Transcript commissie Beheer d d 5 februari 2026
Tekst van het document
TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE BEHEER VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 5 februari 2026 1.
Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Welkom allemaal bij de Commissie Beheer van 5 februari 2026. Ik zou aan de raads- en commissieleden willen vragen om de persoonlijke gesprekken te staken en uw plaats in te nemen. Welkom, mijnheer Van Leeuwen. Hierbij kan ik echt de Commissie Beheer openen. Welkom aan de commissieleden, wethouder Berkhout, wethouder Van Leeuwen, Haarlemmers aanwezig op de publieke tribune en die meekijken via de livestream. De presentielijst gaat rond. Ik heb één bericht van verhindering gehad. Dat is van mevrouw Jacobsz. Zijn er verder nog mededelingen van de commissieleden? Nee.
2.
Vaststellen van de agenda De voorzitter: Kunnen wij de agenda conform vaststellen? Ja, ik zie geknik.
3.
Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Ik begreep dat wethouder Van Leeuwen naast me wel een mededeling had. Ga uw gang. Wethouder Van Leeuwen: Voorzitter, dank. Geachte leden van de commissie, u heeft het vanmorgen ook in de krant kunnen lezen, mocht u gisteren niet de Tweede Kamer gevolgd hebben. Maar ik heb heugelijk nieuws, dat in de Tweede Kamer een motie is aangenomen. U heeft het er hier in de gemeenteraad ook over gehad. En dan weet u gelijk waar het over gaat. Het spoorwegemplacement Haarlem. Daar is gisteren een motie over aangenomen, een motie van het lid Grinwis, De Hoop, Stoffer en Goudzwaard. Waarin het kabinet wordt gevraagd om en dan ga ik het voorlezen: de regering de dreigende verspilling van 50 miljoen euro te voorkomen en binnen de meerjarenbegroting de komende tijd nogmaals te zoeken naar ruimte om emplacement Haarlem in één keer toekomstbestendig te verbouwen. En zo de komst van extra treinen mogelijk te maken. En hierover voor de aanbesteding begint duidelijkheid te verschaffen aan Rijk en regio. Dat is heel fijn dat u onze lobbyactie van mij als wethouder, maar zeker ook van het lid Visser van uw raad, heeft geresulteerd in deze mooie motie en dat die ook is aangenomen. Ook dank voor uw medewerking ook als gemeenteraad. Het wordt nog wel spannend hoe het Ministerie van IenW en ProRail hier opvolging aan kunnen en willen geven.
Maar het maakt in ieder geval dat landelijk gezien wordt hoe belangrijk dit spoorknooppunt is voor heel Nederland. Dat is heel fijn. Dat was mijn mededeling voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank. Jammer dat de heer Visser er niet is, maar die heeft hier hard voor gelobbyd, gevochten, samen met u ook. Dank u wel voor deze mededeling. Dan vergeet ik zelf nog één uitnodiging. Ik wil u danken, wethouder Van Leeuwen. U heeft verder geen agendapunten meer. Ik wens u een hele fijne avond. Dan hebben we nog een uitnodiging gekregen aan de Commissie Beheer. Namelijk het Westelijk Tuinbouwgebied neemt u graag mee. Daarvoor gaat ook een presentielijst rond. Meld u nog even aan, alstublieft, als u kunt. Vlak voor de verkiezingen. U bent van harte welkom vrijdagochtend. Er zijn ook mensen met een baan. Dat klopt, mijnheer Van Leeuwen.
4.
Mededelingen over gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden De voorzitter: Verder nog mededelingen van de heer Berkhout, wethouder Berkhout? Nee.
1
5.
Agenda komende vergadering(en) De voorzitter: Dan zijn er verder, agendapunt 5, geen agenderingsverzoeken gekomen vanuit de raad.
6.
Transcript commissie d.d. 8 en 22 januari De voorzitter: En dan wil ik u nog voor agendapunt 6 wijzen op het transcript van de Commissie Beheer van 8 januari jongstleden. Geen opmerkingen over.
8.
Wijziging Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst IJmond De voorzitter: Dan gaan we naar het eerste inhoudelijke agendapunt en dat is ter advisering aan de raad, wijziging Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst IJmond. In het kader van de verstrekking van de organisatie Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst IJmond is gestart met een traject van doorontwikkelen tot een financiële, robuuste en toekomstbestendige Omgevingsdienst. En daarbij op orde te krijgen van de basis. De negende wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling is een product van op orde te krijgen van de basis door de Kadernota 2027 en de GR-wijziging tegelijktijdig aan u aan te bieden, wil de Omgevingsdienst de raden en staten in staat stellen om zienswijzen in te dienen op het wijzigingsvoorstel en de wensen en bedenkingen kenbaar te maken ten aanzien van de Kadernota. Die hebben we nog niet schriftelijk van u gekregen. Het college stelt de raad voor ten aanzien van de negende wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling de volgende zienswijzen ter kennis van het dagelijks bestuur rond te brengen. En dat is bij artikel 30 op te nemen dat het maximum voor de algemene reserve 260.000 euro is. Dat wordt geadviseerd aan de commissie, aan u dus. En u bepaalt hoe dit agendapunt naar de raad gaat. Wie wil daar als eerste het woord over? De heer Van Leeuwen zie ik, Actiepartij. Ga uw gang.
De heer Van Leeuwen: Dank u wel. Dat deel van de zienswijze kan Actiepartij zich helemaal in vinden. Maar wij zijn wat betreft het stemrecht en dat lezen we zo, geen voorstander van een afname van het Haarlemse stemrecht in het geheel in de GR. En dat heeft te maken met facultatieve taken die bovenop de wettelijke milieutaken worden gebracht. Dat snappen we, maar wij vinden dat wij op basis van inwoneraantal moeten betalen voor de wettelijke taken. En dat we facultatief dan meebetalen voor zaken die we dan inkopen, want er zullen goede redenen zijn waarom we dat niet altijd doen. En we vinden dat ons stemrecht moet afhangen van die wettelijke taak. Dat zou onze zienswijze zijn. Daaraan gekoppeld, we willen ook niet dat het afhankelijk wordt gesteld onze mate van stemrecht van de hoeveelheid facultatieve taken die andere deelnemers inkopen bij de ODIJ. Het is technisch. Ik kan er niets aan doen. Maar dat vinden we belangrijk, vinden we democratisch belangrijk. En het andere aspect is, in artikel 31 staat dat de financiering en garantstelling door deelnemers is op basis van de omzet van de deelnemer van vorig jaar. Maar wethouder, dat is een vraag, staan wij dan ook garant voor financiële verplichtingen die worden aangegaan ten behoeve van facultatieve taken die niet wij, maar andere deelnemers afnemen? Dat vinden we ook belangrijk.
Omdat het lijkt ons gek dat als wij elders of zelf onze taken uitoefenen, dat we dan garant staan voor taken ergens in het noordoosten van Noord-Holland. Dat is het, maar dat zouden we wel in een zienswijze willen vatten. De voorzitter: Duidelijk. Mevrouw Moedt, Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. De Partij voor de Dieren staat er hetzelfde in als de Actiepartij. En ik was ook benieuwd, wat vindt de wethouder er zelf van dat die niet meer automatisch lid is van het dagelijks bestuur? Dat die minder te zeggen krijgt, omdat wij toevallig alleen onze wettelijke taken daar belegd hebben? Ik was anderhalve week of twee weken terug bij de bijeenkomst van de Rekenkamers. Dat was heel
2
interessant. Dank aan de Rekenkamers daarvoor. En daar kwam toch ook een beetje naar voren dat met al die hervormingen het toch redelijk onvermijdelijk gaat zijn dat we gaan fuseren met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Misschien nog een beetje te vroeg, maar die indruk kreeg ik. En dat heeft voordelen. Dan hebben we bijvoorbeeld iets te zeggen over Tata. Maar ook nadelen, want het schijnt duurder te zijn. We gaan het zien. Ik sluit me verder aan bij de vraag van de Actiepartij. En de zienswijze van het college kunnen we ook steunen. Dank u wel. De voorzitter: De heer Bruch, VVD. De heer Bruch: Dank u wel, voorzitter. Ook een beetje hetzelfde bij de VVD. Als je kijkt naar de nieuwe regeling, Haarlem krijgt minder stemgewicht, zit niet meer automatisch in het dagelijks bestuur. Haarlem blijft wel bevoegd gezag, maar in de praktijk werken we straks met mandaten, dienstverleningsovereenkomsten, opdrachtgeversplatform. En dat klinkt voor ons een beetje als een nieuw abonnement bij Ziggo. Niemand weet precies wat erin zit, maar de rekening komt wel elke maand. We zijn het uiteraard eens met het ontwerp raadsbesluit om een maximum voor de algemene reserve op te nemen. En ook een vraag aan de wethouder.
Als Haarlem niet langer automatisch vertegenwoordigd is in het dagelijks bestuur en een lager stemgewicht krijgt, doordat wij alleen verplichte taken afnemen, vindt het college dit een wenselijke positie voor een grote stad als Haarlem? En nu alle taken via mandaat en dienstverleningsovereenkomsten lopen, hoe kunnen wij als gemeenteraad dan ook nog een beetje sturen op prioriteiten in vergunningverlening, toezicht en handhaving? Welke concrete knoppen houden wij nog in handen? De voorzitter: Ik zie de wethouder naast me druk mee pennen. U krijgt zo antwoord op uw vraag. Eerst mevrouw Schneiders, GroenLinks. Mevrouw Schneiders: Dank u wel. Mijnheer de voorzitter, het is fijn dat die Omgevingsdienst, waar we nogal wat zorgen over hadden en die ook zelf in een technische sessie nog eens hebben uitgelegd dat er ook zorgen … Dat het ook wel terecht was. Dat die zich hebben … Bezig zijn met zich om te vormen en een heleboel dingen hebben aangepast. Voor ons gelden dezelfde vragen van waarom worden wij als Haarlem minder belangrijk, terwijl we toch zo belangrijk zijn? Daarom steunen we de vraag van de Actiepartij en de anderen. We willen wel onze invloed blijven hebben. Nu is het wel zo, gelukkig dat we sinds vorig jaar dat uitvoeringsprogramma krijgen.
Ik denk dat dat heel erg belangrijk is en dat we daarop ook meer kunnen sturen dan op die begroting en dat jaarverslag dat we kregen. Want daardoor maakten we daar nooit zoveel van. Ik denk dat dat wel heel belangrijk is, dat we dat moeten vasthouden en dat we hopen dat daar dan ook echt alles in staat. Zodat we daar eventueel ook aan de hand daarvan kunnen prioriteren. Ik vraag ook aan wethouder of ik daar gelijk in heb, dat dat zo is? Voor het overige steunen wij de zienswijze van het college. De voorzitter: Dank u wel. De heer Haver, Partij van de Arbeid. De heer Haver: Dank u, voorzitter. Wij sluiten ons aan bij de vragen van de voorgangers. Wij onderschrijven wel het belang van een sterke toekomstbestendige Omgevingsdienst, die bijdraagt aan een gezonde leefomgeving voor inwoners en bedrijven. Wij steunen wel het op orde brengen van de basis, maar we zijn ook benieuwd naar de antwoorden op de vragen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Jonker, D66. De heer Jonker: We zijn ook benieuwd naar de reflectie van de wethouder op het verkleinde stemrecht en ook zijn eigen positie en dagelijks bestuur. Omdat hij er ook zelf juist een tijd geweest is, kan hij denk ik ook
3
reflecteren hoe belangrijk dat was. We vinden max reserve ook goed. D66 is ook wel in het algemeen erg blij dat de Omgevingsdienst en die regeling daaromheen de Gemeenschappelijke Regeling meer gestroomlijnd wordt, meer gestandaardiseerd wordt. Ik denk dat dat wel uiteindelijk veel kosten en gedoe scheelt. We zijn er op zich erg voor. En ook dat je dus taken minder makkelijk weg- en af kan nemen. Dat lijkt me ook goed voor de continuïteit. Maar we hebben ook nog een vraag daarbij. Er stond ook dat het afnemen van milieugerelateerde taken je voor iedereen kan verplichten. Dat vinden we ook nog wel een beetje spannend. Graag reflectie ook van de wethouder. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Scholten, Jouw Haarlem. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter. We krijgen, als ik het een beetje platsla, minder invloed omdat we alleen de wettelijke taken afnemen. En dan vragen we ons af hoe flexibel zijn de afspraken die we nu maken? Stel dat Haarlem op een gegeven moment meer gaat afnemen, krijgen we dan ook weer meer gewicht? De voorzitter: Was dat uw bijdrage, mevrouw Scholten? Jazeker, excuus, ik let niet op. De heer Mohr, Hart voor Haarlem. Ga uw gang. De heer Mohr: Dank u wel. We sluiten ons aan bij alle vragen die gesteld zijn en ook de zienswijze van die mijnheer daar, Actiepartij.
We begonnen deze vergadering met een mededeling waarin de wethouder zei: dankzij mijn lobbywerk hebben we in Den Haag wat voor elkaar gekregen. Hij had een goed resultaat. Deze wethouder presenteert een voorstel waarin onze invloed afneemt. Waarom acht hij dat als lobbyist namens Haarlem wel verdedigbaar? Dank u wel. De voorzitter: Verder nog? De heer Pronk. Forum voor Democratie. De heer Pronk: Dank u wel , voorzitter. Ons standpunt is bekend. Wij zijn geen voorstander van Gemeenschappelijke Regelingen. Dus dat. Dank u wel. De voorzitter: Ben ik wel benieuwd of u dan wel voorstander bent van meer of minder … Een interruptie van de heer Visser. De heer Visser: Dat standpunt is bekend. Maar hoe wilt u dan de taken die nu de Omgevingsdienst IJmond doet, uitvoeren? De heer Pronk: Wij vinden dat dat bij de provincie zou moeten horen. Dat het wat meer democratische grondslag heeft. De voorzitter: Dank u wel. Ook voor de verhelderende vraag. De heer Visser, uw eerste termijn? Ga uw gang, ChristenUnie. De heer Visser: Voorzitter, wij sluiten ons aan bij de zienswijze van de Actiepartij. Wat betreft de fusie, wij denken ook dat die onvermijdelijk is. Het zou ook dingen kunnen simpeler maken, want op het ogenblik is het takenpakket van de Omgevingsdienst IJmond anders dan het takenpakket van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Dan zijn we ook van dat rare verschil af.
En we moeten ons denk ik ook wel gaan bezinnen op welke taken we willen als Haarlem. Misschien hebben we een bewuste keuze gemaakt dat we alle niet-wettelijke taken zelf doen. Van sommige taken kan ik me ook voorstellen, omdat er extra energie letterlijk op willen zetten, bijvoorbeeld bij energiebesparing. Maar bijvoorbeeld het bouw- en woningtoezicht, moeten
4
we dat als Haarlem doen of is het misschien wel efficiënter, zeker gezien het tekort aan ambtelijke capaciteit, om die bij de Omgevingsdienst te leggen? Is juist deze discussie niet een goede aanleiding om te zeggen van moeten we niet toch ook een aantal zaken bij de Omgevingsdienst gaan neerleggen? Ik heb er nog geen uitgesproken mening over, maar ik ben benieuwd wat de wethouder daarvan vindt. De voorzitter: De heer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Dank, voorzitter. Het CDA sluit zich aan bij alle vorige sprekers, behalve FvD. Want ja, anders kan ik niet bij de anderen aansluiten natuurlijk. We stemmen ook in met de zienswijze van het college. De fusie zou een hele gunstige ook kunnen zijn, als we meer de zaken samenvoegen. Noordzeekanaal doet al zaken ook hier in Haarlem. Het is geen onbekend terrein. Ik luister graag naar de woorden van de wethouder. De voorzitter: Maar we gaan eerst nog luisteren naar een vraag van de heer Mohr aan het CDA. De heer Mohr: Omdat het CDA zich in Den Haag wel aansluit bij de VVD, maar hier niet. Waarom niet? De heer Visser: De FvD. De voorzitter: Ik begreep het ook al niet. De heer Visser: Hier dus ook bij de VVD. De voorzitter: Voordat wij gaan … De heer Van Leeuwen. Voordat we antwoord krijgen van de wethouder, ik hoor dat heel veel partijen het met u eens zijn.
Zou u heel kort en bondig uw zienswijze nog kort willen formuleren voor ons? Dat krijgt u echt wel terug van ons. De heer Van Leeuwen: De zienswijze zou zijn dat Actiepartij of dat wij vinden dat het stemrecht in de basis moet zijn gebaseerd op inwoneraantal en daarbij behorende contributiebijdrage voor de wettelijke taken. Dus onafhankelijk van de facultatieve taak. De voorzitter: Dank u wel. En die tijd krijgt u rustig terug, maar ik ga zo meteen ook aan de raadsleden vragen om hierover te stemmen als het zover mocht komen. Maar u krijgt eerst antwoord van wethouder Berkhout, denk ik. Ga uw gang. Wethouder Berkhout: Dank u wel, voorzitter. Dank u voor uw reflectie, raad. Zoals u heeft kunnen lezen en volgens mij ook weet, is de Omgevingsdienst IJmond al enkele jaren bezig om stappen te zetten om de basis op orde te krijgen. Dat is deels ingegeven door het rapport van Aartsen, het interbestuurlijk toezicht, wat voor alle omgevingsdiensten geldt. De opgave is ook groot. Volgens mij verwees ook D66 hiernaar. Er is milieutoezicht in het land. Dat is een belangrijke taak om te hebben en daartoe moeten ook omgevingsdiensten zich equiperen. En daartoe is ook dit proces al enige jaren geleden ingezet. U heeft dat ook vorige begrotingen gesteund met incidentele bijdragen.
En u heeft ook in de Kadernota kunnen zien dat ze inmiddels ook aan alle deelnemers structurele bijdragen vragen om van de IST naar de SOLL-situatie te gaan zogezegd, om zo de omgevingsdienst robuuster te maken en toekomstbestendiger en meer aan de criteria van het Rijk te laten voldoen. Dat gebeurt niet op alle vlakken nog. En daar heeft ook een paar van u naar verwezen, als het gaat om de robuustheid voor het omzetcriterium. En als dat niet lukt, hoe kom je daar dan aan? Mogelijk ligt dan fusie in het verschiet. Dat is nog wel een vergezicht, dus de toekomstscenario's. Er zijn ook andere smaken denkbaar. Daar kunnen we ook echt nog wel met elkaar over komen te spreken. Wat in
5
ieder geval no regret is deze stap. En deze stap is enerzijds de financiële middelen op orde, zodat de organisatie de omvang bereikt om ook de taken uit te kunnen voeren. En anderzijds de harmonisatie van de governance, de GR zoals die hier voorligt. Hoe zeg je dat netjes? In de afgelopen jaren is een situatie ontstaan waarbij 208 dienstverleningsovereenkomsten circuleerden, met allerlei mandaat en delegaatbesluiten. We komen uit een situatie waarvoor een relatief kleine dienst, uit mijn hoofd iets 100, 120 fte, dat dat niet de maximale efficiëntie met zich meebracht. Dat is wat hier ook voorligt. Hoe kan je dat standaardiseren? Hoe kan je dat harmoniseren? Hoe kan je dat efficiënter maken? Dan ga je terug naar één dienstverleningsovereenkomst per gemeente, 15. En in die dienstverleningsovereenkomst zitten dan de verplichte en de niet-verplichte taken en dat is het pakket wat voorligt. Dat is ook wat de begroting uitmaakt van de Omgevingsdienst die bij u terugkomt. En op basis van die begroting is ook de stemverhouding dan gebaseerd. Zover, zo goed, want dat is simpel, eenvoudig en overzichtelijk. En dat is echt een hele verbetering ten opzichte van de situatie zoals die nu is. Dat doet wel iets met Haarlem, want Haarlem had een relatief grote inbreng, omdat de GR-taken, daar was de stemverhouding op gebaseerd.
Bijvoorbeeld Zandvoort had een hele grote jaarlijkse inbreng, maar wel met een dienstverleningsovereenkomst. Had daarbij geen invloed op het beleid. Terwijl ze wel veel inbrachten. Er zijn ook mensen voor in dienst genomen. Ook de onzekerheid die dat met zich meebrengt voor het personeel, dat je je omzet baseert op tijdelijke afspraken en contracten, was niet houdbaar. Dat ziet u denk ik ook hier terug. Het klopt, ik zit ook in het dagelijks bestuur van de Omgevingsdienst. Ook vanuit die hoedanigheid is het nodig dat de Gemeenschappelijke Regeling robuuster wordt. Dit soort risico's eruit gaan. Van delegaat naar mandaat, van 208 naar 15. Wat is dan eerlijk? Als je zo'n begroting neemt dan zeg je: deze gemeente brengt zoveel in. Daar is de stemverhouding op gebaseerd. Dat is de overweging die ten grondslag ligt aan het voorstel wat u hier ziet. Dat gezegd hebbende, kan ik even reflecteren op de Actiepartij, die zegt van de wettelijke taken dat is wel de basis van, ik interpreteer even in mijn woorden, van de Omgevingsdienst. En kan het dan zo zijn dat gemeenten die relatief veel facultatieve taken inbrengen dan ook een grotere invloed hebben op die keuze? Dat is zo. Tegelijkertijd kan ik u zeggen en dat was de vraag van D66 volgens mij, de reflectie op de zes jaar dat ik in het dagelijks bestuur zit. Het is nooit op stemverhoudingen aangekomen.
En dat is denk ik ook een groot goed. Dat moeten we ook niet willen. Het is aan de andere kant de terugvaloptie die je dan met elkaar hebt. Maar we moeten er met elkaar altijd uitkomen. En dat is ook denk ik wat ik ook voel in het dagelijks bestuur, in het algemeen bestuur, is dat we deze stap zetten met elkaar, 15 gemeentes gaan nu ook naar hun raden en provincie, gaan naar hun raden en staten om te zeggen: er moeten middelen bij, want deze Omgevingsdienst hebben we nodig in de toekomst. En dat vraagt even een verdeling in het algemeen belang, zeg ik dan ook, dan is het niet meer vanzelfsprekend dat Haarlem in het dagelijks bestuur zit. Dan moeten de regio's vertegenwoordigd zijn. Het is ZaanstreekWaterland, het is IJmond, het is Zuid-Kennemerland. Ik denk in de praktijk dat het best wel logisch is dat vanuit Zuid-Kennemerland Haarlem daarin zit, maar het is niet meer een uit zichzelf gegeven. Dat zijn even de overwegingen die we maken. Wat ik me kan voorstellen, maar dat is een kleine aanpassing en u gaat er zelf over, aan uw zienswijze is dat je verkent of in een zienswijze in ieder geval uitleg vraagt, maar moet u maar even naar de woorden zoeken of er stemrecht, een stemverdeling kan plaatsvinden over afhankelijk van de inbreng van de wettelijke taken. Je hebt een algemene stemverhouding op basis van begroting, zoals die ook hier staat.
Maar stel dat we komen te spreken over de wettelijke taken, kan dan de stemverhouding gelden van de inbreng van de wettelijke taken? Dat is een soort van eerste schil. Het wordt heel technisch, maar ik zie toch wel iemand knikken. Dat zou iets kunnen zijn om in ieder geval in een zienswijze te verkennen. Misschien een reflectie in tweede termijn. En u vroeg ook nog de garantie. Staan wij garant voor de facultatieve taken van een andere gemeente? Voor zover ik meekrijg, dachten we dat niet, maar helemaal … Het is vrij technisch. Ik sta er ook voor open of u kunt het technisch uitvragen. Dan kunnen we dat expliciteren of u kunt zeggen dat u een zienswijze uitspreekt dat wij het niet wenselijk vinden dat we dat zo zijn. Dan kan dat een reactie vragen. Dat is even aan u hoe u dat duidelijk wilt krijgen. Maar het eerste idee is dat wij niet denken dat artikel
6
31 dat effect heeft. Heel veel verder dan dat kan ik ook even niet antwoord geven. Partij voor de Dieren, ik heb volgens mij uitleg gegeven wat ik vind dat ik niet meer automatisch in het DB zit en dat die invloed afneemt. Ik vind dat eerlijk, rechtvaardig en in het belang van een robuuste dienst te rechtvaardigen. Tegelijkertijd geef ik de Actiepartij de overweging mee om de zienswijze aan te pakken. Gaan we echt tornen aan de frequentie van toezicht voor de wettelijke milieutaken? Houd dan wel even de stemverhouding aan van die verdeling. Dat geef ik als suggestie aan u mee. Een aantal van u vraagt fusie. Dat is nog wel een vergezicht. Er is een commissie, waar ik ook in mag zitten, die de toekomstscenario's in kaart brengt. Er zijn ook andere toekomstscenario’s denkbaar, want in de toekomst is het wel wellicht logischer om meer te denken in het beeld. Er zijn vier omgevingsdiensten in Noord-Holland, maar er zijn ook verschillende veiligheidsregio's. De opgaven voor de veiligheidsregio's wordt groter en groter. Dus over de komende tien jaar zou je meer congruentie willen hebben op het gebied van veiligheidsregio's. Dat is nog een smaak. Dat vraagt dan bijvoorbeeld dat Zaanstad of Haarlemmermeer bij de Omgevingsdienst IJmond aansluit. Dan voldoe je aan het robuustheidscriteria van het Rijk. Dat is de dynamiek die speelt. Of fuseer je met het Noordzeekanaalgebied.
Dat zal niet meer invloed voor Haarlem met zich meebrengen. Dat weet u ook. Een grote dienst, dus de verwatering die u nu voorziet, zal alleen maar meer worden bij de grote dienst die grote taken … Daar staat misschien ook iets tegenover, wat ook volgens mij door de ChristenUnie werd gezegd. Even kijken. Ik denk dat ik heel veel … Want er was veel herhaling. Mensen sloten zich aan bij de Actiepartij. Volgens mij heb ik hoog over vrij veel meegegeven. Jouw Haarlem, ik knikte al, want ik mag niets zeggen. Meer inbreng brengt wel meer gewicht met zich mee. Als wij ook facultatieve taken zouden inbrengen. De stemverhouding wordt jaarlijks gebaseerd op de begroting. Wat elke gemeente inbrengt. Maar dan nog even reflectie op de ChristenUnie zegt van zouden wij niet onze bouwtaken moeten inbrengen bij de Omgevingsdienst? Dat kan, maar ik denk dat wij wel als Haarlem een iets van status aparte hebben wat dat betreft, de luxe. En ik geef even, maar dat is niets ten nadele van Landsmeer, maar misschien dan Landsmeer als andere gemeente. Die zijn dusdanig klein van omvang dat zij voor dit soort beleidsrijke taken, zoals bouwtaken, et cetera, wel de meerwaarde zien van dat onderbrengen bij de ODIJ. Wij hebben een hele sterke eigen afdeling, die ook nabij is. Die zit niet in Beverwijk, die zit hier. Dat heeft nog wel meerwaarde.
Het moet echt wel … Kwalitatief zie je die meerwaarde dat we het bij onszelf houden. Het is wel altijd de afweging die je maakt. Ik denk dat deze impuls die we met elkaar doormaken, zowel op governance als op middelen, wel echt de Omgevingsdienst ook kwalitatief beter gaat maken. Echt ook een sterkere dienst. Je kan altijd kijken van is het nu goed om het zelf in huis te hebben of ergens anders te beleggen? Voor de bouwtaken slaat die wel naar Haarlem door als het om Haarlem gaat, zou ik willen zeggen. Het idee is om de Omgevingsdienst kwalitatief en kwantitatief te versterken. Dan heb ik denk ik even in een vogelvlucht alles beantwoord. Voorzitter, dank u. De voorzitter: Nog een interruptie van de heer Haver. De heer Haver: Dank u, voorzitter. De commissie concludeerde dat de invloed van Haarlem afneemt. En volgens mij is de vraag: vindt de wethouder dat erg? En heb ik goed begrepen dat de wethouder daar nee op zegt? Dat vindt hij niet erg? Wethouder Berkhout: Ja, maar in de context zoals ik hem heb geschetst. We staan voor een sterkere Omgevingsdienst, die tijdelijke contracten nu vast borgt in dienstverleningsovereenkomsten. Waardoor vast personeel geworven kan worden, waardoor van 208 losse contractjes en een gefragmenteerde stemverhouding gebaseerd terwijl we al jarenlang die contractjes afnemen. Maar dat weerspiegelde zich niet in de stemverhoudingen.
Vind ik dit rechtvaardiger, dat elke gemeente zijn inbreng in een begroting inlegt, dat langjarig vastlegt, waardoor we vast personeel in dienst kunnen hebben. En dat we daarop de stemverhoudingen baseren. Dus met die uitgebreide toelichting, ja graag.
7
De voorzitter: Dank u wel. Andere mensen in tweede termijn? Mevrouw Scholten, Jouw Haarlem. Mevrouw Scholten: Als het efficiënter wordt, komen er dan ook minder fte's beschikbaar als in moeten er mensen uit bij de Omgevingsdienst? En bieden die misschien perspectief voor ons om personeelstekort mee op te lossen? De voorzitter: Ik zag verder geen handjes, dus ik ga daarna naar de zienswijze van de Actiepartij. Wethouder Berkhout: Dat zou in theorie kunnen kloppen. Tegelijkertijd hebben we een enorme impuls nodig. Je ziet dat er veel middelen bij moeten om van de huidige situatie naar de SOLL-situatie te gaan. Er moeten extra fte's worden geworven om de taken die we hebben doorgelopen, om daar ook in de toekomst daar uitvoering aan te geven. Op dit moment betekent efficiënter, er moeten meer mensen zijn om de taken uit te kunnen voeren. Ik zie nog wel ergens, maar dat is dan een soort van kansen voor innovatie. Toezichttaken zijn intensief en dat personeel is schaars. Niet alleen bij ons, maar ook bijvoorbeeld bij de Omgevingsdienst. En AI of drones kunnen heel erg helpen om bijvoorbeeld toezicht voor milieutaken ook op die manier uit te voeren. Daar zal een efficiëntievoordeel inzitten. Maar ik denk voor de komende jaren, voor dit proces van de basis op orde, moet er meer budget bij en meer capaciteit geworven worden. De voorzitter: Dank u wel.
Ik denk niet dat er een file staat na de livestream vanavond, maar wat is een SOLLsituatie, wethouder? Wethouder Berkhout: Dit zijn Duitse termen . IST en SOLL. We gaan van de huidige situatie naar de toekomst. Voor de mensen die dat willen weten. Geweldige begrippen. De voorzitter: Dank u wel. Ga uw gang, de heer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Ik denk: beter gevraagd, dan niet. Dit is de negende wijziging. Wanneer komt de tiende wijziging eraan? Wanneer kunnen we die verwachten? Luister, ik vraag dit. We kunnen de dingen bevragen, maar als er een tiende in het vooruitzicht ligt, dan kunnen we ook zeggen: we kijken het even aan en gaan dan andere zaken vragen. Wethouder Berkhout: Volgens zijn we dit jaar bezig, zitten we in een proces van de basis op orde. In de Kadernota zien we: daar moeten middelen bij. We hebben ook gezegd: daar moeten we ook even de governance op aan … Dit was de nodige, de noodzakelijke governancewijziging. Tegelijkertijd is er nog één spoor wat loopt en dat is het spoor toekomstscenario's. Ik voorzie niet voor de afzienbare tijd, het is best wel een traject om weer zo door alle raden te gaan voor een wijziging. Volgens mij is dit ook even waar we mee voort kunnen. Met inachtneming van de uitkomst van de toekomstscenario's. En dat zou mogelijk kunnen leiden tot een aangepaste governance.
Maar voorlopig is dit echt even wat we nodig hebben om de komende jaren aan de slag te kunnen. Ik zie nog niet, ook niet op een maand, nu een tiende in het verschiet. De voorzitter: Dan wil ik de commissie toch vragen, ik hoorde heel veel steun voor de zienswijze van de heer Van Leeuwen. Die wil ik toch in stemming brengen. U kijkt heel moeilijk naar mij, de heer Van Leeuwen. Van de orde. De heer Van Leeuwen: Ik stel voor dat ik de griffie een tekstvoorstel mail nu. Dat heb ik klaarstaan. Dat betreft artikel 9 lid 2, de tweede zin die zou ik willen aanpassen. Zodat er niet meer staat: dat zijn zowel de verplichte taken als de facultatieve taken van de deelnemer, als percentage van de totale begroting, maar dit zijn de
8
verplichte taken van de deelnemer als percentage van de totale begroting van de verplichte taken. We spitsen ons toe op de verplichte taken. Dat is artikel 9 lid 2. En artikel 31 wil ik ook nog een tekstvoorstel voor doen. Ik denk dat we dat het handigste zou doen. Ik heb de wethouder denk ik goed gehoord, maar ik heb toch het idee dat het een beetje in het midden hangt nu, maar misschien heb ik niet goed geluisterd. De voorzitter: Als u dat wil formuleren, dat is wel handig in de pauze richting de griffie en dan zorgen we ook dat alle woordvoerders hier aan tafel dit ook op de mail krijgen. Dan kunnen we direct na de pauze even deze in stemming brengen. Maar dan wens ik verder niet nog een discussie daarover, als u dat goed vindt. We lopen heel erg voor, maar laten we dat even doen. Pauze De voorzitter: Laten we ook even gaan eten. Dan hoop ik dat we om 18.15 uur hier weer terug kunnen zijn. En we beginnen op voorwaarde dat alle insprekers er zijn voor het volgende agendapunt. Dank u wel, tot zo meteen. U mag altijd naar huis, de heer Mohr, maar wij niet. Nee, dan wachten we nog een kwartier. Om 18:30 uur beginnen we echt. En als de insprekers er dan niet zijn dan beginnen we. Maar dat hopen we van niet. Welkom allemaal terug bij de Commissie Beheer. En wij gaan nog heel even terug naar agendapunt 7 over de Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst IJmond.
En ik geef heel kort het woord aan de heer Van Leeuwen. Omdat we die twee zienswijzen, die u allemaal heeft gekregen over de mail, in stemming willen brengen. Die staat ook bij de stukken op de agenda, mocht ik zeggen. De heer Van Leeuwen: Dank u wel, voorzitter. De zienswijze luidt als volgt: wij zijn het niet eens met de voorgestelde stemverhouding in de negende wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling ODIJ en stellen de volgende wijzigingen voor. Betreffende artikel 9 lid 2, de tekst die daar staat, wordt vervangen door: de gewogen stemverhouding voor besluiten over alleen wettelijke taken per deelnemer wordt bepaald op basis van de jaarlijkse financiële bijdrage, et cetera. Dat zijn de verplichte taken van de deelnemer als percentage van de totale begroting van alleen de verplichte taken. In het artikel 31 lid 3, dat gaat dus over de garantstelling, vervangen we het artikel door: de betrokken deelnemers staan garant voor het betalen van rente en aflossing van de geldleningen en in rekening courant op te nemen gelden, voor zover door andere overheidsorganen geen garantie verstrekt. De betrokken deelnemers nemen aan de garantie deel in de verhouding van de omzet van die deelnemer in het voorafgaande jaar. En lees ik het nu goed voor? Nee, sorry voorzitter. Ik lees het artikel voor wat het was. En dat moet dus worden, neemt u me niet kwalijk. Lekkere spreektijd, fijn.
De betrokken deelnemers staan garant, enzovoort. De betrokken deelnemers nemen aan de garantie deel in de verhouding van de omzet van die deelnemer in het voorgaande jaar voor de wettelijke taken, tussen haakjes: dus niet de facultatieve taken. Dank u. De voorzitter: Dit voelt bijna als een amendement. Dat is de zienswijze van de Actiepartij. Ik wilde u graag laten meedelen: u heeft uw spreektijd teruggekregen zojuist. Mijn vraag aan de commissie is: kunnen we deze zienswijze zo meegeven aan het agendapunt van de raad? En als het antwoord ja is, wil ik graag uw handen zien. Nog één keer, alstublieft. Een ruime meerderheid. Dank u wel. Dan voegen we dat toe. Dan is mijn allerlaatste vraag, gezien dat de zienswijze is. Hoe kan dit verder naar de raad toe? Mevrouw Scholten van Jouw Haarlem geeft aan dat zij nog in ieder geval een stemverklaring … Mocht er nog iets van een voorstel komen, dan heeft u daar de mogelijkheid toe. We schrijven hem op als hamerstuk met stemverklaring. Dank u wel.
9
9.
Van Gedempte Oostersingelgracht naar Groene Singel: Vaststellen Definitief Ontwerp en vrijgeven resterend krediet De voorzitter: Dan welkom ook mensen op de publieke tribune. Wat leuk dat u er bent. Mensen ook die meekijken thuis en dat is denk ik voor het laatste agendapunt van de Commissie Beheer en dat is de Gedempte Oostersingelgracht naar Groene Singel. Vaststellen definitieve ontwerp en het vrijgeven van het resterende krediet. Want de Gedempte Oostersingelgracht wordt opnieuw ingericht. Het voorlopig ontwerp heeft van juni tot en met augustus vorig jaar ter inzage gelegen. Daar hebben alle Haarlemmers op mogen reageren. En mede op basis van die reacties heeft dit een definitief ontwerp opgeleverd. En met dit voorstel wordt de raad gevraagd het definitief ontwerp ook vast te stellen en het geld daarvoor wat er nodig is vrij te geven. Moet ik even officieel doen. Het college stelt voor allereerst het definitieve ontwerp vast te stellen. Het krediet vrij te geven van iets meer dan 11,5 miljoen euro voor de herinrichting van de Gedempte Oostersingelgracht en de iets meer dan 7.000 euro aan hogere beheerlasten na oplevering van het areaal ververwerken in de eerstvolgende Kadernota. Daarvoor hebben, voordat we naar de Commissie gaan, vijf insprekers gemeld.
Ik wil voor mij hebben bij de stoeltjes waar pasjes in zitten, de heer Niko Buiten, mevrouw Marijke Elshof, mevrouw Sietske van den Broek, de heer Goran van de Rooyen en Lars van der Wal. Dan mis ik nog een iemand, denk ik. Dat ga ik ook doen. De heer Rooyen nog niet op de publieke tribune? Nee. Dan wil ik voorstellen dat we in ieder geval alvast gaan beginnen met u vieren en als de heer van Rooyen … U heeft nog een stoel tussen u in vrij, dan komt hij vanzelf. Aan de linkerkant dat mag ook, de heer Van der Wal. U krijgt zo meteen van mij 3 minuten spreektijd. Daar zal ik streng op zijn. Dat ben ik ook voor mijn collega's. Als u allemaal geweest bent, kunnen de commissieleden nog vragen aan u stellen. Mijn vraag is aan u om kort en bondig te antwoorden. Dat gezegd hebbende, wil ik beginnen met de heer Buiten. U weet prima hoe het werkt. Uw tijd begint te lopen als u op de knop drukt. Ga uw gang. 9.1 Inspreekbijdragen bij agendapunt 9 Inspreker 1: Dank u wel. Geachte commissieleden en toehoorders, ik ben Niko Buiten, lid van het districtsteam van FLORON District D15 Hollands Duin. Coördinator van de natuurwerkgroep van de Poelbroekpark en inwoner van Haarlem. Ik heb meegewerkt aan de totstandkoming van de folder Natuurvriendelijk plantadvies voor openbaar groen. Welke u onlangs van mij mocht ontvangen.
Ik zie graag dat de gemeente deze folder bij de ontwikkeling van plannen vanaf de start gebruikt. Ik heb het ontwerp voor de herinrichting van de Gedempte Oostersingel naar Groene Singel doorgenomen en geef daar mijn commentaar op. Wat mij opvalt aan het besproken groenplan is dat veel van de genoemde soorten exoot zijn. En enkele daarvan verwilderen in Haarlem. Ik vraag mij af hoeveel procent inheems of autochtoon is. Het lijkt of de soorten onder meer zijn gekozen om de kleur van hun bloeiwijze, hun schoonheid. Het zijn tuinplanten. Het is van belang dat de gemeente de folder Natuurvriendelijk plantadvies voor openbaar groen gebruikt en toepast in het groenplan. Wanneer voor wild en niet wieden gekozen wordt, hoe meer onze biodiversiteit ervan profiteert. Ik dank u voor uw aandacht. En kijk ook naar de website van FLORON bij het plantadvies, dan kunt u het helemaal lezen. Dank u wel voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel. En uw inspraakbijdrage staat ook op de agenda voor iedereen thuis en de commissieleden te lezen. Dank u wel. Dan wil ik naar mevrouw Elshof. Voor u geldt hetzelfde, als u de knop indrukt, dan begint de tijd te lopen. Ga uw gang. Inspreker 2: Goedenavond, ik wil jullie meenemen. Stel je eens voor, het is een doordeweekse avond in de lente en de zon zakt langzaam achter de Koepel en het is nog aangenaam warm.
Samen met je buren zit je aan een rolstoelvriendelijke picknicktafel en jullie besluiten er spontaan een gezellige buurtmaaltijd van te maken.
10
Een verfrissend drankje gaat rond en de verhalen komen los. Er ontstaat iets wat je niet kunt ontwerpen op papier, echte ontmoeting en verbinding. Wat ben je blij dat je in deze buurt woont. Een stukje verderop zie je twee oudere dames met de rollator rustig wandelen over de brede toegankelijke paden, kinderen rennen na het avondeten nog even door de natuurspeeltuin. Ze klimmen over boomstammen, ontdekken insecten. Ze leren spelenderwijs hoe natuur voelt, voor ze weer naar bed gaan. Verderop spelen studenten een potje basketbal en op de pumptrack zoeven tieners langs. Terwijl vele fietsers over de nieuwe fietsring veilig door het groene huis rijden. Later vanavond is er een buitenbios. Mensen blijven hangen, omdat het fijn is en omdat het veilig voelt. Dankzij de open zichtlijnen en de lage beplanting langs de paden en een doordacht verlichtingsplan is dit ook 's avonds een plek waar iedereen zich prettig voelt. Maar deze Singel is niet alleen voor mensen, het is ook een park voor dieren, voor planten, voor het ecosysteem van Haarlem. Meer dan 80 procent van de beplanting is inheems. De Groene Singel maakt deel uit van de ecologische verbindingszone. De gelaagde structuur van struiken en bomen biedt een veilige schuilplaats een route voor vogels en egels om zich door de stad te verplaatsen.
Door de variatie in bloeiperioden bieden we bovendien een onderbroken natuurlijke buffer voor bijen en vlinders. Buffet, excuus. Zo versterken we de biodiversiteit en geven we de natuur een noodzakelijke plek terug in onze versteende stad. Het park brengt de landschappen van onze regio samen. Het veen- en polderlandschap aan de oostkant en het duingebied aan de westkant. Centraal ligt het voedselbos, met meer dan tien fruit- en nootdragende soorten, waaronder een groep van drie monumentale walnootbomen, als een van de groene eyecatchers. Voorzitter, op een plek waar eerst steen en asfalt domineerde, voegen we nu 4.000 vierkante meter groen toe, aan een sterk verdichte wijk. Dit park is onze natuurlijke airconditioning tegen hittestress en onze spons bij piekbuien. Het verbetert de luchtkwaliteit en maakt Haarlem direct klimaatbestendiger. Laten we deze kans grijpen om een buurt terug te geven aan de bewoners en de natuur. Ik hoop dat u met overtuiging instemt met het DO, zodat we samen kunnen bouwen aan een gezonde en leefbare stad van overmorgen. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank, mevrouw Elshof. Ik moet erbij zeggen: inheemse planten, zichtlijnen, ook nog spreken via de voorzitter, u kunt hier zo plaatsnemen in de Commissie Beheer. Mevrouw Van den Broek, als u er klaar voor bent, dan wij ook. Inspreker 3: Co-creatie en vrienden van de Groene Singel.
Als je vandaag naar het ontwerp van de Groene Singel kijkt, zie je een mooi park met veel functionaliteit voor mens en natuur, zoals net vertelt. Maar wie het proces kent, ziet ook nog iets anders. Een gelijkwaardige samenwerking tussen gemeente en burgers in een project met veel belangen en verschillende wensen. Zes jaar lang hebben wij hier samen aan gewerkt. Burgers zijn niet alleen geïnformeerd en geraadpleegd, maar hebben echt meegepraat, meebeslist en meegedaan met één gezamenlijke ambitie, het vergroenen van de Gedempte Oostersingelgracht. Wij denken dat dit best een unieke samenwerking is geweest en waar vooral mensen het verschil hebben gemaakt. Bewoners brachten kennis van de plek in, de politiek gaf ruimte en richting, de gemeenteambtenaren brachten expertise, middelen en uitvoeringskracht en werden aangevuld met professionele kennis van betrokken burgers. We maakten gebruik van elkaars kennis, kunde, creativiteit en netwerk. Maar misschien nog wel het belangrijkste, we werkten aan vertrouwen en mogelijkheden. Er is veel werk gemaakt van het betrekken van alle betrokkenen in de wijk. Mensen van alle leeftijden en achtergronden, van jongeren en studenten tot jonge gezinnen, ondernemers, en ouderen, van nieuwe bewoners tot mensen die hier al decennia wonen. Groepen die minder zichtbaar waren, zijn extra uitgenodigd, zodat alle perspectieven echt op tafel konden komen.
Ook de toekomst is meegenomen. En wij zijn er trots op dat wij jongeren en toekomstige bewoners daadwerkelijk aan tafel hebben weten te krijgen. Dat gebeurde via ontwerpateliers, inloopavonden, buurtgesprekken, de inzet van een Urban Detective, een bouwapp, nieuwsbrieven, beeldverslagen en ondersteuning aan bewoners om hun stem in te brengen. En het was niet allemaal hosanna en dat is ook logisch. In een project als dit krijgt
11
niemand volledig zijn zin. Dit ontwerp heeft gekozen voor het best mogelijke geheel, dicht bij de bedoeling asfalt eruit, groen erin. En juist waar emoties opliepen en zorgen groot waren, hebben we elkaar geprobeerd op te zoeken. De gemeente is zelfs thuis langsgegaan bij bewoners en niet om te overtuigen, maar om te luisteren, te begrijpen en belangen bij elkaar te brengen daar waar mogelijk. Ik durf hier met overtuiging te zeggen: dit plan is samen beter, rijker en completer geworden dan zonder co-creatie. En die samenwerking stopt wat ons betreft niet bij het openen van het park. Sterker nog, daar begint het misschien pas echt. Er zijn nu al 22 aanmeldingen voor vrienden van de Groene Singel, een groep bewoners die samen met de gemeente zich wil inzetten voor het groenbeheer, het organiseren van activiteiten en verdere betrokkenheid. Er komt een stichting om de samenwerking en de continuïteit te borgen. Niet alles wat er straks ligt, is misschien naar ieders zin, maar hoe het tot stand is gekomen en wat er nog komt, maakt ons blij. Beste commissieleden, wij vragen u het proces dat hierin is gelopen te vertrouwen en de raad te adviseren om onverkort in te stemmen met het voorliggende definitieve ontwerp. De voorzitter: Hartelijk dank. Zou u uw microfoon uit willen … Fantastisch. Dan gaan we tot slot naar de heer Van der Wal. Ga uw gang. Inspreker 4: Voorzitter, dank u wel.
Ik ben sinds kort met mijn gezin in Haarlem komen wonen. Vlakbij de Groene Singel. En ik heb me vanaf het begin er meteen voor ingezet. En ik spreek als inwoner, als buurtbewoner, maar ook als vader van twee jonge dochters van 1 en 3. Ik groeide op onder de rook van Utrecht en mijn vader werkte in de stad. En als kind reden vaak langs de singels die daar in de jaren 70 waren gedempt. En hij had het zien gebeuren. Hij vond het verschrikkelijk. Hij vertelde er altijd over toen ik een klein jongetje was. En ook over zijn droom dat het ooit hersteld zou worden. Later woonde ik zelf in Utrecht toen ik studeerde en toen werd die fout daadwerkelijk hersteld. De Catharijnesingel, misschien zegt het u wel iets, misschien niet, maar we gingen van tienbaans terug naar tweebaans Singel. Wat toen spannend en onbekend terrein was, het was nog nooit eerder gedaan, is nu de groene ruggengraat van de stad. En het vergde durf, geen concessies. En het werkte, want ik heb er echt heel vaak doorheen hard gelopen, met veel plezier. En toen ik ontdekte dat mijn huis naast de Amsterdamse Poort, naast een Gedempte Singel lag en de Amsterdamse Poort voor mij was het icoon van Haarlem. Dacht ik: dit monument verdient zoveel meer. Dit monument verdient eerherstel. Meer Singel, meer groen, meer samenhang met de rest. En laat ik helder zijn, want ik ben namelijk een groot voorstander van het plan.
Het is al een enorme stap vooruit, maar het plan herstelt de Singel bijna. En bijna is net niet en dat is zonde. Tussen de Amsterdamse Vaart en de Oudeweg blijft de Gedempte Oostersingelgracht een vierbaanssnelweg. De enige weg en de enige Singel in Haarlem bedoel ik, die geen tweebaans heeft, maar vier en dat is onnodig veel asfalt. En voor een weg die vooral binnenstedelijk verkeer bedient. En de vraag is simpel: waar komt dat extra asfalt vandaan? Want zoveel verkeer is daar ook weer niet. En er is een alternatief. Kies voor volledig herstel, kies voor korte opstelstroken, kies voor een baan minder. En je kan echt terug naar net als de andere Singels twee keer één baan. En daarmee breng je het volledig in lijn met elkaar. En wat levert dat u op? Nog eens 1.400 vierkante meter extra groen. Dat is 130 procent meer dan het nu al is. Nog eens 15 procent minder rijbaancapaciteit, waardoor je nog minder sluipverkeer hebt, wat het doel is en minder aanzuigende werking. En meer fietsverplaatsingen binnen die 2,5 kilometer om naar 90 procent te komen, wat u zo graag wilt. En bovenal, Haarlem krijgt er zijn Singelring mee terug en zijn smoel. Het vraagt niet om een nieuw plan. Ik wil alleen wat aanpassingen hebben met visie en durf. En ik hoop dat u mijn verzoek concreet vindt. Weet je, ga door met het definitieve ontwerp.
Breng het wel terug naar twee keer één rijbaan, zodat we niet bijna, maar een volledig herstel en een historische fout herstellen. Dank u wel voor uw aandacht.
12
De voorzitter: Hartelijk dank, allemaal netjes binnen de tijd. Mijn vraag aan de commissieleden is: zijn er vragen voor een van deze insprekers en zo ja, voor wie? De heer Abbasi, Partij van de Arbeid. De heer Abbasi: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag aan de laatste inspreker. Ik ben nu uw naam kwijt, excuus. De voorzitter: De heer Van der Wal. De heer Abbasi: De heer Van der Wal, excuus. U brengt een idee in hier. Ik ben benieuwd. Was u onderdeel van het co-creatieproject en heeft daaraan meegedaan? Heeft u uw ideeën ook tijdens het proces ingebracht? En als dat zo is, wat was dan de respons van de andere leden? Inspreker 4: Dank u wel, mijnheer Abbasi. Ik ben tijdens het project, de laatste jaren ben ik erbij aangesloten. Ik ben ook met deze dames en heren ook op de bijeenkomst geweest. Ik heb ook een zienswijze ingediend. Daar is ook ten dele op gereageerd. Ik woon er pas sinds kort, maar al tijdens het proces dat wij aan het verbouwen waren, was ik al actief opgesteld en ben ik gaan meedoen en heb ook contact gehad. En ik heb vanmiddag nog even gebeld ook, om te overleggen wat ik ging vertellen, want ik heb me een soort van lastminute nog aangemeld. Maar zoals ik al zeg: ik ben graag betrokken en ik vind het heel leuk om maatschappelijk bij te dragen.
Ik heb sinds dat ik wist dat ik hier kwam wonen, zo veel mogelijk geprobeerd, terwijl ik nog in een andere stad woonde. De voorzitter: Verder? De heer Pronk, Forum voor Democratie. De heer Pronk: Dank u wel. Ik heb een vraag voor mevrouw Van den Broek. U zegt: niet alles was hosanna. Kunt u schetsen wat de pijnpunten waren? Inspreker 3: Zoals ik in het betoog aangeef, op dit stukje Haarlem waren er heel veel wensen en je kan niet alles op die vierkante centimeters vormgeven. Dus er moesten keuzes worden gemaakt. Waar keuzes gemaakt worden, is niet iedereen het eens. Daar zijn ook weleens wat stevige gesprekken over gevoerd. Er zijn een aantal mensen geweest die ook boos waren. En die hebben we dan wel opgezocht om te kijken van wat kunnen we met elkaar? De voorzitter: Dank u wel. Een vervolgvraag. De heer Pronk: Waar waren ze boos over, als ik vragen mag? Inspreker 3: Dat loopt uiteen. Sommige mensen wilden nog meer groen. Sommige mensen wilden nog minder asfalt. Sommige mensen wilden de fietsbaan op een andere plek. Sommige mensen wilden parkeerplaatsen behouden. Sommige mensen wilden … Ik heb een heel lijstje van dingen die mensen ook wilden, die niet allemaal in dit ontwerp terug te vinden zijn. De voorzitter: En ook een hele hoop reacties uit de buurt, want dat valt wel … Is een beetje vergelijkbaar ook met de lijst met inspreekbijdragen, voor u te lezen.
Mevrouw Moedt, Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag voor mevrouw Elshof. We hoorden een prachtig verhaal en waar we het helemaal mee eens zijn. Maar ik hoorde ook zeggen dat 80 procent van de beplanting inheems is. En toen heb ik … Als ik de plantenlijst doorkijk, kom ik bij de plantvakken toch op een hoger percentage exoten uit, die weinig van waarde zijn voor kleine zoogdieren, vogels, insecten. Toen dacht ik: de
13
gemeente stuurt op 50 procent inheemse planten, 50 procent uitheemse planten. Waarbij dat uitheems het maximum is. In hoeverre is dat besproken bij de groep van de co-creatie? En hoe lagen die verhoudingen, wilde men meer richting 50/50-procent of wat u zegt: die 80 procent daar is een brede steun voor? Inspreker 2: Het echte beplantingsadvies is niet besproken in de co-creatie, zoals de Groene Singel is ontwikkeld. Want je hebt wel mensen nodig die ook verstand hebben van beplantingsadvies. En ik denk als je gaat kijken, dat de meeste mensen hebben niet die kennis. Daar zijn weer specifieke mensen ook uit de projectgroep. Maar ons doel is om zoveel mogelijk inheemse planten. Daar hebben wij altijd vanaf het begin op aangestuurd. Dus niet die 50/50, maar echt wel zo veel mogelijk inheems. De voorzitter: Mevrouw Moedt, als u wel uw microfoon een beetje in de richting … Want u bent anders slecht te verstaan, ook voor de mensen thuis. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Ik zal de microfoon meer naar me toe doen. Stel nou dat wij de wethouder zouden vragen als commissie van ga nog eens terug met de projectmensen en de co-creatiegroep om te kijken of daar nog wat in te veranderen valt, zou u dat toejuichen? Inspreker 2: Dat is een beetje afhankelijk wat u daarmee bedoelt, want dat weet ik niet.
Betekent dat u dan het tegenhoudt dat het DO naar de raad gaat of dat u zegt: wij gaan nog verder kijken naar het beplantingsadvies? Want ik zie dingen die je wel alle twee los kan van elkaar kan zien, want we zijn nog lang niet zover om het te beplanten. De voorzitter: De politieke discussie is al begonnen, maar wilt u daar nog op reageren, mevrouw Moedt? Mevrouw Moedt: Nee, zeker niet dat we het tegengaan houden. Ik bedoel meer, in de uitwerking kunnen jullie dan nog input leveren? Want het is jullie project. En wij als raad vinden die 80 procent inheems fantastisch, tenminste de meerderheid van de raad. Als we het met elkaar eens zijn, dan zou er toch nog wat veranderd moeten kunnen worden. Dan wordt de heer Buiten ook blijer, denk ik. Inspreker 2: Wij zijn nog steeds in co-creatie, ook op het beplantingsadvies. En daar zijn nog steeds ruimte en mogelijkheden voor ons ook om daarin aan te passen en ook bijvoorbeeld met Platform Groen. Dat is zeker nog gaande fijn. De voorzitter: Fijn, dank u wel. Dan zie ik voor de rest geen vraag meer. Dan wil ik de insprekers heel hartelijk danken voor uw komst. Als u wilt, kunt u het debat van de commissieleden zien op de publieke tribune. Als u wilt, kunt u ook vertrekken. Dat is geen enkel probleem. En ik wil vragen aan de commissieleden: wie wil daar als eerste het woord over voeren? Mevrouw Schneiders, GroenLinks. Ga uw gang.
Mevrouw Schneiders: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Dit is namelijk, ik wilde zo graag als eerste iets zeggen, omdat dit een plan is waar wij als GroenLinks echt supertrots op zijn. En ik denk dat we ook als coalitie hier heel erg trots op mogen zijn en ook willen zijn. Als GroenLinks en als raad staan we samen met de bewoners aan de wieg van deze vergroening en deze ontasfaltering. Want eind 2020 heeft GroenLinks, gesteund door diverse andere partijen, de motie of was het een amendement, dat weet ik niet zeker meer, De Groene Singelgracht ingediend. Om het initiatief van de buurt, wat al sinds 2015 in een bureaula lag in cocreatie versneld op tafel te krijgen bij de toenmalige wethouder. Geld hebben we gevonden door de verbreding van de Schipholweg en de kruising met de Amerikaweg, want toen lag er nog een plan om die Schipholweg te verbreden, on hold te zetten. Eigenlijk wilden wij hem stoppen. En dat is uiteindelijk ook
14
gebeurd. En dat in het IP over te hevelen. Omdat er toch nog steeds omtrekkende bewegingen waren van de wethouder in 2021, hebben we in 2021 nogmaals een motie ingediend, De groene Singel kleurt groen, om die voet van de wethouder van de rem naar het gaspedaal te krijgen. En dit is het gevolg. Een prachtig plan, veel groen in een mooi buurtpark, waar ruimte is voor wandelen, zitten sport en spel, veel aandacht voor voetgangers voor fietsers, een fietsring, een veilig verhoogd goed verlicht fietspad, bushalte, voldoende ruimte voor de auto via het principe van LARGAS: langzaam rijden gaat sneller. En daarmee kunnen zij van west naar oost en andersom komen. En dan ook nog co-creatie. En dat alweer, want daar hebben we het afgelopen tijd al veel vaker over gehad. Helemaal in overeenstemming met het coalitieprogramma. Dus laten we snel van start gaan. En wat betreft de inspreker Van der Wal, natuurlijk kan het altijd nog beter. Maar dat lijkt me een mooie opgave voor de volgende periode en de volgende raad en commissie, om eens te kijken of we daar misschien nog meer asfalt weg kunnen halen van die Groene Oostersingelgracht, zeker als het verkeersaanbod dat toelaat. Ik heb een paar vragen nog voor de wethouder of opmerkingen. Er komt geen apart regenwaterriool, heb ik gelezen, omdat er daar zoveel auto's rijden dat het regenwater te vervuild is.
Dat is toch triest? Ik hoop dat er een no-regretmaatregel mogelijk is. Dat als het nu lukt om daar minder auto's te hebben en misschien als iedereen rustiger rijdt, minder vervuiling door de auto's, dat we uiteindelijk het regenwater naar het oppervlaktewater kunnen afvoeren. Ik had nog willen vragen naar de verhouding inheems/ uitheems. Die vraag is door de discussie net al iets prangender geworden. En nog de verlichting van het fietspad. Ik vind het heel belangrijk dat die goed verlicht wordt, omdat mensen daar anders bang van kunnen worden langs het park, maar ik hoop wel dat die ecologisch verantwoord wordt gemaakt. De voorzitter: Een interruptie, de heer Mohr? Nee, eerste termijn. Ga uw gang, Hart voor Haarlem. De heer Mohr: Voorzitter, dit is een wonderbaarlijk slecht plan. En dat is het, omdat asfalt verdwijnt en ook parkeerplekken verdwijnen. Maar omdat wij dit … Het doet er niet toe wat wij vinden, het is uw plan. Het is in co-creatie bedacht. En ik heb al eerder in deze commissie gezegd: alles wat in co-creatie wordt bedacht en aangeboden, dat steunen we, omdat het hier de Haarlemmer is die spreekt en wij zijn dienstbaar aan u. Dus dit wonderbaarlijk goede plan, bedacht door een fantastische samenwerking tussen de mensen in de stad en dit college, steunen wij van harte. We vinden het fijn dat dit op deze manier tot stand is gekomen.
We adviseren de raad om dat veel vaker te doen. Want dat soort resultaten heeft per definitie onze steun. Dus wij steunen het DO. Wij steunen de vrijgave van het krediet. Dat geloof ik ook wordt gevraagd. En wij omarmen deze ontwikkeling van harte en feliciteren al de deelnemers alvast met dit wonderbaarlijk goede tussenresultaat. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Maar u heeft eerst nog een interruptie van de heer Van Leeuwen, Actiepartij. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, Actiepartij vraagt zich af of deze woorden, die twee kanten laten zien, het is een slecht plan, maar omdat u het wil, vinden we het een goed plan en dat heeft onze zegen. Maar of dat dan ook straks in de raad zover gaat komen, want de afgelopen keer dat de heer Mohr positieve woorden had hier in deze commissie, werd het in de raad een totaal ander standpunt van de fractievoorzitter van Hart voor Haarlem en stond men met lege handjes. Wat zijn uw woorden waard? De woorden van … De voorzitter: Dank u wel, de heer Van Leeuwen. Wilt u daarop reageren, mijnheer Mohr? De heer Mohr: Ja. Het antwoord is niets, want uiteindelijk bepaalt de fractievoorzitter het en ik, voorzitter, ben in onze fractie een factor van zeer geringe betekenis.
15
De voorzitter: Het eerlijkste antwoord wat u vanavond krijgt. Wil er iemand nog spreken over het DO Groene Singel? De heer Van Vliet, VVD. De heer Van der Vliet: Van der Vliet, voorzitter. Maar dat is geen probleem. De voorzitter: Van der Vliet, excuus. De heer Van der Vliet: Voorzitter, laat ik beginnen wat wij goed vinden aan dit plan, want er zijn namelijk ook veel positieve elementen te benoemen. Op de tekening ziet het gebied er groener en aantrekkelijker uit. Ook is het goed dat er ruimte komt voor spelen en sporten, onder meer met een skatepark en een basketbalveld. En daarnaast is het goed dat er ruimte wordt gereserveerd voor een bushalte met een snelle verbinding naar Amsterdam. Ook zien we dat het definitief ontwerp op onderdelen beter is dan het voorlopig ontwerp. Met name de afwaardering van wegen lijkt iets minder ingrijpend te zijn. Richting de Oudeweg is ervoor gekozen om geen extra rijstrook te schrappen met het oog op verkeersdoorstroming. Dat vinden wij een verstandige aanpassing. Tegelijkertijd hebben wij stevige bedenkingen. Allereerst de kosten. Er wordt circa 12 miljoen euro uitgegeven voor ongeveer 4.000 vierkante meter groen. Dat is een half voetbalveld. Dan kom neer op zo'n 3.000 euro per vierkante meter.
Daarnaast verdwijnen concreet er 20 parkeerplaatsen aan de Oostersingelgracht en op de Harmenjansweg hebben we ook bij de inrichting gezien dat daar acht parkeerplaatsen verdwijnen. De nieuwe parkeergarages lossen dit probleem niet volledig op, zeker niet met hoge busjes die daarin passen. Bewoners maken zich daar terecht zorgen over en voor ons is dat een serieus knelpunt. Ook hebben wij grote zorgen over de verkeersafwikkeling. De voorzitter: Gaat u verder. Ik zie de interrupties, maar ik die kan ik zelf geven, de heer Van der Vliet. De heer Van den Berg, u heeft een vraag aan de VVD. De heer Van den Berg: Voorzitter, de VVD jammert een beetje over twintig parkeerplaatsen, terwijl er twee parkeergarages daar komen. Ik vind het echt onbegrijpelijk dat de VVD dit plan niet met open armen ontvangt. Twee parkeergarages en bos. Kan de VVD toch even uitleggen waarom ze nu zo ontzettend bezwaar hebben tegen die twintig parkeerplaatsen? Terwijl er twee hartstikke mooie, ik zal het nog één keer benadrukken, parkeergarages komen. De heer Van der Vliet: Voorzitter, als de heer Van den Berg van D66 had geluisterd, gaf ik ook aan dat het gaat om hoge busjes die van buurtbewoners zijn en niet in de parkeergarage passen. De voorzitter: De heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Er komt in ieder geval een stop en go plek.
En een busje, daar is wel ruimte voor, maar wilt u die busjes dan … Waar wilt u die dan hebben, midden in het bos of in het park? De heer van der Vliet: Parkeerplaatsen. Ik vervolg mijn betoog. Ook hebben wij grote zorgen over de verkeersafwikkeling. De afslag van de Oudeweg komend vanuit de Waarderpolder richting de Oostersingelgracht gaat van twee voorsorteerstroken naar een. Wij vrezen dat de Oudeweg gaat vastlopen, zeker met de komst van die tijdelijke parkeergarage. Wethouder, is daarmee rekening gehouden in het ontwerp? Daarnaast is er onderzoek uitgevoerd naar de verkeersstromen. Waarom is dit onderzoek niet bijgevoegd op de agenda en is daarin rekening gehouden met de parkeergarage? Wij kunnen het op deze manier niet controleren. Bovendien zien wij dat op meerdere plekken in de stad wegen worden afgewaardeerd. Voorbeelden hiervan zijn de Amsterdamse Vaart, Europaweg, Prins Bernhardlaan, Floris van