het tempo vasthouden. En dat we niet in tempo gaan terugschakelen, terwijl daar nu geen aanleiding voor is. Dat is vooral het belangrijkste. We hoeven niet twee keer hoger. We moeten dit bouwvolume blijven bouwen. We hebben … De organisatie is ook goed ingericht op deze aantallen. En ik ben heel erg bang dat zoals bij de economische crisis, toen ging het helemaal naar 100 woningen per jaar. En dat heeft heel lang geduurd voordat je daar weer op dat niveau was. De voorzitter: Dat levert twee interrupties op. Mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren. Mevrouw Van den Broek: De Partij van de Arbeid geeft aan dat de organisatie goed is ingericht. Maar we hebben ook al eerder in deze commissie gehoord dat juist heel veel particuliere woningbouwinitiatieven op de wachtlijst komen te staan, omdat er geen capaciteit is. Waar haalt u die redenering vandaan? De voorzitter: Mijnheer Heinis. De heer Heinis: De laatste drie jaar zijn we met bijna 3.000 woningen gegroeid. En ik denk dat het wel heel belangrijk is om goede keuzes te maken. Er is een hoger aanbod van potentiële locaties dan we aankunnen. Maar we zijn wel ingericht op die 1.200 woningen per jaar en dat zijn de doelen. Dan over Friends Wonen.

Tweede puntje. De voorzitter: Voordat u daaraan begint, ook nog een interruptie van de heer Aynan, Jouw Haarlem. Voor de commissie misschien wel, want u neemt allemaal ruimhartig de tijd voor vragen en insprekers, et cetera. Dan komt u straks in de tijdsknel, dus houd daar rekening mee voor de rest van de avond. Maar mijnheer Aynan, ga uw gang. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. En dank voor de waarschuwing, maar ik kan niet anders dan interrumperen, voorzitter. Een paar duizend woningen zegt u, de afgelopen paar jaar. Maar wilt u ook het aantal sociale huur benoemen dat daarbij gerealiseerd is? De voorzitter: Mijnheer Heinis. De heer Heinis: Dat is wel leuk, want vorig jaar hebben we een record gehaald, 450 sociale huurwoningen opgeleverd. En het leuke ook nog, volgend jaar gaan we dit record weer verbreken, met naar verwachting in de 600 sociale huurwoningen. Maar we moeten nog meer doen en daarom zou ik heel … De voorzitter: Dat levert nog een vervolgvraag op van mijnheer Aynan. Ga uw gang. De heer Aynan: Uit welke cijfers haalt u dat vandaan? De heer Heinis: Bijvoorbeeld de MRA-rapportage van de corporaties. Ik zal hem zou toesturen. De heer Aynan: Voorzitter, ik hoef … Volgens mij zitten we hier hetzelfde te behandelen. Ik hoef het niet te hebben, want u heeft het niet. Ik heb hier de woningbouwrapportage.

Dat zijn de harde cijfers van onszelf en daarin staat dat u vorig jaar 86 sociale woningen heeft afgeleverd. De voorzitter: Mijnheer Heinis.

9

De heer Heinis: Ik verzeker, het klopt. Ik kijk ook even naar … Wat hebben we opgeleverd? We hebben de Staalstraat, we hebben de Schrijvers in Noord, Schipholweg. Fiets in de stad rond en je ziet welke projecten we hebben opgeleverd. Maar ik moet even door naar Friends Wonen, anders is mijn tijd straks op. Want Friends Wonen met twee personen, hebben we vorig jaar ook al aangegeven. Dat willen we stimuleren. Op dit moment heb je daar een vergunning voor nodig. Het Omgevingsplan vereist dat. En wij zeggen: maak dat vergunningsvrij. We denken dat twee personen heel overzichtelijk is en dat we dat kunnen doen. Dat er gigantisch veel potentie is en dat we het heel moeilijk maken. Tijdrovend ook. We hebben tekorten als het gaat om de afdeling vergunningen. Laten we dat gaan doen. Wat we wel kunnen doen, is misschien dat je kijkt naar de plek in de stad. We hebben voor splitsen de stad opgedeeld in gebieden. Laten we de overbelaste gebieden misschien dat dan niet doen, maar daarbuiten juist wel. Een laatste punt over de woonwagencentra. We hadden laatst … De voorzitter: Voordat u daaraan begint, u heeft een interruptie van de heer Amand, Trots. De heer Amand: Trots heeft natuurlijk de vraag weer, u heeft het over het woord splitsen. Ik kan u straten laten zien waar woningen leegstaan, al een paar jaar. En daar hoor ik u helemaal niet over.

En waarom wordt er geen actie ondernomen? De voorzitter: Mijnheer Heinis. De heer Heinis: Ik had het niet over splitsen. Ik had het over delen. De voorzitter: U vraagt de voorzitter waarom woningen leegstaan, weet ik niet. Maar de heer Heinis zal daar vast een beeld bij hebben, al denk ik het ook niet. Maar ga uw gang, mijnheer Heinis. De heer Heinis: Ik had het over woningdelen, maar over woning splitsen heb ik toevallig bij het vragenuur nog een vraag ingediend. Moeten we ook … Moeten niet leegstand … Dat is helemaal niet goed. Maar nog wel over de woonwagencentra. We hadden laatst een overleg met Woonwagenbelangen Haarlem en daar ging het ook weer even over de Amelandstraat. Daar hebben we het eerder over gehad dit jaar. En we hebben het in het Programma van Eisen mogelijk gemaakt. Alleen dat je het mogelijk maakt, betekent ook niet per se dat het gaat gebeuren. En daarom hadden we technisch uitgevraagd en daaruit blijkt, de grondeigenaar gaat wil niet echt tot ontwikkeling overgaan van woonwagenstandplaatsen. Dus daarom denken we van als gemeente kunnen we dan misschien instappen. We hebben hele mooie ambities als het gaat om woonwagencentra, in het Volkshuisvestingsprogramma. Maar misschien hebben we wel dan de een aanjagende rol nodig en daarom is het voorstel van moeten we niet daar als gemeente gaan instappen? Dat is even voor nu.

We overwegen dus een aantal moties, vooral op dat eerste punt om de productie in de eerste helft van de jaren 30 te concentreren. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Amand, nog een interruptie? Ga uw gang. De heer Amand: Voorzitter, graag als dat mag. Het is natuurlijk ... De woonwagenlocaties dat is al een paar jaar aan de gang. Er worden steeds wel loze beloftes gedaan, maar er wordt niets gerealiseerd. Hoe staat u daarin? Want dat antwoord hoor ik niet van u. Wat gaat u eraan doen? De heer Heinis: Dat zei ik net een beetje. Moeten we gaan doen.

10

De voorzitter: Een termijn. Nee, mijnheer Amand, volgens mij is de heer Heinis er klaar mee. Mevrouw Oudshoorn, D66. Ga uw gang. Mevrouw Oudshoorn: Dank u wel, voorzitter. Ook van D66 complimenten aan het college en de ambtenaren. We zien in het stuk een goede balans tussen wonen, werken en voorzieningen. Haarlem is immers meer dan alleen een verzameling huizen. Tegelijkertijd bereikten ons ook de verhalen van pandeigenaren die aangeven dat hun pand een werkbestemming heeft in een woonwijk en dat het leegstaat, terwijl daar geen toekomst meer voor is. We hebben het vanavond ook gehoord. En we horen graag van de wethouder een reflectie daarop. Eigenlijk is onze vraag: hoeveel ruimte zit er in onze regels en moeten we op zoek naar meer ruimte of niet? Graag een reflectie van de wethouder op dat punt en op de insprekers. In het Volkshuisvestingsprogramma zien we verder veel aandacht voor kamergewijs verhuren, voor hospitaverhuur en ook voor woningdelen. Dat is dus allemaal meer mensen in één bestaande woning stoppen. Daar is D66 natuurlijk niet tegen en we kijken ook met interesse naar het voorstel van de PvdA om met twee mensen een woning te mogen delen. Maar we vragen het college dan wel om in het bijzonder ook oog te houden voor de leefbaarheid, als je woningen kamergewijs gaat verhuren. En dat is namelijk toch een beetje het geval.

Meer volwassenen in slaapkamers die ooit voor kinderen bedoeld waren, dat geeft meer fietsen, meer auto's en meer afval. En dan denkt u: waar ken ik die redenatie van? Die kent u van het splitsen. Daar zijn we in Haarlem nogal streng op, om precies diezelfde redenen. Namelijk om de leefbaarheid in allerlei wijken te beschermen. En dat begrijpt D66. Dat is een precaire balans, maar wat ons betreft zijn de regels voor splitsen op dit moment toch echt nog steeds te streng. Dat is een enorme gemiste kans voor mensen die op korte termijn een woning zoeken. Want ik hoor de heer Heines over 2030 en 2035 en dat is prachtig, maar als je op korte termijn woningen wil realiseren, dan is de makkelijkste en de snelste manier en ook de meest duurzame manier, toch echt in de bestaande voorraad. En daarom vinden wij het ontzettend jammer dat, ondanks de motie die op dit punt was aangenomen, er toch geen versoepelingen voor de regels omtrent splitsen in de stukken zitten. Nu wil het geluk dat er straks nog een agendapunt op de agenda staat waar dit aan bod gaat komen en daar zullen wij dan ook twee amendementen gaan voorstellen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oudshoorn. De heer Van Leeuwen. Actiepartij. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, dank u wel. Actiepartij herkent een hoop van dit verhaal. We vinden het een ook helder geschreven stuk. Dat mag ook weleens gezegd worden.

De doelgroepen die worden genoemd, die herkennen wij ook. We hopen dat er heel veel creativiteit in deze organisatie is en ook in de partijen die het moeten uitvoeren, om ook met interessante woonconcepten te komen. Wat zou je zeggen van een Rosa Spier Huis in een creatieve culturele stad als Haarlem? Daar gaan toch heel veel ouderen graag wonen? We hebben dat bij mijn weten niet in Haarlem, alleen in Laren, dacht ik. Dat zou je hier ook kunnen doen. De voorzitter: Mijnheer Van Leeuwen, u heeft een interruptie van mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem. Mevrouw Van Zetten: Dat soort zaken zijn tot stand gekomen vanwege particulier initiatief. En u denkt altijd maar dat de overheid alles gaat regelen. Moet dat niet eens veranderen bij de Actiepartij? De heer Van Leeuwen: U mag het ook doen of mevrouw Van Zetten mag het van mij ook doen, als het maar gebeurt. En de overheid kan daar wel degelijk een handje in helpen. Dat hebben we ook gezien met de woningbouwfondsen die we hebben neergezet. Want laten we niet vergeten, we komen van ver. In 2015 concludeerde de Partij van de Arbeid en de Actiepartij samen dat er 4.000 sociale woningen zijn verdwenen. Dat is toch een beetje de basis van het 40-40-20-verhaal hier geweest.

11

De voorzitter: Mijnheer Van Leeuwen, u heeft nog een interruptie van mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: U vraagt mij om een idee, maar ik had de Egelantier wel willen bestemmen voor een chic appartementencomplex voor ouderen à la Rosa Spier Huis. De voorzitter: Mijnheer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, als mevrouw Van Zetten dat in 2024 had voorgesteld, toen we het over de Egelantier hadden. Ik heb dat voorstel toen niet gehoord. We hebben nu een hele mooie invulling, maar volgens mij gaan we nu een beetje van het wonen af. Want we zitten dan over een hotel, wat mevrouw Van Zetten ook wilde. In plaats van huisvesting moest het een hotel worden. Dus laten we het over wonen hebben. Ik denk dat het een goed stuk is. Ik vraag wel aandacht, net als de Partij van de Arbeid, voor de doorkijk in die twaalf jaar of wat is het? Vijftien jaar naar 2040. Ik vind dat we ons niet kunnen veroorloven om van 1.000 woningen gemiddeld per jaar, die we niet altijd hebben gehaald de afgelopen jaren, om dan ineens naar 500 terug te zakken. Je kunt altijd een keer besluiten een woning niet te bouwen. Laten we niet vergeten, dat staat ook in het stuk, er is nog nooit een plan niet doorgegaan, maar laten we over de Oostpoort reëel zijn. Daar zijn we al meer dan 20 jaar mee bezig en we moeten het nog gaan bouwen. Dus houd dat tempo nu maar vast.

We kunnen altijd, als er demografisch aanleiding toe is, uitfaseren of vertragen. Dat heet niet voor niets zachte planvoorraad. Dan hebben we verder, volgens mij, o ja, een hele hoop zinnige vragen van GroenLinks gehoord op dat collectieve wonen. U weet, de Actiepartij is een partij van collectief wonen. Dus daar willen we ook inderdaad wel de faciliteiten voor zoals we die met elkaar hebben bedacht. Dus ook dat richting de inspreker. Ik hoor graag hoe het college daar nog tegenaan kijkt. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Leeuwen. Mijnheer Bruch, VVD. De heer Bruch: Dank u wel, voorzitter. Dit Volkshuisvestingsprogramma laat zien hoe groot de opgave is. Maar één ding valt ook op, want we benutten de bestaande mogelijkheden nog steeds slecht. En dat doen we grotendeels, omdat we het onszelf te moeilijk hebben gemaakt. Haarlem moet niet alles zelf willen sturen en dichtregelen. En juist particuliere woningeigenaren, kleine investeerders, kunnen snel woningen toevoegen. Geef ruimte voor innovatie. Friends contracten zonder overbodige bureaucratie, transformatie van kantoren en bedrijfspanden en splitsen waar dat kan. Terwijl Haarlem schreeuwt om extra woonruimte zetten we de snelste, goedkoopste en meest duurzame manieren om woonruimte toe te voegen praktisch op slot. En die luxe kunnen we ons niet veroorloven, wat ons betreft.

Daarom roepen we het college op: stop met overregulering, stimuleer particuliere initiatieven en maak het makkelijker om woningen toe te voegen. Niet moeilijker. En dan zijn er ook nog de mogelijk 1.000 woningen die kadastraal officieel niet bestaan en daarom officieel niet bewoond mogen worden. Wij steunen de oproep van enkele stakeholders die we hebben gezien bij de zienswijze om te komen tot een generaal pardon voor woningen die tot 2014 gesplitst zijn zonder vergunning. Want dit soort splitsing is geen bedreiging voor de stad, maar een kans. Voorzitter, Haarlem heeft geen behoefte aan meer regels, maar we hebben behoefte aan meer woningen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Bruch. Mijnheer Aynan, Jouw Haarlem. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. En dank inderdaad aan het college voor de heldere stukken, want dat is wel het geval. En dat maakt onze inbreng ook makkelijker, voorzitter. Want vrijwel dagelijks spreken we Haarlemmers die al jaren wachten op een betaalbare woning. Jongeren die bij hun ouders blijven, niet omdat ze willen, maar omdat ze moeten. En ouderen die graag willen doorstromen, maar geen plek kunnen vinden en zeker niet in hun wijk. En gezinnen die knel zitten in een te kleine woning. En dan ligt er hier een

12

Volkshuisvestingsprogramma met inderdaad stevige ambities, op papier, 12.000 woningen, waarvan 40 procent sociaal. Aandacht voor doelgroepen ouderen, jongeren. Dat ziet er allemaal prima uit. Allemaal mooi, maar voorzitter, mooie woorden zijn nog geen woningen. En wat Jouw Haarlem zorgen baart, is niet alleen wat er in het programma staat, maar ook wat er niet in staat. Want als we onze inbreng en de antwoorden op onze technische vragen naast elkaar leggen en het stuk ernaast leggen, dan zien we een patroon. Het college bevestigt onze zorgen, maar pakt ze nergens echt aan. We lezen letterlijk en dan citeer ik: het college herkent de zorg. Dat gaat over de haalbaarheid van sociale huur. Het college onderschrijft op hoofdlijnen de zorgen. Dat gaat over het verdwijnen van betaalbare huurwoningen. En bij vragen over de concentratie van kwetsbare bewoners, luidt het antwoord van het college: de exacte cijfers hiervan zijn niet bekend. Maar op al deze punten eindigt de reactie met hetzelfde woord namelijk: nee. Geen aanpassing, geen borging, geen maatregel. En dan voorzitter de cijfers, dan kijk ik speciaal naar de overkant. Vorig jaar zijn er 996 woningen toegevoegd, waarvan er slechts 69 sociale huur. Dat is minder dan 7 procent, terwijl onze ambitie 40 procent is.

En als we uitzoomen … De voorzitter: Mijnheer Aynan, dat levert natuurlijk een interruptie op van de heer Heinis, Partij van de Arbeid. De heer Heinis: We hebben toch ook de Staalstraat opgeleverd, de Schrijversbuurt in Haarlem-Noord en de Schipholweg. Dat zijn 200 woningen, 100 woningen en 100 woningen. Dat zijn allemaal sociale huurwoningen. De heer Aynan: Voorzitter, ik heb het hier over de cijfers uit onze rapportage woningbouw. En als u daaraan twijfelt, vraag ik u om onderbouwing. Voorzitter, terug naar de cijfers. Als we uitzoomen dan … De voorzitter: Mijnheer Aynan, voordat u aan de cijfers begint., er is toch nog een vraag van de heer Heinis, Partij van de Arbeid. De heer Heinis: Een beetje lastig gesprek. Ik deelde net een grafiekje, maar dan zie je dat, volgens mij. Daar wordt duidelijk dat het meer dan 400 woningen zijn. De heer Aynan: Prima, ik zal daarnaar kijken en we komen hier sowieso in de raad op terug, voorzitter. De voorzitter: Gaat u door met de cijfers. De heer Aynan: Dank u wel, voorzitter. En inderdaad als we uitzoomen dan wordt het beeld nog schraler. Wat ons betreft schrikbarender. Want in de afgelopen twaalf jaar is het totaal aantal corporatiewoningen in Haarlem niet gegroeid, maar zelfs afgenomen. Dat zijn harde CBS-cijfers en die corporatiewoningen zijn het belangrijkste wat we hebben.

En ook het enige instrument waar we als gemeente een beetje op kunnen sturen. Er is dus door de jaren heen meer behoefte ontstaan, maar minder aanbod. En daarom moeten we niet alleen bouwen, maar ook zorgen dat we behouden wat we hebben. Want, dat zegt de wethouder iedere keer: een huis bouwen kost jaren. Maar het voorkomen van sloop, verkoop of liberalisatie kunnen we morgen al regelen. En volgens het CBS, dat zijn harde CBS-cijfers, staan er in Haarlem 715 corporatiewoningen leeg. Voorzitter, dat kan niet met de woningnood die we nu hebben. En ja, we moeten ook kijken naar flexbouw. Niet als wondermiddel, maar als versneller, want de nood is nu. En flexbouw kan binnen een à twee jaar honderden woningen opleveren, waar regulier bouw tien jaar over doet. En voorzitter, inderdaad het staat er echt in met best wel wat pagina's over kamers, hospita. Dat vinden wij geen duurzame oplossing. Mensen moeten hun eigen woning hebben, van daaruit kunnen ze hun leven opbouwen. En voor Jouw Haarlem is één ding duidelijk. Haarlem heeft niet alleen richting nodig, maar ook resultaat. Niet alleen samenwerking, maar ook regie. Niet alleen ambities, maar borging. En daarom willen wij, voorzitter, ten eerste harde borging van

13

die 40 procent sociale huur. Daar hebben we de afgelopen jaren echt steken laten vallen. Punt twee, meetbare doelen, vooral voor jongeren en starters. Geen open eindjes. Drie, een werkende strategie voor kwetsbare groepen, gebaseerd op cijfers. Die zijn er nu niet. Kijk maar ook naar artikel over ChristenUnie, dakloosheid. We hebben de cijfers niet op orde. Vier, een integrale wijkaanpak, waarin wonen, welzijn, voorzieningen en veiligheid samen worden opgepakt. En ten slotte, vijf. De voorzitter: Dat waren uw laatste 4 seconden, mijnheer Aynan. De heer Aynan: Tenslotte vijf, voorzitter en dan rond ik echt af. De voorzitter: Punt vijf. De heer Aynan: Een gemeente die stuurt, handhaaft en verantwoordelijkheid neemt. Want woningzoekenden verdienen een Volkshuisvestingsprogramma dat niet alleen ambities verkondigt, maar ze ook waarmaakt. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Aynan: En we kondigen hierbij ook een aantal moties en amendementen aan. De voorzitter: We gaan verder met mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren. Mevrouw Van den Broek: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, er staat wederom een flinke woningbouwopgave voor Haarlem op het programma. De Partij voor de Dieren wil ook woningen toevoegen, maar niet met de illusie dat we de woningnood in Haarlem gaan oplossen.

Haarlem zal vanwege zijn aantrekkelijke ligging altijd een aanzuigende werking hebben, waar het moeilijk tegen opbouwen is. En Haarlem volbouwen, moeten we volgens mij niet willen. We moeten dus zo creatief mogelijk zijn om woningen toe te voegen, zonder dat de leefbaarheid van onze stad onder druk komt te staan. Concreet betekent dat voor onze fractie dat er geen waardevol binnenstedelijk groen verloren mag gaan ten koste van maximalisatie van het aantal te bouwen woningen. Iets wat bijvoorbeeld misgaat bij de Planetenlaan, waar een hele groene bomenmuur verdwijnt voor nog meer extra woningen. Of bij andere woningbouwprojecten waar twee grote woontorens midden in het Van Leeuwenhoekpark zijn ingetekend. Er staan tien speerpunten benoemd in het Volkshuisvestingsprogramma. Wat ons betreft zou er een elfde speerpunt bij moeten komen. Namelijk, groen groeit mee met de groei van de stad. En dat kan zeker multifunctioneel, in combinatie met sport, spelen, klimaatadaptatie. Vincent Luyendijk geeft in zijn boek De fijne stad hier heel veel goede voorbeelden van. Dan ten aanzien van natuurinclusief bouwen. Dat moeten we zeker doen, maar je kan het niet zien als een vervanging van grondgebonden groen. Een egel heeft helemaal niets aan een sedumdak of een groene gevel. Het is dus en groen behouden, versterken en natuurinclusief bouwen.

En de Partij voor de Dieren blijft erbij dat het ambitieniveau brons te laag is voor een stad die de natuurinclusief bouwen duidelijk benoemt in haar coalitieakkoord. Als koplopergemeenten als Utrecht, Amersfoort voor goud gaan en dit in hun aanbestedingen expliciet opnemen, dan kan Haarlem toch niet achterblijven? Wat betreft de woningverdeling, daar kunnen we ons helemaal in vinden. Belangrijk is dat we met het bouwen van woningen het bevorderen van gemeenschapszin echt een goede plek geven, zoals beoogt met het initiatiefvoorstel. Wel vragen we aandacht voor de zorgen van de insprekers en de begeleiding en ondersteuning van de initiatiefnemers. En sluiten we ons aan bij de woorden van GroenLinks. Ook zijn we blij dat er meer aandacht is voor jongeren en studentenwoningen, iets waar we in eerdere bespreking om gevraagd hadden. Echter nog lang niet zoveel als SRA en InHolland vragen. Is er nog ruimte voor meer studentenwoningen? Tot slot nog iets over woningdelen.

14

Daar staan we heel erg positief tegenover. We zijn ook benieuwd naar het voorstel van de PvdA. Juist waar het kan eenvoudig en voor grote projecten om hier ook de corporaties een rol in te geven, mits dit geen extra druk levert op de openbare ruimte. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van den Broek. We gaan door naar mevrouw Oppenhuis, CDA. Mevrouw Oppenhuis: Dank u wel, voorzitter. In een vorige bespreking eerder vandaag, namelijk de Commissie Bestuur, had ik gepleit voor duidelijke, heldere stukken. Dit is nu inderdaad een prachtig voorbeeld van een duidelijk, helder stuk. Waarvoor dank. Omdat het zo duidelijk en helder is, kunnen wij niet zo heel veel vinden waarvan we zeggen: daar moeten wij echt op inhaken. Behalve dan, dat is net al gezegd door mevrouw Klazes en andere collega's, raadsleden, collectief Samen beter wonen. Wij zien graag hetzelfde. Dus hulp bij tender. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Oppenhuis van het CDA. Gaan we door naar mijnheer Van Exter, Forum voor Democratie. De heer Van Exter: Dank u wel, voorzitter. Ik beperk me hier in deze inbreng met de belangenpartijen HBB en Pré Wonen. Zij hebben dus een stukje advies ingebracht en er zijn een aantal punten van zorg en aandacht voor mij. HBB heeft moeite met de 20 procent vrije sectorregeling.

Ze zeggen: hier met deze hoeveelheid woningen met de vrijesectorwoningen moeten we het hele project verdienen. Ze hebben natuurlijk nog andere problemen ook. Het is dus zo dat de dure koopwoningen die subsidiëren in feite de lage huurwoningen. En mogelijk zegt men: er zit dus een soort nivelleringseffect in. Sommige mensen zijn voor nivelleren. Ikzelf zeg: nivelleren moet via het fiscale instrument gaan en niet via huisvesting. De tweede partij Pré Wonen verdedigen hun verkoop van sociale huurwoningen, wat een omstreden verhaal is natuurlijk. En daar kan ik deels in meegaan of in de kritiek ook. De voorzitter: Mijnheer Van Exter, voordat u daarmee gaat, mevrouw Oudshoorn van D66 heeft een interruptie op u. Mevrouw Oudshoorn: Ik ben toch weer even de weg kwijt. Dus ik ben benieuwd naar uw volgende zin over het verkopen van sociale huurwoningen. Maar uit uw eerste verhaal over wel of niet nivelleren, maak ik dan juist op dat Forum geen voorstander meer is van het bouwen van sociale huurwoningen? De voorzitter: Mijnheer Van Exter, gaat u verder. De heer Van Exter: Daar zijn wij wel voorstander van, maar zoals ik al zei: het zijn punten van zorg en aandacht. Is een beetje fundamentele kritiek op het geheel. Dat je natuurlijk in een systeem zit dat de sociale huurwoningen gesubsidieerd worden, door het bouwen van dure koopwoningen.

De voorzitter: Een vervolgvraag van mevrouw Van Oudshoorn. Mevrouw Oudshoorn, niet Van Oudshoorn. Mevrouw Oudshoorn: En om hem dan misschien toch maar heel scherp te krijgen. Dat is inderdaad het systeem. Zo zorgen we dat er ook betaalbare woningen zijn in Haarlem. Stelt Forum nu voor dat we stoppen met dat systeem en dat we dus alleen nog maar voor de vrije markt bouwen? De heer Van Exter: Nee, dat stel ik niet voor, maar het is wel zo, als de woningvoorraad toeneemt in het algemeen, dan neemt het aanbod ook toe. Dus dat helpt wel.

15

De voorzitter: Mijnheer Van Exter, gaat u door met uw betoog. De heer Van Exter: Ik ga door met de inbreng van Pré Wonen, het verhaal. Wat ik een goed betoog vind trouwens en die hebben wel wat kritiek op de niet zo duidelijke of niet zo concrete idealen. In ieder geval hun verkoop van sociale huurwoningen is inderdaad niet zo'n fraai systeem. Ze zijn dus om te kunnen investeren, moeten ze hun activa verkopen. En het is in feite, die ze weer nodig hebben om hun huurinkomsten te gaan genereren. En het lijkt mij toch dat het … Ze maken woningen, maar het is niet echt een goed systeem. Dank. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Amand, Trots. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. We hebben al zoveel gehoord vanavond, maar ik ga daar toch nog wel een schepje bovenop doen. We hebben natuurlijk een heleboel panden van de woningbouwverenging die ook leegstaan, want ik wil die cijfers weleens zien. Dat ga ik technisch uitvragen. Ik denk: dat moet wel. We hebben natuurlijk particuliere woningen die allemaal leegstaan. Ik heb nog steeds zorgen om de Albert Bergstraat, om die mensen, die appartementen leegstaan, 35 vierkante meter. En ik ga daar morgen maar weer even kijken of dat nu bewoond wordt. Het mag niet bewoond worden, via de ambtenaren hoor ik links en rechts. En daar zijn er wel tig van die panden in Haarlem-Oost en in de stad die niet bewoond worden.

Dus vraag ik aan de wethouder: hoeveel panden staan er dan in godsnaam leeg? Wat wij helemaal niet weten. En dat is de volgende vraag. En natuurlijk de collega van Forum zei het al: we hebben met de woningbouw toch wel een beetje moeite, want we zien altijd maar HBB. Het lijkt wel of er geen andere aannemer meer is in Haarlem. We willen toch wel vragen stellen: hoe zit dat? Dan heb ik nog een andere vraag over de woonwagens. Dat is al een hot item al jaren voor Trots, maar er wordt … Er zit weinig beweging in voor die mensen, die ook kinderen hebben en die kinderen wonen nu al bij die ouders in. En als het zo doorgaat, wonen er nog twee generaties in. Dat kan zo niet verder gaan. Wij willen toch wel een beetje spoed, voordat de wethouder naar Den Haag vertrekt. Dat hij toch een beetje actie gaat ondernemen. Ik zie hem al lachen naar me, maar dat is wel het ding. Kijk, anders begin ik toch over het knarrenhofje. Dan begin ik daar weer over. Dus ik wil dat er actie komt in dat hele bouwproces. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Amand. U weet dat er in een woonwagen wel beweging moet zitten? Anders … De heer Amand: In het hele leven. De voorzitter: In het hele leven inderdaad. Mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem. Mevrouw Van Zetten: Landelijk wordt ingezet om de regeldruk te verlichten van de overheid.

En we zien nog geen beweging hier in Haarlem en dat is toch heel erg jammer. Het verhaal daarnet is een schrijnend verhaal over leegstand in de wijk bij de Bilderdijkstraat. Maar we zijn ook al heel erg lang bezig bijvoorbeeld met een pand in de Tempelierstraat. We hebben allemaal panden bekeken in de stad die leegstaan, vanwege de eisen die de gemeente stelt. En dat is doodzonde. Dat willen we niet meer. En wat dat betreft, is het hopen op een nieuw kabinet, die deze koers die de gemeente heeft ingezet, al jaren geleden onder leiding van deze wethouder, dat dat nu maar eens afgelopen moet zijn. Dat is natuurlijk allemaal een prachtig verhaal. Ik volg voor een groot gedeelte ook … De voorzitter: Mevrouw Van Zetten, u heeft een interruptie van de heer Van Leeuwen, Actiepartij.

16

De heer Van Leeuwen: Ik ben benieuwd waar al die voorstellen van Hart voor Haarlem zijn geweest, toen we hier bestemmingsplannen bespraken en iedere keer spraken over centrumfuncties op de begane grond, wonen niet. We hebben met de VVD nog voor vijfhoek centrum de hoek winkeltjes zowel wonen als werkbestemming gehouden. Maar waar was u dan al die tijd? Want de kritiek gaat natuurlijk alle kanten op nu. De voorzitter: Mevrouw Van Zetten ga uw gang. Mevrouw Van Zetten: U stelt altijd weer hele hoge eisen aan mij, maar ik heb me nu … Wend ik mij tot de wethouder. Ik heb geen heel ambtenarenapparaat achter mij. En wat opvalt is ook het gebrek, u heeft tien speerpunten, aan belangstelling of tenminste de actie om mensen ook door te laten stromen. Heel veel mensen met een goed salaris wonen in een sociale huurwoning, gaan daar niet uit, omdat ze daar fijn, goedkoop zitten. Daar is geen aandacht voor. Er is te weinig aandacht voor ouderen, die hun grote gezinshuis willen verlaten en door willen stromen naar een lekker appartement met een lift. Daar wordt ook niet naar omgekeken. En ik denk dat een heleboel in gang kan worden gezet door inderdaad in te zetten op minder regels, meer doorstroming. En ook nog eens te kijken naar wat er gebeurt met die corporatiewoningen, waar eindeloos mensen een woning weigeren. Daardoor de wachtlijsten verstoppen.

En of daar ook niet meer op kan worden ingezet. En verder zag ik in het programma wat erbij kwam, de bijlage 1, een heel hoofdstuk over houtstook, over gezondheidsproblemen, ventilatie, biodiversiteit en wat dan ook. En ik denk: wat heeft dat nu weer met ons, hoe heet het? Volkshuisvestingsprogramma te maken? Dat is puur ideologie en elke keer wordt het overal weer opgeplakt. De voorzitter: En daarom heeft u een interruptie van mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren. Mevrouw Van den Broek: Ik neem aan dat Hart voor Haarlem toch ook wil dat Haarlemmers, ook nieuwe Haarlemmers die hier komen wonen, in een gezonde stad kunnen wonen en niet ziek worden door ongezonde lucht? De voorzitter: Mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Vooral hoop ik dat ze een woning hier kunnen krijgen en ook een beetje groen in de staat. Daar ben ik het met u eens. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Zetten. Zijn er nog anderen op dit agendapunt? Mijnheer Smit, OPHaarlem. De heer Smit: Dank u wel, voorzitter. De discussie begon ook over de plancapaciteit en de bouwambities. Er zit volgens mij nog 3.500 woningen ruimte in het verschil tussen plancapaciteit en de bouwambities. En die zou je inderdaad in de tweede periode van 2035 tot 2040 actiever kunnen gaan benutten. Blijkbaar is hij er vanwege de plancapaciteit.

Dan waar wij in oktober een motie voor hebben ingediend bij de begroting, dat was de coliving. In feite een studentenachtige woonvorm voor jongelui die alleenstaand zijn, single en een zelfstandige huur niet op kunnen brengen. Een stad als Londen zit vol met flats waar twee, drie, vier, vijf jongeren studenten of daarna samenwonen. En de kunst is nu om ons af te vragen of we in de nieuwbouw niet meer aandacht kunnen geven voor die groep alleenstaande, singles, die een eigen inkomen hebben, maar niet zelfstandig de huur kunnen betalen, om in nieuwbouw ook die bouwvorm gelijkend op studentenhuisvesting kunnen vormgeven? Wij hopen dat dat kan. Daarnaast woningsplitsing, zijn wij toch niet zo'n voorstander van,