Transcript commissie Beheer 5 juni 2025

De heer Haver, PvdA. De heer Haver: Dank u, voorzitter. Wij zijn blij met de duurzaamheidslening. En er wordt goed gebruik van gemaakt. Het sluit aan bij onze verduurzamingsdoelstellingen. Wij willen ook dat de lening zachte voorwaarden blijft houden, zodat ook huishoudens met een krappe beurs er gebruik van kunnen maken. Wij begrijpen de overweging van het college om zich meer te richten op verhuurders, maar dan moeten die verhuurders hun panden ook daadwerkelijk gaan verduurzamen. Sommige verhuurders maken daar weinig haast van om tochtige en vochtige panden te verduurzamen, omdat ze er zelf toch niet in wonen. Dus ze voelen die nood minder. Actieve communicatie naar verhuurders is daarom belangrijk. Daarom wil ik ook graag dat de wethouder later weer aan de commissie gaat terugkoppelen of verhuurders ook daadwerkelijk van deze duurzaamheidslening gebruik gaan maken. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van Leeuwen, van de Actiepartij. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, het pleidooi van de PvdA horende, is PvdA dan niet juist het ook met de Actiepartij eens dat omwille van die werkwijze van die verhuurder het dan ook wel prettig is dat een huurder ook het voortouw kan nemen en dus een lening kan aanvragen? De voorzitter: De heer Haver.

De heer Haver: Dan heb ik liever dat de huurder de verhuurder erop wijst dat die lening bestaat, dan dat de huurder zelf de financiële risico's moet nemen om een huis te verduurzamen, die dus niet eens van hem is. En dan gaat de huurder daar allemaal moeite voor nemen, terwijl de verhuurder niets doet. En als de huurder weer verhuist en bovendien kan ook de huur misschien omhoog gaan. O, ik zie nog een interruptie. De voorzitter: Maakt u uw antwoord af. De heer Haver: En vervolgens gaat de huurder verhuizen en heeft hij er geen voordeel meer van. Dus wij vinden echt dat de verantwoordelijkheid bij de verhuurder moet liggen.

17

De voorzitter: Procesmatig gaan die interrupties ook steeds beter. Dus dat is top. De heer Aerssens. De heer Aerssens: Ik ben wel benieuwd naar aanleiding van de woorden van de heer Haver. Op het moment dat ik als huurder van een pand wat ga investeren in het pand, dan kan ik ook vaak huurkorting krijgen. Dat is ook een reden waarom ik misschien als huurder wel die investering zelf zou willen doen. Plus dan heb ik er ook volledig de baten van en scheelt dat mij in mijn maandlasten. Dus waarom is het nu per se alleen maar voor een verhuurder het geval? Een huurder heeft er meer baat bij en kan nog huurkorting krijgen ook. De heer Haver: Als de verhuurder inderdaad het zou belonen met een korting, dan zou dat inderdaad mooi zijn. De voorzitter: De heer Jonker heeft ook een vraag aan de PvdA. De heer Jonker: D66 is ook wel een beetje verbaasd over deze bijdrage van de PvdA, want elke keer eigenlijk als we hier een duurzaamheidsproject bespreken dan zegt u: huurders moeten ook mee kunnen doen en als dat niet kan, dan moet de gemeente maar investeren. Hier hebben we eigenlijk een lening waar een huurder mee zou kunnen investeren. Het is echt niet zo dat een huurder elk jaar een ander huis heeft. Dat weet u ook. Huurders wonen volgens mij best wel heel erg lang in huizen, ook soms natuurlijk helemaal niet voor hun eigen wil. Maar goed, dat is een andere discussie.

Dus ik vind het toch een beetje vreemd waarom u niet ook voor huurders deze mogelijkheid wil behouden. Plus ik heb ook al gezegd: het zou ook voor een investering voor een collectief zonneproject kunnen zijn, wat niet eens op hun eigen huis is. De heer Haver: We zien dat nul huurders de lening hebben aangevraagd, dus er is toch een reden dat ze dat niet doen. De voorzitter: Kort en krachtig antwoord. De heer Jonker. De heer Jonker: Als u nul stemmers krijgt, gaat u denk ik ook op zoek naar meer stemmers, dus moeten we niet meer doen? De heer Haver: Omwille van de tijd houd ik het hier even bij, voorzitter. De voorzitter: Duidelijk. En ook voor de kijkers thuis, de PvdA is in Haarlem de grootste partij van de stad. Mevrouw Jacobsz. Mevrouw Jacobsz: Dank u wel, voorzitter. Ik ben het helemaal eens met de Actiepartij, want dat viel mij ook op die uitsluiting van huurders. Want juist door dat krantenartikel kreeg ik juist geluiden van mensen die dus huurder zijn en graag in aanmerking hadden willen komen, maar er niet tussenkwamen. Dus ik zou zeggen, wat mijnheer Aerssens van de VVD ook net noemde: wat is dan de oorzaak dat geen enkele aanvraag is ontvangen? Dat is wat ik wilde toevoegen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Dank, voorzitter. Het wordt een beetje een eentonig verhaal. Ook wij vinden het niet nodig om de huurders eruit te halen.

Wat voor pijn doet het om het te laten staan überhaupt? En ligt het echt niet aan de communicatie? Ligt er ook niet taak voor de corporaties om toch meer huurders te enthousiasmeren en in ieder geval te informeren dat zoiets bestaat. Er zijn zat maatregelen, huurders die zelf maatregelen hebben genomen. Als ik kijk naar onze eigen oude situatie. Wij waren eerst met een cv-ketel in de stad in een

18

huurpand. We hebben zelf dubbelglas erin gezet en zo zijn we continent aan het verduurzamen geweest, zonder dat de woningcorporatie daar iets mee heeft geholpen. En dus er zijn denk ik zat mensen die dat ook nog steeds zelf kunnen en kunnen betalen overigens ook nog, maar het ook willen doen. Zeker als je voornemens bent om lang in zo'n huurwoning te wonen. Maar er zijn ook zaken als bijvoorbeeld zonnepanelen, misschien heb je wel een grote schuur achterin je huis, kan je zelf die zonnepanelen erop leggen. Kan je ook weer zo meenemen, kan je ook weer zo doorverkopen. Dus er zijn zat dingen te bedenken, die ook voor een huurder heel interessant zijn om te doen. Ik geloof, mevrouw Jacobsz kwam er ook al mee. Er zijn huurders die dus blijkbaar het niet wisten en het toch wel willen doen. Dus alstublieft, laten we gewoon die regeling voor huurders erin laten staan. Dan heb ik nog een paar kleine puntjes, maar dat is een stukje opmaak. Daar wil ik zo meteen misschien nog met de ambtenaren naar kijken. Het gaat even over letters en cijfers in artikelen. Vroeger waren het letters bij subcategorieën en nu zijn het cijfers geworden en het ziet er een beetje rommelig uit. En even technisch over de PVT-panelen, maar dat doe ik later wel, want dat wordt te technisch. Voor de rest zijn we het helemaal eens met de verordening. De voorzitter: Dank u wel.

Naar de letters en cijfers wordt nog gekeken. Mevrouw Barten, GroenLinks. Mevrouw Barten: Dank u wel. Goed dat de duurzaamheidslening zo goed wordt gebruikt. We gaan akkoord met de voorgestelde wijzigingen. En dat punt van de huurders en de verhuurders, ik denk dat het logischer is als huurder dat je dat niet zo snel doet, maar we zitten er niet zo geharnast in. Dus we staan er ook wel voor open om die optie er nog wel in te laten. We denken wel dat de communicatie over lening echt nog een stuk beter kan of het nou huurders of verhuurders of eigenaren is, zodat veel meer mensen weten dat de duurzaamheidslening er is, wat de voorwaarden zijn en waar je hem voor kunt gebruiken. Dus daar graag nog wat aandacht voor. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Aerssens, een interruptie. De heer Aerssens: Ik hoor mevrouw Barten zeggen dat ze akkoord is met de wijziging die het college voorstelt en vervolgens zegt: maar ik sta wel open voor nog wat anders. Wat is het? Welke van de twee? Mevrouw Barten: Daar zijn we nog niet helemaal uit. Dus mocht iemand met een verzoek komen of een motie of weet ik veel wat, zullen we dat overwegen. De voorzitter: Uitstekend. Mevrouw Scholten, Jouw Haarlem. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter. Ik spreek ook even namens mijn afwezige collega van de SP. Interessante discussie. Een hoop van de punten kan ik me goed in vinden.

Maar één ding heb ik nog niet gehoord. Worden er voor het verstrekken van de duurzaamheidsleningen aan verhuurders ook eisen gesteld, dat zij huren vragen die conform het puntensysteem zijn? Dus dat je niet een duurzaamheidslening geeft aan iemand die een mega hoge huur vraagt. De voorzitter: Een ietwat technische vraag, maar misschien kan hij zo worden beantwoord. Dat is prima. Mijnheer Amand. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Een prima idee natuurlijk. En ook voor de verhuurders en huurders vinden wij dat heel erg goed, dat je dan toch wel een goede wisselwerking krijgt. Dus wij kunnen dat wel steunen.

19

De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Moedt. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. De Partij voor de Dieren denkt dat het primair wel de verantwoordelijkheid van de verhuurder is om het pand te verduurzamen, maar om de mogelijkheid voor huurders open te houden en huurders te informeren, lijkt ons een kleine moeite. Dus ik ben eigenlijk wel benieuwd naar wat de wethouder over deze optie verder nog vertellen kan. Voor het overige zijn we akkoord met de wijzigingen. Fijn dat die duurzaamheidslening zo intensief wordt gebruikt. En nog een klein nieuw punt. Er is steeds meer en kwalitatief goed Biobased isolatiemateriaal beschikbaar, maar de verhoudingen zijn nog een beetje scheef. De Partij voor de Dieren zou zich hierbij wel kunnen voorstellen dat we bij een herziening van die verordening als voorwaarde gaan stellen dat mensen verduurzamen met Biobased materiaal en zo het duurzame alternatief een flinke impuls gaan geven. En zou de wethouder zo'n insteek willen verkennen? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Volgens mij hebben alle partijen het woord gevoerd. Ja. Dan gaan wij door naar wethouder Berkhout. Wethouder Berkhout: Dank u, voorzitter. En dank commissie. Volgens mij hoor ik ook iedereen zeggen: fijn die duurzaamheidslening. Hij betaalt zich uit. Afgelopen jaren heeft als raad ook steeds het beschikbare budget in stappen verhoogd, van 2 naar 4, naar 10, naar 17 miljoen.

En u heeft ook kunnen zien dat het vorig jaar voor een 3,5 miljoen is gebruikt. Dus het is een regeling die goed gebruikt wordt. Ik denk dat dat een mooi resultaat is. Tegelijkertijd was hij ook weleens toe aan een actualisatie, gezien ook de ontwikkelingen. En dat ligt nu bij u voor. En om maar meteen het hele punt bij de kop te pakken. Ik denk dat dat ook iets te maken heeft met het krantenartikel, waar dit accent natuurlijk lag, het accent op de huurder. Volgens mij, enerzijds is de ervaring, sinds 2018 heeft geen enkele huurder er gebruik van gemaakt. En inderdaad ook wat de Partij voor de Dieren zegt, primair ligt de verantwoordelijkheid voor aanpassingen, de wat grotere aanpassingen aan de woning, bij de eigenaar. Nou dat zie je ook terug in het gebruik en dat is ook een beetje gebruikelijk hoe dat werkt. Tegelijkertijd hoor ik ook wat u zegt: het stond erin, het kan geen kwaad, laat het erin staan. Met alle liefde gaan we dat gewoon doen. Het is alleen, denk ik, wel de overweging en dan kunnen we misschien in de lijn van D66, wat zegt ons dat? Ik denk wel dat het zegt dat dit niet het instrument is om huurders … Dus misschien dat we dan volgend jaar wel die ene huurder hebben die dat toch doet. Het gaat niet het verschil maken voor die huurders in Haarlem. Dus daar hebben we een ander instrumentarium voor nodig. Dus dat zou wel de afweging zijn.

Laten we gewoon hem er weer inzetten, erin houden. Dat wil ik prima doen. Dan hebben we gewoon dat daarmee getackeld, toezegging, voorzitter. Verwerken we dat denk ik ook richting de raad. Maar wij zoeken ook wel naar hoe kunnen we nu die energietransitie effectief en doelmatig opschalen? Ook eigenlijk in lijn wat D66 zegt. En ik denk, we hebben een divers aanbod voor huurders. Dat begint met energiecoaches. Vaak zijn daar ook de euro's die wat meer tellen. De energiearmoede regelingen, die ook voor de huurders in de woningcorporaties, de sociale huurders enorm werken, lopen, waar we miljoenen uitgeven aan witgoedregelingen en ook straks de gordijnregeling, om echt in de woning dat comfort en de maandelijkse kosten terug te brengen. Dus dat zijn … Dat is een instrumentarium waarin je echt direct de huurder bedient. En wij zetten daarbij ook dus steeds meer in op nu in dit geval ook de kleine particuliere verhuurder en de woningcorporaties om ook die woning aan te passen. Maar nogmaals, laten we ook die deur gewoon openstaan voor de huurder als die hier gebruik van wil maken, ook al zal dat niet al te vaak zijn, gezien het verleden. Ook denk ik dat het goed is, want dat is natuurlijk het andere punt. Dat is wel interessant. Wat ook OPHaarlem zegt: sinds dat het in de krant stond, hebben mensen het erover.

Weet je, wat we in ieder geval van plan waren, is als u deze verordening in de raad vaststelt, om daar weer communicatie over te hanteren.

20

Laten we ook even kijken hoe we ook de huurderdoelgroep daarin kunnen bedienen. Dus wie weet levert dat wat op. Zo zetten we hem gewoon weer eventjes neer en dan pakken we dat gewoon breed op. De voorzitter: Lijkt me dat u tevreden bent met dat antwoord, mevrouw Jacobsz. Wilt u interrumperen? Nee, heel goed. Ik dacht dat ik een handje zag. Gaat u verder, excuus. Wethouder Berkhout: Dan VVD, waarom max drie? Het gaat hier wel om kleine, particuliere verhuurders. En wat ik meekrijg, dat zijn ook alleen natuurlijke personen, dus geen bedrijf. Dus daar zit dat onderscheid. We hebben in de communicatie een sessie gehad, een informatieavond. Er komt een informatieavond aan en ook worden er brieven verstuurd en een campagne gestart. Als ik het goed krijg. Dus we doen meerdere instrumenten om de doelgroep te bedienen. De voorzitter: Daar heeft mijnheer Aerssens van de VVD nog een vraag over. De heer Aerssens: Waarom niet een bedrijf? Want als ik ondernemer ben, dan is het heel logisch als ik een pand in een bedrijf, want daar komt mijn pensioen dan uit. Waarom geldt het daar dan niet voor? Want die willen we toch juist ook aanmoedigen om het pand voor de toekomst te verduurzamen? Wethouder Berkhout: Daar zijn ook weer andere instrumenten voor. De afbakening van de duurzaamheidslening is ook kleine leningen, kleine bedragen voor particuliere woningeigenaren, huurders in dit geval.

Dit is kleinschalig. Voor bedrijven gaat het vaak om grote bedragen. Is een ander instrumentarium voor dan deze duurzaamheidslening. Dan partij van de Arbeid. Ik denk dat het goed is om even in de gaten te houden, nu we ook de doelgroep verbreden tot kleine particuliere verhuurders, hoe dat gaat lopen. Ik denk dat een logisch moment is, het volgende onderwerp is de vierde update TVW, maar er komt ook weer een vijfde update TVW in het najaar. Het is misschien wat vroeg, maar in ieder geval om de eerste bevindingen al eens mee te geven hoe dat na die campagne mogelijk loopt. Dus zo kunnen we u dan overzichtelijk meenemen in dat soort ontwikkelingen. Wij zijn ook benieuwd. En ik denk dat het nog … Een laatste, maar dat was ook denk ik een … We gaan het zien hoe dat met de huurders loopt. Wel ook even goed, er zit ook echt een SVN-toets aan vast. Dus dat kan vaak ook wel, je moet wel kredietwaardig zijn als huurder om ook die lening aan te kunnen. Dus dat werkt ook vaak, dat speelt mee. Ik denk dat dat goed is om even te melden. Tot zover, voorzitter. Wacht, Jouw Haarlem. Sorry, tot slot. En Partij voor de Dieren. God, toch nog, ik krabbel dan heel snel mee. Even kijken hoor. Nee, dat was goed. Even kijken.

Uw vraag was: hoe kijken we eigenlijk naar die puntentelling of de hoogte van de huur? Ik krijg hier wel mee dat dat inmiddels ook geborgd is in de Wet betaalbare huur, dat het daarmee eigenlijk volstaat. En Partij voor de Dieren vroeg: kunnen we kijken naar Biobased. We volgen de RVO hierin. Dus we hebben een soort van landelijke richtlijn die we hierin hanteren. U gaf volgens mij zelf ook wel aan: doe dat nu nog niet in deze, maar kijk daar eens naar wat daar de opties zijn. Dat kunnen we wel kijken. Dat zit ook bijna ook in het overlap met het circulaire, hoe we dit met elkaar voor ons zien. Dus ja, we kunnen dat in een vervolg even meenemen. Maar zou in ieder geval niet in deze verordening willen opnemen, maar dat geeft u ook eigenlijk aan. Dus dat is goed. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Nee, want we hebben nog een interruptie van mevrouw Jacobsz. Mevrouw Jacobsz: Wat u zei, voorzitter, voor de wethouder. Dat SVN, over het krediet of iemand kredietwaardig is. Ik denk ook dat dat een van de redenen is waarom we geen aanvraag krijgen. Maar ik kan me ook voorstellen dat dat ergens geregistreerd zou kunnen staan, dat mensen dan daarop stranden. Dus dat is even mijn vraag of dat misschien uitgezocht kan worden.

21

De voorzitter: Dat weet de wethouder niet, maar dat kunt u nog technisch uitvragen. Een interruptie, mijnheer Jonker, op de wethouder. Tweede termijn. De heer Jonker: Tweede termijn, maakt niet uit. Nu we hem toch nog gaan aanpassen, gaat natuurlijk het vat open. Maar nee, wat ik wel zat te denken: we krijgen natuurlijk ooit misschien windmolens. Dat moeten we nog gaan beslissen, maar misschien is het wel slim om die er ook alvast bij te zetten, want dan kunnen huurders dus ook die lening gebruiken om eventueel te investeren in dat windmolenproject. De voorzitter: Dan gaan we even het rondje af. Ik wil vingers zien wie nog het woord wil hebben. Prima, dan ga ik eerst naar de heer Dreijer. De heer Dreijer: Heel kort, voorzitter. Nog een beetje ter ondersteuning. Primair ligt de verantwoordelijkheid voor verduurzaming bij de verhuurder, maar dan heb je het vaak over de energetische verbetering van de woning, maar we geven ook subsidie voor groene daken bijvoorbeeld en dat valt er natuurlijk buiten. En als mensen dat willen, dan is het ook weer een extra stimulans, ook voor huurders, om die subsidie aan te vragen. Nog even een reactie op de Partij voor de Dieren over Biobased materiaal. In ieder geval bij de RVO krijg je een hogere subsidie als je Biobased materiaal gebruikt. De voorzitter: Duidelijk. Mevrouw Moedt.

Mevrouw Moedt: Een leuke aanvulling, voorzitter, van de heer Dreijer. Ik ben blij dat de wethouder toezegt dat die wil gaan verkennen hoe we daar een extra impuls op kunnen zetten. Dus misschien nog bovenop die RVO-lijst, maar ik hoor het graag. De voorzitter: De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, de wethouder stelt me bijzonder gerust met het feit dat hij dat wil terugbrengen. En ik denk, het is een soort laatste vangnet, de prioriteit moet natuurlijk liggen bij die verhuurder. Daar zijn we het denk ik ook allemaal wel over eens, maar je zal maar net iemand hebben die huurt van een oud baasje die het eigenlijk ook allemaal niet meer zo ziet zitten. En die huurder zit er al tientallen jaren, dan gaat de huurder toch lekker zelf aan de slag. En dat vinden we de kracht van de lening. Dus dank daarvoor. De voorzitter: Dank u wel. Even voor de verduidelijking voor mensen die meekijken. Ook naar aanleiding van het krantenartikel. De RVO is de Rijksdienst voor ondernemend Nederland. En ik hoorde de wethouder zeggen: TVW, het volgende agendapunt, dat is de Transitievisie Warmte, die zo meteen wordt behandeld. Nog een reactie van wethouder Berkhout. Wethouder Berkhout: Even kijken, de windmolens. Volgens mij is er altijd ruimte voor maatwerk. Als iemand een verzoek indient voor een lening of we daar toekenning aan geven. Dus die ruimte zit in ieder geval in de huidige.

Dat geldt trouwens ook voor Biobased, kreeg ik nog mee. Dus die maatwerkoptie om daar toch gewoon een lening voor te verstrekken, die zit in de huidige duurzaamheidslening ook verwerkt. En ook fijn om nu ook even van de heer Dreijer te weten wat die ruimte is bij RVO ook, maar dit is dus ook, die ruimte zit al in de huidige lening. Dus dat nog eventjes ter aanvulling. De voorzitter: Dank u wel. Dit gebeurt niet zo ontzettend vaak. Echt een best wel harde toezegging van de wethouder. Mijn vraag is: hoe kan dit naar de raad? Met deze toezegging kan het als hamerstuk? Het wordt

22

aangepast aangeleverd bij u bij de raad. Fantastisch. De huurders worden inderdaad niet uit de lening gehaald. Mooi. 11. Vierde update uitvoeringsagenda TVW De voorzitter: Dan gaan we door naar agendapunt 11. De wethouder zei het al: de vierde update voor de uitvoeringsagenda van de Transitievisie Warmte. In de uitvoeringsagenda staat welke projecten aankomende jaren uitgevoerd worden. De looptijd van de uitvoeringsagenda is van 2023 tot 2030. De projecten in de uitvoeringsagenda hebben als doel om 22.000 lage labelwoningen te verbeteren, iets minder dan dat aardgasvrij te maken en 65 procent van de CO2-reductie bij bedrijven te realiseren. Dit is de vierde tussenstand van de uitvoering. De informatienota staat op de agenda. Het gaat dus niet naar de raad. Het gaat puur om de update. Mevrouw Barten heeft het geagendeerd voor deze commissie. Dus die wil ik graag als eerste het woord geven. Mevrouw Barten: Dank u wel. En ook dank aan de partijen die dit agenderingsverzoek hebben gesteund. Ik wil in mijn bijdrage focussen op de communicatie, want dat is niet alleen een van de projecten voor de organisatie in de uitvoeringsagenda, maar ook essentieel om de andere projecten, zoals 9.000 geïsoleerde woningen en 13.000 geplaatste warmtepompen, voor elkaar te krijgen. In de uitvoeringsagenda staat: we ontwikkelen een langjarige en consistente communicatieaanpak.

De aanpak is een mix van digitale kennisoverdracht, informeren door middel van bijvoorbeeld informatieavonden, adviesgesprekken of persoonlijke begeleiding. En het beïnvloeden van gedrag door gerichte campagnes en een continue aanwezigheid in de stad. Ik lees het even voor, zoals het er staat. Is dat ook wat er gebeurt? Er is een nieuwe website, Haarlem.nl/duurzaam. Dat is positief. En er wordt gewerkt aan een Experience Center en educatie voor verschillende doelgroepen vanuit NME. Dat vinden we ook positief. Maar in het jaarverslag, even een klein voorschot op het volgende agendapunt, las ik nogal verstopt op pagina 328, dat een grootschalige bewustwordingscampagne, die gepland stond voor de tweede helft van 2024, is uitgesteld naar eind april 2025. En toen ik daarover weer een technische vraag stelde, bleek dat het nog verder is uitgesteld, namelijk naar het najaar 2025. Oftewel een heel jaar later. En als reden voor dit uitstel kreeg ik dat er gewerkt wordt aan een brede campagnestrategie voor duurzaamheid. Maar inmiddels hebben we een jaar uitstel. De gasprijzen zullen weer gaan oplopen en het is nu het moment om te isoleren. En die continue campagne die moet echt zo snel mogelijk loskomen. Ik heb even een kleine inventarisatie gedaan in mijn eigen straat, 13 bewoners hebben daarop gereageerd.

Om gewoon even een gevoel te krijgen van hoe leeft dit nu bij mensen en wat is er bekend? Ongeveer de helft van mijn straatje had informatie over duurzaamheid opgezocht en kon die goed vinden. Chapeau. Een kwart van de straat had geen informatie nodig of had geen interesse en nog een kwart had het opgezocht, maar werd er niet goed wijs uit. Ik spreek zelf ook regelmatig mensen die zeggen nooit iets van de gemeente gehoord te hebben of die de informatie moeilijk konden vinden. Conclusie: er gaat best wat goed, maar er is ook nog heel veel te winnen in die communicatie. Verduurzaming van huizen leeft enorm en een grote groep bewoners moet er zelf mee aan de slag, dus zet hier meer op in. En blijf daarnaast ook inzetten op de wijkaanpak. Ik heb al eerder gevraagd voor aandacht voor buurten waar nog geen buurtinitiatief is. Dat ga ik gewoon weer doen. Geef buurten waar nog geen bewonersinitiatief is een steuntje in de rug. Door bijvoorbeeld informatieavonden in de wijk, door informatie op maat, bijvoorbeeld met buurtkrantjes of sociale media, zoals Facebookgroepen voor bepaalde wijken. Informatie over hoe je een initiatief opzet, voorbeelden van andere initiatieven of een actieve uitnodiging om een initiatief te starten.

Een inloopspreekuur, bijvoorbeeld gedurende een paar maanden, waar mensen makkelijk terechtkunnen of zorg voor makkelijke doorverwijzing naar onafhankelijk advies. Zijn andere partijen het eens dat er met die communicatie nog een hoop te winnen valt? En steunt u deze punten die ik net heb genoemd? En een vraag aan het college: waarom wordt de

23

communicatiecampagne steeds uitgesteld? En herkent u het beeld dat veel mensen de juiste informatie nog niet kunnen vinden? En kunt u toezeggen dat u de punten die ik noem zo snel mogelijk wil oppakken? Dan als allerlaatste nog twee punten waar ik heel kort over wil zijn. Als eerste de netcongestie. Zijn we al bezig met slimme oplossingen in de wijk, zoals buurtbatterijen? En als tweede, als een bewonersinitiatief een mening heeft over de warmteoplossing in hun wijk, kunnen ze dan ook invloed uitoefenen op het Warmteprogramma? En daar wil ik het graag bij laten. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, heel kort op de woorden van mevrouw Barten. Zij weet dat wij vorig jaar met een aantal partijen, waaronder zij ook zeker betrokken was, ook hierover hebben gesproken. We vinden de communicatie op allerlei dingen best wel moeilijk te vinden. We denken dat we bewoners daar beter bij kunnen helpen. Dus helemaal steun voor de bijdrage van GroenLinks. De voorzitter: Wil iemand nog het woord? De heer Van den Berg, ga uw gang. De heer Van den Berg: Ook grotendeels steun voor de bijdrage van GroenLinks. In ieder geval zeker wat betreft communicatie. En volgens mij hebben we samen met GroenLinks een motie ingediend om kwartiermakers te regelen, zodat er in de wijken meer duurzaamheidsinitiatieven zijn.

Voor de rest hebben we ook een motie ooit ingediend voor buurtbatterijen. Daar hebben we vorig jaar ook antwoord op gekregen, dat dat nu nog niet nodig is, niet kan. Maar we zien ook een proef in Utrecht waar ze met deelauto's buurtbatterijen doen. Ik vroeg me af wat de wethouder daarvan vindt, hoe hij daartegenover staat? En we zijn ook blij dat er in ieder geval ook meer batterijen, een subsidieregeling is voor batterijen in de Waarderpolder. Dat vond ik ook een aardig detail, wat nog even in het document stond. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Scholten, Jouw Haarlem. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter. Ben ik eigenlijk nog steeds een spook? Ja. Ik ben nog steeds een spook. De voorzitter: U bent nog steeds spookraadslid, ja. Mevrouw Scholten: Ook deze vraag is weer mede namens de SP, die er dus vanavond niet is bij Beheer. Er waren toen wij het hadden over de energienota en energiearmoede, klachten bekend over woningen die eigenlijk ineens een hoger energielabel hebben gehad. Ik weet niet of de wethouder zich dat kan herinneren, voorzitter. Maar er zijn dus best wat woningen die een hoger energielabel gekregen hebben, terwijl er niets aan de woning is veranderd. En dan gaat het vaak over woningen waar best het een en ander aan de hand is. Die dus een E of F label hadden en nu bij de herkeuring ineens een B label hadden.

Is dat bij de wethouder nog steeds op het netvlies? Is de vraag wat betreft ons en de SP. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Wil iemand nog het woord hierover? De heer Abbasi. De heer Abbasi: Dank u wel, voorzitter. Een helder en duidelijk verhaal van GroenLinks. Ik denk dat het belangrijk is om daar aandacht op te blijven vragen. Andere punt waar ik graag bij zou willen stilstaan, zijn de resultaten die tot nu toe behaald zijn. En die zijn altijd behoorlijk positief. Als je kijkt naar de doelen om bijvoorbeeld corporatiewoningen met een laag energielabel te verduurzamen, dan zie je dat daar behoorlijk wat van die 8.000 die op de planning staan al zijn geïsoleerd. Maar toch, wat schetst mijn verbazing? Ik heb

24

deze cijfers niet uit de vierde update van deze uitvoeringsagenda gehaald, maar uit de derde update. In de derde update worden namelijk ook concrete cijfers gegeven, namelijk dat er tot 2022 3.200 woningen zijn geïsoleerd. Over die witgoedwissel zijn concrete cijfers gegeven in die derde update, namelijk dat er bijna 2.500 keer gebruik van is gemaakt. In de vierde op de ontbreken deze cijfers. Dus de vraag is: waarom en kan bij een volgende update weer concreet met dit soort cijfers met ons worden gecommuniceerd wat er gedaan is? Want ik lees nu dingen als niet iedereen heeft gebruikgemaakt van die witgoedwissel. Die zijn dus weer gecontracteerd. Ik zou graag willen weten hoeveel mensen dat nog zijn en hoeveel mensen we nog verwachten dat die gebruik gaan maken van dergelijke regelingen. Nogmaals, de resultaten zijn goed. We maken goede stap voorwaarts, maar ik zou toch wel wat concrete cijfers willen zien. En bovendien de laatste cijfers over die geïsoleerde woningen van de woningbouwcorporaties zijn van 2022. Dus we zijn nu drie jaar verder. Wat is de stand van zaken nu? Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Van Leeuwen, een interruptie? De heer Van Leeuwen: Ja, misschien eigenlijk ook meer een vraag.

Is de heer Abbasi bekend met de inspanningen van zijn collega straks bij de Commissie Ontwikkeling, die juist vragen wil stellen over de verduurzaming van corporatiewoningen? Naar zijn inzicht gaat het niet de goede kant op. Dus dat is eigenlijk een vraag via de voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Abbasi: Ik denk dat u refereerde aan mijn collega de heer Heinis. Ja, die is heel kritisch. Dat is heel goed ook. En dat komt omdat we sneller kunnen gaan, 3.200 woningen is al goed, maar nogmaals, dat is van 2022. Ik hoop dat de cijfers nu drie jaar later beter zijn, maar het doel blijft nog steeds 8.000 woningen isoleren voor 2030. De voorzitter: Hartelijk dank voor uw bijdrage. Mevrouw Moedt. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Er zijn al een heleboel goede dingen gezegd, de punten van GroenLinks waar we ons bij kunnen aansluiten. De vragen van D66, PvdA ook. Verder nog een suggestie wat betreft de isolatieaanpak. We zien dat er een hoop brieven zijn verstuurd, 2.500 huishoudens zijn aangeschreven. Maar toch misschien, hoeveel huishoudens nu daadwerkelijk gebruik maakt van dat aanbod, dat zou best nog wel wat omhoog kunnen. Misschien dat de huisartsen hier ook iets in kunnen betekenen. Mensen die zich melden bij de huisarts met gezondheidsklachten vanwege een tochtige, schimmelige woning, die kunnen dan wellicht door de huisarts op dit aanbod worden gewezen.

De huisarts heeft dan ook wat meer een vertrouwensband met die mensen. Misschien is dat ook een van de redenen waarom mensen terughoudend zouden kunnen zijn om met de gemeente in zee te gaan. Verder de VvE-aanpak die is eigenlijk net gestart. Twee VvE's zijn in het traject aardgasvrij worden gegaan, maar er zijn meer dan 5.300 VvE's in Haarlem. Dus daar is ook nog een flinke slag te maken. De voorzitter: En mijnheer Amand gaat een slag maken met een interruptie. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Trots heeft de vraag aan de mevrouw van de Dieren. De schimmelwoningen in Haarlem, daar zijn mensen al jaren mee bezig. Ik ga de naam niet noemen zo meteen, maar die valt wel weer. Dat is een schande wat er gebeurt. En dan komt de woningbouw en weet je wat die zegt? We zullen er een kartonnen schuttinkje voorzetten, dan kan u lekker slapen. Zo gaat dat in Haarlem. En dat zijn de grootste woningbouwverenigingen van Nederland.

25

De voorzitter: Mijnheer Amand, wilt u tot uw vraag komen? De heer Amand: Dus de vraag is: het is een schande waar die woningbouw het over heeft, allemaal. De voorzitter: Wil mevrouw Moedt van de Partij voor de Dieren daar nog op reageren? Mevrouw Moedt: Voorzitter, dank u wel. We delen allemaal de zorgen en hoe meer we kunnen doen, hoe beter natuurlijk. De VvE's, wij hadden ook daar een puntje. Misschien vallen hier ook wel mensen tussen wal en schip. Als je een VvE hebt met verschillende panden, met penthouses bovenop en kleine appartementjes onderin, dan is het misschien voor sommige mensen heel lastig om mee te gaan in die verduurzamingsslag en heeft de wethouder hier zicht op en heeft hij daar een gedachte bij? Dat was het, tot dusver. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Ik zag ook een handje van de heer Visser. Klopt dat? De heer Visser: Ja, voorzitter, we sluiten aan bij het pleidooi van de PvdA. Wij maken ons wel zorgen, want volgens ons gaan alle warmtenetten in Haarlem op het ogenblik stroef. Hoewel we wel wat positiever nieuws zagen over de Waarderpolder deze week in de krant. Maar dat gaan we in de volgende update zien. Wat ons betreft, moet vooral de volk zich op isoleren, isoleren en isoleren. En daar is echt nog steeds een wereld te winnen. De voorzitter: Verder nog mensen het woord? De heer Dreijer.

Had u een interruptie? Nee, dan geef ik eerst de heer Dreijer het woord. De heer Dreijer: Dank u, voorzitter. Ik zal kort zijn hoor. Ik sluit me aan bij de woorden van GroenLinks. En nog even op de opmerking van D66 over de buurtbatterijen in Utrecht. Dat systeem dat hebben we vorig jaar al bij de andere wethouder Van Leeuwen neergelegd. Koop nu slimme laadpalen als je toch moet investeren, want dit zit eraan te komen. Het is er al trouwens iets langer hoor, in Utrecht. Had dat nu gedaan in de parkeergarages, dan hadden we ook ditzelfde zelfde project gedaan in Haarlem. Dus nogmaals de oproep: investeer in slimme laadpalen. De voorzitter: Dank u wel, voor uw bijdrage. Ik ben benieuwd wat u heeft meegenomen, mevrouw Jacobsz. Ga uw gang. Mevrouw Jacobsz: Ik zag de wethouder, voorzitter. Ik heb hier een artikel uit de Volkskrant meegenomen. Dat is een artikel naar aanleiding van Vereniging Eigen Huis. En ik zie in het stuk ook dat we al heel actief met de Verenigingen van Eigenaren bezig zijn. Dus dat is alleen maar positief. En wat zij ook in van de Vereniging van Eigenaren zegt ook, is dat het dus belangrijk is, dwang werkt averechts en zal het vertrouwen in het warmtenet ondermijnen. En ze geven dus drie aanbevelingen. Geef consumenten na drie jaar het recht op kosteloze afsluiting. Geef VvE’s dezelfde keuzevrijheid als individuele woningeigenaren.

Zorg voor duidelijke wettelijke bevoegdheden voor VvE’s en legt de verantwoordelijkheid niet bij vrijwillige bestuurders. Zo bouwen we aan een warmtetransitie met draagvlak en zonder dwang. Dus dat wilde ik even meegeven. En nog iets, want ik weet dat er genoeg galerijflats zijn van wooncorporaties, die dus nu al op blokverwarming zitten. En die ketels die zijn al echt eigenlijk stuk, die moet vervangen worden, maar die wachten dus op dit. Dus ik maak me wel zorgen, want ik weet niet of daardoor onveilige situaties ontstaan. Dus dat is even mijn vraag aan de wethouder. De voorzitter: Dank u wel. Gaan we dan naar wethouder Berkhout? Zo te zien wel. Ga uw gang.

26

Wethouder Berkhout: Dank u wel, voorzitter en dank voor de vragen. Even kijken. We doen dit natuurlijk halfjaarlijks met u al enige tijd. De vijfde update gaat wel voorlopig de laatste worden, want we stappen over van de Transitievisie Warmte naar het Warmteprogramma. Zoals u weet, het concept Warmteprogramma komt na het reces naar u toe en na de inspraak. Het gaat de inspraak in en dan wordt dat als het goed is, komt dat nog eens twee keer bij u terug. Eerst voor zienswijze, et cetera of nog twee keer terug en dan is het eind van het jaar in principe vastgesteld. Dus dat even daar gelaten. En inderdaad, we zijn wel hard bezig aan de actie. Ik denk dat een aantal van u dat ook al aangeeft. Ik denk dat het ook wel goed is om te melden. Bijvoorbeeld als het gaat om de lokale aanpak isolatie. Dus er zijn duizenden brieven de afgelopen maanden uitgegaan, om gericht te communiceren. En dat is misschien ook wel het eerste antwoord op GroenLinks. Communicatie is heel belangrijk. Dat klopt, dus daar werken we hard aan. Soms zou ik ook willen dat het sneller ging. Tegelijkertijd denk ik wel, we hebben een aantal dingen goed in gang gezet en voor een aantal zaken hebben we ook duidelijkheid nodig. Dus inderdaad de website zoals u heeft kunnen zien, staat daar Haarlem.nl/ duurzaam.

Maar als je nu helderheid wil geven aan wijken, moet je wel duidelijk hebben wat je voornemens bent te gaan doen in die wijken. En daarvoor hebben we een Warmteprogramma nodig en dat hebben we nog niet. Dus pas als we weten in welke wijk een individuele of een all electric of een collectieve oplossing komt, dan kunnen we ook gericht helderheid aan mensen verschaffen wat dat met zich meebrengt. Dus daar is ook nog even het wachten op. Tegelijkertijd hebben we heel veel gerichte aanpakken voor de VvE’s, de lokale aanpak isolatie. De collectieve inkoopactie voor zonnepanelen heeft ook zo'n 10.000 huishoudens zijn daarmee benaderd. We hebben nu straks, even kijken, ik had een heel lijstje hier staan, maar dat mag ik niet van de voorzitter. Social media campagne gaat starten, waar we 50.000 bewoners gericht gaan benaderen. Huis-aan-huisacties worden gevoerd. We hebben een pilot met studenten langs de deuren voor 1.500 adressen. Dus we hebben heel veel gerichte acties en we hopen inderdaad snel in het najaar ook die bredere communicatiestrategie naar buiten te kunnen brengen. Even kijken. Dan heeft u ook nog vragen gesteld over netcongestie. In de Kadernota kunt u zien dat we daar ook een voorstel voor doen aan u, om voor 2 miljoen euro daar een reservering voor op te nemen, om een aantal maatregelen te kunnen nemen.

Tegelijkertijd is dat ook een aanpak die ook op een grotere schaal speelt dan alleen het Haarlemse. Dat gaat over de grote ontwikkelingen van Liander en TenneT in deze regio met de onderstations. En daar heb ik vanmiddag nog in een overleg gezeten. De Energy Board met de provincie, TenneT en de buurgemeenten. Dus daar worden de gesprekken over gevoerd. Dan even de vraag over de buurtinitiatieven. Volgens mij, als ik het goed samenvat. Zij zijn betrokken in ieder geval bij de participatie voor het Warmteprogramma. Dus twee weken geleden is dat er een hele avond met alle actieve buurtinitiatieven geweest. Als zij onder de 1.500 woningeenheden hebben, kunnen zij altijd in individuele of all-electric wijken ook een oplossing bieden. Dus die ruimte is er al binnen het Warmteprogramma. Die ruimte is er. We zien ze. We betrekken ze bij het programma en dan gaat het ook nog eens de inspraak in. Dus we hebben echt oog voor buurtinitiatieven, ook omdat dat gewoon natuurlijk het draagvlak is in buurten die we nodig hebben voor deze energietransitie. Dus weet dat we daar aandacht voor hebben. En dan even kijken, ik weet niet wie dat zei. Maar ook vandaag hebben we in onze besluitenlijst van het college een dubbele subsidieregeling naar buiten gebracht.

De actualisering van collectieve zonnestroomsubsidie, maar ook de uitbreiding van de batterij, onder andere subsidie die eerst voor de Waarderpolder gold en nu voor de hele stad. Dus ik denk dat u daar ook kunt zien hoe we aan ons instrumentarium bouwen. De vraag van D66 is volledig beantwoord. Ik had daar nog wel bidirectioneel laden staan, maar het is inderdaad denk ik een aspect wat ook echt in de laadvisie eigenlijk en bij wethouder Van Leeuwen wellicht hoe je dat moet doen. We kijken er wel met interesse naar. Ik zat dat artikel ook te lezen, dus we volgen wel echt de ontwikkeling om ons heen. Dus het is zeker iets waar we naartoe moeten gaan. De voorzitter: U heeft ook nog een vraag van de heer Van den Berg.

27

De heer Van den Berg: Heel kort. U zei: uitbreiding van de buurtbatterij, subsidie naar de hele stad. Wat betekent dat precies? De voorzitter: Wat zei u, wethouder? Wethouder Berkhout: Dan moet ik het even, denk ik, goed formuleren. Nee, we hebben een subsidie voor verduurzaming voor het bedrijfsterrein Waarderpolder, hebben we uitgebreid naar de hele stad. En een van de subsidiabele onderwerpen zijn batterijen daar voor eigen gebruik. Dus het is een onderdeel van die subsidieregeling. Maar voor de scherpte, ik zou zegge: kijk even naar de besluitenlijst, daar staat het wat uitgebreider, maar dat is de actie die we hebben ondernomen. Even kijken. Jouw Haarlem had het over die hoge E-labels. Daar ging wel weer een belletje rinkelen, maar ik moet daar wel weer even induiken. Ik heb het hier even dan ambtelijk gevraagd. Dat is ook even niet bekend. Ik ga daar nog even kijken hoe dat nu loopt. Dan ga ik door. Partij van de Arbeid, de witgoedwissel zat in een andere nota, die naar de Commissie Samenleving is gegaan. Ja, dat is balen. Daar waren ze heel enthousiast. Maar ik heb hem zo gauw niet paraat. Ergens een paar maanden geleden hebben we daar even alle ins en outs en volgens mij ook dat soms toch even, duurzaamheid is deze commissie, maar goed energiearmoede is ook die commissie.

Dus daar hebben we wel de miljoeneninvesteringen voor het komend jaar ook daar in die nota naar voren gebracht. O kijk, de voorzitter van de Commissie Samenleving. De voorzitter: De heer Aerssens van de VVD, in die hoedanigheid ook. De heer Aerssens: Dank u wel, voorzitter, want zowel in de Commissie Samenleving als hier heb ik de gordijnenwissel gemist. Waar komt die vandaan? Wethouder Berkhout: Het is niet de gordijnenwissel, volgens mij. We kennen dan de gordijnenregeling. Het is een onderdeel van de aanpak energiearmoede en die is ter kennisname naar de Commissie Samenleving gestuurd. Dat is een succesvoorbeeld in Hilversum. Ik kan er veel over vertellen, maar ik denk dat ik het kort moet houden. Die we ook hier met de SPUK-regeling gaan toepassen. Maar daar staat meer informatie in en ook over die lage labels van de woningcorporatie. Maar goed, ik denk wel dat het een terecht punt is voor die laatste vijfde update, dat we misschien wel even hier dat weer bundelen van wat is nu die voortgang geweest de afgelopen jaren en wat meer inzicht bieden. Maar als u echt die cijfers nu zou willen weten, ik kijk nog even of die nota kan terugvinden. Dan Partij voor de Dieren zegt: huisartsen, kijk daarnaar. En plek die misschien wel ook die bekendheid kan verbeteren. Ik vind dat op zich geen gekke gedachte. Dus ik wil dat even laten verkennen.

Want we merken wel, ook bij de aanpak energiearmoede, we kunnen het technisch uitdokteren. We hebben geld beschikbaar. We hebben maatregelen. En toch bereiken we mensen niet of toch zijn mensen wantrouwend naar de overheid of terughoudend of het komt niet binnen. Dus we zoeken ook altijd naar manieren waarop we dat bereik kunnen vergroten. Ik vind het een creatieve gedachte. Dus laten we het meenemen in hoeverre dat praktisch wel werkbaar moet zijn. Misschien met flyertje of iets dergelijks, maar dat het een plek is in de buurt. Een goed signaal. ChristenUnie zei: alle warmtenetten gaan stroef. Dat wil ik toch echt eventjes bestrijden. En dat nam hij ook alweer half terug. Want inderdaad deze week in de krant stond dat Joop zich aansluit bij het warmtenet. Ook Teva is aan boord voor het warmtenet Waarderpolder. Grote partijen sluiten zich aan. We hebben 52 miljoen euro subsidie gekregen voor het warmtenet Waarderpolder. Dus we lopen echt, we zetten wel stappen of Polderwarmte zet stappen, moet ik zeggen. Dus dat dat daar. En ook Meerwijk, de participatiebijeenkomsten lopen. De corporaties zijn hard op weg met een enorme communicatiecampagne daar. Ook daar zou ik willen zeggen: als communicatie belangrijk is, ook gerichte communicatie. Want hier willen de huurders echt weten, hoeveel ga ik dan betalen? Als je dat stadsbreed zou doen, zou het een vaag verhaal worden.

Hier wordt het een gericht verhaal. De corporaties zijn

28

daarvoor aan zet en eigenlijk deze maanden loopt uiteindelijk ook de instemming die daar moet worden opgehaald. De voorzitter: Ik word er al op gewezen door de heer Mohr, dat is terecht natuurlijk. Er zijn echt heel veel vragen gesteld. Kom ik zo nog even op. Mevrouw Jacobsz, is het goed als ik de wethouder eerst even de laatste vragen van zijn best wel lange lijstje af laat maken en dat ik dan bij u terugkom? Ja. Wethouder Berkhout: Volgens mij was ook mevrouw Jacobsz de laatste op mijn lijstje. Ik hoorde uw suggesties voor de VvE's. Volgens mij zijn die ook al bekend bij ons, maar anders ontvang ik ze ook nog even graag. Dat klinkt logisch en zonder dwang. We komen bij het Warmteprogramma uitvoerig te spreken over we willen wel een solidair systeem in deze stad. We hebben een opgave met elkaar, maar er is altijd de mogelijkheid om eruit te stappen of een eigen alternatief aan te dragen. En bij de corporaties, wat ik net ook zei, loopt een proces van instemming. Dus dat even in het kort. Dank u wel. De voorzitter: Geef dat antwoord op uw vraag? Nee. Ga uw gang, mevrouw Jacobsz. Mevrouw Jacobsz: Nee, ook naar aanleiding van uw opmerking net met de wooncorporaties, want Pré Wonen doet niet mee toch met dit warmtenet of wel? De voorzitter: Nee. Wilt u zelf reageren? Ik zou ook nee zeggen.

Ik werd net erop gewezen dat ik de wethouder niet een lijstje zou gunnen, maar ik wil er echt bij zeggen: deze Commissie Beheer is koning in updates, rapportages, evaluaties en vraag-antwoordcultuur. Dus als u veel vragen stelt, dan is het college snel door de spreektijd heen. Mag ik het agendapunt hierbij afsluiten of wil iemand nog een nabrander? Mevrouw Barten, GroenLinks. Mevrouw Barten: Ja, toch nog even kort. Ik begrijp inderdaad dat er wel wordt ingezet op communicatie op verschillende doelgroepen, maar niet per wijk. Omdat u ook aangeeft dat dat plan nog niet bekend is. Maar nu denken wij, isoleren dat moet je sowieso doen en je kan ook meer duidelijkheid geven over waar de gemeente mee bezig is, juist voor die wijken waar geen bewonersinitiatief is. Dus nog even voor de helderheid, dat u dat niet van plan bent, want daarover overweeg ik dan een motie. De voorzitter: Wilt u nog reageren? Wethouder Berkhout: Ja, maar volgens mij, dit is de afgelopen anderhalf jaar de derde keer dat we dit gesprek hebben. Wij willen eerst duidelijkheid bieden aan de Haarlemmer voordat we zo'n campagne starten. En de campagnes die we starten zijn heel gericht en dat is een heel veelzijdig aanbod, wat ik net aangaf. De voorzitter: Bent u tevreden met dat antwoord? In ieder geval een duidelijk antwoord. Ja, dat klopt. Dank u wel. Dan sluiten we hiermee dit agendapunt. 12.

Jaarverslag en Jaarrekening 2024 De voorzitter: Dan gaan we naar het laatste agendapunt van de avond en dat is het jaarverslag en de jaarrekening van afgelopen jaar, 2024. Heb ik een wethouder achter mij? O, jammer. Geeft u me één moment. Als je aan die kant gaat zitten, maakt dat toch niet uit. Maar dan start ik wel met het begin van het agendapunt, met uw goedkeuren. Met het vaststellen van de jaarrekening 2024 wordt verantwoording afgelegd van het financieel beleid van afgelopen jaar. En in het jaarverslag wordt nader ingegaan op de

29

bereikte doelen en de prestaties. De jaarstukken 2024 worden ter bespreking geagendeerd in alle commissies en in het bijzonder voor de Commissie Bestuur, die echt gaat over de financiële stromingen. Maar in deze Commissie Beheer gaat het om de beleidsvelden die zijn besproken onder 4.3, 4.4, 4.5, 5.1, 5.2, 5.3, 5.4, die ik niet allemaal ga opnoemen. Op 12 juni is er een vergadering van de Commissie Bestuur, waar deze stukken in zijn geheel worden besproken. U wordt verzocht advies te geven aan de raad over het collegevoorstel en de wijze van agendering in de raadsvergadering. En zoals ik ook al zei bij het vorige agendapunt: dit is de grootste verantwoording en evaluatiestuk dat we hebben gekregen. Dus ik wil u vragen de politieke dingen te noemen zo meteen en de technische vragen toch echt technisch te stellen. Dat gezegd hebbende, wie mag ik het woord geven? De heer Aerssens, VVD. De heer Aerssens: Voorzitter, altijd een fantastisch stuk om te kijken, want de jaarrekening is de afsluitende verantwoording van dit college. We zien in deze rapportage wat het college heeft uitgevoerd met het geld van de Haarlemmers en wat ook vooral niet. Actie is de naam van het coalitieakkoord, maar is er wel actie geweest? Zeker, er is het een het ander uitgevoerd, maar ook levert dit college nog een onder prestatie wat betreft grote projecten.

Het college krijgt het niet voor elkaar om binnen het budget te blijven. En dat blijkt toch structureel lastig. Ook hebben we last van het niet afleveren of niet op tijd uitvoeren van projecten, daarmee onderbesteding. Wanneer gaat het college nu over tot actie? Punten openbare ruimte, voorzitter, want het college heeft een dieptepunt bereikt. Met alle acties die wij als raad uitvoeren, hebben we nu het laagste rapportcijfer over het onderhoud van de openbare ruimte sinds 2010. Welke conclusies trekt het college en vindt het college dat het zelf goed bezig is en ook vindt het college dat Spaarnelanden goed bezig is? Want die krijgen het voor het eerst niet voor elkaar om 90 procent van het onderhoudsniveau te halen, maar presteren ook daarin onder. En dan een jaarlijks terugkerend punt, voorzitter, vanuit mij, het gegoochel van cijfers met bomen. Want we hebben 382 bomen bij geplant, maar we hebben er een totaal van 3.000 bijgekregen. Voorzitter, hoe kan dat? We betalen als Haarlem dus voor 382 nieuwe bomen, maar krijgen er 3.000. Ik vind het fantastisch, want meer groen is heel erg mooi, maar college, dat is wel bijzonder. En dan voorzitter, de auto, een essentieel vervoersmiddel voor velen. Het college streeft, net als de VVD, naar een goed percentage elektrische auto's, maar ook hierin levert het college niet.

Want het cijfer, het eigen streven, halen we niet, want we komen 54 procent van het streefcijfer tekort. Welke acties gaat het college nu daadwerkelijk uitvoeren om een actief laadbeleid waar we al heel erg lang op wachten? Voorzitter, dan het CAS, het nutteloze actieprogramma van dit college om bewoners op extra kosten te jagen om afval te scheiden. Het college doet momenteel ook een onderzoek bij bewoners over afvalscheiding, zowel over het openen van bakken als over hoe Haarlemmers afval scheiden. Wat wil het college daarmee bereiken? En wanneer, college, gaat u nu eens een goed goede keuze maken? Want bewoners willen blijkbaar niet scheiden. U investeert miljoenen en het levert niets op. Vindt het college dan dat die extra investering in het CAS daadwerkelijk effectief is besteed? Want de Haarlemmer die scheidt niet meer afval. Blijkbaar een besteding zonder resultaat. Heel erg benieuwd naar wat het college daarop te zeggen heeft. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, voor uw bijdrage en uw vragen waren inderdaad politiek. CAS staat voor Continuering Afvalscheiding, voor de mensen die meekijken. Is er nog een commissielid dat het woord hierover wil? Nee, dat is ook weleens leuk, wilde ik zeggen. De heer Jonker, D66. De heer Jonker: Ik wil toch nog even aan de VVD vragen: CAS is juist bedoeld om beter te scheiden, maar daardoor gaan de kosten omlaag voor Haarlemmers.

Volgens mij hebben we het daar al eerder heel veel over gehad. Dus ik ben toch benieuwd, de VVD wil kennelijk liever geen CAS en de Haarlemmers allemaal meer laten betalen voor afval?

30

De heer Aerssens: Geen CAS en na-scheiding. De voorzitter: Dat is een rap antwoord, fantastisch. Dan, wie mag ik als eerste het woord geven? De heer Abbasi. De heer Abbasi: Dank u wel, voorzitter. We hebben niet veel tijd en dat komt ook, omdat onze fractie de inhoudelijke discussie over de jaarstukken vooral in de raad zou gaan houden. En onze fractievoorzitter zal zich vooral focussen op de realisatiekracht van het college. Dus wat is er allemaal uitgevoerd? En inderdaad, het geld dat is uitgegeven, ligt nog fors onder het budget. Daar moeten we eens een keertje echt met zijn allen naar gaan kijken hoe we dat kunnen verbeteren. En we hebben hier ook in de raad afgesproken of in deze commissie, dat we met zijn allen tijdens de Kadernota gaan hebben over kosten afvalscheiding. Ik denk dat het goed is om dat dan ook met elkaar te gaan bespreken. De voorzitter: U zou een goede voorzitter zijn, de heer Abbasi, dat is inderdaad hoe we het gaan doen. Dat is een mooie cultuur. Mevrouw Schneiders van GroenLinks, als u het woord wilt voeren, dan mag u het woord voeren. Mevrouw Schneiders: Heel weinig tijd. Dus ik wil een paar opmerkingen maken. De laadpalen van volgens mij VVD, daar ben ik het helemaal mee eens.

Waarom nu niet eens eerder die strategische visie dan pas in 2027? En de bomen van i-Tree dat is hartstikke mooi dat we die berekenen, maar de vraag is: wat doen we daar nu mee? Want dat blijkt niet zo erg uit het jaarverslag. De voorzitter: En wat is uw laatste puntje? Mevrouw Schneiders: En mijn laatste puntje is het beeldkwaliteitsniveau van de conform CROW. Dat doen we niet, dat willen we ook niet, want die willen het allemaal heel strak. Kunnen we een eigen beeldkwaliteitsniveau ontwikkelen, waar we wel aan kunnen voldoen en wat lekker wild is? De voorzitter: Zijn we er dan? Nee, dan zijn we er nog niet. Mevrouw Moedt, Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Ik heb 23 seconden spreektijd, dus ik houd het maar even heel kort. Eén vraag. De belangrijkste vraag die de Partij voor de Dieren heeft naar aanleiding van deze jaarstukken is: wat is de reden dat de streefwaarde van 257 hectare ecologisch te beheren oppervlak niet is gehaald? Ik heb het technisch gevraagd. Ik krijg een heel uitgebreid antwoord, maar het komt erop neer dat het eigenlijk een politieke keus is om significante stappen te gaan maken. En als het aan de Partij voor de Dieren ligt, dan krijgt de ecologie voorrang. Dank u wel. De voorzitter: En als het een politieke keus is, krijgt u ook een politiek antwoord en dan hoort hij inderdaad hier thuis.

Mevrouw Scholten zag ik nog met een handje, Jouw Haarlem, ga uw gang. Mevrouw Scholten: Even kort. Kan, voorzitter, de wethouder eventueel wat reflecteren op het feit dat de streefwaarde in een jaar, als die niet wordt gehaald voor het herplanten en aanplanten van bomen, dat die streefwaarde niet opgeteld wordt bij de waarde voor het jaar daarna? En dat we dan dus misschien ons uiteindelijke doel niet halen. De voorzitter: Dank u wel. Zijn de wethouders er al uit wie het woord als eerste gaat voeren? Mijnheer Van Leeuwen, ga uw gang.

31

Wethouder Van Leeuwen: Voorzitter, het leek ons wel mooi als ik alle portefeuilles van de heer Berkhout ook beantwoord. Dat gaan we niet doen. Dank voor deze perspectieven en politieke vraag over het jaarverslag. En ik heb het hier eerder gezegd: ook wat ons betreft als college, de strategische laadvisie, die kan wat ons betreft ook niet snel genoeg komen. Dus die laadvisie die staat al lang op het programma. Tegelijkertijd zie je ook wel dat de ontwikkelingen natuurlijk razendsnel gaan. Volgens mij zijn er nu al auto's die in 5 minuten vol laden. Dus dat doet ook iets met zo'n visie. Maar wij zetten alles op alles om snel bij u te komen met een visie en sneller dan u net noemde. Volgens mij werd zelfs 2027 genoemd, dacht ik, voorzitter. Ik kan ook verheugd vertellen dat ik in ieder geval, ik heb vandaag een eerste soort van kaderstellende notitie gezien. Dus we hebben toch iemand gevonden die dit voor ons in gang wil zetten. Dat was echt wel nog concept-concept. Dus dat is nog niet morgen, ook niet overmorgen, ook niet over twee maanden bij u, maar ik heb goede hoop dat dat … De voorzitter: Mijnheer Van Leeuwen, wilt u een klein beetje tempo maken, want het college is echt al door de spreektijd heen. Wethouder Van Leeuwen: Maar ik heb goede hoop dat het nog wel dit jaar naar u toe gaat komen.

Want inderdaad, we moeten met visie laadpalen aanleggen voor alle mensen die bij ons elektrisch willen rijden, lijden, laden. De voorzitter: Ik begrijp dat we doorgaan naar de heer Berkhout. Wethouder Berkhout: Ja hoor, we gaan een poging wagen. Even kijken. Het is altijd goed om even inderdaad te kijken van hoe gaat dat nu? En daar komen ook weer discussies naar voren die we denk ik ook bij de Kadernota met elkaar moeten voeren. Als het gaat om het investeringstempo in de openbare ruimte maken we stappen. Dus van een paar jaar geleden nog 20 miljoen, naar 40 miljoen en ook dit jaar gaan we weer fors omhoog. Een paar grote projecten. Na de zomer start de Europaweg, ons grootste project tot op heden. Dus die weg omhoog is ingezet, maar dat is soms ook weerbarstig, door allerlei zaken. Daar hebben we het ook hier vaker in de commissie over gehad. En u ziet ook de voorstellen van het college, hoe we richting Kadernota, maar ook richting begroting hier met elkaar ook weer een modus in moeten vinden. Maar de weg omhoog is in ieder geval ingezet. Maar de bredere discussie over al die miljoenen in ons investeringsprogramma moeten we echt bij de Kadernota voeren. Dan geeft u aan: hoe zit dat nu eigenlijk die openbare ruimte? Daar kunnen ook verschillende duidingen op losgelaten worden. Het onderhoud van de openbare ruimte en de tevredenheid daarover.

Ik denk ook dat je zou kunnen zeggen: het aantal werkzaamheden neemt toe. Dus dat kan ook weer zijn effect hebben op. We hebben ook een aantal storingen gezien in de verlichting. Daar zijn we ook mee bezig geweest. Veel vragen hierover gehad. Zo kunnen er allerlei aspecten zijn die daar een rol in spelen. Een andere die wel interessant is, ook het beeldkwaliteitsniveau wordt niet gehaald. Ik denk de mensen die bij de fietstocht waren over het maai- en snoeibeleid, die hebben denk ik het goede dilemma kunnen zien waar Spaarnelanden mee opgezadeld is. U vraagt mij in merendeel om minder te maaien, minder te snoeien en meer ecologisch beleid uit te voeren. Spaarnelanden gaf een inzicht in wat dat doet met de meldingen openbare ruimte. Er zijn meer klachten door dat ecologisch beleid, want men vindt dat verwaarloosd, vindt dat achterstallig onderhoud, maakt daar melding van. Waarom wordt het niet lekker kort gemaaid? En die zijn in het merendeel. Het andere deel van de stad vindt dat het nog soms net iets te kort wordt gemaaid en wat meer ecologisch moet. Dus we hebben aan beide kanten flink wat klachten. Dat is wel in een notendop wat er hier dan in een percentage gedrukt wordt. Dat dilemma is groot. Wij willen nu in ieder geval met bewustwording gaan werken. Dit is de lijn die wij gaan volhouden, wat ecologischer, wat rommeliger.

Beeldkwaliteit gaan we dus niet meer halen de komende jaren, want we hebben een andere

32

opgave, maar we moeten wel die bewustwording met bijvoorbeeld bordjes bij parken dat dat niet achterstallig onderhoud is of Spaarnelanden die minder maait uit bezuiniging of wat dan ook, maar dat dat bewust beleid is. Dat is denk ik wel wat je even in een notendop hier in één percentage ziet. Dan de bomen. Ook al vaak hierover gehad. Bomen houden zich ook niet aan onze kalender, helaas. En ook ons planseizoenen houden ons niet aan onze kalender. Dan is er ook nog eens zaak dat vele bomen de eerste jaren in project in onderhoud zijn en dan in een keer worden overgedragen naar de beheerorganisatie die wij zijn. Dat zijn zomaar aspecten waardoor die soms kan verspringen of niet, maar in ieder geval loopt dat niet synchroon met onze begroting. Maar volgens mij is dat ook eigenlijk wel algemeen bekend in deze commissie, want daar hebben we het vaker over. Dan vond ik nog wel leuk, het wordt wel weer een beetje verkiezingstijd. Soms Schiphol, nu afval. Mooi dat het leeft, dat de VVD hier ideeën over heeft. Maar volgens mij zien we wel gewoon dat restafval gaat meer kosten. Dat is de verbranding daarvan, is ook de landelijke lijn. Terwijl ik niet meer helemaal weet wat de landelijke lijn is nu sinds het kabinet gevallen is, maar dat gaan we meemaken. Maar over het algemeen is dit een investering die, zoals D66 zei, geld oplevert.

En ik denk dat we ook weer onze lol op kunnen, want na de zomer, u gaf het al aan, de Digipanel-uitvraag op verzoek van uw raad met de motie loopt sinds deze week voor de klepopeningen. En na de zomer komen we met een nota naar u toe en dan kunnen we de hele commissie lang het hier over hebben, denk ik. Ik kijk ernaar uit. En eventjes kijken. Dan denk ik dat ik … Jouw Haarlem, maar dat is eigenlijk ook een beetje dat bomenaantal. Laten we gewoon duidelijk zijn, we hebben elk jaar dat streefaantal bomen te halen. Dus dat is niet een soort van zo niet gehaald en dan valt het ervan af. Dat is wel een stijgende lijn. Bij wijze spreken, over vijf jaar moet dat vijf keer dat aantal zijn wat je hebt gehaald, maar we gaan niet inboeten. Dat blijft gewoon hetzelfde aantal wat je elk jaar moet halen. Heb je het niet gehaald, telt het erbij op. De voorzitter: Dank u wel. Iemand nog een laatste nabrander? Nee, dan ga ik alleen naar de heer Aerssens. De heer Aerssens: Dank u wel, voorzitter. Als je tijd bespaart in de rest van de vergadering, dan heb je nog wat. Want Schiphol, afval, het zijn allemaal belangrijke zaken waar we vooral realisme in moeten betrachten, iets wat we helaas afgelopen raad niet hebben gedaan. Maar voorzitter, we halen de normen niet. We hebben Spaarnelanden als raad een opdracht gegeven en die worden gewoon structureel niet gehaald.