Transcript commissie Beheer 7 september 2023

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE BEHEER VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 7 september 2023 1.

Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Dames en heren, we hadden net even een kleine valse start, maar dan nu echt van harte welkom bij de eerste vergadering van de commissie hier van 7 september 2023. De eerste vergadering na het zomerreces, fijn dat u er allemaal weer bent en ik hoop een beetje uitgerust. Welkom iedereen hier en iedereen die thuis meekijkt. Even kijken, berichten van verhindering. Mevrouw Roodhuizen die is er niet en zoals u weet gaat zij ons ook helemaal verlaten. René is actief geweest in onze commissie en vanuit deze stoel wil ik haar ook namens de hele commissie naar ik aanneem bedanken voor haar inzet voor Haarlem. Zijn er dan verder nog vanuit u berichten van verhindering? Want u ziet er eigenlijk wel redelijk compleet uit, moet ik zeggen. Dan heb ik een aantal mededelingen voor u. Wethouder van Leeuwen is helaas verhinderd en wethouder Berkhout zal vanavond de honneurs waarnemen voor wat betreft de agendapunten Raadsstuk Opvolging en afdoening RKC aanbevelingen en Fietsbeleid. Maandag 18 september hebben wij een technische sessie over het voorlopig ontwerp Europa Stadsstraat. Dat is hier in Fabriciuskamer en u kunt zich daarvoor nog aanmelden, doe dat ook. Dan, want het is een drukke avond, hebben we diezelfde avond ook een informatiesessie voor bewoners over de Fietsbrug Leidsevaart N208 bij het Coornhert Lyceum.

Er is enige overlap, dus wellicht moet u in uw fractie wat gaan verdelen, maar ook daar is deze commissie van harte bij uitgenodigd. En dan op dinsdag 26 september is er voor de commissies Ontwikkeling en Beheer een werksessie over het stationsgebied georganiseerd, dat is van acht tot halftien en ook daarvoor bent u allemaal van harte uitgenodigd. Dan op maandag 2 oktober, want we beginnen gelijk vrij druk, hebben we een technische sessie over de verkeersaspecten van het voorlopig ontwerp van het openbaar vervoersknooppunt Nieuw Zuid en dat wordt dan op 5 oktober in de vergadering. Ik denk, ik weet niet of het nou deze of ontwikkeling is maar dat moeten we even nagaan, maar verkeersaspecten, daar weet u vast het meeste van. En dan tot slot, u had hem al zien zitten en een aantal heeft misschien al kennisgemaakt. Graag een hartelijk welkom aan onze nieuwe commissiegriffier Paul Derikx. En vragen over vergaderingen, stukken, besluitvorming of wat dan ook, die gaat hij met heel veel plezier voor u beantwoorden.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Zo, dan de agenda, vaststellen van de agenda. Heeft iemand daar opmerkingen bij, want dan stel ik voor dat we daar zo mee akkoord gaan. En dan de heer Dreijer. De heer Dreijer: Komt u nog bij de afdoening of gaan we dat nu doen? De voorzitter: Dit is de vaststelling van deze agenda en de afdoeningen komen denk ik bij de agenda komende vergadering, of niet? De heer Dreijer: Ja.

3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt drie, zijn er nog commissieleden met mededelingen? Dat lijkt niet zo te zijn en dan heeft de wethouder volgens mij drie mededelingen. Gaat uw gang.

1

Wethouder Berkhout: Dank u wel voorzitter. Klopt, drie mededelingen. De eerste mededeling gaat op het Rijkprogramma of het programma van het Ministerie van Economische zaken en Klimaat wat heet, Verbindingen Aanlanding Wind Op Zee, het VAWOZ-programma en dit zoekt naar aanland locaties voor tien elektriciteitskabels van twee gigawatt en twee waterstof leidingen en in bijbehorende tracés naar hoogspanningsstations en elektrolysestations. Landelijk zijn hier vier gebieden voor aangewezen, Groningen, de kop van Noord-Holland, het gebied tussen Egmond aan zee tot en met Zandvoort en Zuid-Holland. En voor ons gebied gaat de Rijksoverheid één tracé onderzoeken dat door Zandvoort en Haarlem heengaat. Het Ministerie van Economische zaken en Klimaat is voornemens om eind september, begin oktober dit jaar de gemeenteraden per brief te informeren. In oktober, november, inwoners, maatschappelijke Naties en andere partners bij het proces te betrekken. En daarnaast zijn er de komende maanden diverse ambtelijke en bestuurlijke gesprekken om dieper in te gaan op de details van het VAWOZ-programma en de uitwerking daarvan. En we houden u uiteraard op de hoogte van verdere ontwikkelingen. De tweede mededeling heeft te maken met het fietspad op de Rijksstraatweg, heeft in de krant gestaan ook afgelopen week.

En we hebben ook signalen ontvangen over de onveilige stoeprand ter hoogte van het kruispunt bij de Van Nesstraat. Laat duidelijk zijn, we gaan de stoeprand hier aanpassen en volgende week ook verlagen. En de derde mededeling heeft te maken met werkzaamheden in onze parkeergarages. Zoals u mogelijk heeft kunnen lezen in onze communicatiekanalen is de Houtplein garage volgende week drie dagen dicht. Dit is nodig in verband met de vervanging van de apparatuur voor het parkeer managementsysteem voor de veiligheid en het gebruik van de garages en daar moet hij een paar dagen gesloten worden. Maar wij zullen dit ook bij de andere garages gaan doen de komende tijd en ook de communicatiekanalen daarvoor gaan gebruiken. In oktober zijn de Raaks en de Kamp garage aan de beurt, in november de Cronjé garage en de Appelaar en in december de Dreef garage. Tot zover. 4.

Agenda komende vergadering(en), Jaarplanning en Actielijst De voorzitter: Dank u wel, dan gaan we door naar het volgende agendapunt. Dat is de agenda van de komende vergaderingen. Er zijn twee agenderingsverzoeken binnengekomen, eentje van de heer Hulster van de Actiepartij en eentje van mevrouw Scholten van Jouw Haarlem. Ik begin bij die van de heer Hulster, want die wil het ingekomen stuk Vaststellen zienswijze op VRA beleidskader mobiliteit ter bespreking agenderen in een volgende vergadering, gaat u hiermee akkoord? Enthousiasme lijkt niet heel groot te zijn als ik zo kijk. Ik zie hier toch wel een meerderheid voor, prima. En dan gaan we door naar de volgende en dat is die van mevrouw Scholten, want die wil het stuk Evaluatie inzet vrijkomend hout naar kap ook bespreken in een volgende vergadering, en bent u daarmee akkoord? Daar lijkt ook een ruime meerderheid voor te zijn. Dan gaan we kijken en ik hoop dat dat lukt om die ook al gelijk in de eerstvolgende vergadering namelijk die van 21 september te bespreken. Want we hebben dan wat ruimte en daarna lijkt het wat drukker te worden. Dan de actielijst en de jaarplanning en dat is wellicht ook het moment voor u, mijnheer Dreijer, om iets te zeggen over afdoeningsstukken of. De heer Dreijer: Het gaat weer over de motie 11 bij 2.2, over het schoolbosje.

En die wordt afgedaan op een manier waarvan ik denk van, er wordt gevraagd om iedere school een schoolbosje te geven een regenton en er wordt zomaar gezegd, het geld hebben we daar niet voor gebruikt, we hebben het maar even op twee schoolpleinen geïnvesteerd, En dat vind ik natuurlijk helemaal fout. Dan moet je of zeggen van, we gaan helemaal niks te doen met je motie en bedankt ervoor, maar we laten hem liggen of je gaat hem wel uitvoeren. En mijn verzoek is, ik zal hem misschien wat afzwakken, misschien dat de wethouder daar wat over kan zeggen, dat we het houden bij regentonnen, dat iedere school voor een regenton krijgt. Dat kan je makkelijk uit dat budget betalen. Ik heb ook in mijn ... In de motie staat ook een link naar de site waar je dat

2

eventueel kan zien, wat het allemaal kost en bij wie je het kan bestellen. Dus als de wethouder daar nog een keer mee aan de slag wil gaan, dan laten we het hele planten van bomen et cetera zitten en dan gaan we daarmee door. Dank u wel. De voorzitter: Het is ... Want dus u zegt eigenlijk, u vindt het niet afgedaan. En ik weet niet helemaal of wethouder Berkhout daar nu direct op kan reageren of dat ze dat op een iets andere manier wat ordentelijker aan de orde moet stellen. Maar gaat uw gang. Wethouder Berkhout: Ik snap dat de wens van de indiener anders is dan de uitvoering, volgens mij zie ik dat niet zo gauw terug in het ... Volgens mij bood het besluit wel de ruimte om hem op deze wijze af te doen, zeg ik maar eventjes. Want ik zie niet wat u net wenst, dat dat ook in het dictum van de motie staat, maar dat is heel technisch, hoe ik dat nu reageer. Ik denk de meer ruime benadering is dat wij binnenkort hopelijk komen te spreken over het meerjarig uitvoeringsprogramma Groen. En dat we daar ook ... U heeft mij middels de incidentele middelen ook wat budget gegeven om het een en ander met Groen te doen, dat we daar even met elkaar kijken, levendige discussie over regentonnen ook geweest in de kadernota.

Dus ik snap inderdaad het haakje om eens te kijken bij het meerjarige uitvoeringsprogramma, hoe gaan we dit doen? Maar eerlijk gezegd, het budget zoals de motie dit vroeg is dus ingezet. Dus je kan niet iets anders ermee gaan doen, dan moet je iets anders gaan doen. We kunnen dat daar bespreken, zou dan mijn voorstel zijn. De voorzitter: Lijkt mij op zich een goed voorstel, want dan komt het alsnog aan de orde. De heer Dreijer: Sorry, voorzitter, maar het schoolbosje is een definitie en die kon je terugvinden in de Rainproof Amsterdam, ik heb die link er ook bijgezet. En het betekent een lespakket, lesmateriaal met bomen planten, zadenpakket, een regenton et cetera. Dat is het schoolbosje en dit is een hele andere invulling. De voorzitter: En u zegt dus eigenlijk, ik ben het niet eens met het college dat zegt, het is afgedaan en dan vraag ik dat eigenlijk aan, uiteindelijk gaat de raad erover, dan vraag ik dat nu aan de commissie, bent u het daarmee eens? Ik zie één iemand voorzichtig ... Handen is volgens mij handiger om te zien, daar lijkt een voorzichtige meerderheid. De heer Mohr, Hart voor Haarlem. De heer Mohr: Dank u wel. Ik weet niet waar we nu mee in moeten stemmen, met de regentonnen van het CDA, als we daarmee instemmen dan zou Hart voor Haarlem om ook wat vogelhuisjes willen.

Ik weet niet of dat wheelen en dealen nu aan de orde is, maar waar stemmen we precies mee in? De voorzitter: U stemt eigenlijk nergens mee in. Maar de vraag is, de heer Dreijer, die zegt, ik vind dat het college ten onrechte zegt dat mijn motie is afgedaan, dat vind ik onjuist. En als u zegt dat zijn we helemaal met de heer Dreijer eens, dan zal het college daar toch nog een keer op terug moeten komen. En als u zegt, mijnheer Dreijer, u bent nu wel heel streng voor het college, dan is de motie afgedaan. Dus de vraag is, vindt die de motie afgedaan? De heer Mohr: Misschien moeten we even wennen, we zijn ... Waar komen de regentonnen dan vandaan? De voorzitter: Mijnheer Dreijer, CDA, u gaat ons '...' De heer Dreijer: Ik heb het al meerdere keren uitgelegd, het is een pakket ... De heer Mohr: Neem me niet kwalijk, mijnheer Dreijer.

3

De heer Dreijer: En in het pakket als je op die site kijkt voor Rainproof Amsterdam, daar staan linkjes in naar iemand, een bedrijf wat regentonnen levert, het bedrag staat erbij en hoeveel liters. 320 liter, rond de 180 euro, als je er 100 of 10 bestelt. Er zit een lespakket bij met IVN, het staat allemaal op die site. En dit heb ik al meer keren benadrukt, waar het mij met name om gaat is niet zozeer het vergroenen met die vijf bomen en beestjes et cetera, is meer het lesmateriaal wat er ook aan gekoppeld is en dat de kinderen zelf daaraan meedoen. Dat vind ik eigenlijk toch het belangrijkste en daar hoort dit gewoon allemaal bij. De voorzitter: Precies, en dan zegt u, dat komt niet terug in wat het college nu heeft gedaan, dus u zegt dit is niet afgedaan. En nu is mijn vraag, wie is het met de heer Dreijer eens dat het college dit niet heeft ... Dat lijkt hele ruime steun, dan vrees ik dat het college daar misschien zich toch nog een keer over moet beraden en dan zien we dat op een later moment wel terug en dan kijken we of dat wel tot tevredenheid leidt. Even kijken, dan ga ik weer terug naar de actielijst en de jaarplanning. Zijn daar verder nog opmerkingen of aanmerkingen bij? 5.

Transcript commissie d.d. 6 juli 2023 (alleen naar aanleiding van) De voorzitter: Dan gaan we door naar het transcript van de commissie Beheer van 8 juni en 22 juni, zijn daar nog opmerkingen over? Lijkt ook niet het geval te zijn.

6.

Raadsstuk Opvolging en afdoeningen RKC aanbevelingen over Fietsbeleid, uit het rapport visie loopt spaak in de uitvoering De voorzitter: En dan zijn we aangekomen bij agendapunt 6, het Raadsstuk Opvolging en afdoening RKC aanbevelingen over Fietsbeleid, uit het rapport visie loopt spaak in de uitvoering. De Rekenkamercommissie stelt aan de Raad voor om twee aanbevelingen over het fietsbeleid te beschouwen als opgevolgd en af te doen en dat zijn deze twee aanbevelingen. Maak het fietsbeleid compleet door in het nieuwe beleid alle tien aspecten van de biped-methode te verwerken en per onderdeel het ambitieniveau te bepalen. En in de tweede plaats, vertaal de fietsambitie naar concrete fietsmaatregelen in het nieuwe fietsbeleid, dat in 2021, al een tijdje terug, zou worden vastgesteld. Bent u ... Wie mag ik hier over als eerst het woord geven? Mevrouw Scholten van Jouw Haarlem, gaat uw gang. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter. Jouw Haarlem heeft wat twijfels bij de uitvoering inmiddels. Natuurlijk kun je zeggen, we doen deze aanbevelingen gewoon als afdoende behandeld af, maar overal in de stad staan wild en scheef geparkeerde fietsen op geleidelijnen, tussen de rekken ook als er ruimte in stallingen beschikbaar is. Er zijn nog steeds hoge stoepranden waar fietsers overheen vallen, niet alleen die van de Rijksstraatweg.

Gister zelf nog een heer helpen opstaan die tegen de stoeprand aan geklapt was op de Gedempte Oude Gracht. Op vernieuwde routes zijn de bochten die fietsers moeten draaien soms onlogisch of erg scherp, best gevaarlijk, zeker op tweerichtingsfietspaden. et een bakfiets is het niet mogelijk om op het knopje voor het verkeerslicht te drukken zonder de bak op de rijbaan te zetten, omdat de afstand tussen paaltje en rijbaan daar tekort voor is. Zo kennen we allemaal denk ik wel voorbeelden waar het papier toch wat anders is dan de praktijk en daar ... Ik heb dus een beetje twijfel over hoe we dit stuk nou moeten afdoen. Misschien dat de wethouder daar nog iets zinnigs over wil zeggen. De voorzitter: Ik help het u hopen. Wie is er verder die hier iets ... Mijnheer Amand, Trots Haarlem. De heer Amand: Er was natuurlijk wel een vraag natuurlijk, we hebben nu ook nu ook de autostepjes volop in de stad en daar hoor ik eigenlijk niemand over. We hebben natuurlijk die fatbikes die jongelui van een jaar of

4

acht, negen, die ouderen zowat voor de sokken rijden, dus dat kan ik niet waarderen. En er wordt ook geen toezicht op gehouden, dus voor ons is het eigenlijk geen afzien van dit, wij vinden het helemaal niks. De voorzitter: U vindt het helemaal niks, dat is duidelijk. Mijnheer ... Ik wil eventjes naar het punt toe, dit gaat over de afdoening van twee aanbevelingen die de Rekenkamercommissie heeft gedaan. Ik proef bij een aantal van u, mevrouw Scholten en de heer Amand, ongenoegen over hoe dingen gaan met fietsen. Dit is niet het moment om al uw fiets-ongenoegens te gaan spuien. Het gaat erom zegt u, dat is helemaal niet gedaan die tien aspecten van de biped-methode of de concrete fietsaanbevelingen, dan is dat het moment om te zeggen, het is niet afgedaan. In het andere geval is het iets anders. Mijnheer Hulster, u gaat ons wellicht helpen. Mijnheer Hulster, Actiepartij. De heer Hulster: Ik was heel blij met het onderzoek van de Rekenkamer en ik heb ook het gevoel dat er nu door het beleid wat hier is vastgesteld, inderdaad opvolging is gegeven aan de aanbevelingen van de Rekenkamer, dus wat ons betreft is afgedaan.

Voor de rest ben ik heel blij met de uitspraken van mijn collegaraadsleden, die nogmaals de urgentie van goed en uitgevoerd fietsbeleid benadrukken, daar vragen we al langer over, dus we zijn blij dat dat nu een breed gedragen doelstelling blijkt te zijn binnen deze raad. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hulster. De heer Van den Berg, D66. De heer Van den Berg: Ik hoef er niet zoveel woorden aan vuil te maken, wij sluiten ons aan bij de Actiepartij. De voorzitter: Dat is duidelijk, en dan zie ik ... Even wachten, mevrouw Schneiders. Wilt u het woord vragen als vertegenwoordiger van de Rekenkamercommissie of als raadslid van GroenLinks? U moet eigenlijk uw microfoon aanzetten, en houd even rekening met uw tijd. Mevrouw Schneiders-Spoor: Als Rekenkamercommissie had ik eerder beter helemaal in begin iets kunnen zeggen, dan had ik kunnen zeggen wat u inmiddels al hebt gezegd. Namelijk dat het inderdaad ging om het vastleggen van beleid en ik denk dat ... Wij hebben getoetst als Rekenkamercommissie of dat beleid wat wij hadden gezien als dat het er eigenlijk niet was, dat dat nu keurig in het fietsbeleid is vastgelegd. Dus daarom bevelen we als Rekenkamercommissie aan om ze als afgedaan te beschouwen, omdat het in het beleid vastligt en dat staat natuurlijk los van de uitvoering, daar moeten we het nog over hebben natuurlijk maar dat staat los van de Rekenkamer.

De voorzitter: En nu wilt u iets zeggen als raadslid, gaat uw gang. Mevrouw Schneiders-Spoor: Dank u wel, ik ben het dus wel eens met Rekenkamer. Wij steunen dit omdat het inderdaad goed in het beleid is neergelegd, maar ik ben het ook helemaal eens met mijn collega van de Actiepartij, dat we het hier niet meer moeten ... Dat het fijn zou zijn als we in de voortgang van het beleid binnenkort een update krijgen en kunnen praten over hoe het wordt uitgevoerd en waar nog de gaten zitten. De voorzitter: Er is een interruptie van de heer Aarssens, VVD. Nee, geen interruptie, u wil gewoon de eerste termijn. Gaat uw gang. Mijnheer Aerssens, VVD. De heer Aerssens: Precies, dank u voorzitter. In mijn geval, niet wij van WC-eend raden WC-eend aan, maar wel sluiten we ons in dat opzicht aan bij de woorden van mevrouw Schneiders van GroenLinks. Inderdaad ook de aanbevelingen zijn goed dat ze nu overgenomen zijn. En we hopen ook vooral dat het college ook naar de

5

toekomst toe daarin wel scherp oplet, dat in ieder geval hetgeen wat we ambiëren te bereiken en de middelen die we daarvoor vaststellen, dat we daar ook wel duidelijk resultaat van zien. Dank u. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Aerssens. En dan de heer Van den Haver, Partij van de Arbeid. De heer Haver: Dank u, voorzitter. De RKC adviseert de raad om het als afgedaan te beschouwen en wij nemen dat over, dus wij zien het als afgedaan. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Haver. Ik voegde per ongeluk wat extra woorden aan uw achternaam toe. Verder dan nog iemand die hier iets over wil zeggen? Dan ga ik naar wethouder Berkhout, die ... Mevrouw De Goede, SP, gaat uw gang. Mevrouw De Goede: Dank u wel, ik denk gewoon dat het heel duidelijk is als die aanbevelingen van de Rekenkamercommissie zijn opgenomen in het beleidsstuk, dan lijkt me dat deze motie gewoon afgedaan kan worden. Zo simpel is het toch? De voorzitter: Zo simpel is het denk ik ook, dank u wel voor uw bijdrage en vergeet uw microfoon niet uit te zetten. Dan gaan we denk ik nu over naar wethouder Berkhout, die waarneemt voor wethouder Van Leeuwen en dit dus normaal gesproken niet in zijn portefeuille heeft, maar zich er hopelijk goed doorheen zal slaan, gaat uw gang. Wethouder Berkhout: Zeker.

Het grappige is wel, ik heb dit RKC-rapport ook mogen ontvangen als wethouder Mobiliteit enkele jaren geleden, dus ik ben blij dat wij in het college of u als raad net voor de zomer ook het fietsbeleid met deze nuttige en waardevolle aanvullingen heeft kunnen vaststellen. Dus daarmee is inderdaad even, zoals mevrouw De Goede ook zei, het advies is overgenomen, het beleid is vastgesteld. Dat was de essentie en dat ziet u hier, dus volgens mij kunnen we daar ook bij laten, dat is mooi. Maar ik hoor uw oproep tot uitvoering, hier zit ook weer de wethouder Openbare Ruimte dus ergens, volgens mij geeft de wethouder Mobiliteit dit weer door aan de wethouder uitvoeringen en herinrichtingen Openbare Ruimte, dus we weten wat ons te doen staat. RKC verwijst ook naar het actieprogramma Fiets. Maar dat zit ook natuurlijk in de zogenaamde beheerterrein, we zullen dit gewoon in de praktijk moeten gaan meenemen en daar zullen wij u uitgebreid in meenemen, maar daar zal ik ook uitgebreid op gecontroleerd worden door u, dus werk aan de winkel. Wat fijn dat die kennis van de RKC vastgelegd is in het beleid en dat we ermee aan de slag gaan. De voorzitter: Dank u wel, is er dan nog behoefte aan een tweede termijn? Dat lijkt niet zo te zijn en dan ga ik er wel haast van uit dat het als hamerstuk naar de raadsvergadering kan, ik zie instemmend geknik, dank u wel. 7.

Vaststellen bodemprogramma 2023 - 2030 De voorzitter: Dan gaan we door naar het volgende agendapunt, dat is het vaststellen Bodemprogramma 2023 - 2030. De gemeente Haarlem voert bodemonderzoeken en saneringen uit volgens het bodemprogramma, wat onder meer bijdraagt aan een duurzame en veilige en gezonde woon- en leefomgeving in Haarlem. En daarom stelt het college voor om allereerst het Bodemprogramma Haarlem 2023 - 2030 vast te stellen, verschuivingen tussen projecten toe te staan, binnen de in het programma benoemde uitgangspunten, de Decentrale Uitkering Bodem en de Specifieke Uitkering Bodem beschikbaar te stellen voor de uitvoering van het Bodemprogramma en te doteren aan de reserve Bodemprogramma. En tot slot een bedrag van ruim 6 miljoen euro over de periode 2023 - 2030 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van het Bodemprogramma

6

en te onttrekken aan de reserve Bodem. Wie mag ik hierover als eerste het woord geven? Mevrouw Barten, Partij voor de Dieren, gaat uw gang. Mevrouw Moedt, sorry, Partij voor de Dieren, excuus. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Het mooie van gemeenteraadslid zijn is dat je je af en toe eens grondig kan verdiepen in een onderwerp waar je eigenlijk nog niet zoveel vanaf weet, bijvoorbeeld de toestand van de Haarlemse bodem. En er staat besproken hoe we tot 2030 de meest bekende vervuilde plekken gaan saneren. En er staat iets over een onderzoek naar zeer zorgwekkende stoffen zoals PFAS en daar was ik wel benieuwd naar, hoe is het eigenlijk met die PFAS-vervuiling van de Haarlemse grond? Het is bijvoorbeeld bekend dat brandweeroefenplaatsen vanwege PFAS-houdend blusschuim een bron zijn van PFAS-vervuiling. Hoeveel zorgen moeten we ons maken met één kazerne naast de natuur van de Brouwersvaart en een andere, vlak naast de peuteropvang en twee scholen? En er worden ook nieuwe ernstig verontreinigde plekken ontdekt, zoals het grondwater bij de Grote Houtbrug. Dan denk ik, hoeveel ernstig vervuilde plekken zijn er nog te ontdekken? Bijvoorbeeld als ik kinderen zie zwemmen in de Leidsevaart naast een terrein waar vroeger bollen werden geteeld, terwijl we weten dat daar heel veel slecht afbreekbaar gif werd gebruikt, misschien kan de wethouder me geruststellen.

En voor dit jaar staan er ook nog de beleidsregel PFAS en nota Bodembeheer 2023 - 2028 en de bodem kwaliteitskaart die wordt geüpdatet. En wat ik nu alvast zou willen weten, wat doet het college om in Haarlem de hoeveelheid PFAS in ieder geval niet te laten toenemen? En wat betreft de sanering van de bekende vervuilde plekken, zou ik zeggen, vaststellen dat programma, regel het, er zit genoeg geld in de Bodem reservepot en dat hoeft dus geen belemmering te zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Moedt en wie wil daarna het woord daarover? Mijnheer Amand, Trots Haarlem. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Ik had één vraag eigenlijk voor de wethouder of wethouders, het is natuurlijk zo Gedempte Oude Gracht, daar hebben we allemaal van die mooie meetpunten. De meesten, wij Haarlemmers weten het niet eens, die zitten tegen de gevels aan en wij willen wel eens weten wat die resultaten zijn van de vervuiling van de grond. En dan wil ik nog even, misschien een hele gemene voor sommige partijen, over natuurlijk waar Enschedé gestaan heeft, waar nou de rechtbank staat. Daar is natuurlijk ook altijd een heleboel vervuiling geweest, kunnen wij die rapporten krijgen of is dat te technisch? De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Amand. Ik vermoed dat het vrij technisch is, maar dan kunt u altijd die rapporten opvragen via de griffier.

Mevrouw Jacobsz, Ouderenpartij, gaat uw gang. Mevrouw Jacobsz: Ik had het gelezen en eigenlijk had ik maar één ding op te merken is dat ik eigenlijk heel erg ongerust werd van dat rapport. Juist omdat er zoveel verontreiniging ook achterblijft en veroorloofd, hetzelfde wat mevrouw Moedt van de Partij van de Dieren ook zegt. Ik werd er niet echt blij van als ik heel eerlijk ben, dus dat wilde ik even opmerken. De voorzitter: Dank u wel voor die opmerking. Is er dan verder nog iemand die ... De heer Aerssens, VVD. De heer Aerssens: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Een klein punt en dat gaat over eigenlijk over de besluitpunten, ik hoop dat de wethouder op punt twee iets meer toelichting zou willen geven waarom hij het nodig vindt om die verschuivingen tussen projecten toe te staan. En als dat hele grote verschuivingen zijn, dan zou ik wel graag willen weten wat voor verschuivingen dat dan precies zijn? En of hij dan in de toekomst, als we dat gaan doen, de raad daarover zou willen informeren. Dank u.

7

De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Aerssens. En dan de heer Pronk van Forum voor Democratie. De heer Pronk: Dank u wel, voorzitter. Schoteroog staat summier benoemd, maar niet om te saneren, er wordt meer gemonitord. En ik was toch wel even benieuwd, dat is natuurlijk ook wel een vervuilde plek, een oude afvalberg, dus of de wethouder daar misschien iets over kan vertellen? Schouwbroekerplas, Put van Vink. Die staat genomineerd om in 2030 gesaneerd te worden, maar dat is inmiddels ook wel een vrij uniek stukje natuur. Dus ik vroeg me of de wethouder daar iets of kan zeggen. Dat was het, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Pronk. En dan mevrouw Schneiders van GroenLinks, gaat uw gang. Mevrouw Schneiders-Spoor: Een korte vraag nog aan de wethouder, ik zie dat alle saneringen eigenlijk die we doen zijn allemaal een soort IBC-saneringen en niet bijvoorbeeld afgraven van grond. Zijn er nog projecten waar dat wel zou gaan gebeuren, eventueel, waar we dus echt de vervuiling doen verdwijnen in plaats van hem te isoleren? De voorzitter: Dank u wel. Dat lijkt me een behoorlijk technische vraag, maar ik zit niet zo goed in deze materie als dat. En dan heb ik de indruk dat er verder niemand meer het woord wil. Het roept vrij veel op, wethouder Berkhout, maar misschien kunt u wat toelichting geven. Gaat uw gang.

Wethouder Berkhout: Maar dat begrijp ik ook in eerste instantie, het gaat over de grond onder onze voeten en dat is een grond waar al 777 jaar stad staat en met de nodige verontreinigingen, dat is nou eenmaal zo. De Enschedees uit het verleden, Maar hoe ga je daarmee om, hoe hou je dat, hoe monitor je dat, hoe saneert je dat? Dat doen we al behoorlijk lang en dit is eigenlijk een continuering van die aanpak en dat proberen we ook gewoon met de bijlage, het programma, zoals Partij voor de Dieren ook zei. De locaties hebben we met foto's in beeld gebracht en daar zie je eigenlijk hoe we dat op dit moment het doen. Tegelijkertijd kan ik me goed voorstellen dat inderdaad die stoffen als PFAS, die ook gewoon landelijk nu onder de aandacht zijn, dat dat ook vragen oproept of geruststelling om wordt verzocht van, hoe zit dat in Haarlem? Nou in algemene zin, weet dat inderdaad voor nieuwe functies altijd op PFAS wordt onderzocht en dat ook uit het onderzoek uit 2019 niet grote verontreinigingen, PFAS, zijn aangetroffen in de stad. En u gaf ook aan, er komen nog drie een stukken aan dit jaar als het gaat om bodembeheer, de nieuwe bodembeheernota, de nieuwe bodemkwaliteitskaart en ook de beleidsregel PFAS. Maar ik zat eventjes te denken, nu ik een paar van deze vragen hoor en ook mevrouw Jacobsz hoorde zeggen van, het roept bij mij vragen op of ik krijg gewoon, ik maak me zorgen.

Dan, we kunnen een technische sessie voorstellen, we kunnen gewoon even wat is hier aan de hand, want dan komt mevrouw Snijders nog met een vrij technische vraag. Dat ik denk, ik snap dat u die vraag stelt maar ik heb het antwoord op dit moment niet, hoe we saneren of echt afgraven of niet. Dus ik denk, die nota's komen vervolgens ergens volgende maand of de maand daarop, dat we even kunnen kijken of we daar wat de technische diepte in kunnen gaan? Dan kunt u gewoon even ook echt door de beleidsambtenaren, door de inhoudelijke ambtenaren even worden meegenomen in geruststelling, dan wat duidelijkheid hoe we daarmee omgaan. Dat helpt mij op dit moment, maar dat helpt u ook denk ik om dit te kunnen ... Om hier een besluit over te kunnen nemen. Ik denk wel ook in reactie dan eventjes op ... Dus dat is een voorstel, maar dat moet de voorzitter straks even afconcluderen, dat kunnen wij organiseren. Ik ga gewoon lekker na het reces weer verder met technische sessies voorstellen, zo ben ik, dus dat. Maar in dit geval denk ik, ik hoor vragen, ik denk dat dat wel handig is. VVD, ik denk dat we dat wel zouden moeten kunnen doen, dus dat het in principe bedoeld is voor kleinere flexibiliteit en actie realiseren zonder bij u voor elke euro verschuiving door te gaan.

Maar ik ben met u eens dat het dusdanige marge geeft dat ik wel me verantwoordelijk voel als college als het echt groot schuiven zijn om u even daarop mee te nemen. Dus dat zou ik willen toezeggen, lijkt me wel redelijk. Maar ook voor de vragen van Forum over de voormalige

8

afvalberg of de Put van Vink, denk ik dat een technische sessie echt u meer helpt dan wat ik nu kan zeggen daarover. Dus dat deed mij ook besluiten eigenlijk voor te stellen om een technische sessie te organiseren. Dus dat tot zover eigenlijk, voor wat betreft deze nota en de vragen die net zijn gesteld. De voorzitter: Dank u wel, maar dan heeft u nog een vraag van mevrouw Moedt van de Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Dank u wel voorzitter. Ik was benieuwd of we dan ook wat meer inzicht kunnen krijgen in waar de piek verontreinigingen zitten in Haarlem. Dat moeten we nu navragen bij de mensen van de milieubodemafdeling, maar als die erbij zijn, heel graag met een kaart. Dank u. De voorzitter: Ik kijk nog even rond of er verder nog mensen zijn met een vraag of opmerkingen in tweede termijn. Dat is niet zo, wethouder Berkhout, aan u het woord. Wethouder Berkhout: Volgens mij moeten we even inventariseren dat het niet een heel avondprogramma wordt, maar dat een paar van dit soort vragen, waar zit de piek of hoe gaat het met? Is het echt saneren of is en wat verstaan we daaronder en hoe zit het met een paar plekken en daar even de diepte ingaan, dat dat een beetje een pakket is waar we in een technische sessie in kunnen voorzien, zou ik willen zeggen. De voorzitter: Dank u wel, dan zijn we denk ik aan het eind gekomen van de bespreking van dit voorstel.

Ik heb als toezegging genoteerd dat de commissie geïnformeerd zal worden over grote verschuivingen tussen de projecten en er is een aanbod om een technische sessie te hebben hierover. En gelet op al uw vragen lijkt me dat heel zinvol, maar bent u ook bereid om daar een avond of een deel van de avond aan op te offeren? Volgens mij zie ik daar wel voldoende animo voor, dus dan zou het fijn zijn als dat georganiseerd zou kunnen worden. Dan is de vraag, hoe gaat dit stuk naar de raad? En ik vermoed dat dat een hamerstuk is. Heel erg mooi. U kunt het altijd ... U wilt een serieus ... Moet je even de microfoon aanzetten, anders kunnen de mensen thuis u niet horen, Mijnheer Amand. De heer Amand: Bespreekpunt en anders wordt het opgewaardeerd door ons. De voorzitter: Ik maak er dan een hamerstuk met stemverklaring van en dan kunnen we altijd zien of het daadwerkelijk wordt opgewaardeerd, maar bespeurt enig ongemak in deze commissie, want het is dan wel de vraag wat is de reden? Als u dat dan hier niet bespreekt is het wat raar om dan ineens in de raad een punt te maken dat u hier niet heeft gemaakt, mijnheer Amand. Dat vind ik eigenlijk niet zo ordentelijk. De heer Amand: Hoort erbij, voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Aerssens, VVD.

De heer Aerssens: Ik wil eigenlijk wel een punt van de orde maken en een vraag aan de heer Amand stellen, waarom dit als bespreekpunt door moet? Want ik zie nou niet heel erg het nut ervan in nadat we dit net besproken hebben om dit nog een keer te gaan bespreken in de gemeenteraad. Dat is eigenlijk een vraag aan de heer Amand, waarom dit als bespreekpunt door moet? De voorzitter: Mijnheer Amand. De heer Amand: Mijnheer van de VVD, er worden zoveel dingen niet besproken in het hele land en ook in Haarlem niet, dat wij dus vinden dat het wel moet gebeuren.

9

De heer Aerssens: Maar waarom, mijnheer Amand? Geeft u nou gewoon een reden. Ik kan me best voorstellen ... De heer Amand: Omdat er nog meer vervuiling is als u denkt te weten, dat wil ik u meedelen. De heer Aerssens: Mijnheer Amand, daar hebben we geloof ik een technische sessie voor toegezegd gekregen. Dan hoeven we niet nu dit punt wat mij betreft door te sturen als bespreekpunt aangezien de wethouder nog zijn best gaat doen om ons op een juiste manier te informeren. Dus ik zou het erg waarderen als u nou zegt van, ik wil eerst even horen wat de wethouder zegt in plaats van dat we dit nu als bespreekpunt te gaan doorsturen. De voorzitter: Mijnheer Amand, u wilt daarop reageren? De heer Amand: Wij blijven erbij, voorzitter. De voorzitter: Ik vind het zelf ook echt teleurstellend dat we hier een mogelijkheid hebben om inhoudelijk debat, dat u eigenlijk niks inhoudelijks zegt en dan nu zegt dat we daar toch nog in de raad over moeten praten. Maar goed, ik maak er een hamerstuk met stemverklaring van en dan wachten we dat af. Dan zijn we daarmee tot het einde gekomen van dat punt. 8.

Vaststellen uitvoeringsagenda TransitieVisie Warmte De voorzitter: En nu zit ik een beetje te kijken, want we hebben een inspreking bij agendapunt negen en die zal niet heel veel eerder zijn en ik weet niet hoeveel tijd we nodig hebben voor TransitieVisie Warmte, we kunnen nu een vroege pauze doen of we kunnen die vast, TransitieVisie Warm daarna. Wat heeft uw voorkeur? Gewoon bespreken? Dan gaan we met uw goedvinden nu alvast door met punt acht, vaststellen van de uitvoeringsagenda TransitieVisie Warmte op een dag als vandaag waarin wij allemaal wat van verkoeling kunnen gebruiken. Begin 2021 heeft Haarlem de TransitieVisie Warmte vastgesteld en in deze uitvoeringsagenda staat welke projecten de komende jaren uitgevoerd worden. En het college heeft dit besluit ter bespreking doorgestuurd naar de commissie Beheer. En wie wil hierover als eerste het woord? Mevrouw Barten, GroenLinks. Mevrouw Barten: Dank u wel, ik ben natuurlijk heel blij dat dit stuk eindelijk alsnog in de commissie besproken kan worden. Best wel een aantal punten vanuit ons, even eerst een voorbeeld. Het is al een aantal jaar geleden, ik denk 2018 of 2019 toen ik in het Badhuis in de Leidsebuurt een bewonersavond bijwoonde en het ging over de energietransitie. De zaal was helemaal vol, er was superveel interesse. Sommige bewoners waren ongerust, anderen waren enthousiast of chagrijnig.

En de ambtenaar zei, over een jaar komen we bij u terug met plannen voor uw wijk. Dat is nu vier jaar tot vijf jaar geleden en er kwam nooit iemand bij ons terug. En om me heen hoor ik heel veel vragen, vooral over dit onderwerp, wat is een warmtepomp, waar kun je informatie krijgen, komt er een warmtenet in onze wijk, kunnen we collectief inkopen zodat het goedkoper is? Veel mensen tasten nog volledig in het duister. En dat terwijl de noodzaak nu zoveel groter is dan een aantal jaar geleden. De klimaatcrisis zet door, dat weten we allemaal. Nog even een voorbeeld daarvan, de maand juli is gemeten als de warmste maand ooit op aarde, schreef de NOS afgelopen vrijdag. We hebben dus geen tijd te verliezen en om die transitie voor elkaar te krijgen is die betrokkenheid van bewoners onmisbaar. En dan denk ik ook zeker aan het westelijk deel van de stad waar geen warmtenet komt. En in het collegebesluit worden een aantal risico's genoemd, maar een risico dat niet wordt genoemd en wat er misschien best bij had gemogen, dat is of bewoners wel voldoende meegaan in de warmtetransitie en of zij voldoende maatregelen

10

nemen, want zij zullen het voor een groot deel zelf in hun eigen huis moeten doen. Wat daarvoor essentieel is, is communicatie en het ondersteunen van bewonersinitiatieven en we zijn dan ook blij dat er in het najaar zowel een communicatieplan komt, als een plan om die initiatieven verder te ondersteunen. Onze vraag is echt betrek die initiatieven erbij, want ik krijg van verschillende initiatieven uit de stad het geluid dat dat nog onvoldoende gebeurt. Een aantal concrete punten, ik heb er best wat, maar ik zal er zo snel mogelijk doorheen gaan, ook om middel van de tijd. Wat betreft communicatie, gebruik deskundigheid, er worden zoveel verschillende dingen gezegd, maar er is inmiddels een malse klimaatpsychologie, er is echt wel zo langzamerhand bekend wat er nou helpt om mensen te activeren en dat handelingsperspectief te geven, dus maak daar gebruik van. Zorg voor online campagnes en zo snel mogelijk goede vindbaarheid op de website. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Mohr van Hart voor Haarlem, gaat uw gang. De heer Mohr: Dank u wel. Als het gaat om deskundigheid, is dat dan alleen deskundigheid die pleiten voor het warmtenet of is dat ook deskundigheid die zo nu en dan zich permitteert vraagtekens te zetten bij de effectiviteit van warmtenetten? De voorzitter: Mevrouw Barten.

Mevrouw Barten: Het gaat me niet zozeer om warmtenetten, maar het gaat me meer dus over vooral het westelijk deel van de stad waar geen warmtenetten komen, maar waar mensen zelf aan de slag moeten, vooral met hun eigen huis zoals dat in de Warmte TransitieVisie te zien is. Dat betekent dat heel veel mensen zelf dingen moeten gaan doen en de communicatie waar ik het over heb, is echt de deskundigheid op communicatiegebied. Dus hoe moet je nou communiceren, hoe verpak je een boodschap op zo'n manier dat hij aankomt en dat mensen daar zo snel mogelijk mee aan de slag gaan? Moet je heel alarmistisch zijn of juist niet, moet je positief zijn, dat dat is wat ik bedoel. Online had ik het over ook, zorg voor een doorlopende campagne, ons doel is 2030. Daar zijn we nog lang niet, dus er zal echt nog wel wat gecommuniceerd moeten worden. Zorg voor voorlichtingsavonden in de wijken, te beginnen dit najaar en dan echt in alle wijken zodat ook een wijk als de Leidsebuurt mensen niet meer denken, misschien komt er een warmtenet, dat is gewoon niet zo. En betrek ook het energieverbruik, want op postcodeniveau weten we gewoon wat nou echte plekken zijn waar heel veel energieverbruik is, dus dan kun je mensen best op aanspreken en dat hoeft natuurlijk ook niet allemaal gefaciliteerd te worden door de gemeenten.

Mensen kunnen benaderd en ontzorgd worden en als ze dat kunnen betalen ook gewoon zelf betalen. Wat betreft de buurtinitiatieven. De voorzitter: Weer een interruptie van de heer Mohr van Hart voor Haarlem. De heer Mohr: Want u zegt, wij weten welke kleinverbruikers een hoog verbruik hebben, hoe weet u dat? Mevrouw Barten: Mevrouw Barten, hoe weet u dat? Mevrouw Barten: Op postcodeniveau is het bekend wat het energieverbruik is in de stad, dus ik weet even niet waar dat vandaan komt, energiebedrijf, maar daar is in ieder geval informatie over. De voorzitter: Gaat u verder. Mevrouw Barten: Wat betreft de buurtinitiatieven, er zijn een aantal bewonersinitiatieven die enorm veel kennis hebben hierover. Ik noem een duurzaamheidsloket in het Kweekcafé, duurzaam Garenkokerskwartier, het Ramplaankwartier, maak daar gewoon volop gebruik van. Wij zitten met de capaciteitstekorten, daar zijn

11

mensen die heel veel kunnen en weten en daar ook tijd in kunnen steken, maar soms is de financiële vergoeding dan wel nodig en soms ook wel gepast, dus kijk daar gewoon naar. En ook voor de opkomende initiatieven, zorg dat ze niet het wiel uit hoeven te vinden, geef ze een toolkit zodat ze volop aan de slag kunnen. En wijken waar geen bewonersinitiatief is, ondersteun dan kwartiermakers die bewoners gewoon een heleboel werk uit handen kunnen nemen. Ik hoop van harte dat de wethouder wil toezeggen dat al deze punten terugkomen in het communicatieplan en in dat plan om die initiatieven te ondersteunen. En die plannen zouden we ook graag de kennisname terugzien hier in de commissie en dan kijken wij uit naar de volgende stappen die we gaan zetten in energietransitie. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Barten. De heer Hulster, Actiepartij. De heer Hulster: Dank u wel, voorzitter. Allereerst zijn we heel blij met deze uitvoeringsagenda. Want er staat inderdaad veel op het spel en zeker met gestegen energieprijzen is de urgentie alleen nog maar toegenomen voor mensen om energieverbruik omlaag te brengen. Nu kan ik uit eigen ervaring spreken en zeggen dat het voor particulieren vaak heel ingewikkeld is om uit te vinden wat je moet doen en daardoor zijn veel particulieren waarschijnlijk ook geneigd om het nog even af te wachten.

En ik denk dat de gemeente daar een belangrijke rol in moet spelen. Er zijn inderdaad loketten waar je informatie op kan halen, maar dat vergt echt veel doorzettingsvermogen en lef en tegen de stroom in zwemmen om dingen voor elkaar te krijgen. En ik denk, ik heb bijvoorbeeld gekeken, de gemeente Haarlemmermeer, daar hebben ze vijf fte in dienst om mensen van energieadvies te voorzien. De vraag is een beetje van, hoe verhoudt dat zich tot hoe dat hier in Haarlem gaat en wanneer gaan we inderdaad opschalen? En een tweede initiatief zou natuurlijk zijn om ook zo snel mogelijk voorbeeldwoningen te bouwen, bijvoorbeeld in wijken waar veel dezelfde woningen staan, zoals Leidsebuurt. Zou je eigenlijk één woning willen laten zien van, dit kun je dus doen of een aantal alternatieven, zodat mensen echt sneller aan de slag kunnen gaan. Want ik denk dat de wil er echt wel is, maar dat het voor veel mensen nog heel ingewikkeld is om aan de slag te gaan. Voor de rest steunen wij dit voorstel van harte. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hulster. Mevrouw Scholten, Jouw Haarlem. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter. Ik sluit me voor een groot deel aan bij wat GroenLinks en de Actiepartij zeggen, wat ons betreft moet het wel vooral gaan om haalbaar, betaalbaar en beschikbaar. In de visie staat nu dat de gemeente ondersteuning en advies biedt voor particuliere eigenaren van huizen.

Maar Haarlem ziet het hier niet helemaal praktisch voor zich. Hoe ziet men, de wethouder, het college, de stad, de transitie naar aardgasvrij voor zich in oude gemengde wijken? Daar waar geen warmtenet komt, zoals mevrouw Barten net ook al zei, waar niet op alle daken zonnepanelen kunnen vanwege de kwaliteit van de daken of de ligging op de zon en waar er een mix is van woningbouw en huur, particulier eigendom en particuliere huur en een minder draagkrachtige bevolkingssamenstelling. Daar dus waar buurtinitiatieven niet per se voor de hand liggen. Om het in ieder geval enigszins concreet te maken, wij hebben zelf ons huis in zo'n oud wijkje bijna helemaal vrij kunnen maken. Maar de laatste stap om je verwarming en je warm water van het gas af te krijgen, die kan bij ons eigenlijk niet, ons dak is niet geschikt voor zonnepanelen, wat ga je dan doen? Onze tuin is ook niet groot genoeg voor een warmtepomp. Nou gaat het er hier niet om dat ik advies wil, maar er zijn heel veel van dat soort huizen, hoe zien we dat concreet voor ons? De voorzitter: Dank u wel mevrouw Scholten voor deze hele praktische inbreng. Mevrouw Moedt, Partij voor de Dieren.

12

Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Een hele hoop is al gezegd waar de Partij voor de Dieren zich ook bij kan aansluiten. Communicatie is een groot ding, je kan nu wel vinden op de gemeentelijke website wat er staat te gebeuren of mogelijk staat te gebeuren in de wijk waar je woont., maar dan moet je diep graven in die documenten en dat zou praktischer en toegankelijker kunnen. De wijk waar ik woon bijvoorbeeld, daar komt mogelijk een warmtenet ergens voor 2035. Maar als je nu wilt weten, wat moet ik doen, moet ik een warmtepomp aanschaffen, moet ik wachten op dat warmtenet? Je kan een gesprek met een energiecoach aanvragen via de gemeente, maar dat heb ik gedaan een paar jaar terug en veel verder dan tochtstrips en een douchetimer zijn we toen niet gekomen. Dus ik denk dat mensen vooral behoefte hebben aan duidelijkheid, dat het goed duidelijk wordt gemaakt wat de gemeente nu van plan is en ook dat mensen worden ontzorgd, dat er bedrijven worden aangeboden, dat ze niet zelf hoeven te bedenken van wie kan ik vertrouwen, wie niet, maar dat de gemeente inderdaad dat regelt. En dan de bewonersinitiatieven, de wijkinitiatieven, er wordt heel veel verantwoordelijkheid gelegd bij de bewoners, dat is goed.

Maar die mensen die steken er heel veel tijd in, ze moeten heel veel kennis opbouwen en het wordt wellicht tijd, wat GroenLinks ook al zei, voor een passende vrijwilligersvergoeding. Dan nog een nieuw puntje, we hebben de wet Natuur we hebben de zorgplicht voor gebouw bewonende dieren dat is naast de beperkte capaciteit van het elektriciteitsnet en het gebrek aan mankracht ook nog een reden van zorg, omdat dat tot vertraging kan werken. Als je deze plannen volgt, is ongeveer 40 procent van de Haarlemse huizen via gemeentelijke inmenging deels of geheel van het gas af in 2030. Maar daarna moet de rest nog, dus dat wordt heel spannend, maar laten we vooral de dieren niet vergeten. En ik begreep dat er een plan in de pijplijn zit met betrekking tot vleermuizen in spouwmuren, misschien dat de wethouder daar nog iets over kan zeggen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Moedt. En verder nog iemand die behoefte heeft aan een eerste termijn? Mijnheer Haver, Partij van de Arbeid. De heer Haver: Dank u, voorzitter. Een andere titel voor dit agendapunt had misschien kunnen zijn uitvoeringsagenda isolatie- en aardgas vrij, want daar komt het volgens mij wel op neer. Fantastisch dat deze uitvoeringsagenda er nu ligt, wat ons betreft zo snel mogelijk aan de gang, want we willen zowel beperking van energieverbruik als vergroting van schone energieopwekking.

Het was al benoemd dat er ook prachtige initiatieven in de stad zelf zijn, zoals buurtcoöperatie de Groene Kroon, Duurzaam Garenkokerskwartier en Houtvaartkwartier, waarbij buren elkaar stimuleren en helpen elkaars woningen te verduurzamen. We waren blij om in dat stuk te lezen dat er contacten met hen zijn en dat ze ondersteund worden. Volgende punt, GroenLinks zei het al, en Partij voor de Dieren sloot zich daarbij aan, laten we het ook goed naar buiten toe communiceren en zorgen dat bewoners hier snel en makkelijk informatie over kunnen vinden op de website. Misschien gewoon een duidelijke knop met, ik wil mijn huis verduurzamen, hoe? Tot slot nog een PvdA puntje, niet dat het vorige niet PvdA was, maar wat nu gaat komen ook. Huurders in de particuliere sector, we hopen dat die ook ondersteund gaan worden bij verduurzamingsvoorstellen. Eén op de zeven huurders in de particuliere sector bevindt zich namelijk in een krappe financiële situatie. Dat zijn zo'n 500 huishoudens in Haarlem en deze groep komt er het slechtst vanaf. Dank u. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Haver. En dan dacht ik dat de heer Aerssens van de VVD net het woord vroeg? De heer Aerssens: Dank u wel, voorzitter. Ik was nog heel even ... Ik dacht, wacht even, wat nu de PvdA zegt, ik dacht dat we juist wel van alles aan het doen waren voor de minimalen, althans de groep met minimuminkomen.

Maar ik weet ook dat we het daar binnenkort in de commissie Samenleving over gaan hebben, dus misschien dat dat dan een beetje een schot voor boeg zou zijn. Dat laat ik voor daar, maar ik wil

13

eigenlijk de wethouder een compliment maken over dit stuk. De TransitieVisie Warmte heeft als uitgangspunten, het moet behapbaar, betaalbaar en vooral bewezen zijn. Dat zijn de dingen waarmee we de wethouder aan de slag hebben gezet, precies zoals we betoogd hebben en dat is hier zo nu een mooie uitvoering van. Dat vinden we heel erg prettig om te lezen, geen gekkigheden maar bewezen projecten. Over communicatie is al een heleboel gezegd, dat moeten we inderdaad op een juiste manier doen. Een voorbeeld van zoiets zou bijvoorbeeld kunnen zijn dat we op de gemeentelijke website een testje maken, waar een aantal vragen staan over je situatie en dat je dan eigenlijk zonder de noodzaak van een energiecoach precies kan achterhalen wat je nodig hebt of wat je zou kunnen doen. Een nog laagdrempeligere manier dan een energiecoach vragen, en ook nog eens eentje die veel goedkoper is. En op het moment dat daar dan maatregelen instaan, dan vind ik het ook dat je eigenlijk op die manier dan makkelijk contact op moet nemen met iemand, bijvoorbeeld die iets zou kunnen installeren voor je of in ieder geval dat de gemeente verwijst naar mensen of bedrijven die bijvoorbeeld uit Haarlem komen en die bepaalde werkzaamheden zouden kunnen doen.

Al met al ben ik heel erg benieuwd waar de wethouder mee komt qua communicatieplan en daar hopen we inderdaad ook net zoals andere partijen iets meer over te kunnen gaan zien alvorens we dat uitrollen en daar verder mee gaan. En verder vond ik het ook heel prettig om te lezen dat we ook bezig zijn met het isoleren voor bedrijven en dat we ook bedrijven en kantoorpanden niet vergeten in deze energietransitie en de TransitieVisie Warmte. Omdat daar er ook in Haarlem gelukkig genoeg van zijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Aerssens. De heer Mohr, Hart voor Haarlem. De heer Mohr: Dank u wel. Ik sluit me aan bij de VVD, ik sluit me ook aan bij de Partij van de Arbeid en ik geloof dat ik me dan ook automatisch aansluit bij GroenLinks. Of niet altijd? Het is een heldere notitie, ik zou de wethouder willen vragen om iets meer in te gaan op de risico's, vleermuizen werden al genoemd, dat maakt eigenlijk dat de business case er niet meer is voor installatiebedrijven.

Hoe ziet de wethouder dat en wat zijn de gevolgen daarvan voor de Haarlemse warmteambitie als het gaat om isolatie? Ook de nieuwe warmtewet, die heeft een paragraaf waarin de publiek-private eigendomsverhoudingen worden geschetst, wat betekent die warmtewet in de nieuwe eigendomsverhoudingen voor de investeringsbereidheid van met name private partijen, haken die af of niet en wat betekent dat dan voor de visie? Even kijken, één verhelderende vraag. In de notitie staat, Haarlem kiest primair voor een faciliterende en stimulerende rol, maar in een andere notitie staat dat Haarlem voor 50 procent eigenaar wordt van een warmtenetwerk. Hoe verhouden die twee punten zich tot elkaar? En dan één specifiek punt, als het gaat om de doelgroep, zou ik hem willen aanscherpen tot mensen met een laag inkomen en een hoog verbruik. En ik denk vanuit het perspectief van energiearmoede, is dit de groep die onze steun echt heel hard nodig kan hebben, dus als we die groep kunnen identificeren en hen gerichte steun kunnen bieden bij het verduurzamen van hun woning, dan denk ik dat we twee vliegen in één klap staan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Mohr. En wie ... Mijnheer Jonker, D66. De heer Jonker: Kijk, dank u.

Heel blij ook met de brede steun volgens mij tot nu toe in de commissie, zeker ook van de VVD want in het landelijke verkiezingsprogramma las ik toch heel veel over migratiebeperking en klimaat ergens helemaal klein achteraan, dus heel blij mee. Wij zijn ook blij dus met deze uitvoeringsagenda. Alles zo snel mogelijk uitvoeren is wat ons betreft het devies, actie vooral op isolatie, dat levert het meeste op, is ook al veel gezegd. We steunen ook zeker de oproep van GroenLinks en anderen met betrekking tot communicatie. We hebben eigenlijk een toch ook wel grote zorg over 2040 gasloos Haarlem, of we dat gaan halen vanwege het warmtenet wat toch steeds wat langer duurt helaas. Dus in de update van de routekaart

14

begin dit jaar stond ook 5300 warmte-equivalenten op warmtenet Schalkwijk in 2030. Dat gaan we niet halen is nu duidelijk, maar we moeten natuurlijk wel die CO2-besparingen zo snel mogelijk halen. We roepen daarom op, de wethouder, dat zal ongetwijfeld begin volgend jaar in ieder geval weer komen, om na te denken over alternatieve maatregelen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Jonker. En de heer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. Veel is gelukkig al gezegd, hoef ik niet meer te doen. Fijn dat er ook wel overwegend positief gereageerd wordt door de commissie. Het CDA sluit zich er ook bij aan dat het een fijn stuk is. Ik sluit me ook aan bij de opmerking van PvdA over huur is een particuliere sector, want dat zijn toch wel de mensen die het volgens mij wel erg moeilijk hebben, tenminste als je een kleine beurs hebt. Voor wat betreft de informatie waar de VVD het over heeft, ga eens een keer naar de duurzaamheidsloket in de Kweektuin, binnenkort het Groene Raadhuis geheten. Daar ... De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Aerssens van de VVD. De heer Aerssens: En dat is nou precies het punt, u zegt, ik moet ergens heen en dat is dan in de Kweektuin. Dat vind ik al voor een bewoner van onze stad die gewoon op een laagdrempelige manier wil ontdekken wat er nou mogelijk is, eigenlijk al veel te veel moeite.

Je moet gewoon vanuit je luie stoel thuis kunnen kijken, wat kan ik doen? En daarvoor is zo'n stap plannetje op de website toch veel makkelijker? De voorzitter: Mijnheer Dreijer

De heer Dreijer: Dat kan inderdaad ook toegevoegde waarde hebben, maar in het duurzaamheidsloket wordt echt de tijd genomen en dan kun je heel snel interactief je vraag stellen en je krijgt ook gelijk antwoorden en eventueel kun je later nog een keer terugkomen voor aanvullende zaken. Maar goed, u hoeft niet te gaan, andere mensen vinden het fijn om juist op die manier te communiceren. Ook een aantal ... Wat D66 zegt over de warmtenetten, inderdaad, de warmtenetten worden steeds meer uitgesteld, in de geothermiebron staat ook nog steeds onder andere in de maatregelen onderin in de projecten en dat er rond 2030 een geothermiebron operationeel zou moeten zijn voor 8000 woningen. Nu gaan wij zo meteen in het volgende stuk praten over een ander cluster waar een aantal van die 1000 woningen worden afgepakt. En mijn vraag is eigenlijk, is die geothermiebron eigenlijk nog wel nodig om in Haarlem, om daar nog geld in te investeren, moeten we dat nog wel doen? Ik heb twee puntjes eigenlijk, ik zie op het kaartje op pagina vier, dat in 2040 in de Burgwalbuurt het Zonnewarmtenet als alternatief wordt gezien, dit ligt in beschermd stadsgezicht en heeft veel monumenten waardoor het plaatsen van PVT wat je nodig hebt voor een Zonnewarmtenet heel ingewikkeld is.

En mijn vraag is dus wel een beetje technisch, u mag er ook later op terugkomen, is thermische energie het oppervlaktewater, wat ook dus zo meteen in Meerwijk gebruikt gaat worden niet kansrijker op die locatie juist? En nog één punt van zorg, als je kijkt naar de statistieken van de afgelopen jaren en je kijkt naar het gas- en elektraverbruik, dan zie je dat vanaf 2018 best wel wat minder verbruik is geweest, maar in 2021 zijn we weer helemaal terug op het niveau van 2018 en dat maakt me zorgen. 2022 is ook een heel ander jaar, daar zullen ook nog wel andere dingen gaan komen in 2023, vanwege de prijs. Maar in deze tijd, dat baart wel zorgen, dus misschien dat de wethouder daar op kan reflecteren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel mijnheer Dreijer. Mevrouw Jacobsz, OPHaarlem.

15

Mevrouw Jacobsz: Dank u wel, voorzitter. OPHaarlem kan zich wel vinden in de TransitieVisie Warmte, wat er heel overzichtelijk is benoemd en daarbij vinden wij isoleren, isoleren, isoleren heel belangrijk. Al die buurtinitiatieven vinden we ook hele goeie zaken en daar moeten we zeker ondersteunen en faciliteren. Waar we ons wel zorg over maken is het warmtenet Schalkwijk, dus daar hebben we echt wel zo onze bedenkingen bij en ook de haalbaarheid en de stelligheid waarmee de doelen allemaal worden aangegeven. En daarmee doel ik ook op de sociale woningbouw, de wooncorporaties die dus nu heel erg hun best doen om alle woningen te isoleren om die labeling van G naar kortom C of D te krijgen en dat gaat niet allemaal heel erg voorspoedig. Dus we zijn een beetje ... We zijn wel enthousiast maar gematigd enthousiast zal ik maar zeggen. En ook wil ik me aansluiten bij, van de PvdA, de heer Haver over die particuliere verhuurders, want daar valt nog wel veel winst te behalen en daar moet zeker wel wat gebeuren om particulieren te bewegen om te gaan isoleren en te doen wat nodig is om goed aan de energietransitie te voldoen. Dus we zijn wel positief, maar wel op onderdelen zijn we terughoudend zal ik maar zeggen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Jacobsz. Dan, mijnheer Amand. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter.

Trots kan natuurlijk wel positief zijn, maar het is natuurlijk wel, weer wat voor prijskaartje komt eraan te hangen? Dat is uiteindelijk waar het Haarlem om gaat, dus wij willen dat toch even nog in de ijskast zetten, in Haagse termen gezegd, dus laten we dat maar even afwachten hoe dat gaat ontwikkelen. De voorzitter: U wil de TransitieVisie Warmte in de ijskast zetten, ik ben dat aan het visualiseren. Mijnheer Aerssens, VVD, u heeft een interruptie De heer Aerssens: Ik ben wel benieuwd waar de heer Amand op wil wachten, want ik geloof dat er toch gewoon een budget vanuit het rijk is om deze plannen uit te gaan voeren, dus ik ben wel benieuwd, mijnheer Amand, waar wachten we op? De voorzitter: Mijnheer Amand. De heer Amand: Ik wacht op uw VVD, landelijk. De heer Aerssens: En waar dan op precies? Ik wil best wel weer een keer 76 zetels halen, lijkt me fantastisch, kunnen we hele mooie dingen doen. Gaat niet gebeuren, maar waar wacht u op? De voorzitter: Mijnheer Amand. De heer Amand: Hebben we nog niet meegemaakt met u. De voorzitter: Dank u wel en was ook aan het eind van uw bijdrage begreep ik met uw voorstel om de Transitie Warmte in de ijskast te zetten. En dan is volgens mij iedereen die dat wilde aan het woord geweest. Wethouder Berkhout. Nee, mevrouw De Goede, SP.

Mevrouw De Goede: Ik heb even netjes gewacht, ik weet niet of in de tussentijd dat u allemaal sneller bent gaan praten of dat ik langzamer ben gaan luisteren. Maar ik heb wat moeite om het te volgen. Maar goed, even over dat uitvoeringsprogramma zoals het er nu ligt, de SP kan daar niet akkoord mee gaan, zoals het hier ligt, want de wet ... En om de volgende redenen, de wet Collectieve warmtevoorziening, die naar verwachting dit najaar in de Tweede Kamer zal worden aangeboden en die wetgeving moet dan drempels wegnemen om

16

de warmtenetten of andere collectieve oplossingen te kunnen realiseren. Het voorstel is, laten we dit afwachten, deze wetgeving. De SP is met name geïnteresseerd in de andere collectieve oplossingen en zou liever zien dat eerst alle beschikbare daken collectief van zonnepanelen worden voorzien. Dat betekent wel investeren in opslagcapaciteit. Voor de rest verbaast het mij eigenlijk dat wij hier de warmtenetten gaan bespreken zonder daarbij ter kennisgeving stuk 1.5, Stand van zaken energievoorziening Haarlem daarbij te betrekken ... De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Aerssens van de VVD. De heer Aerssens: Ik ben wel benieuwd hoe ... Allereerst welke daken, want u heeft het over alle daken, gaan we dan alle daken in Haarlem voorzien van zonnepanelen? De tweede vraag daarbij is hoe u dat gaat betalen? De voorzitter: Mevrouw De Goede. Mevrouw De Goede: Ik denk dat daar als die wet Collectieve oplossingen ervoor eerst de wetgeving er is, dat we gewoon even moeten kijken of daar ook een bijdrage vanuit het rijk kan komen. En net als dat er nu voor de Haarlemse warmtepompen het geval is, dus dat lijkt me niet zo moeilijk om dat aan te vragen, bovendien heb ik niet gezegd op alle daken, maar op alle beschikbare daken. De voorzitter: U heeft een interruptie nu van mevrouw Barten van GroenLinks.