Transcript commissie Bestuur 12 oktober 2023

Spreektijd voor belangstellenden (over niet op de agenda staande onderwerpen) De voorzitter: En dan gaan we naar het laatste agendapunt en dat is Spreektijd voor belangstellenden. En daarvoor is mevrouw Willems uitgenodigd van Lab. En de vraag is eventjes, is de inspreker er? We waren even in verwarring, zit de inspreker al helemaal klaar en is dat iemand anders geworden? Dus ik schors heel even om te kijken waar de inspreker zich op dit moment bevindt. Dan kunnen we nu naar… Goedenavond. We zijn bij agendapunt 10, Spreektijd van belangstellenden en het is over een niet op de agenda staand onderwerp. En daarvoor komt inspreken, mevrouw Willems. Welkom mevrouw Willems. U bent wat eerder gekomen dan gepland, dank daarvoor. En u bent van Lab Toekomstige Generaties, over de generaties na ons in onze wet- en

34

regelgeving en een waakhond voor toekomstige generaties. En u komt daarover inspreken, u heeft drie minuten en u kunt… U heeft een pasje? Loopt al, u krijgt drie minuten, als ze voorbij zijn zal ik u waarschuwen. En als er aanvullend aanvragen zijn vanuit de commissie, dan kunt u die daarna beantwoorden. Gaat uw gang. Mevrouw Willems: Hartelijk dank. Goedenavond, beste commissieleden. Ik ben hier niet alleen, ik ben hier ook met deze toekomstschoentjes. Dit is voor mij een symbool die op mijn bureau staan. Iedere dag als ik mijn dagelijkse werkzaamheden doe vanuit het Lab voor Toekomstige Generaties. Wij pleiten voor wet- en regelgeving, niet alleen maar voor de kinderen maar ook voor de generaties na ons. In 2012 ontmoette ik een van mijn mentoren en die had het over het zeven generatie principe. Dat iedere beslissing en iedere keuze en iedere actie die wij met elkaar samenstellen, dat die ten goede komt aan de generaties na ons. In het Verenigd Koninkrijk hebben ze dat verankerd in de wet- en regelgeving. Daar is er een wet voor de wellbeing of future generations. Daar is ook een commissaris die deze onafhankelijke positie vertegenwoordigd. Ik geloof erin dat wij daar niet tegen zijn met elkaar, dat wij met elkaar voor een gezonde leefomgeving voor de generaties na ontstaan.

De vraag alleen is hoe vertegenwoordigen wij die, en hoe verankeren wij die in ons in onze commissies, in onze dagelijkse vergaderingen. En dat is mijn vraag aan u vandaag. Bent u bereid om in de schoenen van de volgende generaties te stappen? Niet alleen maar door middel van een kinderraad, maar de generaties daarna. Dus is er een mogelijkheid waarin wij een commissie voor de toekomst… Het gaat puur om een toekomstperspectief, iemand die onafhankelijk de stem van de toekomst vertegenwoordigt. Als persoon, als commissaris bijvoorbeeld, als commissie. Als kernelement binnen een besluitvoorstel. Zeg het maar, het wordt nog niet gedaan in Nederland. En mijn vraag is hoe we… Wordt gesproken over een generatietoets, komt nog niet naar de grond. Hoe geven we dit handen en voeten, hoe brengen we dit naar de aarde? De voorzitter: Dat was uw inspreekbijdrage. Dank u wel. U bent keurig binnen de drie minuten en ik kijk even rond naar de commissie of u vragen heeft aan mevrouw Willems, de toelichting. De heer Smit. Sorry. De heer Smit: U heeft het erover dat in Engeland daar een wet voor is. Zijn er ook beelden van hoe dat in gemeenten dan opgepakt wordt, hoe het daar handen en voeten krijgt? Want een wet is één, en landelijke commissaris is twee, maar hoe dat in Engeland handen en voeten krijgt? Mevrouw Willems: Dank u. Er zijn doelstellingen.

Er zijn zes verschillende gebieden waar alle actoren binnen de samenleving gezamenlijk doelstellingen op hebben gezet voor de aankomende tien tot twintig jaar, dus er is daar een gemeenschappelijke grond gevonden voor een akte. Waar iedereen achter staat, waar we met elkaar over praten, waar we ons aan committeren. Dus het gaat over prosperity, het gaat over wel wellbeing, het gaat over gelijke kansen en dat vertalen in beleid. Dus hoe kunnen we een simpel kernelementen in het midden van al onze beslissingen, een simpel principe borgen? Dat het niet een soort groot verhaal wordt maar beleid. Onze afwegingen, zijn die goed genoeg voor de generaties die nog geboren moeten worden in 2070. De voorzitter: Mijnheer Smit, u heeft geen tijd meer. Als u dan ook nog… De laatste korte vraag, want het is echt... De heer Smit: Kunt u dat toezeggen dat in Engeland er principes zijn? Mevrouw Willems: Mijnheer, het staat al tien jaar online op een website. Er staat een commissaris en een akte voor wellbeing staat er duidelijk in plannen uitgemeten. Dus er is genoeg voorbeeld. De voorzitter: De heer Trompetter van de Actiepartij, gaat uw gang.

35

De heer Trompetter: Dank u wel. Ik heb nog wel een vraag. Bent u bekend met de global goals? Dat neem ik wel aan, daar hebben wij ons ook aan committeert als gemeente. En wat ziet u verder nog? Vindt dat de global goals ook bijdragen aan toekomst van generaties? Eén. En twee, wat zouden we als gemeente dan nog meer kunnen doen? Want ik vind het allemaal nog een beetje abstract op dit moment. Mevrouw Willems: Wat mij betreft zijn de global goals, zelf heb ik duurzaamheid gestudeerd en de global goals zijn een prachtige global agreement. Het is ook vooral een middel, waarin we ons kunnen committeren. Maar wat ik merk in verschillende gemeentes en provincies met wie ik werk, zeggen ze eigenlijk, we hebben een groter kader nodig, we hebben een grote toekomstkader nodig. En als we iemand, om mee te beginnen, in de positie kunnen stellen om puur boven die belangen partijbelangen uit voor de toekomst onafhankelijk kunnen laten spreken, dan gaat het niet over de zeventien global goals die we niet halen, maar over een toekomstperspectief, wat boven de belangen van het nu uitstijgt, dus de toekomstbelangen die die mogen zwaarder gaan wegen. Dat is mijn pleidooi. De voorzitter: Mevrouw Van zetten. De heer Smit had ook geen tijd, dus dan geef ik u ook nog even ruimte. De heer Trompetter ook, maar ik geef u ook nog even tijd.

Gaat uw gang? Mevrouw Van Zetten: Ik heb toch even moeite met het voorbeeld Engeland, want ik weet als geen ander, of tenminste iedereen kan het weten, dat de armoede daar verschrikkelijk is, er ontzettend geleden wordt juist ook door kinderen, dat de riolering zo slecht is dat het hele land wordt vervuild, de zee ook. Dus ik denk, wat hebben wij nou aan dit soort voorbeelden als de praktijk zo anders is? Wat schieten wij daarmee op? Ik denk dat u misschien beter een ander voorbeeld kan nemen en misschien dat het in Nederland toch niet zo gek is als ze om ons heen kijken. Mevrouw Willems: Er zijn genoeg voorbeelden in heel de wereld. Ook in Hongarije is er een commissaris, in Finland is er een commissie voor de toekomst in de centrale overheid verankerd. Het gaat om het principe, mevrouw, het principe wat we vooropstellen. Mevrouw Zetten: Ik koop dus eigenlijk niks voor principes, maar meer van wat is dan de praktische uitvoering? En dan vind ik Engeland geen goed voorbeeld. Mevrouw Willems: Het blijkt dat als er een beslissing genomen wordt over het maken van een snelweg wat dwars door een landschap heen gaat. Is er wel een commissaris in staat om die besluitvorming tegen te houden en dus wordt er geen snelweg geplaatst. Dus het gaat niet alleen maar over een voorbeeld, wat zeker een praktische uitwerking nodig heeft. Daarom noem ik het voorbeeld.

Het gaat over hoe we daar praktisch handen en voeten aan kunnen geven. De voorzitter: Mevrouw Willems, ik zie dat de heer Amand nog een vraag heeft en dan mevrouw Oosterbroek. En dan gaan we afronden. De heer Amand: Ik heb een vraag aan u. Kunt u nog voorbeelden geven in Nederland waar dit nou allemaal al werkt? Dat wil ik eens weten. Mevrouw Willems: Nee, er zijn allerlei intenties. De vorige coalitieakkoord heeft besloten dat we een generatietoets in gaan zetten. Dat houdt in dat wij onze besluiten voor zowel de generaties die geweest zijn als die komen, nog moeten komen, dat we daar rekening mee houden. Dat loopt niet, het wordt niet geïnstalleerd. Het duurt en het duurt. De uitvoering blijft uit. Een ander voorbeeld, in Utrecht heeft de

36

gemeente aangegeven voor vorige periode dat er een commissaris komt voor de toekomstige generaties, geen uitvoering. Ik ben Haarlemmer. Ik vraag u met al mijn hart en ziel, één simpel principe, één concreet idee, namelijk een toekomstperspectief. Iemand die daar, het liefst wij allemaal, daar een unboardingsprincipe bij hebben... De voorzitter: Mevrouw Willems. Ik wil ook wel… Het wordt hele lange beantwoording en ik geloof dat mevrouw Oosterbroek had nog een vraag. En dan gaan we naar afronding. Gaat uw gang, mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Gelijk aan die van de heer Amand. En dan kan ik natuurlijk vervolgvraag stellen. Waar want u heeft het over een coalitieakkoord en een generatietoets, is dat dan het coalitieakkoord landelijk of is dat ook in ons coalitieakkoord. Mevrouw Willems: Landelijk. 11. Sluiting De voorzitter: Dan denk ik dat we hier genoeg verhelderende vragen hebben gesteld en dank voor uw inspreekbijdrage, dank voor uw komst naar het stadhuis en dan ga ik hier ook de vergadering mee afsluiten. Dan dank ik u ook allen en dan zien wij elkaar weer vergadering van 2 november. Dus tot dan, een fijne avond nog.

37