Transcript commissie Beheer 22 januari 2026

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE BEHEER VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 22 januari 2026 1.

Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Welkom allemaal, commissieleden van de Commissie Beheer, mensen die thuis meekijken. Op een andere locatie dan wij gewend zijn, want de Commissie Bestuur zit vanwege heel veel mensen op de publieke tribune beneden in de raadszaal. Wij zitten in de Enschedekamer. En mijn naam is Joris Krouwels. Ik ben uw voorzitter. En hierbij open ik de Commissie Beheer van 22 januari. En ik heb een wethouder Van Leeuwen naast me, commissieleden, raadsleden. Gaat er iets mis? Moet ik schuiven? De andere kant op, zo. Ik ben dat helemaal niet gewend. Dat is niet mijn goede kant, maar goed, dat zij zo. Ik heb twee berichten van verhindering ontvangen, van de heer Aerssens en van mevrouw Jacobsz van OPH. Zijn er voor de rest nog berichten van verhindering? Nee. Dan wil ik mijnheer Van Vliet welkom heten. Namens de VVD, zit naast de heer Bruch. De rest zijn allemaal bekende gezichten hier. Welkom. In februari hebben wij twee vergaderingen op 5 en 12 februari voor de Commissie Beheer. Daarnaast op 16 februari een technische sessie gepland. Het gaat over het onderzoek groenbeleid van de Rekenkamer. De Rekenkamer wil weten in hoeverre de beleidsdoelen worden gehaald en welke factoren dit bevordert of belemmeren. En spreekt graag met de Commissie Beheer, u dus, over welke aspecten in het groenbeleid van belang zijn.

En er gaat een intekenlijst zo meteen rond bij u. Wees erbij deze sessie. En verder gaat er een lijst rond voor het werkbezoek aan het Westelijk Tuinbouwgebied. Dat zal plaatsvinden op 6 februari. U heeft de afgelopen commissievergadering ingestemd, dus schrijf u alstublieft ook allen veelvuldig in. Eenmalig, maar per commissielid. Dat zou heel mooi zijn als we daar veel bezoek voor krijgen. Dit is voorafgaand aan de bespreking van de geplande nota voor het buitengebied. En ook de presentielijst uiteraard gaat rond.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan wil ik naar agendapunt 2, het vaststellen van de agenda. Kan dat conform? Ik zie geen handjes. Dat is mooi.

3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Dan mededelingen van commissie en wethouders. Na de pauze komt mijnheer Berkhout met twee mededelingen. Die krijgt u na het eten van ons te goed. Zijn er commissieleden met mededelingen? Nee.

4.

Mededelingen over gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden De voorzitter: Mededelingen over gemeenschappelijke regelingen. Ik heb alleen de heer Van Leeuwen, ook niet.

5.

Agenda komende vergadering(en), Bestuurlijke agenda en moties en toezeggingen De voorzitter: Dan gaan we snel naar agendapunt 5, agenda voor de komende commissievergadering. Ik heb het u al … Mevrouw Barten, daar wilt u wat over zeggen? Mevrouw Barten: Ja, daar wil ik graag iets over vragen. Ik heb geen agendaverzoek kunnen indienen, maar ik heb wel een verzoek alvast voor de volgende vergadering van de Commissie Beheer op 5 februari. Kan ik dat even toelichten?

1

De voorzitter: Ga uw gang, heel graag. Mevrouw Barten: Dat is namelijk, we gaan het dan hebben over de afsluiting van de Westerstraat in de Leidsebuurt. En nu is het zo dat er ook onlangs een verkeersbesluit is genomen voor het terugdraaien van eenrichtingsverkeer in de Leidsebuurt. En dat heeft in de buurt best wel tot heel veel onrust geleid. Dat had ik willen agenderen, maar ik dacht: als we het nu volgende keer ook al hebben over de afsluiting van de Westerstraat en we gaan het over de hele verkeerssituatie hebben. Zou het misschien fijn zijn als we in een keer dat verkeersbesluit daar ook bij kunnen betrekken. Dan hebben we alles in één keer te pakken. Ik wil vragen of daar steun voor is in de commissie. De voorzitter: Als uw voorzitter lijkt me dat ontzettend verstandig om dat gezamenlijk te doen en die informatie ook bij dat punt te betrekken. Wil iemand daar nog iets over zeggen? Ik zag een handje van de heer Visser. Wethouder Van Leeuwen wil daar graag op reageren. Wethouder Van Leeuwen: Het heeft met elkaar te maken en tegelijkertijd, het agendapunt gaat echt over het veilig maken van de spoorwegovergang Westergracht. Ik wil u wel vragen om goed na te denken over uw spreektekst wat u precies hier wilt bespreken met elkaar. Dat we niet heel de wereld gaan bespreken, want het moet wel overzichtelijk blijven, denk ik.

Als u daar rekening mee houdt in uw voorbereiding, dan helpt dat, denk ik. De voorzitter: Dank u wel. Een vraag aan de wethouder: zou u de andere microfoon willen gebruiken en dan kijken of u dan wel goed in beeld bent. U heeft hetzelfde probleem als ik zojuist. Met die notatie van de … Wilt u wel het voorstel in stand houden, mevrouw Barten? Mevrouw Barten: Ja, met wel als opmerking dat ik denk dat ook dat verkeersbesluit en echte afwikkeling van het verkeer wel echt aandacht heeft. Maar we moeten in onze bijdrage, laten we dan duidelijk maken aan elkaar waar we het over hebben, zodat het niet één grote chaos wordt. De voorzitter: Wilt u er wat over zeggen mijnheer Dreijer? Ik wil eerst kijken of daar wel meerderheid voor is op deze manier. Enorm voor zelfs. Dat komt helemaal goed. Ik wil verder met agendapunt 5. Mijnheer Dreijer, heeft u nog een punt over de andere agendastukken? De heer Dreijer: Ik heb het al vaker gezegd dat die stukken die erbij zitten, de jaarplanning, actielijst, et cetera, vaak heel gedateerd zijn. Dit is een nieuwe opzet zie ik. Echter, ik zie nog steeds wel bij bijvoorbeeld dat het overzicht moties, de hele eerste pagina, nog allemaal van in het verleden zijn de planningsdata. Ik wil het best nog wel een paar weken de tijd geven tot de nieuwe raad. Graag zorgen dat al die data ook op orde zijn.

De voorzitter: Dat is mijn volgende punt, wat ik ook wilde maken als uw voorzitter. U heeft helemaal gelijk, de heer Dreijer. We zijn geïnformeerd dat we vanaf het nieuwe jaar zijn gaan werken met de bestuurlijke agenda, die de raadsjaaragenda vervangt. Biedt even iets meer houvast, zodat u ook een heads up krijgt van waarom is iets uitgesteld en wat de originele datum was, enzovoorts. De bestuurlijke agenda geeft duidelijk overzicht en ziet u ook op wat korte termijn op de planning staat en voor de komende maanden. En in deze nieuwe werkwijze zal ik als uw voorzitter met de commissiegriffier voortaan de bestuurlijke agenda, de verantwoordelijke portefeuillehouders in het tweemaandelijks strategisch overleg op de hoogte stellen. U krijgt ook bij de tweede vergadering in de cyclus elke keer een nieuwe planning. Dat gezegd hebbende, ik heb het eerste strategisch overleg vanochtend gehad. En er zijn meteen inderdaad wat punten eruit gekomen. Helemaal goed. Het streven is om in ieder geval na de gemeenteraadsverkiezingen, dat dit helemaal op

2

rolletjes verloopt. Mochten er echt dingen uit de planning komen die langdurig uitgesteld worden, om wat voor reden ook dan, zullen de portefeuillehouders voorafgaand bij dit agendapunt ook u kort laten weten wanneer dat gebeurt. Dan is er iets meer eigenschap aan die kant van deze bestuurlijke agenda. Had u daar nog een vraag over? Mijnheer Visser. De heer Visser: Nu is die kolom reden afwijking nogal behoorlijk gevuld, waarschijnlijk omdat er nu één keer een bezem doorheen is gegaan, maar ik denk dat het wel heel goed is als er goed onderscheid wordt gemaakt tussen nieuwe afwijkingen en oude afwijkingen. Maar dat zal dan de volgende keer zijn. Als er ergens een toelichting nodig is dat iets sowieso al later was, maar er is voor de rest niets gewijzigd. Wel goed dat die toelichting erbij staat, maar dat we wel in één oogopslag kunnen zien wat is er veranderd? En het tweede wat me opvalt, is dat in ieder geval bij één punt zag ik de naam van de ambtenaar staan. Dat lijkt me niet de bedoeling. De voorzitter: Goed dat u het zegt. En deze zal ook met de vorige bestuurlijke agenda een was/ wordt krijgen. Dan kunt u dat beter en duidelijker zien. Mevrouw Scholten. Mevrouw Scholten: Als we dan toch even met zijn allen erover nadenken. Bij het overzicht moties en toezeggingen ontbreekt best wel vaak aan welke partij of fractie de toezegging is gedaan.

En is dat wel handig om te weten, want dan kun je het ook opvolgen. De heer Van Leeuwen: Het is een toezegging aan de raad en het is wel zo dat het altijd in de stukken staat wie de indieners waren, maar het is echt aan de raad. De voorzitter: Ik neem het ook even mee terug. Maar misschien is het wel, zeker als het gaat om moties, in de raad is het overzicht relatief makkelijk te geven. Even kijken of dat hier ook voor geldt. Ik kom daar de volgende keer even bij u op terug. Het staat er één keer wel bij. Als het gaat om de auteurs van de stukken, dat zijn ook namen van ambtenaren, hoeft het niet zo … Maar daar kijken we nog even naar. Er is meegeschreven aan mijn zijkant. Voor de rest nog opmerkingen over de bestuurlijke agenda? Nee. En laat deze input ook komen, want het is een nieuw instrument wat voor alle commissies geldt. 6.

Transcript commissie De voorzitter: Dan wil ik naar het transcript van … Dat we niet hebben. Pardon, nee, geen transcript. Dan kunnen we er ook geen opmerkingen over geven. Dat is wel makkelijk.

7.

Toestemmingsbesluit voor het treffen van de aangepaste gemeenschappelijke regeling Bereikbaarheid ZuidKennemerland De voorzitter: Dan wil ik naar het eerste inhoudelijke agendapunt van vanmiddag. Dat is het toestemmingsbesluit voor het treffen van aangepaste gemeenschappelijke regeling Bereikbaarheid ZuidKennemerland. In de zomer van 2025 is een evaluatieonderzoek naar de gemeenschappelijke regeling Bereikbaarheid afgerond. En deze evaluatie heeft geleid tot een aantal technische wijzigingen van die gemeenschappelijke regelingen, in de vorm van een ontwerpvoorstel van 16 oktober aan de raad is u voorgelegd. En dit voorstel omvat dezelfde wijziging als in oktober, maar nu definitief gemaakt, nu ook bekend is wat er uit de drie andere raden van deze gemeenschappelijke regeling Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland aan de zienswijze is gegeven. En het college stelt aan de raad voor toestemming te verlenen voor het treffen van de gemeenschappelijke regeling Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland. En u dient advies te geven aan de

3

gemeenteraad, die dit aftikt op 29 januari, met uw goedkeuring. Ik ben lang genoeg aan het woord geweest. Maar wie van u wil hierover als eerste spreken? De heer Van Leeuwen, Actiepartij. De heer Van Leeuwen: Ja, 30 minuten spreektijd. Ik heb alleen maar te zeggen: hamerstuk. De voorzitter: Voor u iets meer dan 4 minuten, maar dat is duidelijk. De heer Bruch. De heer Bruch: Ik sluit me volledig bij de vorige spreker aan. De voorzitter: Dit gaat hartstikke rap. Mevrouw Moedt. Mevrouw Moedt: Ik niet helemaal, voorzitter. Ik heb het technisch uitgevraagd, omdat ik toch een punt van zorg zag. En de antwoorden van die technische vragen staan niet aan de agenda toegevoegd, maar heb ik net nog naar de griffier gemaild. En mijn vraag was: er is een amendement aangenomen door de Zandvoortse raad. En er wordt toegevoegd dat het bestuur een besluit over een gemeente of de bereikbaarheid van die gemeente uit die gemeenschappelijke regeling alleen kan nemen als de bestuurder uit die gemeente aanwezig is. En besluiten worden in meerderheid genomen. Er is geen vetorecht, maar in theorie kan een deelnemer door dit amendement de boel blokkeren door meermaals niet aanwezig te zijn wanneer er besluitvorming zou moeten plaatsvinden. En je kan zeggen: we gaan in goed vertrouwen met elkaar om, maar het zou ook zo kunnen zijn dat er een deelnemer hartstikke dwars gaat liggen.

Ik wil dat toch even aan de wethouder vragen, voorzitter, hoe ziet hij dat? Heeft hij er vertrouwen in of moeten we ons toch zorgen maken over dit amendement? Dank u wel. De voorzitter: Daarom zitten er ook meer partijen in zo'n gemeenteraad. Ik ben benieuwd naar het antwoord. Verder nog mensen hierover? Mevrouw Schneiders, GroenLinks. Mevrouw Schneiders: Ik zet hem een heel eind van mij af. Helemaal mee eens. Ik heb ook één vraagje. Dat is ook uit dat amendement. Er is namelijk nu voorgesteld om de begroting van de GR wordt gezet op uiterlijk 1 augustus in plaats van 1 juli. Dat zou kunnen betekenen dat dat … Dat is altijd midden in de vakantie. Die maand heb je niets aan, zou je zeggen. Behalve dat we hem dan minder goed kunnen bespreken en we altijd met tijdsproblemen komen te zitten. Dus ik vroeg me af waarom dat is goedgekeurd. De voorzitter: Ik zie de wethouder meeschrijven. De heer Haver, Partij van de Arbeid. De heer Haver: Dank u, voorzitter. Wij zijn akkoord. Het punt dat mevrouw Moedt inbracht, daarvan dacht ik dat die regel eerder in de praktijk bracht wat nu al of expliciet maakt wat nu al in de praktijk is. Dat het wel gevoelig ligt als andere gemeentes over één niet-aanwezige gemeente gaan beslissen. Maar laten we kijken wat de wethouder zal verduidelijken. De voorzitter: De heer Pronk, Forum voor Democratie. De heer Pronk: Dank u wel.

Het is meer een algemene opmerking, maar wij zijn principieel tegen gemeenschappelijke regelingen, dus ook hiertegen. De voorzitter: Verder nog? Nee. De heer Mohr, Hart voor Haarlem. De heer Mohr: Wij zijn principieel voor en ik sluit me aan bij de woorden van … U zei dat: hamerstuk.

4

De voorzitter: Mijnheer Van Leeuwen en de heer Bruch. Ik denk dat u aan de beurt bent, wethouder Van Leeuwen, ga uw gang. Wethouder Van Leeuwen: Voorzitter, dank u. Dit is zoals het dan heel chic heet een beleidsneutrale wijziging, met uitzondering van het amendement, wat door Zandvoort is aangenomen. Hij is ook weer niet zo nieuw, want het is nu al zo dat als wij subsidie toekennen, dat dan ook degene over wie de subsidie gaat voor dat grondgebied ook aanwezig moet zijn. Het wordt iets uitgebreid. De theoretische mogelijkheid die wordt aangehaald door de Partij voor de Dieren, voorzitter, dat is een theoretische mogelijkheid. Tegelijkertijd denk ik dat in de afgelopen vier jaar die ik heb meegemaakt dat er bij het bestuur van de GR Bereikbaarheid twee keer iemand niet is geweest vanwege een zware griep of iets anders. We hebben deze gemeenschappelijke regeling om samen te werken en zo zit iedereen er ook echt in. Ik zie het als een theoretische mogelijkheid die in de praktijk niet op die manier zal uitspelen.

En sowieso als je met zijn vieren in een gemeenschappelijke regeling zit, waarvan één partij echt niet meer wil samenwerken, dan kan ik me ook voorstellen dat ik of een opvolger van mij hier bij u terugkomt en met de vraag heeft deze gemeenschappelijke regeling nog wel zin? Want als je met zijn vieren iets hebt opgericht om samen te werken en één partij wil niet meer samenwerken, dan moet je het misschien ook over de bestaansbasis van die gemeenschappelijke regeling hebben. Ik herken de theoretische mogelijkheid. Tegelijkertijd zie ik hem niet als heel erg plausibel, omdat we hier echt met elkaar de bereikbaarheid van de regio willen verbeteren. En als het inderdaad echt tot zo'n opstelling zou leiden, moet je volgens mij in die gemeenschappelijke regeling echt een ander gesprek met elkaar hebben. We waren hier toch om samen te werken en moeten we dan deze samenwerking op deze wijze nog wel voortzetten? Vandaar dat wij ook als bestuur hebben gezegd: dit lijkt ons goed om over te nemen, want het is wel gek als je net de ene keer griep hebt en de drie anderen gaan een besluit nemen wat sterk betrekking heeft op jouw grondgebied, dat moet je met elkaar niet willen. En dat is denk ik ook hoe we met elkaar samenwerken. De voorzitter: Mevrouw Moedt heeft daar nog wel een vraag over. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter.

Het is niet alleen grondgebied, maar ook de bereikbaarheid van de gemeente. En dat geldt voor bepaalde gemeenten voor alle besluiten die we in die regeling nemen. Dan zou de boel wel geblokkeerd worden, denk ik. Of ziet de wethouder dat anders? Vraag ik via de voorzitter. Wethouder Van Leeuwen: Ja, dat zie ik anders. Want in deze gemeenschappelijke regeling nemen we altijd met zijn vieren gezamenlijk besluiten. En het gaat … De gemeenschappelijke regeling heet Bereikbaarheid. Dit maakt dat je met elkaar tot besluitvorming komt. Kom ik op de tweede vraag, voorzitter. Hoe zit het met die 1 augustus? Uit mijn hoofd en ik hoop nog dat het heel snel zo wordt ingefluisterd, ik weet met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid dat dit de wettelijke wijziging is. Vanuit die Wet gemeenschappelijke regelingen zijn termijnen wat opgerekt. Juist omdat het anders heel knap was, want dan moet je al helemaal in het voorjaar moet je je begroting van het volgende jaar klaar hebben. En dan zat je … In juli kwam je soms in de knel, want het moest ook voor 1 juli dan nog bij de provincie aangeleverd worden. Het is een wettelijke wijziging om juist gemeentes wat meer ruimte te geven om dat gesprek wel goed te kunnen voeren. Want anders zouden wij als bestuur van de GR nu al de begroting 2027 moeten gaan maken.

Zou die ergens in mei met u besproken moeten worden, zodat we in juni in de raad kunnen besluiten en voor 1 juli bij de provincie Noord-Holland als toezichthouder ligt. Dit maakt het juist wat makkelijker om het wel met elkaar goed te kunnen bespreken. De voorzitter: Ik kan die waarschijnlijkheid ook bevestigen. In de Commissie Ontwikkeling hebben we iets meer gemeenschappelijke regelingen, is het ook vaker teruggekomen, dat het na de deadline besproken werd

5

in de raden. Dat geluid hebben we vaker gehoord. Dan denk ik dat dat de vragen zijn en dan hoop ik dat de vragen ook content zijn beantwoord. Ik wil voorstellen dat dit een hamerstuk wordt. Ja, heel goed. En dan schrijven we op dat de heer Pronk met Forum voor Democratie tegen wenst te stemmen. Pauze De voorzitter: Gaan we even kijken, want voor de volgende twee inhoudelijke agendapunten hebben we de heer Berkhout nodig en die wethouder zit nu nog bij de Commissie Bestuur. Ik dank de heer Van Leeuwen voor uw bijdrage. Laten we eerst rustig gaan eten en we hopen om 18.00 uur door te kunnen gaan, maar garantie is dat niet. Welkom terug allemaal, mensen thuis die meekijken. Commissieleden willen jullie uw persoonlijke gesprekken staken, alstublieft. 8.

Overbruggingssubsidie voor warmtenet Meerwijk De voorzitter: Want dan willen we door naar agendapunt 8 en dat is de overbruggingssubsidie voor warmtenet Meerwijk. Ja, mijnheer Amand, dat gaan we echt doen. U weet het. Heel goed. Want Haarlem werkt namelijk aan een aardgasvrije stad. Dat moet gebeuren in 2040. De aanleg van het warmtenet in Schalkwijk, waarvan Meerwijk de eerste cluster vormt, is een belangrijke stap in die richting. Met het warmtenet kunnen we kunnen ruim 1.100 woningen een overstap maken van aardgas naar een duurzame warmte. En voor het aansluiten van de complexen van Ymere en Elan Wonen, de woningcorporaties, was een bijdrage uit de Rijksregeling subsidie aardgasvrije huurwoningen, oftewel SAH, noodzakelijk. Ymere is volledig ingeloot, maar de aanvraag van Elan slechts gedeeltelijk. In totaal van de aangevraagde 3,6 miljoen euro is 1,9 miljoen euro toegekend. Waardoor er een tekort ontstaat van nou, wie goed kan rekenen, 1,7 miljoen euro. En het Warmtebedrijf Haarlem neemt hiervan 1,1 miljoen voor haar rekening. En voor het resterende bedrag, dat is 6 ton euro, stelt het college voor om dit voor de complexen van Elan Wonen tijdelijk financieel te overbruggen. Het college stelt de raad voor in te stemmen met deze budgetwijziging met ingang van 2026 en dit te verwerken in de volgende voortgangsrapportage. U wordt gevraagd advies te geven.

Maar het draait om een complex van Elan Wonen. En daarvoor heeft zich één inspreker gemeld en dat is niet toevallig mevrouw Marieke Heilbron. Welkom. Een keer niet in de Commissie Ontwikkeling, maar in de Commissie Beheer. Maar ik weet dat u weet hoe het werkt met het inspreken, maar ook voor de mensen die meekijken en voor mijn commissieleden, u krijgt zo meteen 3 minuten spreektijd. Dat gaat in als u uw knopje indrukt. En ik zal streng zijn op die 3 minuten en na uw bijdrage mogen de commissieleden hier bij mij aan tafel u nog vragen stellen. Als u er klaar voor bent, dan wij ook. Inspreker 1: Geachte commissieleden, dank voor de gelegenheid om hier vandaag in te spreken voor het project warmtenet in Meerwijk. Een project waar Elan Wonen al sinds 2018 met de gemeente samen voor aan het werk is. Zoals Joris al vertelde, ik ben directeur-bestuurder bij Elan Wonen. We hebben 7.000 woningen in Haarlem en Heemstede. En in Meerwijk willen wij 870 woningen aansluiten op het warmtenet en daarvoor doen wij een beroep op uw steun. Nederland en dus ook Haarlem, heeft duidelijke klimaatdoelen. En als woningcorporatie willen wij onze bijdrage leveren en onze woningen van het gas afhalen. Alleen al met het warmtenet in Meerwijk kunnen wij meer dan 10 procent van onze woningen verduurzamen.

En uiteraard doen wij dat met de voorwaarde die altijd vooropstaat en dat is de betaalbaarheid voor onze huurders. Met alle partners in het project kunnen we waarborgen dat huurders niet voor verrassingen komen te staan. Er zijn heldere prijsafspraken gemaakt, waar iedereen zich aan verbonden heeft. Elan Wonen betaalt de aansluiting van de 870 woningen. We investeren ook in het gereedmaken van de woningen op de aansluiting van het warmtenet. Dat heeft te maken met isoleren, na isoleren en het doorvoeren van verbeteringen aan leidingen en radiatoren. En de kosten voor warmte, die betaalbaarheid die ik net noemde voor onze huurders, die zijn

6

op het moment dat huurders overstappen te vergelijken met die voor wat het nu is op aardgas. De prijs kan in de jaren na overstap wel veranderen, maar dat is niet anders dan dat je nu ook prijsontwikkelingen bij aardgas hebt. Maar waar wij afspraken over hebben gemaakt, is dat het alleen duurder mag worden als het ook meer kosten met zich meebrengt om het te maken. Bijvoorbeeld als de lonen stijgen of als de elektriciteit duurder wordt. Die afspraken over de prijsontwikkeling die zijn gemaakt voor 30 jaar en daarmee willen we voorkomen dat er in een lange periode verrassingen voor onze huurders ontstaan. Juist op dat punt van betaalbaarheid, wat zo belangrijk voor onze doelgroep is. Zo kunnen we huurders de garantie en het vertrouwen geven dat zij niet extra gaan betalen voor een warm huis. Uiteindelijk is betaalbaar wonen het bestaansrecht voor ons werk als woningcorporaties. En hierbij hebben we zowel de nationale, de landelijke als de gemeentelijke overheid nodig om die hele warmtetransitie betaalbaar te maken. En we hadden inderdaad een beroep gedaan op de SAH-subsidie. Ik heb me wel verbaasd over dat dat met loting ging en dat er niet gekeken werd naar hoe ver is een project. Want we staan echt klaar om aan de slag te gaan.

En ik heb me ook verbaasd over dat dat dan per complex werd toegekend, want dat betekende dat je dan binnen een project met een businesscase sommige complexen wel en andere niet zou kunnen doen. Dat was echt … De voorzitter: Wilt u afronden, alstublieft? Inspreker 1: Ja. Ik vind dat u trots mag zijn op de genomen stappen die de gemeente al samen met ons heeft gemaakt tot nu toe. Ik denk dat we samen duurzame warmte en de stap naar gasloos mogelijk kunnen maken. Ik hoop dat we hier de basis leggen in Meerwijk voor het vervolg naar de rest van Schalkwijk en de rest van de stad. En ik hoop op uw steun voor dit voorstel. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Heilbron. Ik zie al een aantal handjes, dus blijft u alstublieft even staan. En dan ga ik als eerste naar mevrouw Scholten van Jouw Haarlem. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter. Ik heb inderdaad een vraag. U was en dat klinkt een beetje flauw, maar halverwege een zin toen uw tijd op was en dat was precies volgens mij het antwoord op een vraag die ik had. Kunt u die zin even afmaken? Dat scheelt me zo meteen een vraag aan de wethouder. De voorzitter: Ja, dat mag zeker. Mag u zeker direct doen. Inspreker 1: Even kijken waar ik was, hoor. Even kijken. De voorwaarden … Nee wacht, tweede pagina. Alleen is het wel zo dat we als woningcorporatie de nationale en lokale overheid nodig hebben.

Nu de Rijksoverheid niet over de brug komt met de SAH-subsidie, is het belangrijk dat de gemeente dit aanvult met de SAHsubsidie. En dat is een opvullen van een gat. Dat is een overbruggingssubsidie. Uiteraard wel met de verwachting dat de Rijksoverheid dit overneemt als het alsnog wordt toegekend. Want we blijven die aanvraag wel doen. De voorzitter: Daar wilt u nog een vraag over stellen, mevrouw Scholten? Dat mag. Mevrouw Scholten: Hij was nu toch nog niet helemaal beantwoord. Waar ik een beetje mee worstelde, is van maar gebeurt er dan niet volgende keer hetzelfde? Wat is de kans dat we die overbrugging ook dan weer terugkrijgen? Inspreker 1: Ik merk dat ik even wacht, want soms moet ik een heel rondje vragen luisteren, maar ik mag meteen antwoorden?

7

De voorzitter: Ga uw gang. Inspreker 1: Daar kan ik inderdaad geen garanties op geven. Wat ik wel merk, is dat het in de plannen van de overheid wel aannemelijk is dat de SAH-subsidie er weer komt. Als de klimaatdoelen overeind blijven, dan heb je die SAH-subsidie nodig. Ik zie daar iemand nee schudden. Die weet er misschien meer van. Maar wij rekenen daar wel op en we weten nu hoe dat proces werkt. Dus vanaf het moment dat er weer een volgende tranche in te tekenen is, dan staan wij meteen weer voor de deur. De voorzitter: Dank u wel. En als het gaat om insprekers, u bent een van de twee vanavond, kunnen we even een vraag en antwoord doen. De enige die niet meteen antwoord kan geven, is de wethouder, want die moet wachten op de eerste termijn van de raad. Maar dit is denk ik voor u en voor iedereen die hier vragen heeft het prettigst. Dat gezegd hebbende, ga ik naar de heer Mohr, Hart voor Haarlem. De heer Mohr: Dank u wel. Ik heb twee vragen. In het eerste deel van uw inleiding, waar u het had over de warmtetarieven, zei u: die zijn gelijk, maar u corrigeerde en zei: die zijn vergelijkbaar. Wat is het verschil en wat merkt uw huurder daarvan? En een tweede punt. U zei ten aanzien van afspraken over de prijsontwikkeling, de tariefontwikkeling, die zullen alleen stijgen als de kosten stijgen. Daarover zijn afspraken gemaakt.

En dat snap ik niet, want dit kostprijs gedreven principe volgt toch uit de Warmtewet? Welke aanvullende afspraken heeft u ten opzichte van de Warmtewet gemaakt? Inspreker 1: Voor wat betreft dat gelijk of vergelijkbaar zijn er afspraken gemaakt dat het vastrecht van het nieuwe systeem hetzelfde moet zijn als wat mensen in de huidige situatie aan vastrecht betalen voor een gasinstallatie. En dat is best uitzonderlijk, want de vastrechtkosten voor de nieuwe installaties zijn normaliter veel duurder. Dat is uw eerste vraag. En de tweede vraag is dat wij … Er zijn altijd prijsontwikkelingen en daarover hebben we afspraken gemaakt dat er een afslag zit van zoveel procent op het ACM-tarief. Zodat we omdat we niet maximaal in inflatie of prijsstijgingen meegaan. De voorzitter: Nog een twijfelachtige vervolgvraag, de heer Mohr. De heer Mohr: Omdat de tweede vraag nog niet was beantwoord, maar die sluit hierop aan. Tenzij de kosten stijgen. De voorzitter: Ik zag de heer Amand ook. Ga uw gang. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Eén vraag aan mevrouw. Heeft u aan dat bedrag voldoende of verwacht u nog tegenvallers? Inspreker 1: En dan bedoelt u het bedrag van 600.000 euro voor de SAH-subsidie. We hebben uitvoerig gewerkt aan een businesscase en van alle invalshoeken. En dat is het bedrag waarmee deze businesscase haalbaar is en we ook door kunnen met het project.

De voorzitter: Kort, maar krachtig antwoord. Heel fijn. Ik zag de heer Van den Berg nog. Nee, toch niet? Die was al beantwoord? Dan zie ik verder geen vragen meer. Dan wil ik u hartelijk danken. Als u wilt, kunt u de discussie bekijken en beluisteren vanaf de publieke tribune. En dan zal ik aan de commissieleden vragen wie hier als eerste het woord over wil voeren. De heer Van Leeuwen, Actiepartij. Ga uw gang. Het hele systeem werkt niet. Een dag niets met de techniek, is een dag niet geleefd in deze zaal. We gaan heel veel kijken hoe

8

dat in elkaar steekt. U kunt er eentje naar links doorschuiven, die doet het. Gezellig. Naast de wethouder, mijnheer Van Leeuwen. Wen er niet aan. De heer Van Leeuwen: Dank u, voorzitter. De voorzitter: Ga uw gang. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, wat wij wilden zeggen. Actiepartij heeft al eerder aangegeven dat we de onzekerheden rondom het warmtenet best spannend vinden. De wederzijdse afhankelijkheden in de financiering bevestigen dat ook. Als in een loting bij het Rijk niet 100 procent voorspeld kan worden. En we horen net inspreken ook aangeven: het is een loting geweest. Het is niet op basis van hoever zijn we in een project. Dan is dat best onzeker. Maar we hebben ook aangegeven, ook eerder, wij zijn voor een warmtetransitie. We zijn voor een sociale, warmtetransitie. We hebben er ook best vertrouwen in, met al het voorwerk dat is gedaan, dat de gemeente Haarlem, de wethouder die dus naast me zit, het is inderdaad even wennen, maar ook met de corporaties en met het warmtenet straks prima in staat is of het warmtebedrijf, om een goed en functionerend warmtenet neer te leggen. Dus een overbruggingssubsidie van harte. Ik reken snel uit dat het gaat om een bedrag van tussen de 700 en 750 euro per woning. Als ik de 6 ton euro deel door het 800 zoveel aantal woningen wat ik mevrouw Heilbron heb horen zeggen, dat lijkt me een prima voorfinanciering.

Wat ons betreft een hamerstuk. De voorzitter: Dank u wel. Staat u ook goed hoor daar, mijnheer Van Leeuwen. Mevrouw Scholten zie ik, Jouw Haarlem. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter. Wat ons betreft in ieder geval hamerstuk stemverklaring. Wat wij ons wel echt afvragen, is hoe kan er zo'n groot gat van 1,7 miljoen euro ontstaan? Dat is een groot gat. We hebben overigens technische vragen gesteld, die waren wel van ons uit wat later, maar ze zijn ook heel snel beantwoord. Ze staan alleen nog niet op de agenda, maar dat u het even weet. De vraag die we hebben. Het Warmtebedrijf is voor de helft aandeelhouder Firan en voor de helft Haarlem. Misschien kan de wethouder een klein beetje uitleggen of Haarlem dan inderdaad alleen die 6 ton euro betaalt of ook een deel van die 1,1 miljoen euro die vanuit het Warmtebedrijf nog moet worden aangevuld? Daar kwamen we niet helemaal uit toen we het aan het bespreken waren. Gevolgen voor de betaalbaarheid zijn al een beetje toegelicht door de directeur-bestuurder, maar misschien kunt u daar nog iets over zeggen. Ook de betaalbaarheid voor Haarlem. Stel nu dat die tweede tranche niet gaat lopen, in hoeverre gaat het dan drukken op onze begroting? Kunnen er dan andere dingen niet? Dat zijn onze vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik zag mevrouw Barten, GroenLinks. Ga uw gang.

Mevrouw Barten: Als eerste bedankt voor de toelichting. Het is fijn om daar even mee te kunnen beginnen. Heel vervelend dat we deels achter het net hebben gevist. Niet vanwege de inhoud van de aanvraag, maar omdat het plafond was bereikt. Wij zien hierin een situatie van overmacht en de snelle val van het vorige kabinet en het zwalkende beleid uit Den Haag dat helpt absoluut niet. Terwijl we als gemeente continuïteit van financiering nodig hebben, om onze taak om uiteindelijk van het gas af te gaan te kunnen uitvoeren. En dat is ook een opdracht die we ook van het Rijk hebben gekregen de oplossing die het college voorstelt, waarbij alle partijen een deel van het verlies nemen, die steunen we. En dit is nodig om de volgende stappen ook voortvarend te kunnen zetten en om ook te voorkomen dat we straks door nog verder uitstel ook weer extra kosten maken. Er is een risico dat we vanwege de voorwaarden in subsidie wellicht uiteindelijk dat bedrag niet terugkrijgen. En we hopen dat de nieuwe regering daar begrip voor heeft, voor onze situatie. En

9

vanwege enerzijds klimaatverandering, aan de andere kant ook steeds actueler onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen die we heel graag willen afbouwen, vanwege de geopolitieke situatie, dat het Rijk ons daarin verder wil blijven steunen. En het is goed dat de lobby daarvoor al is ingezet. Blijf dat vooral doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Amand, Trots. De heer Amand: Dank u, voorzitter. Van de week het ik een uiteenzetting gehad over het warmtenet. En u zei 2040, maar die ambtenaar die vertelde mij, ik ga geen namen noemen, 2050 is officieel Europees en landelijk dat dat ingevoerd moet worden. Dat is een vraag, wil ik u even corrigeren, voorzitter. De voorzitter: Mag ik u onderbreken? Dat is niet mijn normale gang van zaken. De heer Amand: Nee, maar ik geef het even aan hoe het verteld wordt. De voorzitter: Een moment. Ik ben de introductie begonnen dat deze stad Haarlem aan een aardgasvrije stad werkt naar 2040 en dat zijn de ambities die u heeft vastgesteld. Dat is hoe ik de introductie ben begonnen. De heer Amand: Maar de ambtenaar zei 2050, maar daar wil ik dan niet over in discussie gaan. Het is prachtig dat Schalkwijk het voortouw wil nemen. En Elan wil ook zijn best doen. Dat snap ik wel. En ik heb van de week die discussie gevolgd, maar er zit toch wel een heleboel wrik en wrok bij de Schalkwijkers.

Die willen toch allemaal weten, wat gaat dat ons kosten? Ze kunnen zeggen: het is goedkoper, het is hetzelfde als gas, maar die discussie heb ik in dat zaaltje niet gehoord. De mensen willen precies weten: gaan we veel meer betalen of gaan we minder betalen? En dat is het hele punt. En dan hebben we nog even wat, de ambtenarenploeg, ik ga ook weer geen namen noemen. Die gaan die zalen af, in Schalkwijk ook. En dat is allemaal leuk, maar het is wel dat het de mensen abracadabra is, omdat ze niet allemaal snappen in welke buurt ze precies willen beginnen. Elan wil dat nu wel, maar dat is nog wel een hele discussie. Ik zou zeggen: wethouder, komt u met een plan voor de ambtenaren om dat een beetje de voorlichting beter wordt. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. De locatie van Elan is gelukkig wel wat duidelijker, dus dat is makkelijk. Ik zag de heer Abbasi. De heer Abbasi: Dank u wel, voorzitter. Ik denk dat het belangrijk is om te benoemen dat warmtenetten een cruciale rol spelen in de warmtetransitie die we met elkaar begonnen zijn nu. En ik denk dat het goed is ook om die cijfers van aantal woningen te blijven benoemen. Want er gaan namelijk met dit project, als dit doorgaat, bijna 1.000 woningen verduurzamen in Schalkwijk. Dat laat denk ik wel zien hoe noodzakelijk het is dat we deze overbruggingssubsidie gaan toekennen.

En het is balen dat het niet gelukt is en eerlijk gezegd ook vreemd dat het allemaal via een loting is gegaan, dat niet naar de inhoud is gekeken. Maar goed, dat maakt de situatie niet minder noodzakelijk om ermee door te gaan. Wij gaan ermee door. Wij zullen het steunen. En ik denk dat het belangrijk is om met zijn allen die warmtetransitie door te gaan zetten en met de warmtenetten in Haarlem door te gaan. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kom zo bij u. Ik ga eerst naar de heer Van Vliet, zag ik als eerste, VVD. De heer Van der Vliet: Dank u wel, voorzitter. Als VVD zijn we voorstander van verduurzaming en erkennen ook het belang van de energietransitie. We willen investeren in groene energiebronnen, mits deze investeringen bewezen haalbaar en betaalbaar zijn. Tijdens de vergadering van de Commissie Beheer over het

10

Warmteprogramma, vlak voor de jaarwisseling, ik ga die discussie niet herhalen, hebben wij al of mijn collega Bruch al aangegeven dat de betaalbaarheid onder druk staat. Energieleveranties trekken zich ook terug uit vergelijkbare projecten, omdat de aanleg uiteindelijk extreem kostbaar blijkt te zijn. We zien dat deze kosten uiteindelijk terechtkomen bij de inwoners. Wij vinden het daarom ook niet het juiste moment om dit voorstel door te zetten. VVD is ook tegen het voorstel van de overbruggingssubsidie. En voor zover mijn bijdrage. De voorzitter: Dank u wel. De heer Pronk, Forum. Een interruptie, excuses. U bent een betere voorzitter dan ik, de heer Pronk. Mevrouw Barten. U let in ieder geval beter op. Mevrouw Barten: Ik had nog even een vraag aan de VVD of het dan inderdaad, als u zegt, wij zijn niet voor een warmtenet, bent u dan voor een oplossing van een individuele warmtepomp of wat staat u dan wel voor? De heer Van der Vliet: We zijn op dit moment … We zijn niet tegen warmtenetten, laat ik dat vooropstellen, maar we zien dat de betaalbaarheid hiervan onder druk staat. En we willen niet dat de kosten zomaar naar de inwoners worden doorgezet. De voorzitter: U had nog een vraag hierover. Mevrouw Barten: En waar bent u dan voor? De heer Van der Vliet: Voor verduurzaming. Mevrouw Barten: Ook een interruptie? Ga uw gang, de heer Van den Berg.

De heer Van den Berg: Toch voorzitter, ik vroeg me toch af hoe de VVD dat dan voor zich ziet. Ze zijn bang voor kosten. We zijn een beetje aan het pionieren. Dat moeten we ook wel beseffen. Die warmtetransitie gaat, in 2040 willen we van het gas af. Ik vraag me af aan de VVD: hoe ziet de VVD voor zich dat we in 2040 van het gas af gaan? Wat voor een visie heeft de VVD daar dan over? In plaats van nu alleen maar nee te zeggen, want daar schiet en we niet zoveel mee op. De voorzitter: De heer Van Vliet. De heer Van der Vliet: Er zijn landelijk veel initiatieven. We hebben zonnepanelen, we hebben windmolens, maar we hebben ook een kerncentrale. Die gaan we in ieder geval niet in Haarlem plaatsen, maar in ieder geval landelijk zijn we ermee bezig. De voorzitter: Dit is een heel mooi een-tweetje. Is een onderwerp dat al lang en breed is besproken en GroenLinks had het over geopolitieke kern. Het gaat echt over een overbruggingskrediet, maar het is niet zo'n drukke agenda, dus ik gun jullie ook lekker het debatje. Mevrouw Barten, u wilt nog wat vragen aan de VVD. Mevrouw Barten: Toch dan even een vervolgvraag. Want een kerncentrale die wekt stroom op. Dan zal je toch ook iets moeten doen met je gas? De heer Van der Vliet: Klopt, maar er zijn ook alternatieven. Je kan het ook omzetten. Je kan ook elektrisch verwarmen.

De voorzitter: Nog één vraag van de heer Van den Berg, maar dan heeft u wel een uitstekende vuurdoop gehad, heer Van Vliet, in de Commissie Beheer. De heer Van den Berg.

11

De heer Van den Berg: Mijn vraag is, is de VVD überhaupt bereid om te investeren in de warmtetransitie hier in Haarlem dan? Heeft de VVD ook enig, ik ken het verkiezingsprogramma niet, maar misschien staat het verkiezingsprogramma … Dan geef ik u alle ruimte om iets moois uit het verkiezingsprogramma te citeren over hoe de VVD de warmtetransitie hier in Haarlem voor zich zit en hoeveel geld daarvoor beschikbaar willen stellen. De heer Van der Vliet: Het is in ieder geval wel echt een vuurdoop, want in Samenleving gebeurt dit niet zo snel. De voorzitter: Dat klopt. De heer Van der Vliet: Wat wij als VVD volgens zien. We zijn geen tegenstander van warmtenetten. Dat vinden we belangrijk, maar we zien dat de betaalbaarheid onder druk staat. En we willen eerst onderzoeken van wat zijn alternatieven daarvoor? De voorzitter: Duidelijk. We gaan verder met de bijdrage van de heer Pronk. U heeft er even op moeten wachten. De heer Pronk: Geen probleem. Dank u wel, voorzitter. Helaas bevestigt dit voorstel precies ons punt. We hebben het eerder gezegd. Het warmtenet Meerwijk kan alleen doorgaan dankzij subsidies van het Rijk, bijstorten door het Warmtebedrijf en nu ook extra geld van de gemeente. Valt één subsidie weg, dan valt het hele project om. Er is dus geen zelfstandige businesscases.

Het maakt alleen verschil welke overheid betaalt, maar uiteindelijk betaalt altijd de belastingbetaler. Dit wordt gepresenteerd als een eenmalige overbrugging, vinden wij niet geloofwaardig. Dit is het eerste warmtenet en het begint meteen met extra steun. En daarom zijn we tegen dit voorstel. Nog een vraag aan de wethouder. Kan de wethouder garanderen dat toekomstige warmtenetten niet opnieuw om gemeentelijke overbruggingssubsidies zullen vragen? Dank u wel. De voorzitter: Ik ga door naar de heer Mohr, Hart voor Haarlem. De heer Mohr: Dank u wel, voorzitter. Ik ben beroepsmatig de afgelopen tien jaar betrokken geweest bij de realisatie van twaalf warmtenetten in Europa. En wat in Haarlem gebeurt, heb ik nog nooit meegemaakt. Namelijk dat afspraken worden gemaakt, ver voordat het warmtenet is gerealiseerd, over de tarieven. Dat is ongekend. En de bestuurder zei het al: dat is uniek. Beneden de ACM-prijs zitten, dat is uniek, want die kennen we ook nog niet op dit moment. Kan de wethouder garanderen dat de afspraken die hier worden gemaakt ten aanzien van de warmtetarieven, dat zijn de tarieven die de Haarlemmers maandelijks moeten betalen, in beton gegoten zijn? Want dat is belangrijk. Het is een belangrijke toezegging, belangrijke voorwaarde waaronder een aantal partijen ook zegt: dat experiment willen we aan. Want ik geloof dat het de heer Van Dijk was, nee.

De voorzitter: Van den Berg, bedoelt u? De heer Mohr: Van den Berg. De voorzitter: Van D66. De heer Mohr: Die zei: het is een experiment en dat mag wat kosten. Jazeker, dat mag ook wat kosten. En ik vind ook dat we dat experiment aan moeten gaan, maar wel onder de garantie dat dat uiteindelijk niet de

12

burger is die daar een hele hoge rekening voor gaat betalen. En mijn indruk is, dat is mijn laatste zin, dat de afspraken die hier worden gemaakt niet kunnen worden gerealiseerd op het moment dat ze gelden. De voorzitter: U heeft wel nog een vraag van de heer Dreijer van het CDA. De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. U zegt: de tarieven moeten in beton gegoten zijn. Bedoelt u dat absoluut of relatief? Want er is geen enkel energietarief wat in beton gegoten is en vaststaat voor een x-aantal jaren. Hoe ziet u dat? De heer Mohr: Wat ik merk in de discussies over het warmtenet is dat er comfort wordt geboden door te zeggen: die tarieven die zijn gelijk of gelijkwaardig. En ik denk dat je die toezegging niet kunt doen. Zeker niet nu. Er gebeurt in de wereld van alles en alles wat er in de wereld gebeurt, heeft invloed uiteindelijk op de prijs van warmte. Je zult of moeten zeggen: ons streven is om die tarieven laag te houden, gelijk of gelijkwaardig. Ik denk dat je die toezegging niet kunt doen. Ik ben benieuwd naar wat de wethouder op dat punt aan comfort kan geven. De voorzitter: Dank u wel. Ook nog een vraag van de heer Van Leeuwen, Actiepartij. De heer Van Leeuwen: Dank u wel. De heer Mohr heeft waarschijnlijk mij ook horen beginnen met dat Actiepartij het een spannend verhaal vindt. Niet dit, maar de hele warmtetransitie en zeker of die betaalbaar blijft.

Ik sloot mijn bijdrage af op basis van de woorden van mevrouw Heilbron, die zegt: het gaat om ongeveer 800 zoveel woningen. Dus mijn rekensom dat de subsidie ergens tussen 700, 750 euro per woning betreft. Een overbrugging, ook met geen garantie, maar wel een verwachting dat dat geld nog weleens terug zou kunnen komen. Vindt u dat an sich, nog los van wat u zegt over betaalbaarheid, et cetera, van de strakste prijs, realistisch dat de gemeente een overbruggingsfinanciering wil aanbieden ter hoogte van ongeveer dit bedrag per woning? Zodat we verder kunnen met zijn allen. De heer Mohr: Het antwoord is ja, want dat volgt logisch uit het besluit wat je als raad al hebt genomen. Als je zegt: wij willen naar een warmtenet, dan zul je daar ook geld voor beschikbaar moeten stellen. Alleen de rekensom die u maakt, geldt vandaag, maar mijn indruk is dat die rekensom over een jaar heel anders uitpakt. Hoger uitpakt en het jaar daarna nog veel hoger. En in die context toezeggingen doen op de warmtetarieven in de orde die vandaag hier op tafel liggen, vind ik onverantwoord. Die kun je niet doen. Dus ik vraag de wethouder nogmaals: geef ons op dat punt wat meer comfort of geef de Haarlemmer op dat punt wat meer comfort. De voorzitter: Dank u wel, voor uw bijdrage. Ik ga door naar de heer Van den Berg, D66.

De heer Van den Berg: D66 is ook voor het hele Warmteprogramma en ook voor deze subsidie. Ik zie wel dat er ook een risico is, want dat betekent als we niet subsidie vanuit Den Haag krijgen, dat we 600.000 euro lasten hebben, als ik het goed begrepen heb. Het is niet een investering. Ik vroeg me nog wel af, want het Warmtebedrijf zelf neemt, is wel misschien een licht technische vraag, maar toch wel relevant, ook 1,1 miljoen euro komma van die subsidie voor zijn rekening. En in die zin gaat het dan ook in de exploitatie van het bedrijf en wordt dat dan als investering gezien. En waarom kunnen wij dat in Haarlem niet als een investering zien in plaats van dat we het in een keer als last nemen? We zien het als een heel mooi, goed project, een goede start. En zoals iedereen al gezegd: wij vinden ook dat het betaalbaar moet blijven en dat ook iedereen goed meegenomen moet worden. Volgens mij is dat de opdracht die de wethouder vorige keer ook meegekregen

13

heeft. Volgens mij staat het ook in het Warmteprogramma. Ik heb er alle vertrouwen in dat dat ook gaat gebeuren. De voorzitter: Dank u wel. Een interruptie mevrouw Moedt of eerste termijn? Eerste termijn, ga uw gang. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Ik kan me wel aansluiten bij de laatste woorden ook van D66. Het staat in het stuk dat de betaalbaarheid vooropstaat. We moeten die energietransitie aangaan, want we kunnen, GroenLinks zei het al, niet afhankelijk zijn van de geopolitieke ontwikkelingen die op het moment gaande zijn. En we moeten omwille van het klimaat ook stappen nemen. En we moeten nu een soort gat overbruggen die het Rijk laat vallen met een VVD-minister, zou ik tegen de VVD willen zeggen, voorzitter. En Partij voor de Dieren vindt dat we dat verlies maar moeten nemen. We zijn akkoord. Een beetje spannend punt vind ik zelf nog wel of genoeg bewoners akkoord gaan, want die loopt nog die procedure. Er moest volgens mij 70 procent van de bewoners instemmen. En dat weten we ook nog niet. Het blijft spannend, maar wat de Partij voor de Dieren betreft, gaan we vol vooruit. De voorzitter: Dank u wel. Buiten uw zicht komen er wat bezoekers binnen, welkom. En dan hoop ik dat u komt voor de Raamvest zo meteen. De kerstmarkt, dat vreesde ik al. Die vergadering zit beneden, want u bent niet de enige die daarvoor komt. Er zijn veel mensen die ook komen inspreken.

En dat zal beneden in de raadszaal plaatsvinden. Dit stond ook op mijn bingokaart voor vanavond. Geen enkel punt. Daarom zeg ik het. Heel goed. Fijn dat u er bent. Zijn er verder nog … Terug naar de overbruggingssubsidie. De heer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Dank, voorzitter. Het blijft altijd vervelend om voor projecten extra kredieten te moeten verlenen, maar dit is niet het eerste project waar we extra kredieten verlenen. Je hoopt altijd dat je binnen de raming blijft, maar dat is echt een utopie. En een warmtenet aanleggen dat is een heel complex verhaal. Zeker in een bestaande omgeving, waar je dingen moet openbreken, om dingen heen moet, dingen verzinnen. Het is heel complex, maar we hopen en vertrouwen ook dat dat wel goed gaat komen. En we zijn al een heel eind op weg met het warmtenet. En Meerwijk is een mooie wijk, letterlijk en figuurlijk, om daar te gaan starten. Het is vanwege de vele corporatiewoningen ook relatief eenvoudig om daar de aansluiting naar binnen te krijgen. Dus we moeten niet gaan stoppen. We hebben onze toezegging al gedaan. Het moet betaalbaar blijven. Ook dat hebben we met elkaar afgesproken. Elan is er klaar voor, hoorde ik net ook. Laten we in volle vaart doorgaan en deze subsidie verlenen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Een hoop vragen gehoord. Leuke discussie gehad.

Wethouder, ik wil voorstellen dat u aan het woord bent, maar niet de geopolitieke dingen aanhaalt. Het houdt bij de vragen en alles op dit dossier. Ik houd me graag aan de agenda, mevrouw Moedt. Wethouder Berkhout: Moet ik mijn hele betoog overhoop gooien. Dank, voorzitter. Dan zal ik me focussen op de vragen. Dank ook voor de bespreking. U heeft vorige maand het Warmteprogramma in uw commissie besproken en vastgesteld. En hier zitten we en ik vermoed ook in de toekomst zullen we hier nog wel vaker zitten. Dit is ook de realiteit van de warmtetransitie. We hadden dit graag anders gezien. Ik denk dat u het ook in de nota heeft kunnen lezen. Laat duidelijk zijn, volgens mij zijn we daar ook nooit voor weggelopen. Warmtenetten zijn afhankelijk van subsidie. Ook in de toekomst hebben we het Rijk nodig, om hiervoor te investeren. En dan kunnen we die rol gaan vervullen. Dit proces van een subsidie, maar dat heeft u ook kunnen lezen, is een lastige geweest, want hij was overvraagd en hij kwam niet terug. En pas met een motie in de Tweede Kamer is hij teruggekomen op andere voorwaarden en met een tombola. En het is op complex niveau gedeeltelijk goedgekeurd. En daar zitten we dan en dat is denk ik wat ik u nu voorleg. Wij noemen dit een overbruggingssubsidie. Wij gaan ervan uit, de dag voor het Warmteprogramma in de raad werd

14

vastgesteld, is de Warmtewet door de Eerste Kamer vastgesteld. Wij gaan ervan uit dat de Rijksoverheid, de nieuwe formerende partijen, het nieuwe kabinet, dit als koers heeft en daar ook zijn instrumentarium op aanpast. Zoals ook de wetten die door de Kamers zijn geloodst. En dan komt er weer een subsidieronde en dan zeggen wij: daar gaan we weer voor, maar we hebben niet de luxe om daarop te wachten. Want dan moeten we constateren dat dit project op die manier geen doorgang gegeven … En daarom is vanuit het college de oproep ook aan de raad, moeten wij ons als medeoverheid onze verantwoordelijkheid pakken in deze tijdelijke situatie. Als het alternatief is, dan strandt hier het project Meerwijk. Wat zonde is, want zoals de heer Dreijer ook zegt en zoals u ook heeft kunnen horen van de inspreker vanuit Elan, we zijn er klaar voor, we zijn zo goed als gereed. Ik denk wel dat het een terecht punt is ook van de Partij voor de Dieren. We zitten echt in de laatste loodjes. De instemming loopt nog, maar we mikken wel echt op medio februari om echt te zeggen: we staan er, we zijn er klaar voor. Maar dan hebben we wel deze stap met elkaar nodig en dat is ook het eerlijke verhaal, wat ik ook nu hier aan u voorleg. Wij zijn niet de enige gemeente in het land die ook hier last van hebben, zeg ik maar eventjes. Heel veel gemeentes zijn bezig met hun Warmteprogramma, met hun warmtenetten.

En zijn afhankelijk van de jaarlijkse SAH-subsidierondes en lopen ook allemaal in die overvraagde ronde eerder dit jaar en in de loting van december. Ik hoor dit ook van collega's in het land. We hebben ook met elkaar en ook … De aanvraag is via de woningcorporatie gedaan, dus Aedes speelt hier ook een belangrijke rol in. Om te zeggen: wij hebben een Rijksoverheid nodig die ook continuïteit en duidelijkheid biedt in dit proces. We zitten in een tussenfase, waar wij aan de raad voorstellen om die stap te zetten. Maar we gaan er vol voor in onze landelijke lobby, ook vanuit VNG Aedes, om ook de druk bij het Rijk op te voeren om hier een instrumentarium voor de toekomst te hebben. Dat is even het proces. Dan ga ik eventjes in op wat vragen en opmerkingen. Volgens mij, het is fijn, herkenbaar, om de beschouwing van de Actiepartij te horen. Ik loop even langs. Het klopt. We zitten ook in een … Het is ook ons eerste warmtenet, dus we lopen ook tegen uitdagingen aan. We hebben het niet eerder gedaan. Tegelijkertijd is er wel een enorm goede samenwerking ontstaan en dat is denk ik ontzettend waardevol, met de woningcorporaties, inmiddels met het Warmtebedrijf om hieraan te zitten. We hopen ook goed ... Die risico's hebben we in kaart, om daarmee ook daar handen en voeten aan te geven. En dat is ook naar de toekomst toe naar de nieuwe warmtenetten die we aangaan.

Jouw Haarlem, wat ik ook eerder zei: dit project is ook afhankelijk van meerdere subsidies. Heeft u denk ik ook kunnen zien. Ook een deel van de WIR-subsidie en de SDE++-subsidie, maar ook van de SAHsubsidie. Die 1,1 miljoen euro die nu onder het Warmtebedrijf valt, is een risicoreservering. Maar daar wordt hij ook wat technisch, ook richting de heer Van den Berg. Misschien als u echt het naadje van de kous wilt weten, moet u dat toch nog even technisch uitvragen. Maar dit is dan wel een risicoreservering binnen de warmteprijs, dus niet een soort van hard geld op de plank. Dat i het onderscheid. Daar was ook gelukkig wat ruimte eventjes. Die is dus nu wel hierdoor ingenomen. Maar goed, we gaan nog steeds uit van een tijdelijkheid. Het is ook een reservering wat dat betreft. Maar dat dat kon niet meer dan dat, dus dan springen wij wel bij met echt een bedrag, een fysiek bedrag, wat we aan u vragen, maar ook om te reserveren. Want wij willen ook nog hard die afspraak met het Rijk hebben, dat wij weer voor die nieuwe ronde in aanmerking komen. Dat de corporaties het weer gaan indienen als hij er is. Maar we vragen u wel om die reservering om dat mogelijk te maken. GroenLinks geeft ook aan en dat ziet u ook denk ik in de nota, dat vind ik ook ontzettend waardevol aan de samenwerking. Iedereen neemt een deel van dit verlies, van dit tekort.

En dat is denk ik ook wat ik ook aan u vraag, dan vraag ik ook aan de raad om een deel daarin op zich te nemen. En wat ik zei: we gaan vol voor de lobby voor de SAH, misschien nog in dit jaar. Er is een motie geweest deze week in de Tweede Kamer. Die heeft het helaas niet gehaald. Nu denk ik dat dat alles te maken heeft met het proces waar we in zitten van de formerende partijen. Dat is dan ook niet gebruikelijk, maar in ieder geval voor volgend jaar. Maar dat is het streven vanuit de lobby. Trots, ik denk dat u doelt op de bespreking in Molenwijk die plaatsvond. Ja, ik zie u knikken. Het evident dat een communicatieaanpak voorlichting cruciaal gaat zijn. Wat betekent dit voor mij? We hebben dat ook ... De corporaties hebben dat ook het afgelopen jaar gedaan,

15

om de instemming op te halen. Heel tastbaar. Hoe ziet zo'n installatie eruit in je meterkast? Kan je hem aanraken? Maar ook daar gaan we vol mee door. Daar leren we ook van, om het echte verhaal voor de huurder ook duidelijk te hebben van wat betekent dit voor mij? Dat kan ook soms per complex verschillen. Hoe moet dat inpandig worden opgelost, et cetera? Besteden we veel tijd en zorg aan. Ik zeg we, zeg ik ook met name ook de corporaties, die willen er ook voor hun huurder zijn. Die ook die zorgen wegnemen zo goed mogelijk en die duidelijkheid bieden. Dus neem van mij aan, daar wordt echt heel erg hard aan gewerkt om ook met de beelden die heersen over warmtenetten. Zo eerlijk is het ook. Daar moet je ook echt eventjes wat zorgen wegnemen, maar dat is wel de insteek van de communicatie. Goed dat u daar nog even aandacht voor vraagt. En daarom zijn we nu ook al in Molenwijk bezig, terwijl dit Meerwijk is. Dus we bereiden ook al die andere wijken voor, voor dat verhaal en halen op. De Partij van de Arbeid benoemt volgens mij het onzekere Rijksproces, onder andere. Dat is helaas inderdaad even waar we in zitten. Daar hopen we op duidelijkheid de komende periode. Eventjes kijken. De heer Mohr, dat is misschien nog wel goed om eventjes … U vraagt mij van hoe gaan we nu om met die betaalbaarheid? U heeft het al deels ook van de inspreker gehoord, van mevrouw Heilbron.

Volgens mij, nee, het is niet in beton gegoten, als u dat van mij vraagt. De prijs kan in de jaren na de overstap veranderen, net zoals dat bij aardgas het geval is. Wat de inspreker ook zei, is dat gebeurt wel alleen als het duurder wordt om warmte te maken. Dat is de afspraak die we hebben vastgelegd. Bijvoorbeeld als de lonen stijgen of elektriciteit duurder wordt. We hebben ook contractueel vastgelegd, afspraken over die prijsstijgingen. En daarbij hanteren we het jaarlijks vaststellen ACM-tarief min 9 procent. Dat zijn de afspraken die voor dit project gelden. Daarmee proberen we dat zo goed mogelijk te borgen. Maar betaalbaarheid is een uitgangspunt wat u mij vorige maand nog meegegeven heeft en dat proberen we op allerlei manieren met elkaar ook in de businesscase vast te leggen. Volgens mij voor zover, voorzitter, voor de eerste termijn. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog vragen aan de wethouder of partijen met een behoefte aan een tweede termijn? Ik zie in ieder geval mevrouw Scholten. Ik zie mijnheer Dreijer CDA, Jouw Haarlem, CDA. Verder niet? Nee. Dan begin ik met mevrouw Scholten, Jouw Haarlem. Ga uw gang. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter. Wij vragen ons een paar dingen even af. En een ding was me niet helemaal duidelijk in de beantwoording van de wethouder. Misschien wil de wethouder daar nog even op terugkomen.

Ten eerste, welke garantie hebben we dat deze reservering dan niet in 2027 ons 1,7 miljoen kost in totaal? En dan hebben we het over dus het hele bedrag samen met Firan. Dat het niet meer een risicoreservering is, maar dat het daadwerkelijk op onze begroting gaat drukken. De tweede vraag. Wat is dan de volgende keer? Want we horen dat het een tombola is, dat het een loting is. We horen ook dat heel veel gemeenten hiermee worstelen, met het door kunnen zetten van een warmtenet. Maar met hoeveel andere gemeenten zitten we volgende keer dan in die tombola en wat is dan de kans dat we er weer niet uitkomen? Hoe groot is de concurrentie? En dan de vraag die me niet helemaal of het antwoord dat me niet helemaal duidelijk was, voorzitter. De wethouder heeft het over de risicoreservering, dan over een hard bedrag die 6 ton euro die Haarlem doet. En vervolgens ook nog even over een reservering, maar ging dat dan over diezelfde risicoreservering of zit er nog een andere reservering bij? Dank u wel. De voorzitter: De wethouder wil heel graag antwoorden, maar ik wil toch eerst naar de heer Dreijer. De heer Dreijer: Dank, voorzitter. De wethouder had het over de afspraak om de prijs 9 procent onder het ACM-tarief te houden voor dit project. Kunt u dit project definiëren? De voorzitter: Keurig. Ik ga naar wethouder Berkhout.

16

Wethouder Berkhout: In reactie op CDA. Dat gaat om dit project. Dit cluster, eerste cluster zoals we het voor hebben. De woningen van Elan en Ymere, hier in dit project genoemd. De voorzitter: Ga uw gang, de heer Dreijer. De heer Dreijer: Want hoe gaan we dat nu doen met het volgende project? Gaan we daar andere tarieven hanteren of proberen we toch ook te sturen daar op die 9 procent onder het ACM-tarief? Wethouder Berkhout: Dan zou ik dat laatste zeggen. En dan met betrekking tot de vragen van Jouw Haarlem. Zes ton euro gaat wel, drukt op onze begroting. Dat is het verzoek wat ik u meegeef. Ik ga het alleen niet activeren, totdat we het nodig hebben. En mijn streven is om dat terug te krijgen van het Rijk. En de 1,1 zit echt bij het warmtebedrijf als risicoreservering. Het gaat niet op onze begroting drukken, tenzij er echt grotere dingen eventjes helemaal niet doorgaan. Maar laten we daar niet van uitgaan. Dat is een nee. Dan gaat het om die 6 ton euro. En daar gaan we alles aan doen om dat terug te krijgen van het Rijk. Hoe groot is de concurrentie? De SAH-subsidie had een logisch proces, waarbij je ook aan voorwaarden moest voldoen om in aanmerking te komen voor.

Wat hier is gebeurd in december, maar houd me ten goede, een duiding, is er inmiddels een motie van de Tweede Kamer, een ingelaste extra ronde SAH gedaan, met een budget wat het Rijk nog had voordat het verviel, 20 miljoen euro. En daar hebben ze gedacht: kunnen we nu nog helemaal voorwaarden uitdokteren, een beetje u even meenemen, of gaan we dat snel binnen twee weken doen? En dat hebben ze door middel van loting gedaan op complex niveau. Daar vind ik wat van, want ik denk als daar iets … En ik denk in het belang van Haarlem bijvoorbeeld had een ander criterium, welk project is het verst en kunnen we die in zijn volledigheid toekennen? Had werkbaarder geweest, denk ik eventjes. Dat is even, maar dat is de werkwijze die is gekozen om dat budget binnen dat lopende boekjaar van 2025 nog te vergeven. We horen wel dat er andere gemeentes zijn die met hun projecten daar ook tegenaan lopen. Dat eventjes. En die concurrentie is groot, maar dat is denk ik het goede nieuws, want de warmtetransitie is gaande. Dat Rijk zou ook het signaal moeten oppakken om daar meer instrumentarium tegenover te gieten. Want als wij allemaal uit die kleine ruif moeten putten met wisselende voorwaarden, gaat de warmtetransitie niet lopen. Dat is, ik hoop op een nog grotere concurrentie, maar ook op betere subsidievoorwaarden waar we mee kunnen werken.