Transcript commissie Beheer 22 januari 2026

Een beter financieel instrumentarium voor de toekomst. Dat hebben we echt nodig van het Rijk. De voorzitter: Mevrouw Scholten. Mevrouw Scholten: Wordt er gewerkt aan een risico-inventarisatie of iets dergelijks, om te kijken wat het voor Haarlem gaat betekenen? Wethouder Berkhout: Ik weet niet wat het betekenen is, is het de onzekerheid van de Rijksoverheid, dan kunnen we onze lol op met risicoanalyses. We werken in het project Meerwijk ook risicogestuurd. We hebben die risico's in kaart en weet dat deze al een tijd op de lijst staat. De voorzitter: Dank u wel. Is dit punt verder genoeg besproken? Ik heb sowieso een hamerstuk met stemverklaring genoteerd van Jouw Haarlem. Kunnen we daarmee instemmen, beste commissie? Heel goed. Dan hebben we dat zo opgeschreven. Hamerstuk met stemverklaring. Dank u wel. Ik wil ook even achter de schermen laten weten hoe dit werkt. Dingen van ons Warmteprogramma, ook zo’n overbruggingskrediet, moeten wij inschatten hoelang is de commissie daar dan ongeveer mee bezig? Ik heb nog zelf de opmerking gemaakt dat Warmte programma dat is al zo vaak op de agenda geweest, die discussie gaan we niet helemaal overdoen. Er is ruimte, dus dat doen we wel, maar ik blijf dit wel zeggen de volgende keer, dingen die we hebben gehoord. Maar het was een mooie vuurdoop voor de heer Van Vliet van de VVD. Hamerstuk met

17

stemverklaring is opgeschreven. Ik wil heel even voor het volgende agendapunt heel kort schorsen, 3 tot 5 minuten. Mededelingen wethouder De voorzitter: Welkom terug bij de Commissie Beheer van 22 januari. Voordat we naar het volgende agendapunt gaan, had ik beloofd twee mededelingen van wethouder Berkhout. Die was ik helemaal vergeten, dus dat kunnen we nu doen. Wethouder Berkhout: Dank u wel, voorzitter. Begin ik met mijn eerste mededeling. Dat gaat over de windmolens Schoteroog. Het samenwerkingsverband van een nieuwe Energiecoöperatie en het bedrijf Iron Mountain hebben de bestaande windmolens op Schoteroog overgekocht van de vorige eigenaar. De nieuw opgerichte Energiecoöperatie is ontstaan vanuit Energiecoöperatie Kennemerkracht, die al langere tijd betrokken is bij de windmolens. En de doelstelling van het samenwerkingsverband is om de vier bestaande windmolens te vervangen door twee iets grotere windmolens. Ze zijn nog in een voorbereidende fase. Nog niet alle benodigde onderzoeken zijn gedaan. Er moet nog participatie plaatsvinden met de omgeving en er moet ook nog een vergunningaanvraag worden gedaan. De provincie Noord-Holland is bevoegd gezag, maar de gemeente Haarlem heeft wel adviesrecht op de vergunningaanvraag en instemmingsrecht op het voorgenomen besluit van de provincie Noord-Holland. Dat even als update voor dat proces.

En de tweede update is als het gaat om het Warmteprogramma en de Commissie MER. Zoals u weet, hebben wij de Commissie MER, Milieueffectrapportage, om advies gevraagd over het ontwerp Warmteprogramma. Binnen enkele weken zal het college aangeven hoe zij de zienswijze van de raad van december en het advies van de Commissie MER heeft verwerkt in het definitieve Warmteprogramma. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Helemaal goed. Dank u wel. 9.

Vrijgeven voor inspraak voorlopig ontwerp Raamvest - Wilhelminastraat - Raaksbruggen De voorzitter: Dan gaan wij verder naar agendapunt 9 en dat is het vrijgeven voor inspraak voorlopig ontwerp Raamvest – Wilhelminastraat - Raaksbruggen. Want de Raamvest, Wilhelminastraat en de omgeving van de Raaksbruggen hebben groot onderhoud nodig. Waarbij onder meer de wegconstructie en de verkeerslichten vervangen moeten worden. En deze noodzakelijke opgave wordt aangegrepen om de straat opnieuw in te richten. Met uitgangspunten die u heeft kunnen lezen in de startnotitie die nu voorligt. Met het collegebesluit is het voorlopig ontwerp Raamvest, Wilhelminastraat en de Raaksbruggen vrijgeven voor inspraak. En het college stuurt dit stuk ook aan u toe, zodat u uw zienswijze hierop kan geven. Eén inspreker heeft zich gemeld. Dat is mevrouw Hamers. Die staat hier al voor mij. Voor u kunt uw knop indrukken en dan gaat er als het goed is … Heel goed. De microfoon, heel graag. En vanwege de tijd heeft hij het volgens mij precies opgenomen op 3 minuten. Dan gaan we als eerste luisteren. Inspreker 2: Het is een groot en complex project. Tijdens de overleggen en de twee schouwen die hebben plaatsgevonden, hebben wij aangegeven waar voor ons de knelpunten qua toegankelijkheid zijn.

In het vo zijn een aantal knelpunten daar waar mogelijk aangepast en voor het aanlijnen, dat is het aanbrengen van geleidelijnen, bij de bushalte is de expertise van Kennis Over Zien gevraagd. Wij vinden het fijn dat onze ervaringen en het aangeven van knelpunten worden meegenomen in het verdere ontwerp. Dat neemt niet weg dat er toch nog knelpunten zijn waar wij de aandacht voor vragen. De fietsring. Er is besloten dat er een fietsring in Haarlem wordt aangelegd, waar het fietsverkeer van twee richtingen gebruikmaakt. Het oversteken van zo'n fietspad is erg onoverzichtelijk en onveilig. Daar waar mogelijk is er gekeken naar een

18

veilige en toegankelijke oplossing. Toch willen wij benadrukken dat een fietspad met tweerichtingsverkeer de toegankelijkheid en veiligheid niet bevordert. Met name bij oversteekplaatsen zonder VRI, middengeleider, zebrapad of waarschuwingsborden dat er een voetgangersoversteekplaats is. Knelpunten die er nog zijn, is de oversteek Zijlvest/ Zijlstraat. Het zebrapad hier wordt verwijderd ten behoeve van de doorstroming van de bussen. En het Wilsonplein daar is weinig ruimte om je op te stellen als voetganger in verband met de breedte van de fietsring en de straat. Hiervoor vragen wij nog jullie aandacht. Bedankt. De voorzitter: Hartelijk dank, mevrouw Hamers. Dat was een audio-opname ook van mevrouw Hamers. Maar fijn dat u er ook zelf bent, want dan stellen wij de commissie in de gelegenheid u nog vraag te stellen. En ik zie al één handje. Dan beginnen we daarmee. Mevrouw Scholten van Jouw Haarlem, ga uw gang. Mevrouw Scholten: Dank u wel. Ik houd nog een klein beetje spreektijd over, maar ik heb in ieder geval één vraag. Kunt u uitleggen wat voor u het belang is van bijvoorbeeld een zebrapad bij een oversteek van zo’n fietspad? Inspreker 2: Doet hij het? De voorzitter: Ja, hij doet het helemaal. Inspreker 2: Het zebrapad geeft toch een stuk van veiligheid, want in principe heeft iedereen geleerd dat je moet stoppen voor een zebrapad.

Zeker als er mensen zijn met een rollator, rolstoel of met een taststok die wij gebruiken. Het geeft veiligheid met oversteken. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er nog vragen? Mijnheer Van Leeuwen, Actiepartij. De heer Van Leeuwen: Over die oversteekbaarheid ook. Ik moet u aankijken en door de microfoon praten. Ik doe het even toch met mijn rug naar u toe. Hoe ervaart u nu de oversteekbaarheid van de Wilhelminastraat met aan twee kanten een fietspad en ook een autoweg waar 50 gereden wordt? Inspreker 2: Het is nu ook lastig. Daar gaat het niet om. Maar het nadeel van een fietspad in twee … Waar het fietsverkeer van twee richtingenverkeer gebruikmaakt, is dat je geen overzicht hebt. Het is bijna 4 meter breed. Je redt het niet om in een keer goed over te komen, zeker ook niet doordat de snelheid van de fietsen er zijn. Ik bedoel, ik heb een visuele beperking, ik durf mijn taststok echt niet te gebruiken op het fietspad. Maar ook mensen met een hoe heet het? Een rollator of een rolstoel of een kinderwagen. Ik bedoel, je kan het helemaal niet inschatten. Het is ontzettend breed en het is niet alleen een probleem bij de Wilhelminastraat, maar die fietsring komt door heel Haarlem, rondom heel Haarlem. Dat probleem zal op meerdere plekken naar voren komen. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie voor de rest geen handjes meer.

Dan wil ik u hartelijk danken, mevrouw Hamers, namens Ambassadeurs toegankelijk Haarlem. Als u wilt kunt u op de publieke tribune de discussie blijven volgen. De microfoon staat uit. Top, dank je wel. Dat gezegd hebbende, de Commissie Beheer wordt om hun zienswijze gevraagd, want het gaat de inspraak in. Niet alleen mevrouw Hamers, maar alle Haarlemmers wordt gevraagd wat ze van dit stuk vinden. Maar ik vraag het eerst aan u, de Commissie Beheer. Wie mag ik als eerste het woord geven? De heer Beukema, Trots. Ga uw gang. De heer Beukema: Dank u wel, voorzitter. Een ontzettend mooi project, waarbij de fietsring wordt uitgebreid en de omgeving sterk wordt vergroend met grote bomen. Waarbij zelfs enkele bomen worden behouden door

19

middel van verplanting. Wel het is een leuk idee om ook boombankjes rondom een aantal bomen te plaatsen. Helaas verdwijnen er wel weer wat parkeerplaatsen. Maar gelukkig blijven geparkeerde auto's wel op straatniveau, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Gedempte Oude Gracht of Teding van Berkhoutstaat, waar auto's op de stoep deels het zicht ontnemen. In de Houtpleingarage worden 50 parkeerabonnementen beschikbaar gesteld. Maar toch even de vraag of bewoners dan niet eerst een lange wachtlijst moeten afwachten? Kunnen we deze bewoners niet ook een korting voor het ongemak aanbieden? Verder zien we de dat de rijbaan op sommige delen een stuk dichter op de huizen aan de oostzijde van de Wilhelminastraat komt te liggen en we maken ons daarbij zorgen over trillingen. Wellicht zijn extra maatregelen voor deze huizen vereist. Eventueel kan een subsidie voor isolatie en dergelijke overwogen worden. Ook baart de situatie bij het kruispunt met de Zijlweg, Kinderhuissingel ons een beetje zorgen. Op de Kinderhuissingel komt bijvoorbeeld een zebrapad zonder verkeerslichten, zo lijkt het, vlak na de kruising. En het is te hopen dat de automobilisten met alle verkeersstromen aldaar ook nog het overzicht kunnen bewaren en dus geen voetgangers of fietsers over het hoofd zien.

Ook op een aantal andere plekken lijken verkeerslichten te ontbreken, terwijl aanwezigheid als ook een goede afstelling van deze verkeerslichten, een goede doorstroming juist kan stimuleren. We hopen dus op de plaatsing van extra verkeerslichten met goed afgestelde cycli. Verder hopen we wederom dat de openbare verlichting een warmere tint dan gebruikelijk krijgt. Meer gelijk aan de verlichting die momenteel nog op de Raamvest te vinden is. Maak er eens een avondwandeling. Het is momenteel nog een van de weinige overgebleven plekken met ouderwetse warme straatverlichting, die een voor mens en dier prettige en tevens ook gezonde lichtkleur heeft. Ledverlichting is ook verkrijgbaar in deze lichtkleur. Ten slotte hopen we dat gedurende deze werkzaamheden een goede omleidingssituatie wordt ingesteld. Om een situatie zoals bijvoorbeeld nu in Schalkwijk te kunnen voorkomen. Het is daar op dit moment voor veel mensen die er wonen en werken een groot verkeersdrama. We hopen dat de wethouder goed naar deze punten zou willen kijken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik wil helemaal geen vinger wijzen, mijnheer Beukema, maar er zijn een aantal zaken. We hebben hier maandagavond een technische sessie over gehad, maar ik denk dat de wethouder ook goed antwoord op kan geven hoor. Maar daar hebben we ook een prettig gesprek kunnen hebben, ook onder andere over deze aspecten.

Maar u mag het meegeven aan het college en dat heeft Trots bij deze gedaan. Ik zag de heer Visser, ChristenUnie. Ga uw gang. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. Een mooi plan. Er is op ons verzoek naar twee punten gekeken. En het college zegt van die maatregelen komen iets te vroeg. Dat neem ik dan maar aan. En dan blijf ik met één punt zitten en dat is toch dat dat fietspad verdwijnt. En als je dan gaat passen en meten, dan zie je een fietspad inpassen zou wel kunnen, maar het wordt dan smal en dan gaat het ten koste van de stoep. En wat dan? En toch zit het me niet lekker dat aan die westelijke kant er geen fietspad komt, want daar zijn wel adressen. En dan zegt de wethouder: dan moet die mensen maar oversteken en er zijn andere mensen die niet hoeven over te steken, maar dan toch. Het is een hele drukke weg en als je daar woont en er is geen fietspad, dat is gek. En toen dacht ik van wat is nu de volgorde die we in Haarlem hebben vastgesteld en dat is het STOMP-principe. Eerst stappen dan trappen, dan openbaar vervoer, dan pas de auto. En toen dacht ik van is dat STOMPprincipe hier goed toegepast? Op het eerste gezicht denk je wel, volop ruimte voor de voetganger, volop ruimte voor de fietser, maar juist als het om dat fietspad aan de westzijde gaat, dan concludeer ik dat de auto hier voorrang heeft op de fiets.

Want wat zie ik? Er zijn minder parkeerplaatsen, maar er wordt nog steeds aan beide kanten van de weg geparkeerd. Het zijn achttien parkeerplaatsen. Als ik goed tel, zes aan de ene kant en twaalf aan de andere kant. En toen dacht ik van als we nu aan één kant die zes parkeerplaatsen weghalen, dan komt er ineens een strook beschikbaar dat we wel een bescheiden fietspad, eenrichtingsfietspad, kunnen maken naast die mooie rode loper, die ring die we met zijn allen willen, aan de westkant. Dat zal misschien

20

heel klein beetje groen schelen. Ik denk dat het heel erg meevalt, want het zal vooral ten koste gaan van die parkeerplaatsen. Maar ik denk dat een fietspad van pak hem beet 1.50, misschien 1.80 echt wel inpasbaar is aan de westzijde, als we zeggen: we heffen parkeren aan één zijde op. En dat kost dan nog wat meer parkeerplekken, maar als je naar de omgeving kijkt, dan zie ik in de Oranjekade wel een paar mogelijkheden. En je zou zelfs kunnen zeggen: we richten daar parkeerplaatsen in en als het aantal auto's wat afneemt, dan gaan we later die parkeerplaatsen weer opheffen en wordt het weer groen. Maar dan zijn we wel toekomstgericht bezig en niet alleen naar de komende vijf jaar te kijken, maar naar de komende twintig jaar. En ik zou de wethouder toch een overweging willen geven. Ga toch nog eens kijken om dat fietspad in te passen. Dan zal de wethouder gelijk antwoorden: maar mijnheer Visser, de bushaltes dan? De voorzitter: Voordat u woorden legt in de mond van de wethouder, heeft mijnheer Bruch van de VVD nog een vraag voor u. De heer Bruch: Ik heb even een vraag, want de heer Visser zegt: als het aantal auto's afneemt, maar het feit is dat het aantal auto's nog steeds toeneemt. Hoe denkt u dat dan op te lossen? De heer Visser: Ik ga uit van de berekeningen die hier zijn gedaan en mij rekensom is dat je dus zes parkeerplaatsen, misschien acht, moet inleveren.

Ik zie wel ruimte om die zes of die acht plekken op de Oranjekade in te lossen. En als het college gelijk krijgt, ik weet het niet en het aantal auto's neemt in de toekomst verder af in het centrum, dan kunnen die zes of acht plekken weer groen worden in de toekomst. Maar dan heb je wel een robuuste inrichting. Dan staan de bomen op de juiste plek, et cetera. Die 30, 40 jaar meekan. En dan is er een probleem bij de bushaltes, maar als ik dan kijk bij de Stadsschouwburg, daar liggen de bushaltes nu tegenover elkaar. Dat hoeft niet per se. Je kan de bushaltes als in één richting ietsje opschuiven richting Stadsschouwburg, dan liggen die bushaltes niet meer tegenover elkaar, dan is er in het profiel iets meer ruimte om zo'n fietspad in te passen. En ik ben ervan overtuigd dat ter hoogte van het stadskantoor met wat creativiteit het ook wel mogelijk is. En dat je dan toch nog een voldoende brede stoep houdt voor de in- en uitstappende passagiers. Wethouder, kijk alstublieft nog één keertje naar een fietspad aan de westzijde. Het hoeft niet breed te zijn. Het kan wel, als we een paar parkeerplekken inleveren. En ik hoop steun van de commissie dat dat nog bekeken gaat worden. Dank u wel. De voorzitter: Dat is fijn ook voor het debat, om de commissieleden ook een vraag te stellen. Het gaat wel de inspraak in bij de Haarlemmers, dus het komt ook echt in een later stadium.

Dit is de inbreng geweest van de ChristenUnie. Dat gezegd hebbende, mevrouw Scholten, Jouw Haarlem. Ga uw gang. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter. Er verdwijnen 71 parkeerplekken netto en daar maken mensen zich zorgen om. De 50 plekken in de garage die zijn er nu tenslotte al, die worden alleen anders beschikbaar gesteld. Dat gaat een aandachtspunt worden. Maar goed, dat is voor ook nu aan de inwoners om daar wat van te vinden. Wij zijn net als bij de startnotitie echt sceptisch over het tweerichtingsfietspad. Want we zien een conflict ontstaan tussen de aandacht voor het doorfietsen in een straf tempo en de ruimte voor de voetganger. Vooral als die voetganger wat minder snel kan rennen. En het blijft zonde van de bomen. Wat ons betreft, zitten er nog aardig wat aannames ook in het plan over bijvoorbeeld de verkeerstelling. Hoeveel auto's gaan er nu daadwerkelijk overheen? Bij de Rustenburgerlaan gaat het enorm toenemen. Op de Wilhelminastraat zou het halveren. Dat lijkt ons niet helemaal met elkaar te rijmen te zijn. Maar ook over de parkeermogelijkheden. Gaan ouderen die dus inderdaad ook misschien naar de Houtpleingarage moeten dit wel redden om zo'n eind te lopen? De voorzitter: U heeft eerst nog een vraag van de heer Visser, voordat u verdergaat.

21

De heer Visser: Ik hoor u spreken over rennende voetgangers. Als ik het goed begrijp, heeft u het dan over voetgangers die het fietspad moeten oversteken. We hebben wel meer plekken in Haarlem zo’n tweerichtingsfietspad, heeft u daar ooit voetgangers zien rennen? Ik ken de fietspaden, hele drukke fietspaden, maar allemaal plekken die goed oversteekbaar zijn. Mevrouw Scholten: Behalve als je bijvoorbeeld niet zo goed ziet en met je taststok probeert een tweerichtingsfietspad met fatbikes over te steken. Of als je met je rollator loopt of je kinderwagen, enzovoorts. Alles wat de inspreker net in haar bijdrage heeft gezegd. Ik verwijs even naar haar in verband met de tijd. Succes. Maar we zijn echt … We maken ons echt ook wat zorgen over de bomen. We vinden het zonde. En we hebben het idee dat je met dat tweerichtingsfietspad sowieso gaat zorgen dat mensen over de stoep fietsen. Maar ook dat er heel veel consequenties zijn, die misschien helemaal niet nodig zijn. Plus de fietsring gaat pas in 2032 komen, dus tot die tijd blijven we met heel veel rare oversteekpunten zitten. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Moedt, ik ga verder met u, Partij van de Dieren. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. De Partij voor de Dieren. De voorzitter: Voor de Dieren, excuus. Mevrouw Moedt: Kan zich wel vinden in de voorgaande twee bijdrages over het fietspad aan de westzijde, over de bomen.

Wij hebben vorige keer bij de startnotitie geprobeerd dat tweerichtingenfietspad eruit te krijgen, om de bomen te sparen en om dat fietspad aan de westzijde te behouden. Dat is niet gelukt. En dan kan je zeggen: weet je wat, ik ga er niet meer in mee. Of je kan zeggen: ik ga het opnieuw bekijken. Want dit is hoe democratie werkt. En dat laatste hebben we gedaan, voorzitter. En als je dan kijkt naar dat plan, denk je: ik snap de zorgen over die oversteekbaarheid van dat tweerichtingenfietspad. Ik ben benieuwd naar de antwoorden van de wethouder daarop. Ik snap ook de zorgen voor bewoners die in de buurt van de Raaks wonen. Zeker als ze slecht ter been zijn, moet ik dan helemaal mijn auto gaan parkeren op het Houtplein? En dan lees je dat stuk van dat kan niet, bewonersparkeren volledig faciliteren in de Raaksparkeergarage, want commerciële afspraken. En dan denk ik: wethouder. Ik zou aan de wethouder willen vragen, voorzitter, kan dat juridisch uitgezocht worden? Want dat lijkt me misschien ook toch wel een politieke keuze, maar misschien zit dat wel anders. Ik hoor het graag. Dan over het groen drie dingen. En verder zou ik me willen aansluiten bij wat Trots zij over de verlichting. Bomen, er kunnen er een aantal verplant, dat is dan wel weer fijn. We zien een aantal bomen terugkeren.

Dat is ook fijn, maar daar staan dan toch weer uitheemse soorten bij, waarvan de Partij voor de Dieren denkt: waarom dan? En ik heb technisch uitgevraagd en er blijken ook inheemse varianten die aan de gestelde eisen voldoen te zijn en die kunnen dan gecopy-past worden in dit plan. Vraag aan de wethouder, voorzitter. Kan de wethouder daarin meegaan? Het wordt overigens hoog tijd dat we dat beleid gaan veranderen, want ik moet het elke keer vragen. En hetzelfde geldt voor de steriele cultivars. Dat zijn planten en struiken die doorgekweekt zijn en zichzelf niet kunnen voortplanten, hebben meestal minder waarde voor de natuur. En ook die kunnen worden vervangen, een aantal daarvan, door natuurlijke varianten. Vindt de wethouder dat ook een goed plan? Vraag ik via de voorzitter. Verder minimaal 25 kuub groeiplaats dat is te krap voor een heleboel bomen, als we willen dat ze heel groot uitgroeien. En als we grotere groeiplaatsen maken van bijvoorbeeld 40 kuub, betekent dat wel dat er minder bomen kunnen terugkeren, maar misschien is dat wel beter. Laten we dat ook verder uitzoeken en als meekoppelkans zou de Partij voor de Dieren willen meegeven dat we de oevers graag zouden willen vergroenen bij de Kinderhuisvest en de Kinderhuissingel. En ten slotte nog één technisch puntje. Dat had ik bij de techniek sessie ook al genoemd. De verhoogde middenberm bij het Wilsonplein.

Als je daar de straat uit komt fietsen en je wilt oversteken met je fiets, dan kom je op een enorme hindernisbaan en dat betekent dat mensen dan eerder

22

over de stoep bij de schouwburg gaan fietsen. Dat lijkt ons niet wenselijk. Graag daar ook nog even naar kijken. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Ik ga verder naar de heer Van Leeuwen, Actiepartij. De heer Van Leeuwen: Dank u wel. Voorzitter, dat deze omgeving een geweldige kwaliteitsimpuls kan krijgen, dat is Actiepartij wel duidelijk. Asfalt eruit, versmalling van rijbanen, een middenberm, bomen die misschien wel verplaatst moeten worden, maar er komen ook meer bomen weer bij, een vriendelijker ogend straatbeeld met klinkers, meer dan met betontegels of wat licht er allemaal, asfalt. Het kan mooier en het wordt mooier. En dan inderdaad die oversteek van en naar de Schouwburg en het Patronaat, publiekshal, die verbetert ook, want ik kom daar niet graag. Ik pak altijd de Zijlbrug en dan kijk ik heel snel links en rechts langs de twee cafeetjes die je daar passeert om over te steken. En dat hele Raaksbruggen geheel daar probeer ik nooit te komen, want het is een verschrikking, over oversteekbaarheid gesproken. Tijdens de technische sessie hebben wij een aantal vragen gesteld en die wil ik de wethouder ook bij deze stellen. Laat ik met de makkelijke, kleine dingen beginnen. Er staat een boom ingetekend op de Zijlbrug en dat is een historische zichtlijn Zijlweg, Zijlstraat. Ik vind het zonde dat we net daar een boom neerzetten.

Zou die kunnen worden heroverwogen? Want een zichtlijn die we al honderden jaren hebben, vinden we wel zo mooi. Inheemse planten en bomen. Dat hoor ik Partij voor de Dieren zeggen, daar zijn wij het mee eens. Kunnen we niet dat percentage verhogen? Ik geloof dat het nu op 50/50 zit. Kan wat ons betreft omhoog. Er ligt ook volgens mij een mooi van Platform Groen tegenwoordig een beplantingsfolder. Is de wethouder daar bekend mee en wil die daar de adviezen bij betrekken? Er ligt een mooi wandelpad van gravel half verharding op de Kinderhuissingel en op de Bolwerken. En het viel ons op dat dat niet werd doorgetrokken in dit plangebied tussen Zijlbrug en Raaksbruggen. Het is nu kijkgroen. Dat vertelde de ambtenaren ook toen we dat zo vroegen. Kan dat niet iets meer gebruiksgroen worden? En denk alleen al aan de glunderende ogen, wilde ik de wethouder meegeven, van zijn collega van sport, die ineens een stukje hardloopbaan extra door de stad krijgt. Alleen daarom zou je al dit kunnen doen. Ik denk echt dat het een leuk wandelstrookje kan worden en dat het niet alleen kijkgroen hoeft te blijven. Dat waren de belangrijkste. Voorzitter, met uw welnemen nog één punt. We vinden het goed dat het parkeren verdwijnt, verminderd, maar we zien echt zorgen op de Wilhelminastraat, want het lijkt ons een roteind lopen naar de Houtpleingarage.

Wat betekenen straks die faciliteiten die je wel in de Raaks kunt bieden, als dat geen 100 procent bewonersparkeren wordt? De voorzitter: Dank u wel. U stelde ook een vraag wat betreft de boom op één bepaalde plek, ook als vraag aan de wethouder. Weet wel, dit gaat ter zienswijze naar u, naar de commissie en ook naar de Haarlemmers. U kunt ook uw standpunt meegeven en wordt dit meegenomen, maar u krijgt er in ieder geval nog een opmerking over van de wethouder, maar dat is even hoe het werkt met zienswijzen. U kunt lekker uw partijstandpunten afvuren. Mevrouw Schneiders, dat vindt u vast leuk om te doen. Mevrouw Schneiders: Ja, dat vind ik heel erg fijn. Dat zullen we even doen. Ik wil eerst zeggen dat het een heel mooi plan is. Er moest nodig iets gebeuren daar in de Wilhelminastraat. Raaksbruggen ook echt vreselijk. Helemaal eens met de Actiepartij. Dat je daar niet moet komen en hoe je dan bij het Patronaat kan komen, dat snapte ik ook nooit. Dan pak je toch je fiets maar in de hand en dan probeer je overal tussendoor te frummelen. Dat hoeft straks niet meer. Dat is allemaal straks duidelijk. We gaan 30 kilometer rijden, dus gaat langzamer en meer ruimte voor verblijf, meer bomen, meer onverharde ruimte, minder auto's, minder parkeren. Helemaal goed. Er zijn een paar opmerkingen nog wel.

Dat ruime fietspad twee richtingen aan een kant van de weg, lijkt mij toch wel heel mooi, omdat het dan wat afstand heeft van de auto's. En dat lijkt me toch wel heel goed. Maar die oversteekbaarheid zou lastig kunnen zijn en ik hoop dat daar dan nog even naar

23

gekeken wordt, want die snelfietsers dat kunnen ook hele … Fietsers zijn tegenwoordig ook best wel heel gevaarlijk namelijk. Mijn belangrijkste ding was dat de bomen en daar is al het een en ander over gezegd door de Actiepartij en de Partij voor de Dieren. Want die 50/50-verhouding daar ben ik ook helemaal niet blij mee. En daar heb ik ook al een paar keer naar gevraagd en dan zegt mijnheer de wethouder steeds van maar dat hebben we afgesproken. Ik heb echt overal gezocht. En het meeste wat ik kan vinden, is in het Ecologisch beleidsplan. Daar staat iets. Daar staat dat in het centrum weinig ecologie is, verdichte buurten, zeer algemeen voorkomende soorten dieren in lage dichtheid en enkele aan steen en kalkrijke specie-gebonden soorten. Dat is toch zielig? Daar wil ik ... De voorzitter: Mevrouw Schneiders, dat vind ik ook ontzettend zielig. Wat bedoelt u precies met de 50/50verhouding? Ik volg u niet zo goed. De voorzitter: Dat is 50 inheems en 50 uitheems. En door al die uitheemse soorten daar, onze biodiversiteitbeestjes die houden daar niet van. En wij moeten juist in de stad de biodiversiteit beschermen en vasthouden, want op het platteland verdwijnt die door alle bestrijdingsmiddelen. Dus we hebben echt een verantwoordelijkheid om ook in de stad, ook in de binnenstad, meer diversiteit te krijgen. En dan hoop ik toch wel echt dat we meer inheems krijgen.

En dat we die 50/50, waar die ook vandaan komt en waar die ook staat en waar we er ook ja tegen hebben gezegd ooit, dat we die opnieuw ter discussie kunnen stellen en dat we dat kunnen veranderen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik wilde u niet interrumperen, maar met 50/ 50 en diversiteit kan heel veel andere dingen betekenen in deze zaal. Fijn dat u dat even toelichtte. Zeker ook in de andere commissie, mevrouw Moedt. De heer Abbasi zag ik ook. Partij van de Arbeid, ga uw gang. De heer Abbasi: Dank u wel, voorzitter. En zoals door andere collega's al vaker is gezegd: wat goed dat we Wilhelminastraat en omgeving gaan aanpakken. Groot onderhoud en herinrichting is broodnodig, want dit is een weg waar al jaren geen onderhoud aan is gepleegd. En ik denk ook als je kijkt naar het ontwerp, dat we de reputatie van Haarlem als de meest versteende stad van Nederland langzaam aan het laten verdwijnen zijn. Want Haarlem is ook een van de snelst vergroenende steden van Nederland. En als je kijkt naar dit ontwerp, dan past dat daar ook goed bij, want we voegen weer wat bomen toe. Bijna 60. Er komt weer 3.000 vierkante meter aan onverhard groen erbij. En dat zorgt weer voor een toekomstbestendig en klimaatadaptief ontwerp. Heel goed dat we dat doen. Een paar opmerkingen.

Het kruispunt tegenover het UWV-kantoor, als je kijkt naar de huidige inrichting, dus niet het ontwerp, is dat een van de meest onoverzichtelijke fietspaden die er is. De verkeerslichten daar lijken niet goed afgesteld te zijn, waardoor er vaak bijna ongelukken zijn tussen de fietsers die daar aan het rijden zijn. En daar lijkt, als ik kijk goed kijk naar de tekening, een oplossing voor te zijn, waardoor de fietsers elkaar niet meer niet meer kruisen als ze de Zijlbrug over gaan. Dat ziet er goed uit. Ik zou willen zeggen: let daar vooral ook op als het do wordt vastgesteld, want dat is wel een belangrijk punt. Een ander punt is dat het 30 kilometer per uur regime wordt ingevoerd. Wat heel goed is. Er is wel een HOVroute. Er rijden meerdere bussen overheen. En het is belangrijk om de doorstroming van die HOV-bussen ook te blijven waarborgen. Zoals ik begreep, komt het in het stuk ook terug. De stoplichten verdwijnen op de Wilhelminastraat, wat ervoor zorgt dat die bussen ook daadwerkelijk hun haltetijden kunnen blijven halen. En ik denk dat het ook een heel mooi voorbeeld is van een inrichting van een weg die 30 kilometer per uur kan zijn en ook de doorstroming van die belangrijke HOV-bussen kan waarborgen. Een ander punt wat regelmatig terugkomt, zijn die parkeerplekken. Even los van die aantallen die verdwijnen en de aantallen die terugkomen in die parkeergarages.

Ik denk dat hier een hele belangrijke rol is weggelegd voor de parkeermakelaar. Ik denk dat dit een van de ontwerpen is waar de parkeermakelaar aan de slag kan gaan, om in de omgeving op zoek te

24

gaan naar parkeerplaatsen voor die parkeerplekken die verdwijnen. Zodat die niet alleen in de Houtpleingarage worden gecompenseerd, maar ook op andere plekken. Zodat we kunnen laten zien dat we niet die parkeerplekken weg willen halen puur en alleen, omdat we een bepaald beleid hier hebben, maar ook die compensatie willen regelen. En dat kan dus via die parkeermakelaar. En als laatste punt en dan wil ik reageren op wat de inspreekster zei. Ik denk dat het heel belangrijk is om bij een dubbelzijdig fietspad te kijken hoe die oversteekbaarheid goed is. Persoonlijk ben ik niet zo'n groot fan van zebrapaden op fietspaden. Ik denk dat bijna iedereen die een fietspad over wil steken met een zebrapad, weet dat fietsers bijna nooit stoppen, helaas. Ik maak het zelf bijna dagelijks mee. Ik breng mijn zoontje regelmatig, bijna iedere dag, naar school toe en ik steek daar het fietspad over met een zebrapad. En ik kan vertellen dat bijna niemand stopt, helaas, zelfs niet voor de klaar-overs. Ik denk dat dat meer schijnveiligheid is. Neemt niet weg dat het belangrijk is om wel te kijken naar de oversteekbaarheid. Ik ben benieuwd of dat mee kan worden genomen in het do. Sterker nog, ik denk dat het belangrijk is dat het wordt meegenomen. Dus geen zebrapad, maar iets anders om ervoor te zorgen dat mensen zo'n dubbelzijdig fietspad kunnen oversteken. Dank u wel.

De voorzitter: De heer Bruch, VVD. De heer Bruch: Dank u wel, voorzitter. Uit het participatieverslag blijkt dat deelnemers signaleerden dat de parkeersituatie wijzigt, maar dat er geen rekening gehouden wordt met het bestaande tekort aan plekken. En daar wordt helaas weinig mee gedaan. Langs de Raamvest en Wilhelminastraat verdwijnen 71 parkeerplaatsen van de straat, ter compensatie de 50 plaatsen extra in de Houtpleingarage. Maar een kennis van mij die meldde zich deze maand aan voor een inwonersabonnement voor parkeergarage Houtplein en De Kamp. Dat gaat samen in één aanvraag. Die kreeg als antwoord dat die nummer 55 op de wachtlijst werd en dat de wachttijd 10 jaar is. Ik vraag me af wie er nu straks de dupe gaat worden, de mensen die u die50 plaatsen heeft beloofd of dat de mensen op de wachtlijst dat dat 20 jaar gaat worden? De Partij van de Arbeid verwacht toch wonderen van de parkeermakelaar. Wij zijn een beetje sceptisch daarover, maar we gaan het zien. Bij de behandeling van de startnotitie in 2024 hebben wij een aantal punten van kritiek meegegeven. Daar is helaas niets mee gedaan. Ik pik er toch nog eentje uit. Een belangrijke stadsroute wordt afgewaardeerd. En dat vinden wij niet een juiste keuze. Zeker niet, omdat er nog geen fatsoenlijk alternatief is, bijvoorbeeld een ring om de stad. En dat terwijl het autobezit en -gebruik alleen maar toeneemt.

We lezen dat het aantal auto's af zal nemen als de snelheid 30 kilometer per uur wordt. Tijdens de technische sessie bleek dat te berusten op een model, terwijl het wat ons betreft toch heel sterk zal afhangen van of het doorgaand of bestemmingsverkeer is. Wij hebben daar twijfels over. Daarnaast werd gisteren bekend dat Haarlem op de vierde plaats staat van de traagste steden, met een gemiddelde snelheid van 30,8 kilometer per uur. Als je er 30 van maakt, ik zie niet een groot verschil aankomen. U begrijpt het, de VVD heeft ernstige twijfels. De voorzitter: U heeft ook nog een vraag, maar die krijgt u van de heer Van den Berg van D66. De heer Van den Berg: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor de VVD zeggen dat het op een model is gebaseerd, met een beetje denigrerende ondertoon. De VVD heeft zijn twijfels, VVD heeft allemaal dingen, maar op wat voor manier zou de VVD dan wel een beslissing willen nemen over hoe we die wegen afwaarderen of misschien in uw geval opwaarderen? Dat kunt u toch niet op uw onderbuik doen of omdat u denkt dat het zo is? Wat is daarop uw antwoord? De heer Bruch: Dat is wat ik ook tijdens de technische zei. Het hangt ervan af hoeveel gedeelte van het verkeer doorgaand verkeer is en hoeveel bestemmingsverkeer is. Als het 90 procent bestemmingsverkeer is, dan kan je er 15 kilometer per uur van maken, maar dan gaan ze er toch echt rijden.

25

De voorzitter: Dat geeft toch nog een vervolgvraag van de heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Maar u zou nooit de beslissing nemen op een model, waar heel goed aan gerekend wordt, waar dat soort variabelen ingestopt worden. Dus u doet het maar op de achterkant van een bierviltje en zo zal het wel ongeveer zijn? Hoe komt de VVD tot een goede feitelijke overweging? De heer Bruch: Door te vragen wat de automobilisten voor bestemming hebben. En het model, ik vroeg: is er gekeken hoeveel procent van de automobilisten doorgaand verkeer is? Nee, dat is niet gebeurd. Er is een standaardmodel gebruikt. Dat zou hartstikke fijn zijn. Wij denken dat het in dit geval niet van toepassing is. In het kader van de tijd vervolg ik nog eventjes mijn betoog. De vraag is of we wel willen dat al het autoverkeer straks de zuidelijke route door Haarlem neemt. Dat zou betekenen dat ze deels door de Hout gaan. En dat lijkt ons ook niet zo verstandig om daar een grote hoeveelheid auto's aan toe te voegen. En vergeet niet dat de ontwikkeling in zuidwest straks nog veel meer verkeer gaat genereren. Wij missen ook nog steeds een integrale bereikbaarheidsvisie. Uiteraard gaan we akkoord met het vrijgeven voor inspraak. We zijn heel benieuwd naar de reacties, maar de VVD is op dit moment geen voorstander van dit plan. Dat zult u begrijpen. De voorzitter: Duidelijk.

En ik kan u ook vertellen, dit stuk gaat sowieso de inspraak in of u het nu leuk vindt of niet. Maar fijn dat de VVD daarvoor is. De heer Van den Berg. De heer Van den Berg: Dank u wel, voorzitter. Over het algemeen vinden we het een goed plan. Er is al veel over gezegd. Meer groen, snelheid eruit. Maar ik moet toch wel zeggen: ik heb toch een belangrijke vraag aan de wethouder. Want er wordt nu gekozen voor tweerichtingsverkeer ten aanzien van het fietspad en dat is ook om daar een fietsring te maken. En is dat de randvoorwaarde voor een fietsring dat dat altijd twee kanten op gaat? Want dan heb je straks door de hele stad de problematiek waar we het nu hier ook met de toegankelijkheid over gehad hebben. Als het helemaal om de stad heen gaat, dat je altijd oversteekplaatsen krijgt waar je twee kanten op moet kijken. En ik vind dat toch wel een zorgelijk punt, ook gezien niet alleen toegankelijkheid, maar voor iedereen. Daarnaast vraag ik me ook af of het fietspad wel breed genoeg is, want het is 4 meter, maar daar gaat straks als het een fietsring is heel veel verkeer overheen. Volgens mij is de norm, dan moet het 4.80 zijn. Dat zou dan nog meer ruimte in moeten nemen. Dat zou ook ten koste gaan van het groen. In die zin heb ik wel oor naar wat de ChristenUnie gezegd heeft. Daar heeft nog niemand echt op gereageerd.

Ik vraag me af of het echt zo'n sterke harde randvoorwaarde is dat een fietsring altijd twee kanten op moet zijn. Als ... De voorzitter: Ik wil u uw zin laten afmaken, maar als u ChristenUnie zegt, dan wil de heer Visser meteen een vraag stellen. Dat snapt u wel. De heer Visser: Even voor de duidelijkheid. Ik ben wel voor een tweerichtingspad. Ik heb wel in het vorige debat gezegd van het kan eventueel 3.5 meter, want elders in Haarlem is een tweerichtingspad 3.5 meter. Alleen ik heb nu als alternatief voorgesteld om naast het tweerichtingspad aan de westzijde ook een smal fietspad te behouden voor die paar fietsers die daar moeten zijn, dat die daar ook veilig kunnen fietsen. De voorzitter: Dan moet u ook even erbij zeggen waar dat dan is, die 3.5 meter. De heer Visser: Die 3.5 meter is bij de Verfrollerbrug en dat is zo'n beetje het drukste punt qua tweerichtingspad. Daar is hij 3.5 meter. De voorzitter: Dank u wel. Dan slaap ik ook beter. De heer Van den Berg, vervolgt u uw betoog.

26

De heer Van den Berg: Ik hoorde geen vraag, maar het was een verduidelijking. Dan is dat ook wat beter begrepen. Maar in die zin, mocht het dan toch een tweerichtingsfietspad blijven, dan zou ik toch zeggen van hoe kunnen we ervoor zorgen dat er in ieder geval meer middengeleiders komen? Dat er meer goede oversteekplaatsen komen? Dat in ieder geval die toegankelijkheid voor mensen die daar veilig willen oversteken, dat dat beter gegarandeerd is. Want ik denk anders en dat geldt ook straks voor de hele fietsring, waar wij als D66 grote voorstander van zijn, dat je al meer van dat soort problemen krijgt. Ik denk wel dat dit hier een goed moment kan zijn om daar heel goed over na te denken, ook voor de toekomst, hoe we dat op gaan lossen. Voor de rest prima plan en laten we dat lekker de inspraak ingaan. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie de heer Dreijer. Ik kom daarna bij u, de heer Pronk, excuus. De heer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. Als je naar de plaatjes kijkt, dan ziet het er hartstikke mooi uit. De mensen die bij de technische sessie waren, weten waarom er gelachen wordt. Ik zal het ook gelijk maar benoemen en ook misschien wel iets meer erover zeggen.

Bij de foto die vanuit de Raamvest richting Stadsschouwburg in de Wilhelminastraat genomen is, dan zie je aan de linkerkant aan de plek van de Stadsschouwburg fietsers die daar niet kunnen fietsen, want volgens de stukken is daar geen fietspad. Daar is een verbeelding gemaakt die niet klopt volgens de tekst. Dat is een. Maar ook wat we in de technische sessie gehoord hebben over hoe fietsers dan wel gaan, ben ik toch van mening dat misschien het plaatje wel klopt en dat de tekst misschien aangepast moet worden. Mijnheer Visser klapte. Maar dat we met name bij de Schouwburg,, want ook aan de noordkant van de Schouwburg, een fietsenrek staat er en staan er zo heel veel fietsen geparkeerd en die gaan daar een keer weg en die moeten dan lopend naar het verkeerslicht of die gaan dan naar die barrière over richting het heel Wilsonplein, wat nu niet kan. Misschien is heeft het juist wel zin om daar een stukje fietspad te laten liggen, die jou richting de verkeerslichten dirigeert en zodat je daar ook veilig kan gaan oversteken met de fiets. Dat gezegd hebbende. Het wordt ook echt wel een mooi stuk. Er komen iets van 59 bomen, geloof ik, bij. Veel meer groen, 3.000 meter meer groenoppervlak komt er. Dat ziet er allemaal prima uit. De parkeerplaatsen, daar is ook al door meerder partijen wat over gezegd, die gaan verdwijnen, 71 stuks. Er komen er 50 terug in de Houtpleingarage.

Ik zou graag willen zien ook in het do dat we een onderbouwing krijgen, dat dat ook de oplossing is, dat dat gaat werken. Dat 50 mensen inderdaad die plek kunnen krijgen en ook voornemens zijn om daar gebruik van te maken. Want zoals de Actiepartij ook zegt: het is best wel een eind lopen richting die garage. De voorzitter: Heeft u één moment? De heer Dreijer: Ik ben er niet op tegen dat ze weggaan. De voorzitter: Eén moment. Voordat u verdergaat met uw volgende punt, nog een vraag van de heer Bruch, VVD. De heer Bruch: Dank u wel, voorzitter. Eventjes over dat parkeren, want het CDA heeft deze week het verkiezingsprogramma gepresenteerd en daar staat op pagina 23: voor veel inwoners is de auto onmisbaar. In buurten met hoge parkeerdruk verdwijnen daarom geen openbare parkeerplaatsen. Ik hoor wat dit betekent voor het standpunt van het CDA in dit plan. De heer Dreijer: Wat is de parkeerdruk, zegt u, nu daar? De voorzitter: Ik zeg helemaal niets.

27

De heer Dreijer: Ik zeg het rechtstreeks tegen de heer … Want die stelt mij een vraag, de VVD. De heer Bruch: Wat wilde u nog meer weten? De heer Dreijer: Wat was de parkeerdruk daar? De heer Bruch: De inwoners die klagen dat de parkeerdruk te hoog is. De heer Dreijer: Dat wordt het misschien, maar dat die cijfers hebben we niet gehad. En dat is ook uw punt ook over de hoeveelheid auto's die weggaan. We hebben geen cijfers gehad, wat het nu is en wat het gaat worden met bestemmingsverkeer, et cetera. Dat had ik graag ook wel gezien. En dit moeten we ook echt. Daarom wil ik een onderbouwing zien dat dit gaat werken en anders moeten we die parkeerplaatsen misschien toch wel laten liggen. Ik heb niet zoveel tijd meer volgens mij. Nee. De voorzitter: Dat klopt. De heer Dreijer: Dit is maar een deelproject voor de hele fietsring. Dat is best wel jammer, want we beginnen bij de fietsring bij de Kinderhuisvest, het liefst tweezijdig nog en dan moeten de mensen vanuit noord oversteken bij de Zijlbrug richting deze fietsring, om langs de Wilhelminastraat … Dat is een ongelukkige situatie, die in de toekomst volgens het stuk gaat veranderen. Het moet ook daar tweezijdig gaan worden. Maar toekomst is nog wel ver weg, want die Kinderhuisvest is net gedaan. En we weten, we doen het voor minimaal 30 jaar. Het gaat misschien 15, 20 jaar duren. Dat geldt ook voor de Gasthuisvest.

We komen daar vanuit het Raamvest op de Gasthuisvest uit en daar moeten fietsen ook de grote Houtbrug over richting de Gasthuissingel, om vervolgens hun weg te vervolgen richting de Langebrug. De voorzitter: De heer Dreijer, u bent nu net zover over uw tijd heen als de heer Van Leeuwen, die ik een beetje respijt gaf. Wilt u alstublieft afronden? De heer Dreijer: Dat zijn dus de twee punten van zorg bij het CDA of drie punten. Het parkeren, bij de Schouwburg het fietspad wat er niet meer is. En de aansluiting richting de Gasthuisvest. En 3.5 meter fietspad is, mijnheer Visser, vinden wij ook te smal. Dat is echt een drama bij de Langebrug op dit moment. De voorzitter: Heel goed. Maar laten we even bij dit project blijven. De heer Pronk, Forum voor Democratie. De heer Pronk: Dank u wel, voorzitter. Het doet me deugd dat meer partijen zich zorgen maken over de parkeerplaatsen die verdwijnen, 70 in totaal. Dank u wel. En die worden zogenaamd gecompenseerd in de Houtpleingarage. Maar dat is ook al eerder benoemd, dat is echt zeker voor de mensen in de Wilhelminastraat een flink eind lopen. En je zal maar op leeftijd zijn of slecht ter been of wat dan ook. Daar hebben wij vooral heel veel moeite mee. En dat is onze zienswijze. De voorzitter: Kort, maar krachtig. Dank u wel. Dan hebben we alle partijen gehad die het woord wilden voeren.

Ik heb de wethouder rechts van mij meerdere kantjes zien volschrijven. Maar ik wil even het doel van deze bespreking nog een keer toelichten. Dit gaat naar de Haarlemmers. Haarlemmers mogen hier wat over zeggen. Uw standpunt is heel erg duidelijk. Sommige dingen kunnen meegenomen worden, anderen niet. Ik hoop wel dat de vragen kunnen worden beantwoord, maar u hoeft niet elk punt van elke partij uit te pluizen, wethouder. Aan u het woord.

28

Wethouder Berkhout: Dank u wel, voorzitter. Klopt, we hebben het project een keer eerder langs gehad als startnotitie. Toen heeft u de kaders vastgesteld, waaronder de fietsring en toen nog 75 parkeerplekken. En hij komt ook nog een keer terug na de inspraak definitief. En dan kunnen we het ook over lichtintensiteit hebben en de uitwerking zoals u dat kent in het Haarlems Civiel Planproces. Dat gezegd hebbende. Dat geeft ook denk ik misschien wat houvast voor Trots. Dank voor al uw suggesties, maar bijvoorbeeld boombankjes zijn echt ook wel dingen die mogelijk ook in een latere fase nog, maar u geeft dat mee. Volgens mij ook de waardering voor het project. Dat is mooi. Volgens mij wel eventjes de afweging. U zegt: kunnen er niet wat extra verkeerslichten bij? We gaan er juist verkeerslichten uithalen. Dat kan ook, omdat de snelheid omlaag gaat naar 30. Daar zit ook de afweging met het punt wat de heer Abbasi van de PvdA maakt, voor de doorstroming voor het HOV, de motie die u ons heeft meegegeven. Het is niet nodig. Dat is eventjes het punt vanwege de snelheidsverlaging. En we komen ook nog wat gedetailleerder bij het definitief ontwerp voor uw aandachtspunten als het gaat om verlichting bijvoorbeeld hier nog terug.

Dan ChristenUnie geeft aan en dat is het punt wat ik herken van de startnotitie: kan er niet toch nog, een mooie uitgewerkte poging, een fietspad aan de westkant komen? Ik wil wel zeggen: dit is echt een ruimtelijke afweging. U maakt zelf ook die ruimtelijke afweging in uw redenering. Het zou echt een fietspad zijn voor heel weinig mensen. Het is echt een lap asfalt voor alleen de bewoners daar, want ze kunnen ook via de Kade achterom gaan. Het gaat wel ten koste van parkeerplaatsen, van groen. Dat is de ruimteclaim die u dus wel daarbij vraagt. En die hebben wij anders gelegd. Niet een doorgaande fietsroute zoals die nu is. Het zou echt voor een heel select publiek zijn. En wat je doet, is asfalt voor asfalt. Wat grijze asfalt was, wordt rood asfalt. En volgens mij geeft u mij altijd mee, ik hoor het hier ook, fijn 3.000 vierkante meter groen, ga voor vergroening. Dat is de afweging die ik vanuit het beleid aan u voorleg. Dit moet wel meerwaarde hebben voor een groter deel dan puur een x-aantal buurtbewoners. En het gaat echt ten koste van groen, want het blijft asfalt. We zouden daar niet voor zijn, maar ik waardeer wel uw poging voor die redenering. Want dat is wel precies de schuif die we met elkaar moeten leggen altijd in de schaarse ruimte. Even kijken. Jouw Haarlem maakt zich zorgen, net als andere partijen, over de geparkeerde auto's.

Wat ik zeg: het is ook in de startnotitie wel als uitgangspunt meegegeven. Volgens mij is het ook in uw ambities om de Omgevingsvisie te realiseren niet gek dat we andere prioriteiten stellen dan de geparkeerde auto op straat. We doen dat wel echt met een behoorlijke compensatie in de Houtpleingarage. Ik zal daar zo richting CDA nog even op terugkomen, hoe we dat dan voor ons zien, maar dat heeft niet de prioriteit volgens het beleid wat u ons heeft meegegeven. We moeten wel kijken hoe dat goed uitwerkt. Tegelijkertijd denk ik, dat is ook klein bruggetje met de VVD, de parkeerdruk of de vraag die bleef hangen tussen CDA en VVD, de parkeerdruk hier is 87 procent. Dat zegt u, denk ik, gezien alle projecten die de afgelopen maanden zijn langsgekomen genoeg. Dat is niet laag, maar het is zeker ook niet zo hoog als in vele buurten in de stad. Het is ook het centrum, met alle voorzieningen die het centrum heeft, om die afweging te maken. Dit is de afweging die we aan u voorleggen. Maar we kunnen altijd nog kijken voor optimalisering en hoe de inspraak valt, maar dat is de afweging. Het parkeerdrukpercentage had er wel eventjes in gekund. Dat is even de context die ik u schets. Jouw Haarlem heeft ook nog even, dat doet de Partij voor de Dieren ook, de bomen. Volgens mij hebben we het er bij de startnotitie uitvoerig over gehad.

De bomen zijn echt helaas, want in die tijd was dat gangbaar, bomen die niet volgroeid zijn. Hele slechte, dichtgetimmerde groeiplaatsen. We kunnen ze gelukkig verplaatsen. Ik denk dat dat de winst is ten opzichte van de discussie die we gehad hebben hierover in de startnotitie, maar die zullen niet meer uitgroeien tot de volle bladkroon die we nodig hebben voor een klimaatbestendige stad in 2050. Dus kunnen ze op een andere plek beter terechtkomen, maar dan kunnen wij en dat is volgens mij, dat vond ik wel tegenstrijdig voor de Partij voor de Dieren zegt dan wel: kies voor grotere groeiplaatsen, maar behoud hier de sprietjes zonder bladkroon voor het einde der tijden. Dat gaat niet samen. Daar staan wij niet voor. Dat is ook niet denk ik werkbaar of conform een klimaatbestendige stad. Meer inheems hoor ik terug. Ik nodig u allemaal uit voor de fietstocht morgen met de stadsecoloog. Er zijn drie mensen die zich hebben aangemeld. Ik wil wel eventjes

29

zeggen: dank voor de diehards. We doen dat, omdat u al uw vragen over maaien, snoeien, de stadsecoloog, Spaarnelanden, Platform Groen, iedereen is erbij om met u dat te doorleven. Hoe doen we dit met elkaar? Ter plekke. Ik hoor graag, maar dan moeten we ook maar misschien richting een volgende periode of de datum misschien niet uitkomt of dat het niet gewenst is. Maar ik wil proberen te voorkomen dat we in mailwisselingen komen over een groeiplaats, terwijl we hem kunnen zien met de stadsecoloog. Ik zoek nog even naar de modus met elkaar. Hoe doen we het? Het hart voor het groen. Hoe zorgen we dat we met elkaar het goede gesprek voeren? Morgen is hij de fietstocht, morgenmiddag. Wellicht kunt u er nog even over nadenken om erbij te zijn. En dan kunnen we dus echt ook even dat gesprek voeren over richting GroenLinks. De minimaal verdeling in de stad en niet aan de stadsranden voor de 50 procent inheems, 50 procent uitheems. Daar kunnen we zeker nog naar kijken. Dat punt hoor ik ook. Dat maakt u ook vaker. Niet alleen u. Daar moeten we denk ik ook eventjes toch kijken of we het ecologisch beleid niet ergens nog weer actualiseren of een ronde doen in het HIOR. Het staat ook in het HIOR. Het is wel zo dat ook inheems is niet altijd bestemd tegen de hogere temperatuur en de droogte van de toekomst van ons.

Inheemse gaan niet dat Mediterrane klimaat wat we over 20 jaar hebben hier kunnen accepteren. Daar moeten we ook even met elkaar kijken: wat werkt straks? Maar ik vind het heel terecht denk ik om die discussie een keer te voeren, want dan voorkomen dat we dat steeds per project doen. Dat punt is genoteerd. Even kijken. Al die blaadjes, voorzitter. Even kijken. De voorzitter: U heeft ze zelf opgeschreven. Wethouder Berkhout: Dat komt omdat wij inmiddels zeventien partijen hier hebben, die allemaal wat vinden. Dat is ook goed. Ik ga eventjes door naar de Actiepartij. Ik denk dat ik zo nog even een thema pak, de oversteekbaarheid pak bij D66 van de fietsring. Actiepartij, want daar hebben andere partijen ook een opmerking over gemaakt. Actiepartij, de zichtlijn over de boom bij de Zijlbrug. Dat is een afweging. Willen we … We hebben ook ergens het 3-30-300-criterium. We willen dat we groen kunnen zien. Dat doet ook iets met elkaar in het groen beleid. Dat is af te wegen of we zeggen: willen we de lange lijn houden? Dat is denk ik een goed om ook richting do af te wegen. Het is wel zo dat we dus ook wegen ten opzichte van … U heeft de wens ook uitgesproken om 3-30-300 ook het zichtbare, het groen voor zoveel mogelijk Haarlemmers zichtbaar te laten zijn. Maar dat kan hier conflicteren. Dat nemen we mee richting do, met een onderbouwing, zeg ik dan eventjes.

Dan zegt u: het wandelpad voor mevrouw De Raadt, zeg ik eventjes in mijn woorden. Dan moet ze er wel echt heel veel gebruik van gaan maken. Maar u zegt wel: dan kunnen we er eventjes wandelgroen van maken. Het gaat wel ten koste van groen dan. Je legt het over het groen aan. Het gaat niet ervoor of erachter, het gaat door het groen heen. En dit is een, volgens mij zegt u het zelf ook, een versteende plek tot en met. Waar we volgens mij als we uw beleid interpreteren toch willen vergroenen. Het is mogelijk technisch, uiteraard. Het is eventjes, dat wandelpad zit nu waar wat meer groen is, waar het denk ik ook leuker doorloopt, want het houdt wel even op dan. We hebben nu de afweging gemaakt om niet door te trekken, omdat we zoveel mogelijk groen willen realiseren. Ook al is het kijkgroen of ecologisch groen, maar niet doorwandel-baar groen. En dat wandelpad zit dan aan de noordkant. Dat is de afweging. De oversteekbaarheid van de fietsring. Het is wel een uitgangspunt, dat hoor ik veel partijen ook zeggen, de fietsring die u met elkaar heeft gemaakt voor de mobiliteitstransitie en de bereikbaarheid van de binnenstad. U wenst ook een autoluwe binnenstad. Maar dan zegt u, heeft u zorgen of aandacht voor de oversteekbaarheid, net als de inspreker. U ziet ook op meerdere plekken in het ontwerp dat we die oversteekbaarheid verbeteren.

Ik denk ook voor de gebruikers die er nu gebruik van maken. Bij de Raaksbruggen is de oversteekbaarheid ook nu niet echt denderend op dit moment, maar bij de publiekshal wordt hij dus fors verbeterd. Dan ook iets meer richting de Schouwburg bij de Prins Hendrikstraat, wordt die dus ook verbeterd. Dat is wel even zoeken in het ontwerp. Ik denk dat we daar rekening mee moeten houden,

30

als we de fietsring over de hele stad aan de binnenkant van het centrum aanleggen, hoe we die oversteekbaarheid realiseren. Tegelijkertijd, er zijn heel veel plekken in deze stad waar de oversteekbaarheid niet is. Het wordt beter dan nu. Daar is eventjes wat voor een stad, wat voor een afweging? Dan moeten we kijken op welke plekken we die oversteekbaarheid kunnen realiseren en goed kunnen maken. En ik denk dat die afweging hebben we dus hier gemaakt bij bijvoorbeeld publiekshal, echt zo’n publieksfunctie. Maar ik denk dat het goed is om ook even dit te horen in de inspraak en hoe we dit een onderbouwing kunnen geven. PvdA vraagt nog even aandacht voor het kruispunt bij het Patronaat aan de overkant, dat klopt. Ook daar de huidige situatie is … Het wordt beter. Even kijken hoe we dat goed in banen leiden. En ik heb denk ik antwoord gegeven op de HOV-motie. De snelheid gaat hier omlaag. Verkeer, VRI’s zijn weggehaald en daar proberen we … We zijn ook in nauw contact met de ov-partners, ook met de provincie hierover. Dat gaat ook in goede harmonie. Zij zien ook denk ik ook de trend dat in binnensteden de snelheid omlaag gaat. En hoe we toch uiteindelijk dat HOV wel op niveau houden. Dat doen we op deze manier. Zo geven we uiting aan die motie. VVD heeft veel gezegd.

Ik weet niet precies hoe de technische sessie maandag … Ik ben daar niet bij, maar het verkeersmodel houdt wel echt rekening met ook de zorgen die u voorspelt. Ik was niet bij de technische sessie, maar dit is wel echt een model, maar volgens mij wordt dat ook gehanteerd voor de startnotitie, hoe we kijken hoe doorstroming over de stad werkt en zich uit. En we zijn al heel lang bezig. We hebben ook een proef gedaan een aantal jaar geleden van kunnen we hier, voor de liefhebbers nog de SOR, kunnen we een SOR-variant hier uitwerken? Dan moeten we iets verder, bij de N205 moeten we daar inrichtingsaanpassingen doen. Dat weet u ook. We moeten af gaan buigen bij de Fonteinlaan, want dat is wel de ring die we hebben daar, om te voorkomen dat men door de stad heen gaat. Dat is ook een onderdeel van dit project. Als we uiteindelijk uitvoering geven aan dit project, dan zullen we in plaats van dat je doorrijdt vanuit Fort provinciehuis, je buigt af de Haarlemmerhout in. Dat gaan we ook visueel zo maken dat het verkeer ook die route kiest. Dat zijn wel van die maatregelen, volgens mij staat het ook in de redeneerlijn van mobiliteitsbeleid, het staat in een aantal eerdere mobiliteitsnota's uit mijn hoofd. Waarbij we wel zeggen: dit is de koers die we ingaan. D66, overal 4 meter. Dat hoor ik meerdere keren. Laten we dat echt ook als uitgangspunt hanteren voor de tweerichtingsfietsring.

Dat scheelt ook kruispunten. Dat was u, denk ik. In ieder geval iemand had het over 3.5 meter en dat vonden we allemaal onwenselijk. We hebben hier 4 meter gehanteerd. Als we een fietsring aanleggen, scheelt het ook kruispunten. Als je een fietsstraat doet met aan beide kanten, zal je toch moeten oversteken. Dus dat heeft ook een ruimtelijke impact. De voorzitter: U heeft daar nog wel een vraag van de heer Van den Berg, D66. De heer Van den Berg: Ik had meer een opmerking, want volgens mij is de normering 4.80 meter voor doorgaande fietsroutes en nu zitten we op 4 meter. Kunt u iets vertellen over de afweging waarom we dan 4 meter doen en niet breder dan wat de norm zou moeten zijn voor een doorfietsroute? Wethouder Berkhout: Misschien heel kort door de bocht, meer ruimte was er niet. Houd me even ten goede. We moeten die schuif maken. De heer Visser heeft een exercitie gedaan om er nog een fietspad aan de westkant bij te passen. Het is … Dit is nog een van de bredere straten in de stad, maar het is een flinke ruimtelijke impact. Volgens mij is dat net als met stoepen, waar zit onze minimale, die zit op 4. Fijn dat u voorstander bent van de fietsring. Het CDA, ik denk dat het goed is … De artist impression klopt, want daar zouden dus fietsers, die twee, misschien zijn dat ook precies de twee, want het gaat ook echt maar om heel weinig mensen die daar zullen gaan fietsen.

We zullen even richting het do de tekst aanpassen, maar we hebben ze gepakt in onze artist impression. En het is wel, ik denk dat we ze wel anoniem maken, maar goed. Dit is wel ook met de klankbordgroep besproken. Er is hier zo wel op geparticipeerd en daar kwam niet uw voorkeur voor nog een klein fietspad uit. Daar kwam deze variant uit. Het parkeren.

31

De voorzitter: U heeft nog één vraag over de twee fietsers van de heer Visser. De heer Visser: Ik kan bevestigen dat ik al twee keer bij recente theaterbezoeken met vijf fietsers daar ben geweest en het oversteken is een crime. Het is echt onveilig. En we waren echt niet de enige bij theaterbezoeken recent. Op een gegeven moment tientallen mensen tegelijkertijd aan het einde van de voorstelling. Ik wil het pleidooi van het CDA echt van harte ondersteunen. Wethouder Berkhout: Ik zeg niet dat er maar bij elke theatervoorstelling twee mensen komen, Frank. Nee, want er is een hele fietsenstalling aan de andere kant van de schouwburg. Sorry, moet voornamen … Mijnheer Visser. Excuus. Er komen gelukkig heel veel mensen op onze schouwburgvoorstellingen af. Fijn dat u daar ook onderdeel van uitmaakt. Daar is ook een fietsenstalling aan die kant gepositioneerd en daar is ook een fietspad voor. Volgens mij gaat het nu eventjes puur om de voorkant daar en dat zou alleen raken aan de paar bewoners die daar grenzen. En daar maken we een afweging zoals die voorligt in het vo. En dat is ook afgestemd met de klankbordgroep van omwonenden. Dat geef ik even het proces weer. Het parkeren of het gaat werken, ik denk dat dat terecht is richting het do. We houden 50 plekken vast in de Houtpleingarage. We hanteren ook wel een afstandscriterium van 400 meter voor garages.

Dus we moeten ook even kijken hoe dat werkt. Tegelijkertijd, ook in het verleden hebben we wel herinrichting in het centrum gedaan, waar we zeggen: we maken een afweging dat parkeren op straat niet meer wenselijk is. Dat hoeft dus niet een-op-een gecompenseerd te worden, zie het voorstel. Dat kan ook in het kader van de parkeerdruk die ik net heb gemeld, maar dan moeten we een afweging maken. PvdA had het over de parkeermakelaar. We hebben er een, dus dat is fijn, zoals bij het parkeerbeleid gemeld. Het is wel zo dat zijn opdracht is bij de uit te breiden gebieden voor parkeerregulering aan de slag te gaan. Maar ik hoor wat u zegt, want ik denk dat we ook moeten kijken van hoe kunnen we een soort van bredere scan maken als bij herinrichting zich die kansen voordoen? Ik wil dat wel even richting do meenemen in de organisatie. Kijken hoe we daar nou in een of andere vorm die rol die hij vervult kunnen meegeven. De voorzitter: Ik vind het bijna niet te geloven dat ik dit moet zeggen vanavond met zo’n agenda, maar wilt u bijna afronden? Want u heeft nog 30 seconden spreektijd. Wethouder Berkhout: Ja. Even kijken. Wat ik nog wilde zeggen. Het laatste punt van het CDA, de aansluiting van de fietsring op de rest die nog niet een fietsring heet. Dat is een terecht aandachtspunt. De Gasthuisvest ligt er wel klaar voor qua profiel. Het sluit in principe goed aan.