Transcript commissie Beheer d d 8 januari 2026

We hebben een onafhankelijk bureau gehad dat het proces heeft begeleid. Het was erg belangrijk dat er een gelijkwaardige relatie was tussen de gemeente en de werkgroep. In de werkgroep zaten voor de helft ambtenaren van de gemeente en de andere helft mensen van de buurt; bewoners, ondernemers, instellingen zoals de kerk en Stem in de Stad. Belangrijk was ook het vakmanschap en het enthousiasme van de professionals van de gemeente. We hebben een gezamenlijke passie ontwikkeld voor de historie en de sociale betekenis van de straten. En tot slot, heel belangrijk, er is heel veel geïnvesteerd in de communicatie met de werkgroep en met de buurt. We hebben ateliers gehad, excursies, drie grote bijeenkomsten. Het is wel heel belangrijk en dank daarvoor aan de gemeente. De cocreatie is nu afgesloten, maar wat ons betreft is de missie nog niet geslaagd. We blijven dus als buurtcomité en als werkgroepleden betrokken bij de uitvoering. En dat geldt met name de gevelstroken en de pilot met de bankjes. En wat ons betreft, begint het pas na de uitvoering, als de straat heringericht is. Want dan gaat het uiteindelijk om een gezamenlijk beheer en een medeverantwoordelijkheid, noem het maar gemeenschapsvorming wat ons betreft. Tot slot, in de inspraak ging het vooral over de zorg over de bankjes.

Dat zij de huidige overlast van daklozen, verslaafden en ook uitgaanspubliek juist zouden gaan vergroten. De werkgroep ziet het ontwerp en de inzet van de bankjes, het plaatsen van bankjes, los van elkaar. De nieuwe inrichting had ook niet als doel de overlast te verminderen en de bankjes waren ook geen onderdeel van het eerste ontwerp. Maar we begrijpen de wens van de gemeente voor meer openbare zitgelegenheden en wij willen zelf ook dat de verblijfskwaliteit van de straat wordt verbeterd. Maar we hebben ook alle begrip voor de terecht grote zorg van een aantal bewoners en ook die zorg wordt ook door werkgroepleden, die zelf ook bewoner zijn, goed ervaren. Wij willen ermee gaan zorgen dat er een serieuze pilot komt. Daar wil ik voor pleiten. Een serieuze pilot of de bankjes een goed idee zijn. Maar we hebben nu nog een jaar te gaan en we zijn positief over de investering die nu gedaan wordt, om het periodiek overleg tussen bewoners, gemeente, politie en Stem in de Stad te intensiveren en ook de maatregelen die daaruit voortkomen uit te voeren. De overlast zal niet … De voorzitter: Wilt u afronden, alstublieft? Inspreker 1: De overlast zal niet verdwijnen, maar hopelijk kan ze begrensd worden. En daarmee is dit een eerste stap in een gezamenlijk beheer. Dank u wel.

16

De voorzitter: Hartelijk dank. Een positief verhaal. Dat vinden we ook heel fijn om te horen. Dank u wel. Wilt u heel even uw microfoon uitzetten, want dan bent u niet meer in beeld en weer aanzetten als u een vraag krijgt. En dat is mijn vraag aan de commissie. De heer Procee. De heer Procee: Even voor mijn begrip, mevrouw Meertens. U zegt: de missie is niet geslaagd. Bedoelt u daarmee de missie gaat nog door en we zijn op de goede weg of bedoelt u dat er iets mis is gegaan? Inspreker 1: We zijn nog niet klaar. Ik bedoel, het ontwerp is heel belangrijk, maar nu gaat de uitvoeringsfase beginnen. En dan zijn er nog een aantal dingen, zoals de gevelstroken en de bankjes. De co-creatiefase is formeel afgesloten. Maar we vinden het heel belangrijk en dat is ook toegezegd, dat wij als buurt betrokken blijven. De voorzitter: Dank u wel. Ik zag de heer Beukema. De heer Beukema: Dank u wel, voorzitter. Wij vragen ons ook af van hoe is jullie relatie met Stem in de Stad? Is daar goed overleg mee en zo? Inspreker 1: Stem in de Stad was zelf ook aanwezig in de werkgroep. Petra de Vries, voormalig, een van de twee directeuren van Stem in de Stad. We hebben in de werkgroep mensen, ikzelf ook en anderen, die ook gewerkt hebben bij Stem in de Stad als vrijwilliger. Sowieso de relatie tussen de bewoners en Stem in de Stad kan je over het algemeen goed zien.

Er heerst absoluut niet een mentaliteit van Not in my backyard bij deze bewoners. En dat maakt juist waarom wij als werkgroep ook hebben gezegd: we willen dit echt heel serieus nemen, dat na zoveel jaren deze bewoners zeggen van er is een grens bereikt. En dat heeft alles te maken, moeten we ook eerlijk zeggen, dat de overlast de laatste paar jaren enorm is versterkt in vergelijking met een aantal jaren geleden. Wat ook belangrijk is, is dat de overlast ook wordt veroorzaakt door uitgaanspubliek. Dat heeft mogelijk te maken met publiek wat uit de Smedestraat andere plekken zoekt en op weg naar de nachtbus vandalisme en dergelijke uitvoert. Dat is nog een extra aandachtspunt. De voorzitter: Dank u wel. Ik zag de heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Dank u wel, voor uw positieve bijdrage. Mijn vraag was: heeft u al een soort afspraken gemaakt als het eenmaal opgeleverd is, over wat u daar gaat doen en wat ook de rol van de gemeente is en uw rol daarin? Kunt u daar iets over zeggen, ook misschien hoe u dat ziet? Inspreker 1: Ik noemde al dat wij vooral kijken naar een soort gemeenschapsvorming. We hebben daar nog geen concrete afspraken over gemaakt. We hebben nog een jaar te gaan, maar we hebben wel gezegd dat we voor de zomer in ieder geval de pilot heel goed willen voorbereiden. Samen met de gemeente en andere bewoners, met name degenen die ook de zorg hebben uitgesproken.

En de gevelstroken dat is ook iets wat je tijdig met bewoners moet voorbereiden. En dat zijn meer bewoners dan in de werkgroep zitten. We hebben een aantal hele concrete punten en we zijn ook al aan het nadenken over een feestelijke opening. Er zijn genoeg onderwerpen, maar concreet gaat dat pas worden in dit voorjaar. De voorzitter: Dank u wel. Ik zag ook mevrouw Jacobsz. Mevrouw Jacobsz: Dank u wel, voorzitter. Wat ik me afvroeg, omdat tussen of vanaf vandaag, zal ik maar zeggen. Als er nu bijvoorbeeld overlast is en u maakt een melding bij handhaving tot 23.00 uur of melding bij de politie, wordt er dan nu eerder opgetreden of beter opgetreden? Gaat het dan nu beter?

17

Inspreker 1: Ik kan niet de details geven van alle afspraken, want dat is een groepje mensen. Ik weet dat Michel de Graaf de gebiedsverbinder en Sasha Ellerbeck die zitten daarbovenop. Er zijn een aantal maatregelen afgesproken en ook al uitgevoerd samen met Stem in de Stad. Als er overlast is waar niet goed op gereageerd wordt, er zijn mogelijkheden om mensen de toegang te ontzeggen tot gratis maaltijden van Stem in de Stad, maar ook gebiedsbeperkende maatregelen. En tot nu toe is dat gelukkig nog niet heel vaak nodig geweest, maar er is een … We zien een hele goede positieve houding en dat is niet altijd zo geweest, maar dat is echt nu geïntensiveerd. Mede ook omdat het ontwerp van de straat bovenaan de agenda kwam. Een voorbeeld is dat de Kromme Elleboogsteeg behoorlijk schoongemaakt is vlak voor de kerstmarkt. Daar hekken zijn geplaatst, zodat mensen tijdens de markt niet die steeg in konden gaan. Fietswrakken zijn weggehaald. Dat was een hele concrete. We zijn wel in positieve verwachting. En ik zeg voor wat betreft het ontwerp, is dat een ander onderwerp. We willen dat echt even los zien van de inrichting van de straat. De voorzitter: Dank u wel. Voordat ik naar uw vraag ga, de heer Abbasi, het is voor deze inspreekbijdrage niet zo belangrijk, mevrouw Meertens, want het is een heel positief verhaal.

Maar we hebben wel een regel in deze zaal dat er niet namen van ambtenaren worden genoemd, omdat die zich niet kunnen verdedigen. De verantwoordelijke zit hier naast me. Dat is wethouder Berkhout. Maar dat is ook voor de toekomst. Mochten er mensen zijn die dan wel kritiek willen leveren, graag op de raadsleden, op de wethouder. Dat mag allemaal, maar niet op de ambtenaren die op deze stukken werken. Inspreker 1: Akkoord, begrepen. De voorzitter: De heer Abbasi wilde de laatste vraag stellen. De heer Abbasi: Dank u wel, voor uw bijdrage. Het co-creatieproces gaat nog worden geëvalueerd, maar u bent daar direct bij betrokken geweest. En ik ben dan benieuwd als u wordt betrokken bij zo'n evaluatieproces en er wordt aan u gevraagd om één punt te noemen wat heel goed ging, maar ook één punt te noemen wat beter kon gaan. Wat zou u dan zeggen? Inspreker 1: Wat in ieder geval nog wat beter mag, dat vind ik de communicatie. In die zin dat er meer … Dat we ons moeten realiseren dat dat heel veel tijd en inspanning kost. Zowel van bewoners, als van de gemeente. Dat vind ik een belangrijk ding. Maar tegelijkertijd, het klinkt een beetje raar, we hebben het daar veel tijd tussentijds over gehad en dat is uiteindelijk ook heel goed gegaan. Er is een aparte buurtkrant gemaakt. We hebben, heel bijzonder, een grote bijeenkomst in de Gravenzaal gehad over de historie van de straten.

En daar zijn ook allemaal mensen bij betrokken. Het is daarna wel heel serieus opgepakt. Het heeft aandacht, maar het was ook een succes. De voorzitter: Ik wil u heel hartelijk danken. Dan wil ik u vragen weer op de publieke tribune plaats te nemen. En op uw plaats komt te zitten mijnheer Stuip namens de Fietsersbond. Welkom. U heeft mij net gehoord bij mevrouw Meertens, voor u gelden dezelfde regels. Als u uw knopje indrukt, begint uw tijd te lopen. Ga uw gang. Inspreker 2: Dank u wel, voorzitter. Via co-creatie met bewoners wordt de Nieuwe Groenmarkt getransformeerd in een groene plek, met prioriteit voor visuele kwaliteit. Het ontwerp is gekopieerd van de Hooglandse Kerkgracht in leiden. Maar hoezo co-creatie? De Fietsersbond mocht niet meedoen. In feite was het een een-tweetje tussen de gemeente en de buurt. De Nieuwe Groenmarkt is geen hofje, heeft als bestemming verkeer en is van groot belang voor het fietsverkeer. De Nieuwe Groenmarkt is een drukke, brede schakel in belangrijke hoofdfietsroutes van station naar Hout plein en van de Zijlweg richting Damstraat. Het is

18

ook een aanrijroute naar de toekomstige nieuwe fietsenstalling in de Kruisstraat. In het ontwerp voor de Nieuwe Groenmarkt wordt uitgegaan van een half harde middel laan met aan weerszijden een rijloper en een voetpad. Voor de verharding van de rijlopers is gekozen voor doormidden gezaagde granieten keien. Feitelijk tegels van 20 bij 14, met een dikte van 7 centimeter, maar waarom geen klinkers? Net als in de Kruisstraat en de Zijlstraat. Notabene zijn de voetpaden wel uitgevoerd met klinkers. En bovendien zullen fietsers uitwijken naar de comfortabele rode voetpaden. Natuursteen is niet bedoeld als wegverharding en ongeschikt wegens kans op gladheid bij regen en winterse omstandigheden. Bovendien zijn natuurstenen en keien niet maatvast en kunnen daarom niet strak gestraat worden, waardoor oncomfortabel voor fietsers. Straatbakstenen klinkers zijn maatvast, moeten aan normen en eisen voldoen, bezitten KOMO-certificering en CE-markering. Dat laatste borgt de veiligheid, met name met betrekking tot de stroefheid, de balans tussen hardheid, textuur en wateropname. Natuursteen is hier niet voor gekwalificeerd. Het is keihard, glad, neemt geen water op, wordt verder gepolijst in het gebruik. Bovendien is door de interne opdrachtgever BBOR in het collegebesluit van de opdracht nadrukkelijk gespecificeerd materiaalgebruik niet aan te sluiten bij het HIOR.

De gemeente heeft zich vastgebeten in het profiel van het Leidse voorbeeld, copy paste. Een compromis was niet bespreekbaar. Ons compromis is logisch en simpel. Verwissel de verharding van voetpad en rijloper. Grijze natuurstenen keien op de voetpaden en rode straatbakstenen op de rijlopers. De Fietsersbond verzoekt nu om dit compromis te omarmen en het college op andere gedachten te brengen. Zie ook de tekstbijdrage bij de agenda, met daarin een met AI gemaakte foto, volgens het compromis van de Fietsersbond. Wissel de verharding voor voetpad en rijloper, is win-win. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dat wilde ik ook zeggen: uw hele bijdrage is ook te lezen op de website voor alle Haarlemmers en voor deze commissie. Zijn er nog verduidelijkende vragen? Ja. Ik zie mevrouw Jacobsz en mevrouw Schneiders. Ik begin bij mevrouw Jacobsz. Mevrouw Jacobsz: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor uw betoog, maar ik had ook de nota ter beantwoording gelezen. En de antwoorden van de ambtenaren stelden mij gerust. Ik dacht: heeft u die antwoorden ook gelezen? Inspreker 2: Jazeker. Die antwoorden zijn een directe reactie op wat wij eerder al bij hun ingediend hebben. Maar dat is niet het hele verhaal. Er is geen enkele instelling in Nederland op het gebied van verkeer, zoals CROW, SWOV en TNO, die iets gezegd heeft over verharding met natuursteen.

Het enige land waar dat wel gebeurt, is België. Die hebben een instituut wat zich daarmee bezighoudt. Die hebben er ook richtlijnen voor. En als je dat leest, dan bedenk je je wel twee keer voor je eraan begint. De voorzitter: Dit gaat niet van uw spreektijd af, van de orde. Ook voor de duidelijkheid voor de mensen die meekijken. Welke beantwoording heeft u het over die u geruststellen, in de nota van beantwoording? Mevrouw Jacobsz: De nota ter beantwoording die bij de stukken zit, bij dit onderwerp. Want daar wordt antwoord gegeven op wat deze mijnheer voorstelt. De voorzitter: Misschien wilde u daar nog inhoudelijk iets over kwijt. Mevrouw Jacobsz: Nee, maar ik dacht: dat is geregeld, maar nu hoor ik die mijnheer, denk ik: misschien toch niet. De voorzitter: Nee daarom, dat was mij ook niet duidelijk. Excuus. Mevrouw Schneiders, wilde u nog een vraag stellen? Ga uw gang.

19

Mevrouw Schneiders: Mijnheer, ik wilde toch even vragen. Hier ben ik. De voorzitter: Aan uw rechterhand. Mevrouw Schneiders: U hoeft niet per se mijn kant op te kijken, maar dan weet u wel waar ik zit. Die keien die kunnen ook voorkomen dat fietsers te hard gaan rijden. En we hebben ook gelezen dat de mensen daar juist ook een beetje beducht voor zijn, voor hardrijdende fietsers. Heeft u dan … Denkt u dat ook niet of heeft u dan een andere manier om te voorkomen dat er bijvoorbeeld door elektrische fietsen heel hard gereden wordt op zo’n plek, waar voetgangers eerst voorgaan? Inspreker 2: Hardrijdende fietsers die zijn overal en dat zijn met name Fatbikes en die rem je echt niet af daar. Bovendien, bij de transitie 50 naar 30 is er ook landelijk consensus over het feit dat je die snelheid het beste bereikt door de weg fysiek of visueel te versmallen op de eerste plaats. En in de tweede baas door het asfalt te vervangen door klinkers. Klinkers op zich zorgen voor een afremming. En het probleem van de hardrijdende fietsers is een algemeen probleem. En dat zijn vooral de Fatbikes. De voorzitter: Dank u wel. Ga uw gang. Mevrouw Booms: Dank u, voorzitter. Als ik het goed begrijp, zijn er twee soorten klinkers. De klinkers die ze nu neer willen leggen, die zijn heel glad, gevaarlijker, want die nemen geen water op. En de strengpersklinkers zijn ook klinkers, maar veiliger.

Klopt dat? Inspreker 2: Klinkers zijn gekwalificeerde straatbakstenen. En vuursteen dat is graniet uit de bergen. En die klinkers die voldoen aan alle eisen die aan een wegververharding voldoen en die natuurstenen niet. Daar is niets zo over gezegd. Dat is toegepast op terrassen of voortuinen of oprijlaantje. Dat is een oneigenlijk gebruik. En een ander punt wat er ook nog bijkomt, wat ik ook nog kan vermelden. De opdracht van een project komt altijd bij BBOR vandaan, Beleid en Beheer Openbare Ruimte. En die hebben daar een nota over gepubliceerd en als collegebesluit is dat ook aangenomen. En daar wordt als kader ingesteld materiaalgebruik niet aan te sluiten bij het HIOR. En als dat afwijkt, dan is het niet conform de opdracht. De voorzitter: Dank u wel. Dank ook, mevrouw Booms. Dat is wat ik wilde vragen. Dan zie ik verder geen vragen meer. Dan wil ik u hartelijk danken voor uw bijdrage en antwoorden op de vraag van de commissieleden. Als u wilt, kunt u de discussie nog bekijken vanaf de publieke tribune. Wilt u nog wat kwijt? Hij staat nu uit. Helemaal goed. Super, dank u wel. Dan kijk ik de commissie aan, wie als eerste? Mevrouw Booms wil zelf het woord, heel fijn. Lekker enthousiast. Heel goed. Van de ChristenUnie, ga uw gang. Mevrouw Booms: Dank u, voorzitter. Het ontwerp van de herinrichting is fantastisch.

Een historische inrichting met veel meer bomen, een mooi wandelgebied en plaatsing van een historisch ogende waterpomp, die er vroeger ook heeft staan. En het hele ontwerp is gemaakt samen met buurtbewoners. Complimenten. Op één punt na. Dat hebben we ook net gehoord. Het asfalt op het gedeelte voor fietsers vervangen door hobbelige klinkers is niet wenselijk. We snappen wel dat er hergebruik moet zijn en deze klinkers zijn beschikbaar, maar niet geschikt. Het is een belangrijke fietsroute, waar veilig gefietst moet kunnen worden. En daarom een dringend verzoek: pas strengpersklinker toe, zoals er al liggen in de Kruisstaat. Dat zijn klinkers die zo gebakken zijn dat ze nauwelijks hobbelen, omdat ze extreem strak tegen elkaar aanliggen. De hobbelige klinkers kunnen wellicht op een andere plek hergebruikt worden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Beukema, Trots.

20

De heer Beukema: Dank u wel, voorzitter. Wij van Trots vinden het een schitterend ontwerp en zien het ook als een mooie impuls voor dit gedeelte van het centrum. En we vinden het ook heel mooi hoe de buurt hierbij betrokken is. Echter wel enkele aanmerkingen. Op dit moment is de Krocht een mooie schaduwrijke oase midden in het centrum, die verkoeling biedt gedurende de warme dagen in de lente en zomer. Daarom zijn wij het niet eens met het voornemen om juist deze bomen te gaan snoeien voor meer toelating van licht. Want het is er in onze versteende stad al genoeg. Het planten van allemaal nieuwe bomen op de Nieuwe Groenmarkt vinden wij wel een heel mooie ontwikkeling, maar op geen enkele manier zou dit project ten kosten moeten gaan van de bomen op de Krocht. En het volgende punt betreft de straatverlichting. Deze is momenteel nog niet vervangen door led en vooralsnog vleermuisvriendelijk van kleur, zoals bij conventionele straatverlichting wel vaker het geval is. En we hopen dat dit ook voor de nog te plaatsen ledarmaturen zal gelden. Verder hoop ik dat er nog een of meerdere invalidenparkeerplaatsen kunnen worden toegevoegd. Zo houden we de stad optimaal toegankelijk voor mensen die slechter ter been zijn. We hopen dat de wethouder deze punten nog mee zou kunnen nemen. En heb ik nog één aanmerking over de klinkers. Ik citeer ook.

De verhardingen op deze straat zijn … Bij de Hooglandse Kerkgracht zijn het gewone kinderkopjes, maar bij de Nieuwe Groenmarkt wordt gebruikgemaakt van gezaagd natuursteen, die al vlak is. Dat zijn geen bolle kinderkopjes zoals normaal toegepast is. Ik zie het probleem niet. Ik vind het in ieder geval een schitterend ontwerp en ik vind het juist heel mooi passen bij dit ontwerp. Dat was het. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik leer in een korte behandeling veel over bakstenen, natuurstenen, graniet. Dank u wel. Ik zag de heer Abbasi als eerste, Partij van de Arbeid. De heer Abbasi: Dank u wel, voorzitter. Ik wilde mijn bijdrage beginnen, dat was ik eerst van plan, om deze commissie te feliciteren met het afronden van de allereerste co-creatieproces. Maar tot mijn eigen verbazing, is dit niet de eerste keer dat wij co-creatie gebruiken. Ik ben namelijk een beetje in de historie gedoken en misschien heb ik het ook verkeerd, maar ik begreep dat het allereerste co-creatieproces al in 2021 heeft plaatsgevonden. Namelijk het definitief ontwerp van het Voortingplantsoen in het Rozenprieel. Het grootste verschil met de huidige situatie is dat dat toen midden in de coronaperiode plaatsvond. De bijeenkomsten waar de inspreker aan refereerde, waar ook veel tijd en energie in is gestoken, was in 2021 en het jaar daarvoor allemaal digitaal.

Ik snap ook wel dat het gevoel toen anders was dan nu. Ik wil het dan toch nog doen, een felicitatie naar iedereen die betrokken is geweest bij dit proces. Want dit is de eerste keer dat we via co-creatie waarschijnlijk, hopelijk over twee weken, dit definitief ontwerp gaan vaststellen. En dit is namelijk ook een heel mooi ontwerp. We gaan een van de meest versteende pleinen van de Haarlemse binnenstad heel mooi vergroenen. Er komen veel groenstroken bij. Er worden twaalf nieuwe bomen bij geplant. En ook een heel mooie historische waarde, namelijk de waterpomp wat terug wordt geplaatst. Wij zijn heel blij. Wij gaan dan ook geen wijzigingen in het ontwerp aan laten brengen. En als laatste punt de natuurstenen. De collega van Trots, die had het al gezegd, het gaat volgens mij om een andere soort stenen dan in leiden. Het zijn plat gezaagde stenen, waardoor fietsen eroverheen een stuk comfortabeler is dan wanneer je over kinderkopjes gaat fietsen. En de combinatie tussen de verschillende soorten stenen die worden gelegd in het plein, maakt het qua verblijf, maar ook qua esthetiek heel mooi. Reden ook voor ons om door te gaan met het huidige ontwerp. De voorzitter: Ter afsluiting heeft u wel een vraag van de heer Bruch van de VVD. De heer Bruch: Voorzitter, dank u wel. Ik heb een vraag.

Want als je kijkt de straatbakstenen die zijn volgens mij nog steeds gladder dan de gezaagde natuurstenen. En is het dan niet … Ik bedoel, de fietsers zijn toch altijd

21

op zoek naar de makkelijkste weg. Is het dan niet heel waarschijnlijk dat de fietsers dus over de straatbakstenen gaan rijden en niet over het voor hen bedoelde stuk? De heer Abbasi: Nee, dat denk ik niet. We moeten het nog gaan zien en ik ben dan ook echt heel blij dat de eerste inspreker die betrokken is geweest bij co-creatie zei dat het nu niet is afgelopen, beheer, maar ook het toezicht van hoe het plein gebruikt gaat worden. Daar worden de bewoners erbij betrokken. Mochten we zien dat dat gaat gebeuren, dan kunnen we ingrijpen, maar ik denk niet dat dat gaat gebeuren, want fietsen over platte stenen kan. En ik denk niet dat dat problemen met zich meebrengt. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Scholten, Jouw Haarlem. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter. Voor Groenmarkt en Krocht gaat het wat ons betreft vooral om zorgen over overlast en toegankelijkheid. Bij de kerk komen bijvoorbeeld veel ouderen die slechter ter been zijn. Als het goed is, zijn er op dit moment op de Krocht een of twee invalide plaatsen, maar dat werd niet duidelijk uit de antwoorden op onze technische vragen. Hoe worden toegankelijkheid en bereikbaarheid wat dat betreft geborgd? We zijn ook nieuwsgierig naar de effecten op de overlast die bewoners ervaren van vooral het uitgaanspubliek, van wat er nu gaat gebeuren.

En verder vragen we ons echt toch af waarom er niet meer wordt ingezet op het behouden van de bomen op de Groenmarkt. Want die sneuvelen nu weer, omdat ze in slechte staat zouden zijn en dat die in de weg staat. Die van de Krocht worden uitgedund. Collega van Trots zei het net ook al. We hebben toch juist kroonvolume nodig? En van kandelaberen worden bomen echt niet beter, want het verzwakt de grote takken. Dat weten we best. Dan nog wel een vraag. Zou de wethouder kunnen reageren op het voorstel van de Fietsersbond om de bestrating om te wisselen? En als laatste, is die waterpomp, die oude van de hoek van de Gierstraat, nog ergens in de depots gevonden, waar die zou rondslingeren? En pas op dat als die waterpomp geplaatst wordt dat de toegankelijkheid niet in het geding komt. Dank u wel. De voorzitter: Netjes binnen de tijd, mevrouw Scholten. Dank u wel. Mevrouw Schneiders, GroenLinks. Mevrouw Schneiders: Dank u wel. Ook wij vinden het een hartstikke mooi plan. Fijn dat het er is, want we hebben een tijd tegen die nu niet af zijnde, open Nieuwe Groenmarkt aangekeken, met al zijn groene strepen en dat zag er niet mooi uit. Nu wordt het een heel stuk mooier. We zijn blij met meer bomen, met de bankjes en dat gaat allemaal goed. We hebben een paar vragen, waar we in ieder geval … Wat niet vertelt dat we daar niet blij mee zijn, maar wel even zeker willen weten.

Dat is de fietsnietjes, die er … Ik begreep dat er nu in plaats van vakken, zoals het was, dat er toch nietjes komen, met een soort reservering vak. En misschien had ik dat technisch moeten vragen. Heb ik niet gedaan. Misschien weet u hoe het zit. Want het mooie van die groene vakken was dat als er geen fietsers zijn dat het dan open is en dat je er dan kan wandelen. En dat is niet zo als er nietjes staan. De voetganger staat op een. Het is een voetgangersgebied, waar de fiets niet wordt uitgesloten. Dus de fiets is te gast. Maar het enige wat nu wordt voorkomen om het een doorfietsroute te laten zijn, is dat er geen rood asfalt komt te liggen en dat er dus die stenen komen waar de Fietsersbond niet zo blij mee is. Ik ben er dus wel blij mee, want dat houdt in ieder geval die snelheid een beetje tegen. Maar zijn er nog meer manieren om die snelheid een beetje binnen de perken te houden? Met de Gierstraat hebben we er ook nogal last van. Kan er in ieder geval heel veel straks reclame gemaakt worden of kunnen er nog een drempel daarin of kan er iets of een maximumsnelheid? Kan er iets gedaan worden om te voorkomen dat fietsers toch daar gaan scheuren, zodat de voetgangers de ruimte niet hebben en het voor voetgangers niet veilig is. En ten slotte, de bomen. Ik sta helemaal achter hetgeen wat mijn buurvrouw van Jouw Haarlem heeft gezegd.

Laten we niet te veel denken van we zetten wel weer nieuwe bomen neer. Als we de bomen kunnen redden en betrekken, laten we dan die proberen te betrekken in het nieuwe ontwerp.

22

De voorzitter: Dank u wel. Deze hele commissie heeft een paar maanden geleden al bijna voltallig hun enthousiasme over co-creatie benoemd. Dat hoeven we niet elke keer te vragen. We zijn echt heel enthousiast. Mevrouw Moedt. Mevrouw Moedt: Enthousiast, voorzitter. Dit plan ziet er prachtig uit. Ook wij zijn enthousiast. En fijn dat die keien onderzocht zijn. Hopelijk volgt de praktijk, de theorie en zijn ze ook nog een beetje befietsbaar. De buurt verkiest de voetganger op een. Dat is toevallig ook gemeentelijk beleid en ook de Partij voor de Dieren staat daarachter. Als je hard door wil fietsen, kan je bijvoorbeeld ook de Nassaulaan nemen of het Kinderhuisvest. Goed dat er bankjes komen. Goed dat wordt onderzocht hoe dat kan zonder toename van overlast voor bewoners. We zien mooie grote volwassen bomen en als kers op de taart een prachtige waterpomp. De Partij voor de Dieren heeft, net als Trots en Jouw Haarlem wel een probleem met het voorgenomen flinke snoeien van de bomen op de Krocht. Inderdaad, we hebben al zo weinig bladerdak in Haarlem. Laat Spaarnelanden liever wat vaker minder rigoureuze snoeibeurten uitvoeren. Het is niet de bedoeling dat die takken bij mensen naar binnen groeien. En ook het verlichtingspunt van Trots wil ik graag ondersteunen.

Bij het voorlopig ontwerp opperde de Partij voor de Dieren beplanting rond de boomspiegels, om de kans op schade aan de bomen, bijvoorbeeld dat doordat er per ongeluk een voertuig tegenaan rijdt, te verkleinen. En de mooie boom ter hoogte van huis nummer 10 heeft een Zwam aan de voet, vermoedelijk juist ontstaan na zo'n beschadiging. En die moet daarom nu gekapt worden. Maar goed, het is in dit geval niet aan ons. We gaan het zien. Wat betreft de valse Christusdoorn, een grote boom op de hoek van de Zijlstraat. Ontwerp nu om deze boom heen. Tenminste, als uit dat grondradaronderzoek blijkt dat het technisch mogelijk is. En zoals altijd wat de beplanting betreft, we blijven het zeggen tot het beleid daarop is aangepast. Die 50 procent inheems is een minimum en geen streefwaarde. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Bruch, VVD. De heer Bruch: Dank u wel, voorzitter. U kondigde het al aan, dit gebied wordt ontwikkeld tot een aantrekkelijke en prikkelende hotspot. We vragen ons nog wel af: wat wordt er hot aan deze spot? Want er is ook geen horeca, maar misschien hoeft het ook helemaal niet zo hot te zijn, want wij delen wel de zorgen die de bewoners uiten over mogelijke overlast. Geveltuinen vinden wij een goed plan. Kijk naar het succes op de Harmenjansweg. De wethouder is daar wel bekend mee. Nog een suggestie voor de bankjes.

In het buitenland zie je vaak op bankjes een beeld van een bekend persoon. Ik heb op Cuba naast John Lennon gezeten, op Madeira naast Winston Churchill. Overweeg zoiets ook, want dat trekt mensen aan. Dan kan je zitten naast Frans Hals, Harry Mulisch of misschien Johan Cruijff of Max Verstappen. Het is maar een suggestie. Over suggesties gesproken, wij steunen de suggestie van de Fietsersbond. Verwissel de verharding van voetpad en rijloper, dan blijft het allebei twee mooie stroken, maar ik denk dat de fietsers daar toch eerder gebruik van zullen maken dan van de keien. Wij zijn ook blij met de nietjes, want we hebben genoeg wind in ons land en dat voorkomt dat al die fietsen over de straat heen waaien. We hebben wel een vraag. We lezen: het beoogde transformatiestation is uit het ontwerp verdwenen, want Liander ziet ervan af. Hierdoor is er nu in het gehele gebied geen opgave meer voor de nutsbedrijven. Maar dan lezen we verderop: uitgangspunt voor Liander blijft dat er in de toekomst een transformatiestation wordt geplaatst in de nabijheid van het projectgebied, maar niet op de Krocht. En weer even verder blijkt dat er toch een locatie op de Krocht wordt vrijgehouden. En hier wil ik graag een toelichting van de wethouder op hebben. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van den Berg, D66. De heer Van den Berg: In tegenstelling … Dank, voorzitter.

De voorzitter zegt dat we niet weer enthousiast mogen doen over co-creatie. Ik ga toch weer enthousiast doen over co-creatie, omdat ik vind dat dat ook een

23

manier van democratie is. En wij als D66 zijn democratisch en hebben democratie in ons hart. En we geven hierdoor mensen meer zeggenschap over hun omgeving. En ook al gaat het soms hier moeizaam, maar in dit geval is het helemaal goed gegaan. We zijn heel trots op hoe dit tot stand gekomen is. En we vinden het ook een supermooi project, net als iedereen. Ik wil in ieder geval nog even een warm pleidooi houden voor bankjes. We vinden het heel goed in ieder geval dat de pilot hier gedaan wordt, vanwege mogelijke overlast. En dan ga ik even een anekdote vertellen. Ik was een paar weken terug in Maastricht en toen wilde ik ergens gaan zitten en ik kon nergens zitten. Wat mij opviel, was dat er was geen plek om te gaan zitten en de enige plek waar je kon zitten, was op een terras. En ik denk dat wat wij in Haarlem doen en waar we misschien ons meer bewust van moeten zijn, is dat de ruimte is van iedereen. En dus een bankje is ook noodzakelijk, om de ruimte gratis toegankelijk te maken en dat je niet ergens straks op een terras hoeft te zitten. Gelukkig hebben we relatief veel bankjes, maar zoals jullie misschien weten, heb ik in deze commissie ook wel gepleit voor meer bankjes, zeker ten aanzien van toegankelijkheid. Als je een beperking hebt, kan je soms maar een stuk stukje lopen en dan wil je weer zitten.

Wat dat betreft, het pleidooi van Jouw Haarlem ook voor goed op de toegankelijkheid te letten, ben ik helemaal blij mee. Ga zo door met die bankjes. Ik ben blij dat er een pilot is, maar wij als D66 vinden het echt wel belangrijk dat er voldoende plekken blijven om te zitten. En we hopen in ieder geval dat die pilot goed uitpakt en dat we daar ook permanent bankjes kunnen hebben. Dat was mijn bijdrage. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van den Berg. U gaat helemaal over uw eigen bijdrage. Uitstekend. Mevrouw Van Zetten, Hart voor Haarlem. Mevrouw Van Zetten: Dank u wel. Met de creatie van dit pleintje met toch wel Franse allure, is ook een belangrijk punt uit ons verkiezingsprogramma van Hart voor Haarlem vervuld. Heel hartelijk dank, dan kunnen we iets afstrepen. We hebben iets bereikt. Het wordt een heel erg leuk … Het is ook goed dat die parkeergarage die eerst onder die plaats zou voor ongelooflijk veel geld, dat we er nu op deze manier een heel aantrekkelijk gebied van maken. Ik begrijp wel dat die bankjes, dat de buurt daar zorgen over heeft. Dat hoor ik ook weleens en dat is ook een kwestie van handhaven. En hoe gaan we dan met elkaar om in de stad? En je kan niet bij voorbaat alle bankjes slopen, omdat mensen daar hun roes gaan uitslapen.

Dat is een kwestie van hoe gaan we met de openbare ruimte om en de veiligheid? In die zin is het toch ook een mooie opdracht aan het college, om op dat punt een rol te vervullen en de burgers in die zin gerust te stellen. De voorzitter: Hartstikke goed. Ik zie de wethouder naast me helemaal glimmen, blij. Laat de complimentjes maar komen. De heer Procee. De heer Procee: Mooi plan, mooie co-creatie. En dat is het ook. Het is een heel mooi plan, maar ik wil op één punt inzoomen, waar ik wel wat aarzelingen bij heb. Zeker nadat de VVD voorstelde om beelden van beroemdheden op bankjes neer te zetten. We hebben al zoveel wansmaak in deze wereld. Laten we dat vooral niet doen. En laten we dan ook nog eens kijken naar een historiserende waterpomp. Waarom moet er een oud uitziend nieuw ding neergezet worden? Er heeft een waterpomp gestaan. En daar mag best een herinnering zijn aan die waterpomp. En dan ook nog eens geïnspireerd op het origineel, lees ik in het stuk. En het origineel dat is figuur 4, dat is het schetsontwerp van de nieuwe pomp in Groenlo. In Haarlem gaan wij de nieuwe pomp van Groenlo natekenen om die neer te zetten op een plek waar vroeger op de Nieuwe Groenmarkt een Haarlemse waterpomp heeft gestaan. Zo staat het in het stuk.

En dat is een beetje, daarmee zitten we wel in een soort trotse Haarlemse traditie, want in de zestiende eeuw zijn de Damiaatjes opgehangen in de kerk om te verwijzen naar een dertiende-eeuwse niet-bestaande strijd die in Egypte plaatsvond. Hoe heldhaftig de Haarlemse militairen waren. En tegenwoordig vinden we eventjes dat wat

24

minder fraai, maar over een paar jaar zullen we waarschijnlijk dat ook wel weer heel mooi vinden. In de negentiende eeuw is er een standbeeld van Laurens Janszoon Coster opgezet, die in de vijftiende eeuw niet bestaan heeft en dus ook niet de boekdrukkunst heeft uitgevonden. En nu gaan we in de eenentwintigste eeuw een waterpomp neerzetten, die er niet heeft gestaan. Althans niet in deze vorm, maar daar heeft wel een waterpomp gestaan. Dus dat zou je een vorm van vooruitgang kunnen noemen. Het is ook een soort Anton Pieckisering, een soort historiserend waar dat niet echt nodig is. En ik hoor al in de omgeving dat ik waarschijnlijk niet veel mensen mee zal krijgen met het idee, we moeten deze pomp niet doen, dus hij zal er wel komen. Maar dan wil ik graag antwoord van de wethouder hebben. Hoe kan het dat in het voorlopig ontwerp was deze pomp een wezenlijk onderdeel en hij is gepromoveerd tot essentieel onderdeel? Stel in het onwaarschijnlijke geval dat er opeens goede smaak in deze zaal ontstaat en men zegt: die waterpomp moesten we maar niet doen. Gaat dan de rest ook niet door? Dat zou ik jammer vinden. Zonder pomp kan ik leven. Hoe essentieel is deze waterpomp? De voorzitter: De wethouder die tikt mee, hoe essentieel die is. Maar mevrouw Van Zetten heeft nog een vraag voor u. Mevrouw Van Zetten: Die pomp, ik begrijp het wel, maar het is een co-creatie geweest.

Daar gaan we ook niet over zitten zeuren. Maar zou het dan … Ik zou denken van waarom plaatsen we dat beeld dat wordt gemaakt van Klaus Schluter, die echt heeft bestaan, een heel beroemde voorvader hier in Haarlem. Waarom kan dat niet op het pleintje in plaats van op de hoek bij de Nassaustraat? Vindt u dat geen goed idee? De voorzitter: Mijnheer Procee. De heer Procee: Dank, voorzitter. Ik heb mij daar nog niet zodanig in verdiept, waar op dit pleintje het zou moeten of het überhaupt zou moeten. Laat ik daar maar geen antwoord op geven. De voorzitter: Een Zonnevechter anders? Laar maar. De heer Rademaker, BVNL. De heer Rademaker: Dank u wel, voorzitter. Toen ik de stukken voor het eerst doornam, las ik eerst per ongeluk warmtepomp. Toen schrok ik een beetje, maar het was gelukkig een waterpomp. En het plan ziet er verder goed uit. Ook voor het historisch karakter van onze stad. De buurt is betrokken geweest. Dat is ook top. We kunnen ons wel vinden in de zorgen over overlast. Graag wat extra aandacht daarvoor, bijvoorbeeld wat handhaving. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Jacobsz, OPH. Mevrouw Jacobsz: OPHaarlem is ook hartstikke enthousiast over het plan. En alles wat gezegd is, daar kan ik me helemaal bij aansluiten. En toch de voorwaarde dat de pilot met de bankjes zorgvuldig wordt uitgevoerd, zoals beschreven.

Dat wat op papier staat ook de realiteit wordt en is. En de overlast die men nu ondervindt dat ook adequaat aanpakken. En ook mijn vraag inderdaad voor de minder mobiele mens met een invalidenparkeerkaart, waar zij hun auto kunnen parkeren? Dat was hem. De voorzitter: Dat was ook al gevraagd. Complimenten ook? Ja, super. Ik zag de heer Dreijer nog, CDA, als laatst. U bent nog even … Even iets bijtikken. U heeft nog tijd. Ga uw gang. De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. Even iets voorlezen uit het stuk. De sociale functie van het plein wordt versterkt, omdat het een openbare, toegankelijke plek voor iedereen wordt. De Nieuwe Groenmarkt wordt

25

getransformeerd naar een aantrekkelijke groene ontmoetingsplek voor iedereen. In de nota van beantwoording werden de meeste zorgen geuit over de overlast die met de bankjes gepaard zou kunnen gaan. Het CDA vindt dat bij een openbare ontmoetingsplek in de openbare ruimte bankjes horen. En als er overlast gaat plaatsvinden, dan moet dat aangepakt worden en niet de bankjes. Er wordt een pilot gedaan met bankjes en op basis van wat is deze pilot dan geslaagd? Want ik zie er geen argumenten bij van als dat gebeurt dan halen we ze weg of als dat gebeurt dan laten we ze lekker staan en breiden we het zelfs uit. Zijn die parameters bekend? Ik snap ook de zorgen van de Fietsersbond en ik vraag me ook af of het veilig is. De stenen worden gezaagd, waardoor het fietscomfort goed zal zijn. Daar geloof ik best wel in. Maar gezaagd natuursteen kan heel glad worden en gladder dan strengpersklinkers. En in de Kruisstraat, dat weet u misschien allemaal nog wel, lag ook een gladde natuursteen en midden band en die hebben we verwijderd, omdat die te glad was. Het CDA wil wel garanties dat de natuurstenen die daar neergelegd worden, want je kan ze ruw maken, niet voor gevaar zorgen voor de fietsers. En verwissel ze anders, zoals andere partijen hebben gezegd met klinkers van het trottoir. En de co-creatie vonden we een heel mooi project, dat zo goed gegaan is. Dank u wel.

De voorzitter: Kippenvel. Verder nog? Nee. Helemaal goed. Dank u wel. Ik heb de wethouder druk zien meetikken, maar ik heb ook heel veel dubbele vragen gehoord. Ik hoop dat u het een beetje kunt filteren. Aan u het woord. Wethouder Berkhout: Dank u wel, voorzitter. En dank voor de complimenten, zeg ik maar eventjes. Het is een uniek iets, iets minder uniek dan ik dacht, mijnheer Abbasi, maar uniek project, wat we zeker ook gaan evalueren. Zoals u weet, hebben we ook binnenkort nog in deze commissie, volgende maand denk ik, de Gedempte Oostersingelgracht, een ander co-creatieproject. Samen met de bewoners zijn we al enige tijd hiermee bezig. Ik denk dat het ook ongeveer uw raadsperiode is dat we hier u in mee hebben genomen. Nu staan we aan de vooravond van het definitieve ontwerp en dit is het ontwerp wat eruit is gekomen en wat voorligt. En ik ga even wat vragen af. Ik denk dat … Even kijken. Een aantal punten gaan over de bankjes en de overlast. Laat duidelijk zijn, we begrijpen de zorgen van de buurt als het gaat om de overlast. En daarom, ik denk dat de inspreker het ook goed zei, is er ook een regulier overleg met omwonenden, met politie, stem in de Stad, gemeente. En dat willen we ook continueren. We zitten ook echt hier bovenop. De inspreker zei het ook, met ook een aantal maatregelen om daar al mee aan de slag te gaan.

En uiteindelijk gaan we ook een pilot hier starten, nadat we het plein hebben ingericht, over waar precies de bankjes komen, hoeveel het er precies worden en in welke vorm ze precies zijn. En gaan we daar … We moeten ook nog even kijken naar die parameters, mijnheer Dreijer, maar dit is wel het uitgangspunt. En ik denk dat een aantal dat ook goed zien. Dat staat ook in de nota. Het is uiteindelijk wel, zoals de CDA het ook omschrijft, we maken hier een openbare plek, een nieuwe openbare plek, een plein. En daar hoort die ontmoetingsruimte ook bij. Haarlem heeft, D66 zei het ook, pleitbezorger van meer bankjes. We hebben niet zo heel veel bankjes in deze stad en we willen ontmoeting, vinden we belangrijk. Als we een nieuw plein creëren, dan willen we dat ook realiseren. Het zou ook kunnen zijn dat een nieuw plein hier met Franse allure ook een nieuw publiek aantrekt en dat er ook een andere dynamiek voor de plek ten opzichte van hoe die nu ingericht is, met zich meebrengt. Maar weet dat we het heel serieus nemen die overlast en ook de maatregelen die we daarvoor in gang hebben gezet, zijn daar denk ik een voorbeeld van. Een ander punt is wat ook door de andere inspreker wordt genoemd, de keien. Maar ik denk ook dat u heeft kunnen zien hoe uitgebreid we op dat argument in zijn gegaan op dat punt. Zowel in de nota als in de nota van beantwoording.

Het zijn platte, stroeve keien, voldoende stroef, niet vergelijkbaar met de varkensrug in de Kruisstraat. We zijn niet de enige stad, Maastricht ligt er vol mee. Groningen. U heeft het voorbeeld kunnen zien. Het zijn platte, stroeve keien. Wat heel belangrijk is, is hoe je ze aanlegt. Dat je een goede fundering hebt. Eerlijk gezegd, dat kan alleen onder de straat, dat kan niet onder

26

de stoep waar de kabels en leidingen liggen. Dat is als je hem goed wil aanleggen. We hebben daarvoor ook een gespecialiseerd bureau wat we daarvoor ingereden hebben. We gaan ook een flexibele voeg daartussen. We gaan hem goed aanleggen, maar het zijn platte, stroeve keien. En Trots zei het ook heel goed, het zijn niet de bolle kasseien, waar we misschien allemaal associaties bij hebben. Dat maakt het echt anders. En we zijn daar ook niet uniek in als Haarlem. Daarmee snap ik dat u zegt: we hopen dat dat goed gaat, maar dat is echt, we hebben er veel tekst aan gewijd, veel onderzoek naar gedaan, om het op deze manier recht te kunnen doen. Een bijkomend voordeel in reactie op GroenLinks is de snelheid, maar doet ook iets met de uitstraling van de plek, past ook bij de uitstraling van de plek. Dat zijn de argumenten waarop het college zegt: dit kan. We zijn er niet uniek in en we hebben het goed onderzocht. Dat even, denk ik, voor de hoofdpunten. En dan ga ik nu even de partijen langs. De voorzitter: Voordat u verdergaat, u heeft een interruptie over dit onderwerp van mevrouw Booms, ChristenUnie. Mevrouw Booms: De Fietsersbond is hier en die bestaan al heel erg lang. Die hebben heel veel verstand van fietspaden en van ondergronden en van klinkers.

En als die zeggen het is glad en het is veel minder veilig, dan vraag ik me toch af: wordt dat dan wel serieus meegenomen? Wethouder Berkhout: Dat wordt heel serieus meegenomen en dat ziet u ook in de nota van zienswijze, maar we willen dat wel ook op feiten beargumenteren. En ik denk dat u daar ook goed de teksten heeft kunnen zien hoe wij dat zien, met criteria en normen. En hoe wij hebben opgehaald had bij andere steden en hoe wij als medeoverheden hier uiteindelijk uitvoering aan geven. ik respecteer de Fietsersbond, maar dit zijn de feiten waarmee ik u uiteindelijk zeg: zo hebben wij het getoetst en zo zien wij, niet als enige stad in de wereld, hoe dit veilig en voldoende goed kan. De voorzitter: Voordat u verdergaat, ik zie nog een vraag van de heer Bruch, VVD. De heer Bruch: Dank u wel, voorzitter. Begrijp ik goed van de wethouder dat de natuurstenen alleen goed gelegd kunnen worden op een goede fundering en dat dat onder het voetgangersgedeelte niet zou kunnen vanwege wat daar ligt? Wethouder Berkhout: Ja, correct. Dat dan ook de reactie op, ik weet niet welke partij dat precies vroeg, van kijk nou eens naar, hoe zou u reageren op het alternatieve voorstel van de Fietsersbond? Maar dat is dus daarmee niet mogelijk, niet met die kwaliteit. De voorzitter: Dank u wel, gaat u verder.

Wethouder Berkhout: Trots, ik hoorde wat zorgen, ook Partij voor de Dieren, over alsof we de bomen bij de Krocht gaan kandelaberen. Jouw Haarlem zei dat. Dat woord staat nergens Dat is ook echt niet de bedoeling. De voorzitter: Uitgedund zegt … Wethouder Berkhout: Ik hoorde iemand kandelaberen zeggen, laten we dat meteen wegnemen. Dat doen we niet. Of rigoureus snoeien, zei ook … Ik hoor allemaal zorgen. Dat is echt niet het geval. Wij vinden schaduw heel belangrijk. We willen wel dat hier dit ook … Dit is ook op verzoek van bewoners, maar er blijft voldoende schaduw om die bomen gezond oud te laten worden.

27

De voorzitter: Toch een vraag van mevrouw Scholten, Jouw Haarlem. Mevrouw Scholten: In het stuk staat heel duidelijk uitdunnen en als ik aan uitdunnen denk, dan is dat heftiger dan een beetje snoeien. Ik vraag me dan af, dat lijkt voor mij op kandelaberen. Wethouder Berkhout: Daar zit echt nog een wereld tussen. Ik snap uw zorgen, dat u denkt: alles is dan meteen kandelaberen. Die zorg wil ik wegnemen. Het is geen kandelaberen. We gaan binnenkort ook trouwens volgens mij nog een fietstocht doen. Misschien kunnen we ook met de stadsecoloog nog even langs dit plekje. Dan kunnen we dat misverstand uit de wereld helpen. De voorzitter: Kunt u nog iets uit de wereld helpen en vertellen wat kandelaberen is? Wethouder Berkhout: Dat de boom er ongeveer als een kandelaar uit komt te zien, denk ik. Even kijken. Dan waren er ook nog wat punten als het ging om parkeren invaliden, maar volgens mij is dat ook in de vorige bespreking door mevrouw Scholten misschien ook wel aangegeven. Een gehandicaptenparkeerkaart is op alle plekken mogelijk. Als we zeggen van we willen een toegankelijke stad zijn. A, heeft volgens mij de heer Van den Berg gezegd, horen daar ook bankjes en ontmoetingsplekken bij, maar we gaan niet extra invaliden parkeren, algemene parkeerplekken toestaan. Invaliden parkeren is in het centrum mogelijk op allerlei … Volgens mij zijn er ook technische vragen langs geweest.

Op laad- en losplekken, et cetera. En als er mantelzorg of een indicatie is, kan er op kenteken iets worden geplaatst, maar dat zijn ook de gangbare uitgangspunten. De voorzitter: Nog wel een vraag van de heer Beukema, Trots. De heer Beukema: Dank u wel, voorzitter. Zou er misschien wel een bordje neergezet kunnen worden van welke plek daar dan handig voor is bijvoorbeeld? Dank u wel. Wethouder Berkhout: Lijkt mij niet nodig. Ik hoor uw oproep van kijk nu voor toegankelijke binnenstad. Dat is volgens mij geborgd met ook het actieplan toegankelijkheid, wat eerder vorig jaar is vastgesteld. Daar wordt ook een scan uitgevoerd centrum breed naar hoe we dit doen. Maar in algemene zin kan dus iemand want met een gehandicaptenparkeerkaart op allerlei plekken in de binnenstad staan. En als iemand een indicatie heeft, dan krijgt die die binnen een afstand van zijn woning. En daarmee hoeven we niet nog een extra bordje te plaatsen. Ik hoop uw zorgen te nemen. We hebben daar echt wel oog voor, maar dat hoeft niet op die manier. Even kijken. Jouw Haarlem, u vroeg ook nog van … Ik weet niet of u de nota goed heeft gezien, maar de Christusdoorn willen wij behouden. De boom staat in het do, ook even richting Partij voor de Dieren. Andere bomen zijn ziek. Hebben een zwam. Dat is echt heel vervelend, maar dat moeten we denk ik niet willen behouden.

Deze boom willen we behouden, tekenen we in, in het do, dat gaat zelfs ten koste van een iets toegankelijkere stoep. Ik weet niet hoe u het stuk heeft gelezen, maar het uitgangspunt is dus behouden. Wat wij wel zeggen, is: er is een serieuze zorg of hij behouden kan blijven. Maar ik wil wel eventjes hier, hij wordt dus weggehaald of zo, als dat het uitgangspunt was. Nee, daarvoor hebben we niet al die moeite gedaan. Het uitgangspunt is hier dat hij opgenomen wordt in het do. Daar gaan we met bomeneffectanalyses mee aan de slag. Waar we inderdaad zorgen hebben, is dat de vrij oppervlakkige wortels zich ver onder de stenen uitstrekken en dat wordt zorgelijk. Ik weet hoe erg de commissie en de raad aan groen hecht. En dat is het uitgangspunt geweest in dit do. De voorzitter: Nog een vraag van de heer Beukema.

28

De heer Beukema: Is er ook een bomexpert geweest die daarnaar gekeken heeft? De voorzitter: De wethouder zegt net dat er een boomeffectanalyse is gedaan. Gaat u verder. Wethouder Berkhout: Maar we gaan richting uitvoering, is … We gaan er alles aan doen om hem te behouden, maar dat is wel ook echt een zorg, maar dat is wel het uitgangspunt geweest hier. Even kijken. Dan de waterpomp. De oude waterpomp is niet meer gevonden. Nee, ontzettend jammer. In reactie op fractie Procee, er staat een fout in de nota. Het is op basis van het originele Haarlemse ontwerp. Het is niet helemaal het … Dat is eventjes om dat weg te nemen. Die tekeningen zijn wel op basis van de Haarlemse tekeningen, maar het is niet meer het origineel, want dat is spoorloos. Even kijken. GroenLinks, er komen nietjes. U vraagt: kan er nog meer de snelheid uit? Het is niet de drukste route door de stad. We gaan ook aan de slag met de Wilhelminastraat, bijvoorbeeld met de fietsring eromheen of andere zijde ook al. In principe zijn er ook voldoende, als je sneller wilt fietsen of sneller door het centrum heen wil, andere routes, maar iets extra's doen zie ik zo gauw niet tot de mogelijkheden. Anders dan dat ik denk dat dat … Mensen, passanten kunnen ook op de rijbaan lopen, zeg ik maar eventjes. Het wordt waarschijnlijk ook aantrekkelijker om eromheen te gaan fietsen, Nassaulaan of straks als we t.z.t.

de fietsring stappen verder zijn, om die doorfietsroute te gebruiken in plaats van deze route, omdat dat afsnijden niet meer zo aantrekkelijk wordt door de verharding, al eerder gezegd. Maar ook dat het hier echt wel een plek is waar het vermoedelijk drukker gaat worden, met mensen die op en af naar dat plein of naar de half verharding toe gaan lopen. Maar iets extra's doen zien we niet zo gauw, wat u zei, een bord of een drempel of een campagne voor ogen, maar op die manier denk ik wel dat we dat doen. Even kijken. De VVD, de trafo is niet aan de orde. Ik denk dat dat even goed is om even gerust … Dat is wel een zoektocht geweest in het project. Dat kent u denk ik ook wel van andere herinrichtingen. Het is in principe aan Liander om ook die vele trafohuisjes in de stad te plaatsen. We proberen dat in principe te integreren in onze ontwerpen. Het mooie nieuws is dat dat hier ook niet hoeft. Dat is even de laatste stand van zaken. Liander ziet uit andere plekken buiten het projectgebied en geen urgentie om mee te liften in dit project. Dus dat, die geruststelling. Even kijken. Fijn dat Hart voor Haarlem dit … Dat we iets kunnen afschrijven uit het verkiezingsprogramma van Hart voor Haarlem, als het gaat om de tuin. Graag gedaan. Hopelijk dat het Franse allure met zich meebrengt. Hiermee denk ik alle vragen beantwoord te hebben, voorzitter.

De voorzitter: Ik denk nog iets met handhaving van bankjes. Wethouder Berkhout: Dat heb ik … Het eerste punt wat ik maakte, was de bankjes en daarna de keitjes. De voorzitter: Dat heb ik even gemist. Dank u wel. Zijn er nog mensen die in tweede termijn … Ik zie, u mag hem lekker afsluiten hier, mijnheer Procee. De heer Procee: Dank. Het is een hele opluchting dat de oude waterpomp wordt teruggebouwd. Maar goed, ik kijk tegen die molen aan die ook nooit teruggebouwd had moeten worden, in 2003, nog een goed voorbeeld. Ik wil graag nog wel weten wat nu het essentiële is van die waterpomp. Waarom vindt deze wethouder dit essentieel? Het is het hart van het hele plan, terwijl we het vooral over steentjes hebben gehad. De voorzitter: Ik kan ook niet goed slapen als ik daar geen antwoord op. Wethouder Berkhout. Wethouder Berkhout: Dat is inderdaad een mooie vorm. Het leuke was, er is een enorm leuke avond geweest om de historische context van de Nieuwe Groenmarkt hier in de Gravenzaal toegelicht door een historicus. En hoe dat door de eeuwen heen als varkensmarkt, et cetera is gebruikt. En het is leuk om een plek weer, wat je

29

daar ook van vindt, iets van dat historische beeld in terug te brengen. Dat is ergens, als we dat kunnen doen, dan is dat weer … Dan past dat wat meer bij Haarlem dan die asfaltplak die het nu is. De andere is dat het een ontmoetingsplek daarmee wordt. En dat is ook het ingrediënt wat we zoeken voor dit plein, een ontmoetingsplek. Dus niet met veel meer overlast dan nu, maar een fijne nieuwe, mooie plek, toevoeging in de stad. En wij denken dat die waterpomp daar een mooie verrijking aan kan geven. Op die manier. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie mevrouw Meertens ook knikken bij dit antwoord. Dat is heel fijn. Dat ziet u niet in beeld. Ik hoop dat u blij bent met dat antwoord, de heer Procee. Ja, u doet het ermee. Want mijn volgende vraag is: hoe kan dit richting de raad? Ik denk dat dit een hamerstuk kan zijn, tenzij we nog een waterpomp Groenlomotie krijgen van fractie Procee. De heer Abbasi: Als we een stemverklaring doen, kunnen we met zijn allen zeggen hoe blij we zijn met cocreatie. De voorzitter: Kunnen we nog een paar complimenten kwijt. Even alle gekkigheid op een stokje. Kunnen we leven met een hamerstuk.? Ja, knikken. Helemaal fantastisch. Sluiting De voorzitter: Dan sluit ik hierbij de Commissie Beheer van 8 januari. Ik wil er wel bij zeggen: volgende keer hebben we iets meer agendapunten op de agenda staan. U kunt uw technische vragen van tevoren indienen.

En dan zal ik ook iets strenger zijn op de spreektijd. Dat betreft ook het college. Dank u wel, voor uw komst.

30