Transcript commissie Bestuur d d 7 maart 2024

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE BESTUURVAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 7 maart 2024 1.

Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Goedenavond, dames en heren. Het is kwart voor zeven. We hebben een gewijzigde aanvangstijd, maar we gaan nu toch echt beginnen. Dus hierbij open ik de vergadering van de commissie bestuur van zeven maart 2024. Welkom allemaal, de commissieleden, de portefeuillehouder, de heer Roduner, belangstellenden thuis en degenen die op de tribune zitten en gewoon in alle aandacht meeluisteren. We hebben dus vandaag een korte agenda. We hebben gekeken om het in één vergadering te agenderen, maar dat is helaas niet gelukt, ook in verband met beschikbaarheid van portefeuillehouders. Maar we hebben de spreektijden op de lengte van de vergadering aangepast, dus dan weet u hoe de spreektijden zijn vastgesteld. Ik heb geen bericht van verhindering ontvangen. Zijn er van uw kant nog mededelingen over dat u weet dat mensen verhinderd zijn? De heer Procee, gaat uw gang. Goed, dat hebben we genoteerd. Dus mevrouw Van Zetten is afwezig omdat ze bij een andere commissie aanwezig moet zijn. Dan heb ik nog wel twee mededelingen. Volgende week donderdag 14 maart is er een informatiebijeenkomst over de duurzaamheidsdoelen in onze P&C stukken en u kunt zich hiervoor nog aanmelden bij het griffie bureau. Daar ging een lijst voor rond.

Dan is er op donderdag 11 april een kennismaking voor de leden van onze commissie met de afdeling die de stukken voor ons opstellen, dus de ambtenaren. Door deze afdelingen wordt een aantal onderwerpen voorbereid.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan gaan we verder naar agendapunt twee, het vaststellen van de agenda. Voor agendapunt zes, spreektijd voor belangstellenden, hebben zich geen insprekers gemeld, dus dat agendapunt komt te vervallen. Kan de agenda voor het overige worden vastgesteld? Ja.

3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Dan zijn we al bij punt drie en dat zijn de mededelingen van de commissieleden en de wethouders. Zijn er commissieleden met een mededeling? Geen mededelingen. De heer Aynan van Jouw Haarlem, gaat uw gang. De heer Aynan: Nou ja, ik voel me een soort van zanger dan. Ik wil iedereen hartelijk danken die meegedaan heeft aan het referendum. De voorzitter: Dank u wel. 21 maart gaan we de uitslag van het referendum bespreken. Ik zou even plaatsnemen bij een andere microfoon als ik u was. Dan kunnen we u vanavond in ieder geval goed verstaan. Maar goed, we gaan even verder met agenda. Ik kijk even naar wethouder Roduner. Heeft u nog mededelingen? Ook niet.

4.

Agenda komende vergadering(en), Jaarplanning en Actielijst De voorzitter: Dan zijn we bij agendapunt vier en dat gaat over de komende commissievergaderingen. Hadden we het net eigenlijk al een heel klein beetje over. Op grond van de jaarplanning en de actielijst, verwachten we op 21 maart de volgende onderwerpen. Besluiten naar aanleiding van het referendum over de nota uitwerking parkeerregulering, de schriftelijke vragen artikel 32 vraag van GroenLinks inzake regels ter bevordering van

1

diversiteit en solidariteit. Als er voldoende tijd is in die vergadering zullen we ook de klachtenregeling voor de gemeente Haarlem in 2024 bespreken en anders gaat dat door naar de volgende vergadering. Voor april staan op de planning, visie op de informatiesamenleving en de eerste wijziging verordening belast… De heer Alberts van de fractie van Forum voor Democratie het verzoek gekregen om het ter kennisname. Ik doe het nog een keer. Ja. Hij doet het nu weer. Dan noem ik toch nog eventjes het agenderingsverzoek. Dat is van de heer Alberts van Forum voor Democratie over de proces spreidingswet en aantallen. En dat wilt u agenderen voor een volgende vergadering? Wilt u toelichten mijnheer Alberts, gaat uw gang. De heer Alberts: U heeft allen het agenderingsverzoek kunnen zien. Ik heb een hypothetische situatie geschetst waarvan ik mij realiseerde vandaag, dat ik hem nog iets concreter kan maken. Zo is er onder andere in Arnhem en ik meen ook in onze volgende commissievergadering, de casus over religieuze uitingen van boa's, waar de huidige minister van justitie en veiligheid voor wil gaan liggen. Dus ik wil het gesprek openen hier, namens onze fractie, over hoe wij omgaan met het grondwetsartikel 124, hoe het tweede artikel daar nu wordt voor gebruikt van de spreidingswet die wij nu gaan uitvoeren hier in Haarlem. Ik hoop dat ik hier steun voor kan krijgen.

Plus eventuele toezegging om hier een raadsmarkt over de rechtsstatelijkheid van te organiseren, want daar heb ik informatie eventueel over om dat samen te doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we kijken of er voldoende steun is voor uw verzoek. Zijn er… Ja, één, twee. Nee. Ik constateer dat er geen voldoende steun is om uw agenderingsverzoek te honoreren. En u had ook een vraag over de raadsmarkt? Nou ja, in ieder geval, er is geen steun voor uw agenderingsverzoek. 5.

Transcript commissie d.d. 1 en 15 februari 2024 (alleen naar aanleiding van) De voorzitter: Dan gaan we door naar agendapunt vijf, transcript van de commissie van 1 februari en ook die van 15. Heeft u nog vragen of opmerkingen naar aanleiding van? Opmerkingen vooral? Nee.

6.

Spreektijd voor belangstellenden [niet behandeld] De voorzitter: Dan zouden we naar agendapunt zes gaan. Dat is komen te vervallen, want we hebben geen insprekers.

7.

Financieel kader in aanloop naar Kadernota 2025 (FR) De voorzitter: Dan komen we al bij zeven, het enige agendapunt van vanavond en dat is het financieel kader in aanloop naar de Kadernota 2025 en daarvoor is wethouder Roduner aanwezig. Zoals ik al zei, hebben ook voor dit onderwerp zich geen insprekers gemeld. Waar gaat het over? Het college heeft de raad, als onderdeel van de raadsbehandeling van de programma begroting 24-28, toegezegd om in aanloop naar de Kadernota 25, de raad tussentijds mee te nemen in de ontwikkeling van het financieel kader. Het college stuurt de informatienota hiervoor te bespreking aan u als commissie bestuur. En verder zijn aan dit agendapunt toegevoegd, de brief van de provincie Noord-Holland over toezicht op het verzoek, dat is op verzoek van CDA en de recente brief van de VNG, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten met begrotingsadvies en dat is op verzoek van het college. Dus u heeft als goed is meerdere stukken ontvangen en ook kunnen lezen. Wie kan ik in eerste termijn het woord geven? De heer Wiedemeijer, PvdA, gaat uw gang. De heer Wiedemeijer: Dank u wel voorzitter. Gezien de cijfers wachten onze komende jaren complexe keuzes, dus dank dat het college alvast de huidige stand van zaken deelt. De PvdA staat voor gedegen financieel beleid, maar de vraag is of draconische bezuinigingen nu al noodzakelijk zijn. Kunnen we niet meer wachten

2

op duidelijkheid uit Den Haag en de tekorten duidelijk zichtbaar maken in de gevolgen daarvan in lijn met het advies van de VNG? De tekorten spelen immers pas vanaf 2026 en niet al in 2025. Op korte termijn zijn er zeer forse overtollige reserves. Hoe kunnen we die gebruiken ter overbrugging? Ik hoor graag van het college wat daarin mogelijk is en mogelijk meer informatie voor de Kadernota. Het is namelijk financieel een wereld van uitersten en in mijn optiek is het aan Haarlemmers niet uit te leggen dat we enerzijds elk jaar opnieuw fors geld overhouden, maar dat bezuinigingen met zeer forse consequenties op termijn doorgevoerd moeten worden. Mochten er t.z.t. bezuinigingen nodig zijn, dan pleiten we voor het sociaal domein zoveel mogelijk te ontzien. Bezuiniging op welzijnswerk, jeugd en Wmo raken de bevolking keihard. We kunnen niet kritisch kijken naar de geplande investeringen, 150 miljoen per jaar investeren lijkt weinig realistisch. Misschien kunnen we beter aansluiten bij een bedrag wat daadwerkelijk gerealiseerd kan worden en ontstaat er daarmee al meer ruimte in de begroting. Mochten er bezuinigingen nodig zijn, dan verwachten we eerst dat er goed wordt gekeken wat er momenteel uitvoerbaar is, omdat er eigenlijk nu al elk jaar veel geld overblijft, om vervolgens een goede balans te vinden tussen kosten besparen, reserves aanspreken en extra inkomsten vergaren.

Maar we horen vooral graag van het college wat zij een goede timing vinden voor verdere besluiten, omdat we nu graag ook nog onze tijd als vriend willen gebruiken, nu we moeten afwachten wat Den Haag gaat beslissen. Gezien de laatste… De voorzitter: Mijnheer Wiedemeijer, u heeft een interruptie van de heer Aynan, Jouw Haarlem, gaat uw gang. De heer Aynan: Dank u wel voorzitter. Even over de investering eigenlijk. U zegt, nou, we zijn overambitieus en de realiteit die haalt ons in. We kunnen niet wat we ingepland hebben. Klopt dat? De voorzitter: De heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Dat zou inderdaad goed kunnen. Ik vind dat er al goede vorderingen in zitten. Elk jaar stijgt het aantal investeringen enorm en dat is ook nodig voor de stad. Maar er zijn nu bedragen die wel wellicht inderdaad niet enorm realistisch zijn. Dus ik kan uw vraag bevestigend antwoorden. De voorzitter: De heer Aynan. De heer Aynan: Nou, dan vraag ik me af hoe het coalitieakkoord ook alweer heette. De heer Wiedemeijer: Actie, daarom vraag ik ook hoe dat goed bij elkaar aansluit. Dus mijn antwoord is niet tegenstrijdig met uw kritische vraag en die actie wordt ook gerealiseerd, want we zien elk jaar dat het aantal investeringen fors stijgt. Dat verwachtten we ook over afgelopen jaren. Ook over dit jaar, maar 150 miljoen is van andere orde, waarbij de vraag is of dat realistisch is.

Volgens mij ben ik er dan eigenlijk al wel weer. Ik hoop dus vooral dat het college goed kijkt wanneer we besluiten gaan nemen en ons daar goed in meenemen. Want wat duidelijk is, is op het moment dat er niet het benodigde geld uit Den Haag komt, wij hier met zijn allen de komende jaren stevige beslissingen moeten nemen. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Trompetter, Actiepartij, gaat uw gang. De heer Trompetter: Dank u wel voorzitter. In iets andere woorden, een vergelijkbaar verhaal. Dank aan het college voor het ambtelijk advies waarvan een fractie kennis heeft genomen. We leven in Haarlem in tijden van onzekerheid als het gaat om toekomstige financiering vanuit het gemeentefonds aan de ene kant en aan de andere kant de beschikking over voldoende liquide middelen. Ik ga ervan uit dat het tekort van het rijk op het gemeentefonds in de huidige omvang zo doorgaat. Dat is op zich ook terecht nu, maar dat wil niet zeggen

3

dat zich meerjarig ook zo zal ontwikkelen. Voor 2025 is er nog geen acuut probleem voor voorzien. Eigenlijk helemaal niet. Als het visuele plaatje zo blijft, zou voor de jaren daarna bekeken kunnen worden of er financiële ruimte zit in de gerealiseerde onderbesteding van de ambities. We zullen dit financiële kader betrekken bij onze afweging richting Kadernota 2025. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Drost, GroenLinks, gaat uw gang. De heer Drost: Dank u wel voorzitter. Ik vind het best wel verdrietig waarin de positie van de gemeenten in Nederland zich bevinden op dit moment en ook al best wel een tijdje. Omtrent onduidelijkheid vanuit het rijk. We liggen ook een beetje overhoop. VNG nog in gesprek over dat er gewoon geld bij moet hebben. We hebben veel taken afgelopen jaren erbij gekregen, maar lang niet altijd het geld erbij. Plus wat ook gebeurt, is dat we grote schommelingen zien. Dus dan denken we eerst na ergens september, oktober, we zien een min. Nou opeens komt er een circulaire langs, dan komt er opeens weer heel veel miljoenen bij. Dus het is aan één kant dat we gewoon te weinig geld krijgen, plus dat we die grote schommelingen zien. Dit wel an sich en daar kan je allemaal dingen op aanmerken uiteindelijk. Maar volgens mij maakt Haarlem ook best mooie cijfers afgelopen jaren en we hebben allemaal verschillende reserves die flink zijn toe toegenomen.

De algemene reserve bijvoorbeeld, maar vervolgens komt dan de provincie om de hoek kijken die zegt, gemeente Haarlem, die structurele lasten moeten wel gedekt, worden, structurele baten, dus dan hebben we aan de provincie kant weer wat te voldoen. Dat vind ik wel heel ingewikkeld. Ik vind dat ingewikkeld dat je dat ook aan de stad probeert uit te leggen en daar zien mensen ook gewoon in de stad of in mijn fractie zie natuurlijk ook van, nou daar lijkt best wat geld over te zijn. Maar nee, we moeten toch kennelijk in bezuinigingsstand, want het lukt structureel allemaal niet. Dat vinden wij ingewikkeld. Dan hebben we ook even de vraag, de brief van de VNG naar de gemeente zit er ook bij. Heeft het college natuurlijk ook kennis van genomen. In hoeverre heeft u daar gekeken en overwogen om die strategie mee te nemen? Dus vooral alleen inzichtelijk te maken wat er nodig is, maar nog niet draconische maatregelen te nemen. Ik denk ook dat die nog niet nodig, zeker dit jaar, nog niet nodig zijn, want volgens mij 2024-2025 ziet er in dit kader prima uit. Ik zou een oproep willen om zeker ook echt de randen maximaal op te zoeken van wat er mogelijk is. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Aynan, Jouw Haarlem, gaat uw gang. De heer Aynan: Dank u wel voorzitter. Kort toch wel, want er is echt inderdaad veel onzeker en veel onduidelijk.

We kunnen daar en dat kan het college ook niet, we kunnen er niet veel over zeggen. We hebben er ook geen nieuw kabinet. Ik weet niet hoelang dat gaat duren. Ik hoop dat we richting de kadernota wel iets meer weten dan nu. Dus wat die nota betreft zeg ik in ieder geval waarvan akte. Maar we hebben wel, één ding zijn we opgeschoten is dat we nu in ieder geval weten dat structurele lasten, veel meer dan we eerder dachten, met incidentele middelen gedekt kunnen worden. Wat dat betreft was dit college misschien roomser dan de paus. We kwamen wel eens met voorstellen en dan was het nee, je kunt geen incidentele middelen gebruiken voor structurele lasten, dus dat biedt in ieder geval mogelijkheden. Zeker met deze grote algemene reserve. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van den Broek, Partij voor de Dieren, gaat uw gang. Mevrouw Van den Broek: Nog even een laatste vraag aan de heer Aynan. Dat moet u toch eigenlijk niet willen? Je wilt toch niet van subsidie naar subsidie hoppen met het idee dat je daarmee structurele lasten kunt dekken? Los van het feit of mogelijk is, maar dat is toch niet iets wat je in de basis zou moeten willen als gemeente.

4

De heer Aynan: Nee, daar heeft u een punt. Maar als je ziet dat de algemene reserve structureel boven de honderd miljoen uitkomt, dan moet je je afvragen wat je dan eigenlijk structureel aan het doen bent. De voorzitter: Mevrouw Van den Broek, uw termijn. Dit was een introductie. Gaat uw gang. Mevrouw Van den Broek: Met analyse kan ik me eigenlijk wel bij de sprekers aan aansluiten. Inderdaad die grilligheid, daar maakt de Partij voor de Dieren zich erg zorgen over. Juist nadat steeds meer met incidentele subsidies moet worden gedekt, vinden wij geen goed teken. Ik had wel een vraag over de verwachte nadelen van de kadernota. Dat ging een beetje over de verhouding tussen D en J. D is de effecten van onze eigen cao 2024 en wat daarna dan wordt door verwacht aan cao verhogingen. J gaat over de reguliere indexatie ook van verbonden partijen en van onze eigen organisatie wordt dan jaarlijks één miljoen aan extra kosten verwacht en van die verbonden partijen, zoals Buurts en Spaarnelanden 5 miljoen. Dus ik zat het een beetje zoeken van, hoe verhoudt dat zich tot elkaar? Want wij zijn zelf ook best een grote organisatie, dus zij zijn dan alle gezamenlijk veel groter dan wij. Dus misschien dat u daar een kleine toelichting op kunt geven. En nog een vraag.

Volgens mij zijn we vorige keer, toen we extra middelen te besteden hadden, zijn we eigenlijk vrij vroeg meegenomen en kon als het ware een soort van wensenlijstje doorgeven. Eigenlijk zou mijn vraag zijn, als het nou het omgekeerde geval is, dus we moeten gaan bezuinigen, om dan misschien weer de raad van tevoren mee te nemen zodat we ook ieder geval bij elkaar kunnen aftasten van, als we moeten gaan bezuinigen, waar zoeken we dan met zijn allen? Dat was het even. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Çimen, D66. Mevrouw Çimen: Dank u wel voorzitter. Ik deel de analyse als het gaat over dat we dit jaar wederom moeten varen in de mist. Dat lijkt bijna traditie te worden. We zijn weer aan het wachten op onderhandelingen en dan kijken wat voor een kabinet gevormd gaat worden en wat dat kabinet vervolgens nog gaat doen of gaat kunnen doen richting de komende landelijke begroting. Dus ik wil ook eigenlijk mijn complimenten uitspreken voor het college en voor deze wethouder, omdat we het toch goed weten te regelen met elkaar in de afgelopen jaren. En ik denk ook dat het goed is om ons huiswerk te doen, om te kijken waar er eventueel nog lucht zit in de begroting, waar we op zouden kunnen bezuinigen.

Tegelijkertijd deel ik ook de oproep van de VNG om wel je huiswerk te doen, maar niet te vroeg in te zetten met bezuinigingen, gelet op een smak geld wat we misschien aan het einde van het jaar krijgen of… De voorzitter: U heeft interruptie van de heer Blokpoel, VVD. De heer Blokpoel: U mocht wel eerst de zin afmaken hoor, mevrouw Çimen. Maar nu ik toch het woord heb. Deelt u dan de analyse van de VVD en ik hoor nu ook de partij voeren, dat de wethouder ons eigenlijk mee moet nemen met dit huiswerk en dat hij ons mee moet nemen met dat lijstje wat er moet komen te liggen, zodat we met elkaar kunnen kijken waar liggen dan die mogelijkheden? Dat roept VVD al aantal jaren toe op, maar blijft constant uit. Deelt u de analyse dat dat nu wel moet komen? Mevrouw Çimen: Ik deel die analyse al wat langer natuurlijke. Dit gesprek wat we met elkaar hebben en deze nota was ook een verzoek vanuit deze raad aan het college om ons eerder mee te nemen. Ook in aanloop naar de kadernota. Mijn vraag aan het college is dan ook inderdaad, kunnen we daar goed de komende tijd in worden meegenomen? En verwacht het college al in te zetten op bezuinigingen bij de komende kadernota? Want het is al meermaals gezegd door de collega's. We verwachten dat volgend jaar nog prima te verhapstukken is, maar dat het hem met name zit in 2026 en verder.

Dan ben ik inderdaad ook wel benieuwd op welke wijze wij nog gebruik zouden kunnen maken van die algemene reserve om misschien de eerste, de

5

hardste klappen ook al een beetje te kunnen verhapstukken in de komende jaren. Ik denk dat dat wel de belangrijkste vragen zijn voor nu. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wie nog meer in eerste termijn. Mijnheer Blokpoel, VVD, gaat uw gang. De heer Blokpoel: Ja, dank u wel voorzitter. Het meeste is inderdaad gezegd. Komende jaren worden schraal, om het maar zo even uit te drukken, als het kabinet niet over de brug komt. Sowieso komt daar die korting op, dus we moeten sowieso keuzes gaan maken. Dat vraagt VVD al langer aan dit college. A, voor de uitgaven, B, voor de inkomsten, welke knoppen kunnen we nou aandraaien en waar kunnen we nou met elkaar aandraaien? In plaats van het collegebesluiten neemt en die voorlegt en raad en daar een beperkt lijstje ligt. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Wiedemeijer van de PvdA, gaat uw gang. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, dank u wel. Recentelijk was er een overzicht bij de kabinetsformatie van de claims van de diverse ministeries en daar werd ook fors meer geld gevraagd voor de gemeente. Maar u zegt, die korting komt er sowieso, dus laat ik deze keer de aanval achterwege dat u van de VVD bent en dat u er invloed over heeft. Maar ik vroeg me af of u dan meer weet dan ons, want ik neem aan dat het resultaat daarvan toch nog net niet bekend is. De voorzitter: De heer Blokpoel.

De heer Blokpoel: Nee, ik doelde dan op de korting die de VNG ook in hun brief schrijft, die 3 miljard, die is ingeboekt natuurlijk. Daar zou je toch redelijk mee rekening kunnen houden, omdat dat al ingeboekt. En ja, de ministeries vragen meer en gelukkig ook voor alle gemeenten, maar of dat het hele bedrag dekt of wij dan uit de rode cijfers gaan, dat is maar de vraag. Daar doelde ik op. De voorzitter: U heeft ook een interruptie van de heer Trompetter, Actiepartij. De heer Trompetter: Dank u wel voorzitter. Dan ben ik wel benieuwd mijnheer Blokpoel, hoe u dan leest dat we, wat er net ook gezegd is, dat we een soort jojo van financiën uit het rijk hebben. Dus u stelt voor om nu alvast te gaan bezuinigen op uw favoriete dingen, dekkingen misschien of zo, ik weet niet wat u precies voorstelt. Maar hoe ziet u dan het jojo-effect van het geld wat nu uit Den Haag komt, dan weer een korting, dan weer een stijging? De voorzitter: De heer Blokpoel. De heer Blokpoel: Mijnheer Trompetter, u vraagt zich af hoe ik lees, maar ik vraag me af hoe u luistert, want dat heb ik niet gezegd en herken ik me totaal niet in. Ik vraag niet om bezuinigingen. Ik vraag om een overzicht welke mogelijkheden er zijn om op te bezuinigen eventueel en dat vraagt VVD al jaren.

Hebben we al jaren niet gekregen en daar blijven we ophalen dat we met elkaar juist als raad, juist als brede coalitie, niet alleen de coalitie van de vijf partijen, het gesprek voeren over welke posten zijn dat dan, welke mogelijk een liggen er, in plaats van dat er gedicteerd lijstje komt met het smaldeel van hetgeen mogelijk is. Daar vraag ik om en nog niet helemaal niet om keuzes te maken, want dat komt pas later als we daar meer duidelijkheid over hebben. Ik moet ook zeggen wethouder, fijn dat u dit op heeft geleverd, fijn dat we daar duidelijkheid in hebben ondanks dat het niet rooskleurig is natuurlijk. Het biedt wel een eerste inzicht in waar de kadernota naartoe gaat. We blijven het nauw in de gaten houden uiteraard en we kijken uit naar de kadernota die u later dit jaar oplevert.

6

De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Klaver, CDA, gaat uw gang. De heer Klaver: Voorzitter. Ik wil graag eerst even kort terugkijken en dan vooral vooruitkijken. Terugkijken heeft relatie met de brief die we bij dit agendapunt hebben geagendeerd. We lezen in de brief van de provincie dat preventief financieel toezicht aan het eind van 2023 in de lucht hing. Die is afgewend door verwerking van de september circulaire. Ik heb deze dreiging destijds nooit zo meegekregen, dus de vraag aan de wethouder is, hoe ernstig was eigenlijk die dreiging en waarom zijn we hier destijds niet van op de hoogte gesteld? En dan vooruitkijken. Goed dat het college ons meeneemt in de financiële ontwikkelingen. Het begrotingssaldo ontwikkelt zich negatief en bedraagt naar de huidige verwachting circa veertien miljard in 2026. Is natuurlijk zorgelijk. Miljoen, sorry, dank u wel. Je kan overdrijven. Deze ontwikkeling is zorgelijk en daar kunnen we de ogen niet voor sluiten. Wel is nog veel afhankelijk van het antwoord op de vraag of een nieuwe regering de korting van drie miljoen, miljard, nu miljard, doorzet. Het is goed dat het college oog heeft voor de negatieve ontwikkeling en nu hierop wil anticiperen. Het is dan ook goed dat het college bij de kadernota mogelijke maatregelen voorlegt aan de raad.

In de nota lezen we dat het college overweegt uitgaven die met incidentele middelen zijn gedekt structureel te maken. Terughoudendheid lijkt hier op zijn plaats. We hebben destijds niet voor niks hiervoor incidenteel geld ingezet in plaats van structureel ruimte gecreëerd. Dat geldt misschien ook wel voor de uitbreiding van de griffie. Het lijkt me goed om, voordat deze lasten structureel worden, eerst te evolueren. Verder stelt het college te gaan onderzoeken in hoeverre structurele lasten kunnen worden gedekt met incidentele middelen. Graag een toelichting van de wethouder hierop, want op voorhand klinkt dit niet als behoedzaam financieel beleid. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Wiedemeijer, interruptie nog op de heer Klaver. De heer Wiedemeijer: Ja, ik had nog een vraag over de brief dat u had geagendeerd. U heeft ook de nodige financiële expertise. Vond u, gezien de reserves die wij hebben, de stellingname van de provincie eigenlijk niet wat aan de bijzondere kant? De voorzitter: De heer Klaver. De heer Klaver: Ja, dat vond ik wel aan de bijzondere kant. Wij hebben toen ook de begroting goedgekeurd. De financiële positie van de gemeente was goed. Die hebben we ook als zodanig beoordeeld. Dus ja, ik beoordeel de provincie wel streng, maar de dreiging heerste er blijkbaar wel.

Wat we natuurlijk niet willen is onder preventief financieel toezicht komen van de provincie. De voorzitter: Ik dacht dat ik nog een andere interruptie zag, of is uw termijn? De heer Procee. Sorry, u had een interruptie van de heer Blokpoel. De heer Blokpoel: Dank u wel voorzitter. Mijnheer Klaver, hoor ik u nu zeggen dat u de bestedingen aan de griffie eerst wilt evalueren voordat u zegt van nou, hiermee gaan we door? Oftewel, we tuigen een strategisch griffie op, maar wil dat toch evalueren en daarmee mogelijk dat weer terugdraaien? De voorzitter: De heer Klaver. De heer Klaver: Voor de komende jaren is er voldoende budget voor de uitbreiding van de griffie, maar ik denk dat we in die paar jaren die we nog te gaan hebben, wel de gelegenheid hebben om te kijken, is het nou goed besteed geld? Willen we dit zo? Nou, dat is wat ik zeg.

7

De voorzitter: De heer Blokpoel. De heer Blokpoel: Dan constateer ik dat het CDA de griffie aan een zijde draadje laat hangen en niet volwaardig gaat voor een strategische griffie hier, waar we als raad volledig profijt van hebben. De voorzitter: Dank u wel. Overigens, strategische griffie heet een advies griffie volgens mij, maar… Dus dan wordt het weer een heel ander verhaal natuurlijk. De heer Klaver. De heer Klaver: Ja, want u gaat nu wel heel snel door de bocht met uw conclusie. Dat is in ieder geval niet wat ik pretendeer, om allerlei onzekerheden in de lucht te laten hangen. Maar ik denk dat, als je zo'n investering doet met incidenteel geld voordat je het structureel maakt, dat het wel goed is om een evaluatiemoment in te bouwen. De voorzitter: Dank u wel. Dan zag ik de heer Procee, OPH, gaat uw gang. De heer Procee: Dank u wel voorzitter. Regeren is vooruitzien en vooruitzien is behoorlijk lastig als je in de mist vaart. Toch fijn dat we een nota hebben waar, een stuk hebben waar zoveel mogelijk informatie in staat, waaruit ook duidelijk wordt dat er nog veel onzeker is. Dat is nu eenmaal inherent aan de positie waar we ons nu bevinden.

Dat zal de komende tijd wel duidelijk worden en tot die tijd is het wat ons betreft wel verstandig om voorzichtig te zijn met het aangaan van nieuwe verplichtingen en ook voorzichtig te zijn met het gebruiken van incidentele middelen voor structurele uitgaven. Daarmee kan ik mij, geloof ik, ongeveer aansluiten bij vrijwel iedereen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wie kan ik… de heer Van den Raadt, Trots Haarlem, gaat uw gang. De heer Van den Raadt: Voorzitter. Trots Haarlem is blij dat wij kennelijk aan de klauwen van de provincie ontsnapt zijn, doordat we toevallig en een goeie september circuleerde. Het is dus wel kennelijk heel erg nijpend, hadden we niet helemaal zien aankomen. Misschien kan de wethouder daar nog op reageren. Toen had ik zelf technische vragen gesteld over het feit van, wij zouden graag een overzicht willen hebben van de wettelijk verplichte taken die wij als gemeente uitvoeren en alle taken die overblijven en niet wettelijk verplicht zijn en hoe dat dan gefinancierd wordt. Leek mij een vrij simpele vraag, maar toen kreeg ik toch het antwoord dat deze ogenschijnlijk logische vraag niet makkelijk te beantwoorden is, omdat wij dat hier op een andere manier allemaal verwoorden.

Dan is het natuurlijk mijn grote vraag aan de wethouder, kunt u het voor elkaar krijgen dat wij wel zo'n overzicht krijgen? Want dat lijkt mij handig als we straks beslissingen moeten maken van waar kunnen we nou gaan bezuinigen of minder geld gaan uitgeven? Even kijken, die wettelijke taken die zou je gewoon over moeten slaan. Dat is wettelijk verplicht, maar al die dingen die wij extra doen, daar kunnen we ons dan een mening over vormen en misschien kunnen we ook wel eens aan de burgers vragen van, wat vindt u nou eigenlijk wat wij als top tien moeten doen als gemeente en zitten daar dingen tussen die we nu doen waarvan u zegt, u kunt daar net zo goed mee stoppen, want daar zitten wij niet op te wachten? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik nog even rond. U had een interruptie? Of nee? Nou, dan graag of niet. Dan geef ik u het woord. De heer Aynan. De heer Aynan: Ik ken Trots als een rebelse club en nu hoor ik om een uitdraai vragen van wat wettelijk verplicht is en dat u zich daar graag aan wil houden. Maar heeft u zelf ook niet een voorstel denkt van, daar willen we absoluut op bezuinigen of juist helemaal niet.

8

De heer Van den Raadt: Ik vraag dat overzicht, dank u wel voorzitter, omdat ik weet dat ik niet in mijn eentje ben. Ik heb natuurlijk altijd wel de goede ideeën die vier jaar later wel uiteindelijk uitgevoerd gaan worden, maar in het begin is het natuurlijk toch een meerderheid die zegt, laten we ons in ieder geval aan de wettelijke taak houden. Dus het zou handig zijn als die dan in beeld zijn en dat we ook duidelijk krijgen waar hij van, waar geven we nou allemaal geld aan uit wat kennelijk en misschien een speeltje is van het college. Maar is de hele gemeenteraad het daarmee eens en dat vindt de bevolking ervan? We zijn nu met het referendum op de goeie weg. Dus ik zou zeggen, laten we doorpakken. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van den Raadt, eventjes, u heeft nog tien seconden zie ik al, dus dat gaat gewoon heel hard hier weer. Ik kijk nog even rond. Ik dacht, mevrouw Linder, dat ik uw hand zag. Nee? Dan gaan we naar de beantwoording door de wethouder. Gaat uw gang. Wethouder Roduner: Dank u wel voorzitter. Er is zo'n rouwcurve. Je begint met ontkenning en dan ga je naar boosheid, verdriet en uiteindelijk acceptatie. Het gaat wat mij betreft over de 3 miljard korting die het rijk de gemeente eigenlijk erg eenzijdig heeft opgelegd. Mijnheer Drost is al bij verdrietig.

Ik ben nog steeds boos, ik ben nog steeds boos dat de mede overheid zo met de eerste overheidslaag, dat zijn wij toch echt, omgaat, want ik vind het eigenlijk ontzettend onbehoorlijk dat de gemeente zo in onzekerheid worden gelaten, over hoe zij een tot een structureel houdbare begroting kunnen komen. Ik vind echt dat Den Haag daar de bal laat liggen en je ziet dat de VNG wel in een bepaalde vorm van acceptatie zit. Want er komen in ieder geval ook adviezen, ook om gemeenten te helpen, om in die onzekerheidsmist werd het genoemd, om daar uiteindelijk richting in te krijgen. Maar 3 miljard is de korting die uiteindelijk wij als gemeente ervaren. Nou, een simpele rekensom is dat wij ongeveer één procent van de gemeenten zijn. Betekent dat je ongeveer moet rekening houden dat we eigenlijk 30 miljoen te weinig krijgen van de rijksoverheid. Als je dat bekijkt, dan denk ik dat we het best aardig doen structureel, want we komen nog niet op die 30 miljoen. Ik denk dat we de afgelopen jaren goed gestuurd hebben. We zijn voorzichtig geweest, ook toen het ging over het inzetten van incidentele middelen, waarbij u ook vanuit de raad opdracht hebt gegeven, geef het niet allemaal uit. Laten we het niet met elkaar uitgeven, maar voldoende buffer houden om in ieder geval ook een aantal magere jaren door te komen. Er is voldoende buffer om denk ik een jaar of drie het overbruggen.

We gaan straks nog even dieper in over dat geld dat we hebben, maar eigenlijk moeilijk kunnen inzetten, maar dat is de inzet van de reserves waar u naar vroeg. We zijn terughoudend geweest om zaken die we eigenlijk heel belangrijk vonden structureel te maken. Neemt niet weg dat dat zaken zijn die wij belangrijk vinden, maar toch echt wel terughoudendheid hebben betracht om dat structureel te maken. Dat heeft onze cijfers eigenlijk al in eerste zin verbeterd. Maar realiseer je dat daar ook wel echt een wereld achter zit van noden en wensen van de stad, de samenleving en de ambities die deze gemeenteraad ook heeft voor de stad. Dus dat is denk ik even het grote verhaal. Dan is het denk ik goed om het met elkaar even over het proces te hebben. Eigenlijk hebben we al bij een paar begrotingen eerder geconstateerd dat we langzamerhand ook echt richting dat beruchte ravijn gaan. Bij de begroting heeft het college op geschreven, toen was het beeld al we gaan al in de min, laten wij richting de kadernota vast gaan nadenken over hoe we daar in de toekomst mee omgaan. Dus nou, u had gevraagd, kunnen we al dan tussentijds worden meegenomen? Dat is nu hier, dus dit gesprek is nu ook hier en ik hoor ook graag als u zegt, ik heb nog suggesties voor verbetering in de stad of verbetering in onze begroting, dan hoor ik dat altijd graag.

Maar bij de Kadernota zal het college bij u komen met het actuele beeld en dan komen we al met een eerste gedachte over waar eventueel instrumenten zitten om het gat te dichten. Dan kunnen we dan het eerste gesprek met elkaar voeren in de wetenschap dat u dan de kader stelt, dat we dan nog naar een begroting gaan en ik schat zo in dat het echte ingewikkelde gesprek bij de kadernota over een jaar gaat komen. Want dan komen natuurlijk richting de begroting 2026 waar we in de min zitten, 25 we voor alsnog een plus. Maar over een jaar dan, als het kabinet niks doet, dan hebben we een ander gesprek met

9

elkaar, want dan zal er toch echt een bezuinigingspakket op tafel moeten liggen waar uiteindelijk bij die opvolgende programmabegroting ook een besluit op moet worden genomen. Dus dat even proces. We zijn volgens mij ruim aan de voorkant. Dat is denk ik fijn, want je hebt een begroting niet zomaar veranderd en je hebt zulke gaten niet in één klap gedicht. Maar het is goed om daar aan de voorkant al vroeg over na te denken. Dus dat is even het proces wat we met elkaar gaan belopen en nog weer even een bruggetje terug naar de begroting. Bij de begrotingen hebben we al geconstateerd dat er een aantal dingen zijn waar wij als college hebben gezegd, daar zit nog lucht. Daar zien wij dat er nog verbetering in ons financiën mogelijk is. Dat waren onder andere de algemene leges. U heeft als raad ook nog een motie geloof ik aangenomen over de haven leges. Dus dat was ook iets. U heeft al een voorzit gedaan overigens op de toeristenbelasting. Die is verwerkt en wij hebben toen ook ten aanzien van de zogenoemde hervormingsagenda jeugd ook al een PN post opgenomen. Dus dat zijn dat eigenlijk de financiële doorvertalingen van de zetten en afspraken die eigenlijk gemeente en rijk met elkaar hebben gemaakt, die er toe moeten gaan leiden dat er op termijn minder wordt uitgegeven aan jeugdhulp en er dus uiteindelijk ook ruimte ontstaat in de begroting.

Dus die posten, die gaat u in ieder geval terugzien bij de komende kadernota met concretere cijfers hopelijk. Volgens mij ook nog de opbreekvergunningen zag ik langskomen als iets wat we nu al geïdentificeerd hebben. Dus dat zijn, denk ik, goed om te om te realiseren. Hoe wij ons voorbereiden op de kadernota als college nu, is dat wij ook nog een keer nadrukkelijk gaan kijken naar de positieve jaarrekening resultaten van de afgelopen jaren. We hebben een aantal jaren goede jaren gehad. Ik denk dat het goed is om te kijken met elkaar nog nadrukkelijker van, zitten daar rode lijnen in? Zijn er posten waar we eigenlijk structureel geld op overhouden? En is het dan ook niet logisch om te zeggen ja, als je structureel geld overhoudt, ga je dat geld dan volgend jaar wel uitgeven of is dat misschien ook wel de verwachting dat dat de komende jaren ook niet wordt uitgegeven? Misschien zit er ook wel een hele goede reden achter dat het misschien minder prioriteit heeft, dat het misschien ook wel niet lukt, dat het misschien in het verleden te hoog geruimd is. Dat zijn denk ik die we echt nadrukkelijker moeten gaan kijken, want we hebben aantal jaren stevige overschotten gehad in onze jaarrekeningen. Ook komende jaarrekening zullen wij weer een groter positief resultaat presenteren dan we bij de december rapportage met elkaar dachten. Ik hou u nog even in spanning.

Dus dat zijn dingen, want vanuit het coalitieakkoord is in ieder geval de opdracht meegegeven aan het college om eerst te kijken naar ruimte in het systeem. Nou, ik interpreteer dit dan ook even als, deze posten die ik nu allemaal noem, als ruimte in het systeem, om daarna uiteindelijk de stap te zetten naar eventuele bezuinigingen op de baat over het verhogen van de lasten. Dat eigenlijk hoe het in het coalitieakkoord staat. Ten aanzien van die bezuinigingen die in het VNG advies staan. Ik moet zeggen dat ik daar een klein beetje mee worstel, want als je het VNG advies leest, dan adviseren zij de gemeente om toch een vrij draconisch pakket neer te leggen. Ze adviseren ons nadrukkelijk te kijken naar de medebewindstaak. Dat zijn taken die wij als gemeente doen, maar waar ook het rijk een belangrijke verantwoordelijkheid in heeft. Denk met name aan het sociaal domein, de jeugdzorg waar de rijksoverheid zelfs verantwoordelijk voor is. De Wmo, misschien ook wel de participatiewet, de woningbouw, de verduurzaming. Dat zijn denk ik een beetje de klassieke medebewindstaken en eigenlijk zegt de VNG, kom maar met een draak van een pakket. Misschien ook wel een klein beetje om het rijk te laten schrikken van wat dat voor alle gemeenten betekent. Dus ik denk dat we wel… Ik heb dat advies van de VNG goed gelezen.

Ik denk dat het goed is dat we misschien een keer zo ook naar onze begroting kijken, maar ik ben wel huiverig om dat, het college is wel huiverig om dat zomaar te presenteren, omdat volgens mij de idee van de VNG is, een klein beetje een schrikpakket. Maar ik maak me dan ook wel zorgen over hoe onze Haarlemse burgers en onze organisaties daarop reageren. Want een schrikpakket richting het rijk snap ik, maar als we echt het zelf zouden doen, denk ik dat wij ook op een andere manier naar die begroting zouden kijken. Dus dat is wel even hoe ik ook naar het VNG pakket kijk. Ik denk dat het bij de kadernota een uitstekend moment is om met elkaar het gesprek te voeren over, welke domeinen vinden wij belangrijker en minder belangrijk? Dus dat is volgens mij wat ik altijd zeg over lijstjes. Ik heb niet één kant-en-klaar lijstje in

10

mijn binnenzak zitten. Ik heb u ook een uitgelegd dat ik bij de club heb gezeten die het lijstje maakt in Den Haag. Dat was een club van meer dan zestig ambtenaren die een groot deel van de tijd besteden aan het maken van bezuiniging en die intensiveringsvoorstellen. Ik geloof dat ik hier één ambtenaren heb of zo die dat in theorie zou kunnen doen, dus die schaal grootte en die reikwijdte aan bezuinigingsvoorstellen die het rijk oplevert, dat kunt u echt niet verwachten. Dus volgens mij ik heb in het verleden gezegd, laten we dan met elkaar het proces voeren, geef aan, laten we met elkaar het gesprek voeren als u bezuiniging belangrijk, welke domeinen u belangrijk vindt, welke te behouden. Ik heb een aantal dingen gehoord, maar ook domeinen waarvan u zegt, nou wij denken dat het daar wat ons betreft minder kan en als er enige vorm van consensus is, dan kan kunnen we dat ook, kunt u dat ook naar de kadernota aan college meegeven als huiswerk, om daar samen met de organisatie tot verstandige invullingen te komen. Ik denk dat dat een veel verstandigere manier is om dat pakket te doen. Ik weet niet of de wettelijke en niet wettelijke taken daarmee de meest verstandige route is. Volgens mij, in elk domein zitten wettelijke en niet wettelijke taken. Ik denk het veel nuttiger is om op domeinniveau te gaan praten dan het over wettelijke en niet wettelijke taken te hebben.

Dan de reserves. Wij zijn nooit roomser dan de paus geweest hoor, mijnheer Aynan, want het mocht gewoon niet. Het mag zo pas eigenlijk sinds de nieuwe BBV regels. Die zijn ergens van oktober, geloof ik, dat er meer ruimte is gekomen om de reserves in te zetten. Wat altijd al mocht, was dat je het eerste jaar, stel dat je 15 miljoen moet bezuinigen maar zegt ja, dat lukt me niet in een jaar, heb ik daar twee jaar de tijd voor nodig. Het eerste jaar kom ik tot de helft en het tweede jaar kom ik dan tot het heel. Dan kon je altijd 7,5 miljoen reserve inzetten om dat eerste jaar te dekken. Dat mocht als een soort van uitgesteld, ter ondersteuning van een remweg. Zo stelde u dat volgens mij ook in uw technische vragen. Wat ook altijd mocht is dat je je reserves gebruikt om een zogenaamde reserve maatschappelijk nut, kapitaal lasten maatschappelijk nut te dekken. Je mag niet helemaal meer je schuld aftikken zoals het in het verleden, maar je mag wel reserves vormen waarmee je een specifieke investering dekt, de kapitaal last daarvan. Dat is niet de meest efficiënte manier om van je reserves structureel geld te maken, kan ik je verzekeren. Als je rekent met een afschrijftermijn van dertig jaar voor een gemiddelde investering dan blijft er van de reserve niet zoveel over structureel. Maar goed, dat is een optie.

En de optie die bij is gekomen, is dat als je maar voldoende solvabiliteit hebt, dan mag je het wel. Dus eentje die nieuw is. Die gaan we ook nadrukkelijk in kaart brengen. Ik ben nog een beetje voorzichtig wat dat voor Haarlem betekent. Want volgens mij, onze laatste programma begroting eindigde volgens mij op een solvabiliteit van achttien procent in 2027-28, dus dan zit je al onder die twintig. Als je reserves gaat opeten dan gaat je solvabiliteit extra hard naar beneden. Dus is het is maar de vraag of dat voor Haarlem echt een uitkomst is. Maar het is wel een nieuwe optie en hij geeft ons in ieder geval weer nieuwe instrumenten. Het CDA vroeg naar preventief toezicht. De voorzitter: Een interruptie van de heer Aynan, gaat uw gang. De heer Aynan: Een vervolgvraag. Dat in kaart brengen, prima. Ik neem aan dat dat voor de kadernota gebeurt. Wethouder Roduner: Wij zullen in ieder geval bij de kadernota reflecteren. Wij komen nog even terug. Wat ik wilde zeggen over de provincie. Kom ik zo bij uw… want ik wilde hem iets verder uitdiepen. Wij hebben wat ingewikkelde… We hebben even een heroriëntatie van de relatie met de provincie. We hebben toen… Nou goed, ik was namelijk ook gewoon boos op de provincie. Dus we hebben hier die discussie gehad over die eerste de begrotingswijziging. Die ging er heel snel doorheen. Ik heb het ook niet veel gezegd.

Ik heb een klein beetje laten doorschemeren dat er wel wat strubbelingen waren met de provincie, maar wij waren wel onaangenaam verrast door de reactie van de provincie op onze begroting, want we hebben inderdaad reserves van hier tot Tokio. Er komt een nieuwe beleidslijn aan waarin juist meer gemeenten meer vrijheid en

11

ruimte krijgen om ook anders, verstandiger naar hun begroting te kijken, in plaats van gewoon het lijstje structureel incidenteel structureel in evenwicht in de verschillende jaren. Ik heb ook het gevoel dat wij in het verleden een andere werkrelatie hadden met de provincie. Ze had een iets andere ambtenaar en de toezichthouder was ook een ander persoon, want in het verleden hebben wij ook begrotingen ingediend waarvan je denkt, als je die echt volgens die lijnen van nu zou beoordelen, maar daar ging ook heel veel meer uit van het goede gesprek inzicht en er was heel veel vertrouwen in Haarlem. Dat is overigens nog steeds, maar ze zijn wat meer van de letter geworden dan van de geest. Nou, daar heb ik een gesprek over gehad met onze toezichthouder. Dat is de commissaris, de heer van Dijk. We hebben daar wederzijds wat irritaties uitgedeeld, maar hebben met elkaar gesproken dat we echt die samenwerking gewoon weer op volle kracht en op een constructieve manier willen voortzetten. Dus dat was een goed kopje koffie. Ik heb toen ook gevraagd van nou ja, gemeentes zitten te wachten op een beleidslijn vanuit de provincie om hun begroting vorm te geven. Dus ja, u bent de toezichthouder. Ik spreek met al mijn collega's, wanneer gaat u wat organiseren? Dat blijkt in juni te zijn. Dus toen heb ik wel gezegd, dat is wel na mijn kadernota.

Dus dan heb ik een kadernota liggen en ergens in juni, juli is er een bijeenkomst voor de gemeente hoeveel ruimte ze krijgen van de toezichthouder om ook reserves in te zetten. Dus dat is… Ik heb gezegd, oké, ik ben blij dat het geland was, dat gemeente daar wel behoefte aan hadden. Maar zij zijn ook echt zoekend in deze fase. Zij zitten overigens natuurlijk in hetzelfde schuitje als wij, want niet alleen gemeenten worden gekort, maar ook provincies worden gekort door het rijk. En ja, ze hebben een wettelijke taak gekregen om toezicht te houden, maar aan de andere kant geeft het rijk gewoon onvoldoende geld om die taak ook uit te kunnen voeren. Dus zij zitten, ik ervaar bij hun ook wel dat zij ook wel echt in een lastig pakket zitten. Daar heb ik ook begrip voor. Maar ja, het was goed om dat gesprek even met elkaar te hebben en elkaar even op die manier… Hoe ernstig was die dreiging? Dat was een serieus gesprek, maar ik denk dat we in constructieve oplossingen uiteindelijk, toen is ook uiteindelijk weer die sterke samenwerking naar boven gekomen. En wat we hebben gekregen is uiteindelijk toch ook het formele bericht wat we elk jaar krijgen of we wel of niet onder preventief financieel toezicht staan. Dat begint altijd met een gesprek, dan komt hij langs, gaat in gesprek. De ja... De voorzitter: De heer Klaver. U had geen tijd meer.

Ee hebben gekeken, er zijn drie partijen afwezig en we hebben de tijd even verdeeld over de aanwezige partijen is dat we toch eventjes wat extra tijd kunnen geven. Dertig seconden om precies te zijn. U heeft nog dertig seconden. Gaat uw gang. Wethouder Roduner: Partij voor de Dieren had nog een vraag over de indexaties. Nou, ik denk, dat is een goeie vraag. Ik heb niet per se die technische antwoorden paraat. Wat ik u wel bijvoorbeeld als voorbeeld kan meegeven, is dat Buurts een cao heeft die twee keer zo sterk stijgt als die van de gemeente. Dus ja, dat is een kleinere organisatie natuurlijk, maar ze hebben wel een twee keer zo'n grote cao stijging dan de gemeente en dat tikt dan behoorlijk door. Bij Spaarnelanden zie je dat zij eigenlijk twee… die hebben nu opeens ook een hoge cao stijging, plus natuurlijk ook nog een aantal energielasten die flink zijn gestegen voor hen en materiaal, dus dat drukt nadrukkelijk bij Spaarnelanden. Wij zijn met, dus aan ene kant hebben we gewoon wettelijke afspraken over indexatie, zullen we aan moeten voldoen. Maar met organisaties waar dat niet zo is zoals Spaarnelanden, gaan we ook wel kijken wat organisaties zelf kunnen bijdragen om niet de rekening volledig bij de gemeente neer te leggen. Dus dat wel… Spaarnelanden die hadden volgens mij twee mannen te kort. Nou, dat proberen we terug te brengen naar één.

Dat is één van de dimensies waar we het over hebben en dan vragen we dus ook wat van die organisaties om scherp naar hun eigen organisatie te kijken. Zo proberen we het een beetje in balans te brengen. Ja, ik denk dat dat het wel was. Actiepartij had nog iets over de onderbesteding bij ambities, maar dat zit wat mij betreft een beetje in de jaarrekening resultaat analyse. Wat we bij de kadernota proberen op te leveren, is in ieder geval invulling van de posten die we al bij de begroting hebben opgeleverd. We zullen nog even met de stofkam ook naar aanleiding van de jaarrekening

12

kijken of er nog lucht in het systeem zit, zoals u uiteindelijk ook in het coalitieakkoord heeft meegegeven. Dan is denk ik dat we met elkaar zeggen, wat is het financiële beeld waar we dan op uitkomen. Kunnen we in ieder geval ontsluiten, kunnen in ieder geval toewerken naar een sluitend jaar 2025, want dat is natuurlijk wel het eerste jaar wat eraan zit. Ik neem even het advies van de VNG ook ter harte, om te kijken of daarnaast nog of en hoe we dan de draconische pakketten maatregelen ook meenemen. Laten we vooral bij de kadernota met elkaar het fundamentele gesprek hebben van, hoe ontwikkelt het zich? En zijn er vanuit de verschillende fracties ook ideeën, suggesties, wensen om op bepaalde plekken in de begroting ook andere keuzes te maken? De voorzitter: Dank u wel. Dan een tweede termijn voor de heer Drost, GroenLinks, gaat uw gang. De heer Drost: Als ik dan hoor dat de toezichthouder in juni met meer aanvullende de info komt, dan wisselt mijn verdriet toch wel weer een beetje tot boosheid in alle eerlijkheid. Zeker als ik dan vandaag hoor dat de provincie Noord- en Zuid-Holland miljoenen mislopen vanuit het rijk, kennelijk omdat er iets in het provinciefonds is fout gegaan. Vandaag bekend geworden. Ik lees iets over de noodklok. Dit moet nu gerepareerd worden. We moeten nu duidelijkheid krijgen.

Nou, als die ferme taal richting Den Haag kan vanuit Haarlem, dan zou ik toch wel fijn vinden als de provincie dat ook zelf doet, dus dat zou ik alleen nog mee willen geven. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen? De heer Trompetter, Actiepartij, gaat uw gang. De heer Trompetter: Dank u wel voorzitter. Ik wil vragen aan de wethouder of hij die de cao's eigenlijk niet als een risico's ziet en of die CAO stijging kan opgenomen worden in de risicoparagraaf of ergens terug kan komen in de P&C cyclus. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Klaver, CDA. De heer Klaver: Die dertig seconden wil ik dan wel graag gebruiken om steun uit te spreken voor de benadering van de wethouder. Zorgvuldig, behoedzaam, zo klinkt het. Ook niet de maatregelen laten bepalen door het schrikpakket van de VNG, maar gewoon te kijken wat voor Haarlem goed en gezond is, in plaats van wat goed is voor de voor de lobby. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Alberts, Forum voor Democratie. De heer Alberts: Voorzitter. De grootste onzekerheid die er zit is, wat gaat er gebeuren in de andere bestuurslagen? Dan toch even daarop voortbouwen.

Zijn er dan ook concrete scenario's, voor zover die zijn in hoofdlijnen, wat er te verwachten is bij de verschillende keuzes die in die bestuurslagen gemaakt worden? En dat hoeft niet zozeer politiek te zijn, want ik lijk te horen van de wethouder dat politiek hier binnen ons bestuur wel duidelijk is en wat de belangrijkste delen, al zij het op sociale, op de verschillende domeinen, dan prioriteit krijgen, is er gewoon een good case, better case en worst case scenario planning voor de financiën in de gemeente Haarlem> Daar waar je daadwerkelijk invloed op hebt, in plaats van je blind blijft staren, we weten niet wat er richting het ravijn gaat gebeuren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen in de tweede termijn een vraag? Nee? Dan gaan… De heer Van den Raad, Trots Haarlem, gaat uw gang. De heer Van den Raadt: Ik zou toch graag een indeling krijgen van wat we nou wettelijke taken verplicht moeten doen. U kunt wel zeggen, dat is lastig, maar het lijkt mij wel verfrissend als we in ieder geval weten

13

wat we wettelijk moeten doen, dan weten we in ieder geval waar we allemaal voor de rest op zouden kunnen bezuinigen. Dank u wel. De voorzitter: Even kijken hoor. Zijn er nog anderen in tweede termijn? Nee, geen andere vragen? Dan gaan we naar de wethouder. Wethouder Roduner: Die laatste vraag kan ik niet beantwoorden. Dat is denk ik ook een hoogst technische vraag. GroenLinks. Ik denk terecht, u geeft aan, de provincie hoeft niet alleen toezicht te houden naar beneden, naar de gemeente, maar hij heeft ook een rol om de signalen die ze vanuit de gemeente ontvangen richting het rijk doen. Ik voel me daarin ook wel over het algemeen gesteund door de provincie. Ik denk dat Actiepartij terecht punt heeft van, bovenmatige cao stijging is natuurlijk een risico. De vraag is even of dat dan direct voor onze risico is of dat dat voor de verbonden partij ook een risico is. Ik ga nog even kijken hoe het in ons huidige weerstandsvermogen is of we daar iets hebben opgenomen of niet en of dat verstandig is. Ik denk dat we dat nog even tegen het licht houden. Met wat er nu voorligt is daar geen risico's meer, maar zijn het echt gematerialiseerde punten. En Forum, ik denk misschien is dat dan nog wel een optimistisch einde van de dag. Ik denk wat we nu voor hebben liggen zijn vooral heel veel nadelen, dus waarin we geen geld krijgen van het rijk om dat ravijn jaar dichten.

En u ziet in het lijstje dat wij u ook vooral hebben meegenomen in de verwachte nadelen. Ik heb ook uitgelegd, dus ik denk dat wij ook behoorlijke worst case scenario’s presenteren. Ik heb in ieder geval meegegeven dat er ook nog een aantal voordelen in het vat zitten, de leges, de opbreekvergunningen, dus dingen die ik genoemd hebben die zullen het gat wat kleiner maken. Er zullen bij de kadernota overigens altijd weer nieuwe nadelen naar boven komen. Is altijd zo. Maar ik heb het gevoel wat hier ligt in ieder geval behoorlijk negatief is. Als het rijk wel besluit een deel van die drie miljard te dichten, dan kan het opeens heel goed gaan. Om u een voorbeeld te geven, in de basis berekening van het Centraal Planbureau, wat niet alle partijen als uitgangspunt nemen, maar een aantal formerende partijen toch wel ook als uitgangspunt nemen, heeft het CPB gezegd, wij vinden die korting die op de gemeente ligt unfair, onredelijk, onrealistisch, dus in het basisscenario van Planbureau is hij al teruggedraaid. Als dat nou de basis is waarop de formerende partijen verdergaan, dan kan het er ook wel somber uit gaan zien. De voorzitter: U had ook nog een aanvullende vraag van de heer Trompetter begrijp ik, Actiepartij. De heer Trompetter: Nou voorzitter, volgens mij hoorde ik een toezegging dat de wethouder nog even ging kijken naar hoe we dat zouden doen met die cao stijging.

De voorzitter: Ik had hem opgeschreven. Dank u wel. En was dat ook een toezegging? Wethouder Roduner: Ja, voorzitter. Het is allemaal zo formeel dan gelijk. De voorzitter: Even kijken. Dat waren uw antwoorden. Er zijn geen vragen meer, dus we hebben gehoord dat u nog gaat kijken inderdaad in de cao. En u noemde het luchten systeem nog even, kijken wat u daarmee kunt doen. De heer Van den Raadt gaat nog technische vragen stellen over wettelijke taken. De heer Van den Raadt: Dus ik kan misschien beter samenvatten. Is de wethouder bereid om die kant op te gaan? Want wettelijk zeggen ze dat gewoon mogelijk is, alleen dat dat nu niet gebeurt, lijkt mij handig om dat inzicht te krijgen. Als de wethouders zegt, ik heb liever niet dat je dat inzicht hebt, is ook een duidelijk antwoord. Dat kan ook. De voorzitter: De heer Trompetter heeft een interruptie op de heer Van den Raadt.

14

De heer Trompetter: Mijnheer Van den Raadt. Dank u wel, voorzitter. Ik zal u zo meteen een overzicht van wettelijk beïnvloedbare taken geven van een andere gemeente die ik van Google heb geplukt. Maar die geldt voor Haarlem hetzelfde hoor denk ik. De voorzitter: Kijk, zo lost dit toch heel mooi op. Dank u wel voor uw hulp mijnheer Trompetter. Goed, we hebben hier beantwoording gehad in de tweede termijn en hierbij kunnen we het volgens mij dan gaan afronden. Dank de portefeuillehouder voor de aanwezigheid en wij zien elkaar volgende week. Donderdag 14 maart is een vergadervrije dag, want dan is er dus voor die duurzaamheidsbegroting is een bijeenkomst voor en dan zien we elkaar weer 21 maart voor de commissie bestuur en dan gaan we de uitslag van het referendum bespreken. Dus dat is een interessante vergadering. De heer Van den Raadt had nog een opmerking, begrijp ik. De heer Van den Raadt: Een punt van orde. Even kijken, volgens mij is bij bestuur meestal burgemeester Jos Wienen. Die is er nu niet. Is bekend of het goed met hem gaat, moeten we ons zorgen maken? De voorzitter: Nou, hij hoeft bij dit agendapunt ook niet aanwezig te zijn. Daar is de wethouder Roduner voor. Voor zover mij verder bekend gaat het helemaal goed, maar dank voor uw belangstelling. De heer Van den Raadt: Misschien was hij geschrokken van de uitslag. Sluiting De voorzitter: Nee. Met die pet op.

Ik sluit hierbij de vergadering. Dank u allen hartelijk voor uw aanwezigheid. Tot 21 maart.

15