Transcript commissie Beheer 11 september 2025

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE BEHEER VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 11 september 2025 1.

Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Een moment, commissie. We zijn nog even aan het stoeien met de spreektijden. Die komen zo bij u in beeld. Kijk, als ik het zeg, daar zijn we. Welkom allen. Wilt u uw persoonlijke gesprekken staken. Ik verwelkom u bij de Commissie Beheer van 11 september. De eerste commissie weer na het zomerreces. Welkom allemaal. Mijn naam is Joris Krouwels, jullie voorzitter voor vanavond. En fijn om iedereen weer te zien. Welkom de heer Van Leeuwen, welkom de heer Berkhout, naast mij de wethouders. Ik heb één bericht van verhindering gehad van mevrouw Barten, maar gelukkig is mevrouw Schneiders hier om de fractie van GroenLinks te vertegenwoordigen. Zijn er verder nog berichten van verhindering? Ik weet dat de heer Van den Berg van D66 in de andere commissie zit, maar we hebben mijnheer Jonker namens D66. Voor de volgende cyclus kan ik u zeggen dat er alleen op 9 oktober wordt vergaderd en niet op 25 september. Dat in afstemming met de afdeling. We hebben de stukken en ook als alle agenderingsverzoeken het halen, beloof ik u dat we ruim genoeg de tijd hebben om de agenda af te wikkelen. Er gaan presentielijsten langs voor een drietal zaken. Allereerst het bezoek van het stadsbestuur van Leiden op 19 september, bent u allemaal welkom. Die komen onze mooie Spaarnestad bezoeken. De Sleutelstad naar de Spaarnestad.

En heel mooi is de tweede, met de raad de stad in. Wij gaan op 1 oktober naar het stadsdeel Zuidwest, waar ik ook alle buurtbewoners voor wil uitnodigen. Dat zijn altijd hele bijzondere, leuke en leerzame bijeenkomsten. En tot slot de technische sessie over het concept Warmteprogramma op 29 september. Schrijf u allen in, als u dat niet al online heeft gedaan.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan wil ik naar agendapunt 2 en dat is het vaststellen van de agenda. Kan dat conform? Ja, geen reactie. Helemaal goed.

3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Dan wil ik naar de mededelingen van de commissieleden en wethouders. Zijn er commissieleden met een opmerking? Nee. Ik begreep twee mededelingen van wethouder Berkhout, ga uw gang. Wethouder Berkhout: Dank u wel, voorzitter. Eén mededeling over de voortgang van het warmtenet Waarderpolder. Zoals u weet werken we in de Waarderpolder aan een warmtenet. Hiervoor hebben in 2023 een concessie uitgegeven waaruit Polderwarmte de opdracht gegund heeft gekregen. En ook is toentertijd een samenwerkingsovereenkomst afgesproken om binnen twee jaar de vervolgstap te maken en tot uitvoering over te gaan. Het voornemen is nu om Polderwarmte hier een half jaar langer de tijd voor te geven. De aanleiding daarvoor is dat de vergunningverlening bij de warmtebron het datacenter Iron Mountain langer heeft geduurd dan verwacht. En daardoor is ook vertraging opgetreden in het verwerven van voldoende contracten. Het goede nieuws bij deze ontwikkeling is wel dat naast Jopenbier, inmiddels ook een van de grotere werkgevers in de Waarderpolder, Teva een contract gaat sluiten met Polderwarmte voor het warmtenet. En de verwachting is dat rond de zomer van 2026 er voldoende overeenkomsten liggen om het plan ter goedkeuring aan u voor te leggen. Dan ga ik door met twee. De voorzitter: Gaat u door met de tweede.

1

Wethouder Berkhout: Die gaat over het Programma Verbinding Aanlanding Windenergie Op Zee, VAWOZ voor de liefhebbers. Het ministerie van klimaat en groene groei heeft indertijd, enige tijd geleden, een tracé via Zandvoort door Haarlem naar Vijfhuizen als een van de mogelijke opties aangewezen voor de aansluiting van windparken op zee. Eerder dit jaar heb ik u hierover geïnformeerd. Uit nader onderzoek is gebleken dat de uitvoeringsrisico 's van dit tracé dusdanig groot zijn dat het niet langer als haalbaar wordt beschouwd. Het ministerie heeft daarom bevestigd dat deze route, die dus over ons grondgebied zou lopen, is geschrapt uit het programma VAWOZ. In de komende maanden zal het college zich op de hoogte blijven houden van de voortgang van het project. Ook als de voorgenomen oplossingen buiten Haarlem worden gevonden, kan Haarlem namelijk een zienswijze indienen op de besluiten hierover. De raad wordt over de voortgang van VAWOZ op de hoogte gehouden via bijvoorbeeld regionale radenbijeenkomsten en een nieuwsbrief van de Energieregio Noord-Holland Zuid. Voor raadsleden die nog meer willen weten, worden er twee bijeenkomsten door TenneT georganiseerd op 11 september in Alkmaar en 18 september in Zaandam. En dit kan u ook teruglezen in de Raadzaam van afgelopen week. Tot zover. De voorzitter: Dat klopt, die uitnodiging hebben we inderdaad binnengekregen. Het gaat om VAWOZ. 4.

Mededelingen over gemeenschappelijke regelingen en andere samenwerkingsverbanden De voorzitter: Dan wil dat ook meteen zeggen dat we geen mededelingen hebben over de gemeenschappelijke regelingen? Nee. Dan wil ik ... Pardon, excuus, de heer Van Leeuwen. Wethouder Van Leeuwen: Voorzitter, ik heb ook een mededeling en dat gaat over een nieuw verkeersbord. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is namelijk al enige tijd bezig met de introductie van een nieuw verkeersbord voor de nul-emissiezone bestel- en vrachtauto's. En naar verwachting is het gebruik van dit nieuwe verkeersbord per 1 januari 2026 mogelijk. En met het openbaar ministerie is afgesproken dat alle gemeenten bij introductie van dit nieuwe bord opnieuw een waarschuwingsperiode van twee maanden hanteren om weggebruikers te laten wennen aan dit nieuwe bord. Omdat onze Haarlemse huidige waarschuwingsperiode per 1 december afloopt, komt dat nogal ongelukkig uit, want dat zou dus betekenen dat we één maand zouden gaan beboeten, december en vanaf januari weer twee maanden moeten gaan waarschuwen vanwege het nieuwe verkeersbord. Dat leek ons als college bijzonder onhandig. En ons voornemen is ook om dan de huidige waarschuwingsperiode met drie maanden door te trekken naar 1 maart 2026. Anders zou je eerst een maand gaan beboeten en daarna weer twee maanden waarschuwen. Dat lijkt ons heel erg onduidelijk.

Dus vandaar dat we de waarschuwingsperiode dan verlengen naar 1 maart 2026. De voorzitter: Dank u wel. Verder niet meer? Mooi.

5.

Agenda komende vergadering(en), Jaarplanning en Actielijst De voorzitter: Dan wil ik naar agendapunt 5, de agenda voor de komende commissievergadering. Ik heb u daar al een update over gegeven. Dat is alleen in oktober, maar we hebben nog twee agenderingsverzoeken. Een agenderingsverzoek van de VVD ter kennisnamestuk verkeersbesluiten voor de invoering van 30 kilometer per uur. De heer Aerssens, wilt u dit nog even introduceren of meteen ter stemming brengen? De heer Aerssens: Ik denk dat het goed is om te bespreken, omdat de verkeerspolitie een best wel heel erg duidelijk signaal geeft wat we aan het doen zijn in Haarlem, dat het misschien niet het allerhandigste is volgens de verkeerspolitie. Het lijkt me goed om de wethouder daarop te bevragen, maar ook elkaar, om even te kijken van wat willen we hier nu mee?

2

De voorzitter: Dat is een duidelijk verzoek. Ik wil handjes zien om het wel te bespreken. Dat lijkt mij een ruime meerderheid. We zetten het op de agenda. Dan een tweede agenderingsverzoek van de PvdD ter kennisname stuk 1.4 Haarlem kleurt groener. Wilt u dat nog toelichten, mevrouw Moedt? Ga uw gang. Mevrouw Moedt: Graag, voorzitter. Deze commissie vindt groen en biodiversiteit volgens mij heel belangrijk. En een van de belangrijkste bouwstenen van dat beleid, meerjaren uitvoeringsprogramma groen, zou ik daarom graag willen bespreken in deze commissie. Zelf heb ik nog een aantal vragen en suggesties en wellicht anderen ook. Ik ben benieuwd hoe de commissie denkt over de voortgang ervan. De voorzitter: Zelfde vraag als bij de heer Aerssens: is er steun om dit te bespreken? Ja, dank u wel. Dat is een ruime meerderheid. 6.

Transcript commissie d.d. 12 juni en 26 juni 2025 De voorzitter: Dan agendapunt 6, het transcript van afgelopen Commissie Beheer op 12 juni en 26 juni 2025. U heeft het natuurlijk allemaal aandachtig gelezen. Nog opmerkingen daarover? Nee.

7.

Herstel openbare route Toekanweg De voorzitter: Dan gaan we naar het eerste inhoudelijke agendapunt. Dat is het herstel openbare route Toekanweg. Want op 6 april 2017 is door de gemeenteraad besloten de Toekanweg, dat is bij het Van der Valkhotel, te onttrekken aan de openbaarheid. Dat wil zeggen: hij werd afgesloten. In verband met het realiseren van de gewenste route voor fietsers en voetgangers in het gebied wordt de raad verzocht deze onttrekking ongedaan te maken en dus weer openbaar te maken. En hiermee wordt een doorgaande route van de Toekanweg naar de Entree West weer mogelijk gemaakt. Waarom zitten we hier bij elkaar? Omdat het college aan de raad stelt deze onttrekking van de Toekanweg ongedaan te maken en de Commissie Beheer, u dus, wordt verzocht advies te geven aan de raad over de wijze van agendering van het raadsstuk 18 september. Collegeleden, wie mag ik als eerste het woord geven? Mijnheer Amand, Trots Haarlem, ga uw gang. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Jaren geleden moest het dicht allemaal voor de veiligheid van de Schalkwijkers en van Van der Valk. En nu gaan we het weer opengooien. Gaan we dan ook weer extra verlichting maken voor de mensen, veiligheid? Toentertijd was dat ook zo, ze moesten bomen hebben, ze moesten van alles. En nu gaan we de veiligheid weer weggooien.

Dus wij willen, kom maar eerst eens met een goed plan met verlichting, veiligheid voor de mensen die daar 's avonds willen passeren of daar hun auto neer willen zetten. Nu is het te onveilig, het was onveilig en wij hebben bezwaar tegen die openbare om dit weer open te maken, mits Van der Valk en de gemeente met een heel goed plan komen om de veiligheid te garanderen van de Schalkwijkers, van alle Haarlemmers. De voorzitter: Ik zie voor de rest geen handjes meer. Klopt dat? De heer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Het verbaast me. Dank u wel, voorzitter. Waar ik een beetje mee zit, voorzitter, we hebben een overeenkomst voor 15 jaar. We gaan hem tussentijds openbreken, eenzijdig opzeggen. Ik vraag me af of dat juridisch kan. Is dat goed getoetst? Omdat de argumenten vind ik een beetje mager, maar misschien heb je helemaal geen argumenten nodig. Kan het gewoon zomaar. Mijn vraag is: waarom doen willen we dat zo snel? Er wordt nog helemaal niet gebouwd. We kunnen dit volgens mij nog twee jaar laten handhaven in dezelfde situatie. Er is helemaal geen noodzaak om door het terrein van Van der Valk te fietsen van Entree

3

West naar de Europaweg. Ik zou voorstellen om het nog eventjes zo te laten totdat het ook feitelijk nodig is. Een ander voorstel is, nee, twee andere voorstellen. Als we daar toch over gaan, maak er dan een langzaam verkeer route van uitsluitend voor fietsers, voetgangers. En maakt daar in ieder geval een stukje fietspad van. Ga in ieder geval de brommertjes met motor tegenhouden. Die kunnen best wel omrijden. En een andere vraag is: is het niet wijs om als je de wijk zou willen ontsluiten die gebouwd gaat worden, de bebouwing achter Van der Valk, waar nu het Rijkswaterstaatgebouw staat, om vanaf de Schipholweg daar een doorgang te maken net achter Van der Valk, zo die wijk in. Dan bedien je volgens mij veel meer mensen, die daar dan ook profijt van hebben. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar ... Nee, toch niet. Mevrouw Moedt, Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Ja, op de valreep. Je kan het ook zo bekijken, als daar een doorsteek komt voor langzaam verkeer, voor fietsers, voetgangers, dan is de sociale veiligheid wellicht ook groter, omdat er meer mensen gebruikmaken en naar bijvoorbeeld Vijverpark doorsteken. Misschien is dat zelfs al extra klandizie voor Van der Valk zijn restaurant. Ik begrijp dat ze er nu niet om staan te juichen, maar misschien levert het ze ook wel iets op. De voorzitter: Dank u wel, een ander perspectief. Dat is altijd goed.

De heer Pronk, FvD. De heer Pronk: Dank u wel, voorzitter. De veiligheid wordt hier al een paar keer benoemd en daar maken wij ons ook wel zorg over. Er is een opvang bij Van der Valk. En wij vroegen ons af of de wethouder überhaupt een risicoanalyse heeft aangevraagd bij de politie, om toch incidenten te kunnen voorkomen. En dat heeft natuurlijk alles te maken met het afsluiten van de Broekweg. Dat is mijn vraag. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Haver, PvdA. De heer Haver: Dank u, voorzitter. Wij staan achter het plan. Deze weg opent weer een nieuwe route om de wijk uit te komen. Ook willen we Haarlemmers stimuleren om zich vaker lopend of fietsend te verplaatsen. Dus dit draagt bij aan de mobiliteitstransitie. We zien dat dit gebied flink aan het veranderen is met de komst van Entree West en grote woningbouwprojecten aan de Toekanweg en de Schipholpoort. Dus deze route open is wenselijk. Ook sluit het aan bij eerdere beleidskaders, zoals de ontwikkelvisie Europaweg en het Stedenbouwkundig programma van eisen voor knooppunt Haarlem Nieuw zuid. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Moeten we het binnenkort wel anders noemen, volgens mij. U heeft nog een vraag daarover, de heer Dreijer, aan de heer Haver.

De heer Dreijer: Ik vraag me nog af: wat bedoelt u met de wijk uitkomen? Je gaat van Entree West, wil je de wijk uit, waar ga je dan naartoe als het over het terrein van Van der Valk gaat? Dan kom je ergens zuidelijker bij de Europaweg uit en dan ga je vervolgens weer naar het noorden richting Schipholweg. Dan kun je net zo goed gelijk rechtsaf, linksaf de Schipholweg afrijden. De voorzitter: Mijnheer Dreijer, u stelt de vraag en u beantwoordt hem ook zelf. Dat vind ik wel ingewikkeld. Maar wilt u daar nog op reageren, de heer Haver? De heer Haver: Je gaat richting het westen via een rustigere route of naar de bushaltes die daar zijn. De voorzitter: De heer Dreijer ziet ze niet. Ik zie nog wel een vinger van de heer Visser.

4

De heer Visser: Wij zijn akkoord. Het voorstel van het CDA vind ik creatief, maar ik denk dat dat met de busbaan wel erg complex wordt, maar ik wacht de reactie van de wethouder af. Ik heb nog wel zorgen over de overlast bij het hotel en zegt de gemeente nu van meld het bij ons als er iets gebeurt, maar het is nu gemeld, wethouder. Moet er niet extra gehandhaafd worden? Gaat het college in overleg met het Haarlemcollege om de overlast bij deze straat te beperken? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan hebben we alle commissieleden gehad. Ik heb vragen gehoord over de veiligheid, verlichting, juridische haalbaarheid of we het zo kunnen laten en de opvang. Ik ga naar wethouder Van Leeuwen. Wethouder Van Leeuwen: Voorzitter, dank. Laten we duidelijk zijn. Nee, ik ga anders beginnen. Het raadslid van de PvdA, voorzitter, heeft het heel mooi verwoord. Dit is wat we willen in de stad. We willen in de stad goede, fijnmazige verbindingen voor langzaam verkeer, voor voetgangers, fietsers, van alle kanten. Ik kan me ook goed voorstellen, ik ben zelf een keertje bij uw raadscommissie geweest toen die plaatsvond in Van der Valk. Ik stond aan de achterkant vast met mijn fiets voor het hek, want ik kwam uit Haarlem-Oost bij een ander werkbezoek. En dan kom je dus nu ook niet bij Van der Valk. Dus wellicht is het voor de klandizie van Van der Valk ook nog beter.

De Partij voor de Dieren zei het ook al. Misschien wordt de sociale veiligheid van de doorgaande verbinding ook nog beter, want over het algemeen is inderdaad een doodlopende straat, daar zit wat minder sociale veiligheid op dan een doorgaande straat. Ik breng ook in herinnering en ik was daar zelf bij en sommigen van u ook, het debat in 2017. In 2017 was hier echt nog iets anders aan de hand. Achter dat hek lag een bouwplaats waar nog hard gewerkt werd, er was veel zand en er was een hoop ongemak dat het hotel buren kreeg. Want daar zat een school naast. Hoe gaat dat dan? En inmiddels zien we dus dat we hier echt een mooi nieuw stuk Haarlem hebben gemaakt, een nieuw stuk Haarlem waar langzame verkeersverbindingen fijnmazig bij horen. En ook de suggestie werd gedaan inderdaad door de heer Dreijer en die de heer Visser beaamde, voorzitter, over hoe gaat dat dan bij het project Schonenvaert het langzaam verkeer? Ook daar kijkt natuurlijk collega Roduner vanuit ruimtelijke ordening met de ontwikkelaar naar. U heeft ook gezien dat ook de verzorgingsplaats, het benzinestation daar weg is. Dus hoe die fijnmazige verbinding bij Schonenvaert, waar als het goed is, helaas loopt er een procedure. Dat weet u van collega Roduner. Dat als daar die prachtige woningen worden opgeleverd, hoe dan het nog fijnmaziger kan worden. Dat is inderdaad een hele goede suggestie.

Dus daarover en ook uw raad was ook in 2017, weet ik ook nog heel goed, heel kritisch. Want ook daarbij was inderdaad van we gaan hier dus een openbare weg vermaken tot particuliere terrein. En wat we hier dus doen en dat kan dus inderdaad met deze opzegging, we gaan deze openbare weg weer openbaar maken. Oftewel het hek gaat weg en je kan dus weer makkelijker naar Van der Valk fietsen. Je kan ook weer makkelijker als je in de Kruidenbuurt woont naar je school fietsen, als je op het Haarlemcollege zit. De stad wordt hier echt weer een beetje beter van. De suggestie over, kijk alleen of het alleen langzaam verkeer moet zijn en een verlicht fietspad, daar kan ik nog naar kijken. Daar zal ik nog even induiken van wat we dan precies qua verkeer voorzien. Maar voor ons gaat het nu om dit besluit wat u als raad moet nemen om die openbaarmaking weer mogelijk te maken. Dat is wat nu voorligt. En als college hebben wij daar een positief advies over en wij zien alleen maar een verbetering van deze veiligheid voor dit stukje stad. De voorzitter: Dank u wel. De Heer Van Leeuwen heeft daar nog een vraag over. De heer Van Leeuwen: Goed, voorzitter, ik zit nu ook even naar de plattegrond te kijken. Wat mij wel opvalt, is dat we toch altijd wel een beetje in Haarlem de neiging hebben om, ondanks de grotere visies, postzegelbesluiten te nemen.

Ik kan me herinneren dat wij twee jaar geleden ongeveer, mijn voorganger de

5

heer Hulster heeft dat met name goed verwoord, die wilde een doorsteek op de Schipholpoort. Dat is aan de overkant. Toen werd er een bestemmingsplan volgens mij herzien. En als je dan nu kijkt, dat sluit dan weer prachtig aan op die Toekanweg. Het een kon niet. Dit vindt de wethouder een goed voorstel. Ik overigens ook, de Actiepartij vindt het ook een goed voorstel. Het opent inderdaad meer mogelijkheden, maar toch een verzoek om dit toch in een wat breder verband te bekijken. We nemen besluiten over de Europaweg, we nemen een besluit over een knooppunt en dan moet er nu een fiets, we hebben ook nog een dingetje, kunnen we weer geinig een doorsteek maken. Waar is het grote plaatje? Dat is een oproep. Kom daar alstublieft mee. De voorzitter: Wil wethouder Van Leeuwen daar nog op reageren? Wethouder Van Leeuwen: Deze wens is er altijd geweest. Er is ook overleg over gevoerd met alle partijen, ook de ontwikkelende partijen en op een gegeven moment komt er dan een moment dat je zegt van dit is nu het moment om dit met elkaar te gaan doen. Daar is juist naar het grotere pakket gekeken, ook vanuit de ruimtelijke ordening, de ruimte ontwikkeling die begaan is met Schonenvaert. En uiteindelijk hangt daarmee samen dat we nu deze weg wel willen openstellen. De voorzitter: Dank u wel. Ik denk niet dat ik potentiële moties heb gehoord.

Mijn vraag is aan u: hoe kan dit naar de raad toegaan? Ik wil u voorstellen als hamerstuk. Akkoord, heel goed. Dat schrijven we op. Dan schieten we al lekker op. 8.

Vrijgave voor inspraak Laadvisie Haarlem 2025-2035 De voorzitter: Dan wil ik naar het tweede inhoudelijke agendapunt. Dat is vrijgave voor inspraak laadvisie Haarlem 2025 -2035. Het gewenste laadnetwerk voorziet in voldoende nabijgelegen oplaadmogelijkheden en voldoende oplaadcapaciteit voor alle elektrische voertuigen. Zowel die van bewoners, als bezoekers die daar gebruik van wensen te maken. Deze laadvisie verwoordt voor de komende 10 jaar de kaders waarbinnen wordt gewerkt aan de realisatie van dat laadnetwerk in de stad. En het college stelt belanghebbenden in de gelegenheid om een zienswijze te geven over de concept laadvisie, dat komt dus later. Dan mag de stad zeggen wat ze hierover vinden. Het is ook vrijgeven voor inspraak, maar het college stuurt het eerst naar de Commissie Beheer, voor u om over te hebben. Mijnheer Visser, wilt u daar wat over zeggen? Maar ik heb eerst een inspreker, als u het niet erg vindt. Ik zag mevrouw Schneiders ook al. Want wij hebben een inspreker hier gemeld. Mijnheer Van Hulsbergen, welkom. Komt u tegenover mij plaatsnemen. Weet u hoe het werkt? Inspreker 1: Geen idee. De voorzitter: Heel goed. Als u nog een keer op uw knop drukt, want uw tijd begint nu al te lopen. Die plus ik even voor u op. Als u hem even uit wilt zetten. U krijgt zo meteen van mij 3 minuten spreektijd.

Ik hoop dat u dat een beetje heeft getimed, want ik ben streng voor mijn collega raadsleden, ik zal ook streng voor u zijn. En nadat u uw betoog heeft gehouden aan de commissie en raadsleden, dan hebben de raadsleden nog mogelijkheden om u verhelderende vragen te stellen, zo beknopt als mogelijk. Als u drukt op het knopje, dan bent u goed te horen, ook voor de mensen thuis. De floor is yours. Inspreker 1: Hartelijk dank voor het woord. Mijn naam is Arendo van Hulsbergen. Ik ben de ondernemer achter Luxe Sloepen Haarlem. En wij verhuren 13 boten in Haarlem, allemaal 100 procent elektrisch. Hierdoor heb ik zelf veel ervaring opgedaan met elektrisch varen en ben ik inmiddels een groot voorstander van elektrisch varen geworden. Daarnaast ben ik 24/7 bezig met het varen in Haarlem en hierdoor hoor ik wat men denkt in Haarlem over het elektrisch varen. Vanuit deze expertise hoop ik hier een steentje bij te kunnen

6

dragen. Elektrisch varen is fantastisch, het is duurzaam, het is heerlijk stil en je hebt geen enkel onderhoud aan je motor. Veel mensen willen dan ook wel elektrisch varen. Echter moeten er dan wel laadmogelijkheden zijn. Ook qua regelgeving is het belangrijk dat dit in lijn is met de mogelijkheden. Nu hoor ik namelijk heel veel mensen, terecht, zich afvragen waarom ze een elektrische boot moeten kopen, terwijl ze deze vervolgens niet kunnen opladen. Hier ligt het probleem en ik help graag met de oplossingen. Oplossing een, het ideale scenario. Het ideale scenario is dat iedere ligplaats zijn eigen stekker krijgt. Hiervoor moeten we echter wel heel Haarlem opengraven. En daarnaast moet er heel veel stroom worden vrijgemaakt op het netwerk, iets wat op dit moment onrealistisch is, naar mijn idee. Dus oplossing een is niet echt een haalbare oplossing voor het moment. Oplossing twee, er komen snellaadstations voor boten om op te laden. Hierdoor kunnen mensen nog sneller dan hun auto elektrisch laden. En dit is wel haalbaar. Belangrijk hiervoor echter is dat Haarlemmers wel lithiumaccu's in hun boot moeten hebben. Ik hoor u misschien denken: waarom lithiumaccu's? En dat is omdat alleen lithiumaccu's de mogelijkheid bieden om snel op te kunnen laden. Ik vertel hier graag meer over, maar zoals gezegd, we hebben 3 minuten de tijd.

Graag help ik u vanuit mijn ervaring met vragen en de antwoorden hierop en concreet hoe we deze snellaadstations kunnen inrichten. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Het wordt opengesteld om u vragen te stellen. En die krijgt u ook van mevrouw Scholten van Jouw Haarlem. Mevrouw Scholten: Hallo, bedankt voor het inspreken en wat een beknopt verhaal met nog een minuut over. Ziet u er risico's bij als iedereen lithiumaccu’s heeft voor brandgevaarlijkheid? Is daar iets meer over bekend? Kunt daar wat over vertellen? Inspreker 1: Ja, goede vraag. Op dit moment niet meer. De verhalen van dat boten afbranden, dat is een beetje uit het verleden. Ik hoor dat nu nooit meer. En ik ken heel veel mensen die elektrisch varen in Haarlem en andere steden en dat gebeurt eigenlijk niet meer. De voorzitter: Dank u wel, ook een beknopt antwoord. Mevrouw Schneiders, GroenLinks. Mevrouw Schneiders: Dank u wel. Als je met gewone laders zou laden, is dat bezwaarlijk als je dan dat niet op je eigen ligplaats hebt, maar dus even naar een plek toe moet? Inspreker 1: Dat is praktisch lastig, omdat dat heel erg lang duurt. Bus bijvoorbeeld bij loodzuuraccu's duurt het dan 8 uur om een boot op te laden en dat is lastig als er maar bepaalde beperkte plekken hiervoor zijn. Want na een mooie zaterdag heeft half Haarlem gevaren en dan kunnen maar 6 mensen laden in plaats van 500.

De voorzitter: Dank u wel. De heer Jonker, D66. De heer Jonker: Dank voor het inspreken. Ik was nog even benieuwd. De havendienst had weleens een onderzoek gedaan, welke bootjes kunnen nu al elektrisch? En wat is daarop uw visie? Welke bootjes tot hoeveel meter of hoe groot kunnen ze al goed elektrisch varen? Inspreker 1: Boten tot 5 meter die zouden nu al heel makkelijk elektrisch kunnen varen, omdat deze draagbare accu’s kunnen hebben. Des te groter de boot, des te meer weerstand er is en dus des te groter het accupakket moet zijn om een paar uur te kunnen varen. Dus boten tot 5 meter kunnen makkelijk een accuutje mee naar huis nemen en boten daarboven die zullen echt een laadvoorziening moeten hebben, linksom of rechtsom.

7

De voorzitter: Dank u wel. De heer Amand. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Dank u voor het inspreken. Mijn vraag is: hoe ziet u het qua kosten dat u denkt het is voordeliger voor de Haarlemmers om zo'n elektrische boot te hebben? Ik geef bijvoorbeeld bij de schouwburg, ik weet niet wie dat is, maar gaat u dat soort punten, bedoelt u dat? Inspreker 1: Op dit moment is de investering in een elektrische aandrijving voor boten nog groter dan brandstof. Dus op dit moment is het niet voordeliger. De prijs van de accu's daalt wel sterk. De prijs van lithiumaccu's is de afgelopen vier jaar met 100 procent gedaald of tenminste met 50 procent. Het was het dubbele wat het was. Laat ik het zo zeggen. Sorry. De voorzitter: Dank u wel. De heer Abbasi, PvdA. De heer Abbasi: Ook dank vanuit ons. Mijn vraag is: gaat u uw punten als inspraak indienen, zodat we, als in december dit weer terugkomt naar de commissie, dat mee kunnen nemen in onze bespreking? Inspreker 1: Zeker. De voorzitter: Heel goed, dank u wel. Ik wilde bijna ingrijpen. Laten we daar geen technische sessie voor laadinfra van maken, maar uw antwoorden waren zeer beknopt. Dank u wel. En de vragen ook, hartstikke fijn. En we kennen uw partij, dus raadsleden en commissieleden weten u ook te vinden. Dan wil ik u vragen om de microfoon uit te zetten. Dank u wel.

En als u de discussie in de commissie nog wilt volgen, dan bent u welkom op de publieke tribune te zitten. Dan wil ik ook verder gaan naar de inhoudelijke behandeling van de laadvisie en ik zie al genoeg handjes. Ik begin bij mevrouw Moedt, PvdD, ga uw gang. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben twee punten van zorg. We vinden een aantal dingen goed in deze visie. We hebben twee aanvullingen. En we horen graag wat de wethouder van de bijdrage van de inspreker vindt. Ik zal beginnen met onze zorgen. Zijn ze nu helemaal betoeterd, dacht ik bij het lezen van de zin: het plaatsen van laadpalen in de openbare buitenruimte neemt ruimte in die niet meer gebruikt kan worden voor het plaatsen van groen. In sommige gevallen zal het groen ook moeten wijken. Ik zou graag van mijn commissiegenoten horen of zij ook moeite hebben met deze zinnen. En de vraag aan de wethouder is: vindt het college als het puntje bij het laadpaaltje komt, laden belangrijker dan groen? Een tweede punt van zorg. Dat heeft betrekking op trede een van de laadladder die wordt voorgesteld. De hoogste trede van de laadladder is laden op eigen terrein. Dat lijkt ons prima. Als er een eigen oprit is, een bestaande oprit. Maar wanneer mensen hiervoor hun voortuin gaan bestraten, dan worden we al een stuk minder enthousiast.

En wanneer de openbare ruimte vervolgens ook nog vrijgehouden moet worden, dan hindert dat onze groene ambities. Kan de wethouder ons verzekeren dat de voorkeur voor laden op eigen terrein, die het college voorstelt, niet ten koste zal gaan van groen? En dat het versoepelen van vergunningscriteria niet aan de orde is en ook niet aan de orde zal komen? Want als dat wel zo is, dan wordt die eerste trede voor ons toch wel een beetje te hoog. Wat vonden we wel goed aan dit stuk? De aandacht voor circulariteit, de regierol bij de gemeente in plaats van bij commerciële bedrijven. De voorrang die wordt gegeven aan deelauto's. Het Vehicle-to-Grid, oftewel die enorme gezamenlijke laadcapaciteit van die accu's gebruiken om het elektriciteitsnet te ontlasten. Zowel op eigen terrein als in de openbare ruimte. Voorzitter, ik las van de week in de krant dat ze in Utrecht al 500 elektrische deelauto's op die manier inzetten. We horen graag of de wethouder zich daar ook al in heeft verdiept. En zo nee, of hij dat wil gaan doen? Nog twee dingen als input. We zien graag dat er slim wordt omgegaan met objecten in de openbare ruimte en de combinatie daarvan. Lantarenpalen die als laadpaal gebruikt kunnen worden, wat ze in Arnhem en Renkum al doen. Dat is wat ons

8

betreft een mooie manier om die stoepen zoveel mogelijk vrij te houden. Is de wethouder dat met ons eens? En als laatste missen we in dit stuk nog wel een beetje omgaan met laden in de te ontwikkelen mobiliteitshubs, want daar zijn volgens mij ook goede kansen voor Vehicle-to-Grid en voor elektrische deelbakfietsen, zodat je niet gelijk een auto hoeft te pakken als je een bezoekje wilt brengen aan bijvoorbeeld het tuincentrum of de bouwmarkt. Dat was het voor de eerste termijn. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Moedt. Ik wil u in ieder geval twee complimenten geven. Allereerst puntje bij laadpaaltje, een fantastische metafoor. Maar u wilde heel graag als eerste en u heeft ook een vraag aan de commissie gesteld, niet alleen maar vragen aan het college en dat is ook de manier waarop we fijn een debat kunnen voeren. Hartstikke goed, fijn. Ik zag een handje van mevrouw Schneiders, GroenLinks. Mevrouw Schneiders: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn heel blij dat dit plan er nu eindelijk ligt. Het heeft even geduurd en nadat wij in 2019 ons initiatiefvoorstel introkken, omdat de gemeente doende was een laadvisie opstellen, maar dan heb je ook wat. Toch hebben we nog een paar opmerkingen bij deze visie.

In de eerste plaats, dat plaatsen van laadpalen moet naar ons idee data gestuurd worden, in combinatie met het eigen inzicht van het college in nieuwbouwwijken en plekken voor elektrische deelauto 's. Dat vraag gestuurde daar wilden we juist graag vanaf en daarom waren we eigenlijk zo blij met die laadvisie. Palen en groen. Mevrouw Moedt van de Partij voor de Dieren, natuurlijk vinden wij ook dat dat naast elkaar moet kunnen en of/ of zijn we niet voor. Maar zo'n laadpaal is niet zo groot, dus daar moet je altijd toch nog die boom naast kunnen plaatsen. De voorzitter: Daar heeft u wel een opmerking over van mevrouw Moedt. Mevrouw Moedt: Als we iedereen gaan stimuleren om op eigen terrein te laden, dan komen er toch behoorlijk wat minder mogelijkheden om bomen te gaan planten. Als we die openbare ruimte eindelijk vrij hebben gemaakt van auto's. Hoe ziet u dat? Mevrouw Schneiders: Dat eigen terrein dat is niet de openbare weg. Eigen terrein kom ik zo meteen op. Maar ik zal u vast zeggen, dat ik vind inderdaad dat dat samen moet kunnen. Garages of parkeerplaatsjes die een soort eigen terrein zijn, die zijn al versteend. Het is niet zo dat daar dan bomen door verdwijnen. Het lijkt mij toch goed als laden op eigen terrein voor gaat. We zien … De voorzitter: Mevrouw Moedt, u heeft nog een vervolgvraag aan mevrouw Schneiders van GroenLinks.

Mevrouw Moedt: Betekent dat dat ik u aan mijn zijde vind, als het gaat over het niet verder versoepelen van die vergunningscriteria voor een inritvergunning? Mevrouw Schneiders: Ja, want POET is iets wat we vaststellen natuurlijk. Er komen geen nieuwe inritvergunningen. Daar ben ik het helemaal mee eens. Omdat dat groen tegengaat. We zien graag laad- en lospleinen en ondersteunen dit van harte. Een rustige opbouw begrijpen we, maar het is wel fijn als mensen weten waar een plek is waar je altijd een laadpaal kan vinden, in plaats van dat je altijd hele buurten door moet scheuren om te kijken of er misschien ergens nog een plekje vrij is. We zien ook graag de selfsupportingwijken als het gaat om energie, ook wel all electric decentrale wijken, wijken die dus helemaal zelf op energie draaien. En daarom vindt GroenLinks het dat thuisladen op eigen terrein, dat zei ik al, maar ook het met een kabel laden meer prio verdient dan de wethouder voor ogen heeft. Nog twee dingen. MRA-E kunnen we daar misschien ook buiten? Het is relatief duur volgens ons en de MRA heeft gekozen voor de meest vervuilende zwarte energie leverende aanbieders, die dan nu wel zeggen dat ze groene energie leveren,

9

maar we weten dat dat moeilijk te controleren. Is een eigen concessie aan een echt groene aanbieder misschien mogelijk? En wij willen ook wel graag palen in de parkeergarage met prioriteit. Het hoeft geen snellader te zijn. Auto's van de straat is belangrijk voor de ruimte en bezoekers die blijven veelal enkele uren en dan is er voldoende ruimte om te laden aan de normale lader. En dan was er nog een uitsmijter, want dat had ik daar wel in staan en ik zeg het toch maar gewoon, omdat ik hoop dat u daar nog onderzoek naar doet. Het laden voor boten moet een prioriteit worden. En dat is ook omdat we vorig jaar een motie hebben aangenomen waarin we hebben gezegd dat laden voor boten voorrang moest krijgen. Het hoeft niet bij elke ligplaats, maar op centrale punten naar onze visie, waar je kunt liggen om te laden en dan weer weggaat. En waar je hopelijk geen snelladers voor nodig hebt, want die snelladers daar staat van in de nota dat dat pas in 2032 kan. De voorzitter: Ik zag nog een interruptie van de heer Aerssens. De heer Aerssens: Ik ben wel benieuwd hoe mevrouw Schneiders de inspraakbijdrage dan rijmt. Want waar gaan al die bootjes laden na een mooie zonnige dag? Dan heeft het toch helemaal geen zin om maar een handjevol laders te hebben? Dan ga je daar toch niet met je boot? Dan krijgen we zo meteen misschien uw natte droom, files, maar dan op het water.

De voorzitter: Mevrouw Schneiders. Mevrouw Schneiders: Nee, het is natuurlijk een samenspel. Er zijn mensen die nemen hun accuutje onder de arm mee haar huis. Er zijn mensen die kunnen misschien met een kabelmat over de weg hun accu thuis laden. En er zijn er een aantal die moeten even naar zo'n laadpunt toe en daar moeten we er dus genoeg van hebben, zodat dat steeds groter wordende wagenpark van boten bediend kan worden. De voorzitter: Dank u wel. Ik wil even een opmerking maken. Mevrouw Schneiders, u zei net u tegen de wethouder. Ik ben de enige u. En mevrouw Moedt zei ook: u aan uw zijde. U had mevrouw Schneiders aan uw zijde, maar ik zou het waarderen als u via de voorzitter praat in dit debat, maar dat terzijde. Mevrouw Scholten, Jouw Haarlem, ga uw gang. Mevrouw Scholten: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, wij maken ons met mevrouw Moedt wat zorgen over de consequenties voor het groen en inderdaad, vooral als er groen moet gaan wijken, want dat staat er toch behoorlijk plompverloren in dat stuk. Daarnaast zijn er best wel regelmatig insprekers geweest over een bepaalde plek, een pleintje in Schalkwijk, waar een laadplek gerealiseerd is die heel veel geluidsoverlast geeft. Want het zoemt nogal. De voorzitter: Heeft u één moment, mevrouw Scholten, u heeft een interruptie. Mijnheer Jonker, D66. De heer Jonker: Dank u wel, voorzitter. Ik ben even benieuwd.

Ik probeer te zoeken, maar ik kan dat groen niet vinden, behalve dat de stroom groen is. Dus kunt u ons even helpen waar dat precies staat? Mevrouw Scholten: In het stuk staat letterlijk: soms zal groen moeten wijken. De voorzitter: Mevrouw Moedt heeft dat voorgedragen. Dat was een citaat uit het stuk, begreep ik. We zoeken de bladzijde nog even op, maar dat kan mijnheer Jonker misschien zelf ook nu doen. Gaat u verder met uw betoog.

10

Mevrouw Scholten: Dank u wel. Soms, die insprekers dus over met name dat plein in Schalkwijk. De laadpalen zijn daar best op een ongeschikte locatie geplaatst. Er staan vaak bezorgbusjes die snel willen laden of taxi's, waardoor de mensen niet meer met de fiets van hun eigen pleintje af kunnen komen. Dus toch ook graag wel reflectie op wat zijn nu geschikte plekken voor dit soort laadplekken? De lantaarnpalen als laadpalen lijkt ons ook nogal briljant. En daarnaast blijven we toch echt pleiten voor een echte Haarlemse gerecyclede kabelmat met mug of wapen. En als laatste vraag: wanneer komt eigenlijk die laadvisie voor de scheepvaart? De voorzitter: Ik ga door naar de heer Visser. Duidelijke vraag. De heer Visser, ChristenUnie. De heer Visser: Dank u wel, voorzitter. Mooi dat er nu eindelijk een concept laadvisie is. Het heeft wel erg lang geduurd. En met het laden op eigen terrein zijn er ondanks mijn initiatiefnota uit 2023 om kabelgoten en kabelarmen toe te staan, zijn we links en rechts ingehaald door andere gemeenten. Het alternatieve voorstel van het college om kabelmatten nu toe te staan, dat ligt er nog steeds niet. Hoe moeilijk kan het zijn? Kan de wethouder toezeggen dat kabelmatten in Haarlem vanaf 1 oktober legaal zijn? Mijn geduld is namelijk na twee jaar gewoon op.

En voorzitter, dit is niet iets tijdelijks, omdat de plaats van publieke laadpalen te langzaam gaat, zoals in het stuk staat. Je kunt mensen niet dwingen publiek te laden, privaat laden moet ook op lange termijn gewoon normaal zijn. En het is onbehoorlijk als je mensen eerst een eigen laadvoorziening laat aanschaffen met zo'n kabelmat en dan een paar jaar later weer zou verbieden. De voorzitter: Een moment, de heer Visser. U heeft nog een vraag van mevrouw Moedt, Partij voor de Dieren. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Ik zet zelf maar weinig op social media, maar een van de berichten die ik van de week zag, was de gemeente Haarlem die juist uitleg gaf over die kabelmat. Heeft u dat ook gezien? De voorzitter: Ik heb dat ook gezien. Mijnheer Visser, heeft u die ook gezien? De heer Visser: Dan heb ik die gemist. In dit stuk staat dat de uitwerking nog gaat komen. Naar de raad is nog geen uitwerking gegaan. Voorzitter, maar in ieder geval is de ChristenUnie het hartgrondig oneens met bladzijde 28 van de laadvisie, waar wordt gesproken over het ontmoedigen en zelfs uit faseren van privaat laden, dus van die kabelmatten.

Wat voor een centralistische overheidsmaakbaarheidsgedachte is dit? De wethouder zegt toch ook niet: u mag voor uw zaklamp alleen batterijen kopen bij de gemeente? Zonneenergie is toch geen eigendom van de overheid? De ChristenUnie maakt zich zorgen dat het college de optie noemt om mensen te dwingen slim te laden, maar dat dit nu nog wettelijk niet kan. De files op ons stroomnetwerk zijn zeer zorgelijk, maar volgens de ChristenUnie kunnen die het beste bestreden worden via financiële prikkels. Het heet niet voor niets slim laden. Dan moet je inzetten op goede communicatie, zodat het grote publiek ook ziet dat het voor hunzelf slim is Wij willen daarom dat het college uitgangspunt 6 op bladzijde 20 over netcongestie aanpast naar een positieve formulering in plaats van een negatieve formulering. En dan het punt van het laden via de lantaarnpalen. Dat scheelt enorm veel openbare ruimte en ook groen, zeg ik tegen de partijen die daar net kritisch over waren. Het voorkomt extra obstakels op de stoep. Maar blijkens antwoord op technische vragen, ziet het college vooral een probleem, omdat lantaarnpalen van de gemeente zijn en niet van de concessiehouder die over de laadpalen gaat. De ChristenUnie roept het college op niet te denken in problemen, maar in oplossingen.

Waarom de lantaarnpalen niet toevoegen aan de laadpalenconcessie of waarom niet een standaardmodule maken in lantaarnpalen die een concessiehouder kan huren? En waarom überhaupt niet meerdere concessies voor laadpalen verstrekken, nu er zo'n sterke groei is? Er zijn grote voordelen aan het gebruik van laadpalen. Allereerst, het is veel minder lelijk. Ten tweede, als je een lantaarnpaal gebruikt, dan kan je hem bij wijze van spreken morgen in gebruik nemen. De

11

procedure kan veel eenvoudiger, want er hoeft niet eerst een aparte paal geplaatst te worden. Dus wethouder, ga aan de slag met die lantaarnpalen. Dank u wel. De voorzitter: De laadtarenpalen. Maar volgens mij heeft u nog een interruptie van de heer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Ik weet niet of u dat technisch uitgevraagd heeft, maar op welk moment staat er stroom op een lantarenpaal? De heer Visser: Daar bent u deskundige in, daar ga ik geen antwoord op geven. De voorzitter: Houdt u tegoed. Ik ga verder naar de heer Abbasi van de PvdA. De heer Abbasi: Dank, voorzitter. En dank ook voor alle commissieleden voor hun input tot zover. En ik moet zeggen, ik vond het ook heel fijn en verfrissend om vanuit een inspreker heel proactief hulp aangeboden te krijgen, om zijn ideeën mee te nemen in de inspraak. Dus heel fijn als we dat bij de definitieve besluitvorming in december dan met elkaar kunnen bespreken. In grote lijnen kunnen wij als we de laadvisie lezen ons vinden in de ideeën die worden geopperd. Ik denk dat het heel belangrijk is dat het aanvraagproces wordt veranderd. Dat het namelijk niet alleen puur op aanvraag is van de bewoners, maar dat het data gedreven is. Dus waar meer elektrische auto’s zijn, zullen ook meer laadpalen komen.

En bovendien heb ik nog geen andere commissielid horen zeggen, de 300-meterregel wordt aangepast, dat wordt namelijk verkleind naar 200 meter. Dat is natuurlijk ook goed nieuws. Dat betekent dat er meer laadpalen in Haarlem kunnen worden geplaatst, omdat dan de afstand een stuk korter is. Nog wel een paar punten om mee te geven. Ik kan mij herinneren dat we vorig jaar toen we dit gesprek startten, dat we hadden meegegeven dat we het heel fijn zouden vinden als er inzicht zou zijn in de tarieven per laadpaal. Dat kon ik zelf in de visie niet terugvinden. Ik weet zelf uit eigen ervaring, omdat ik zelf mijn elektrische auto oplaad bij een nieuwe laadpaal. Dat die over het algemeen een scherm hebben. Dus hoe fijn zou het zijn als op die schermen de tarieven ook worden weergegeven, net zoals bij een pompstation. Verder vinden we het ook heel belangrijk dat de spreiding goed wordt geregeld. Ik had net gezegd dat het heel goed is dat we nu data gedreven gaan werken, maar dat heeft natuurlijk wel als risico dat in delen Van Haarlem waar nu nog niet zoveel elektrische auto’s zijn, dat elektrische autorijders daar, als die aanvraag niet meer wordt gehonoreerd, dat ze dan geen laadpaal of niet een laadpaal in de buurt krijgen. Dus wellicht kunnen die twee types aanvragen nog langer naast elkaar bestaan. Dat de bewoners langer de tijd krijgen om zelf te kunnen aanvragen.

Ik las in het stuk overigens wel dat dat nog wel kan, maar dat daar data nog wel de grootste rol speelt. Maar wellicht kunnen we de bewoners de optie blijven geven dat ze een laadpaal kunnen aanvragen. En als laatste. Ik kon inderdaad niet vinden wat de groenparagraaf was. Dat staat namelijk niet in de visie, maar in het collegebesluitdocument. En misschien lees ik het wel wat anders. Groen wijken kan ook betekenen dat het misschien ergens anders terugkomt. Maar ik denk dat we aan het college mee moeten geven dat zo min mogelijk groen moet wijken voor de laadpalen. En als het dan echt niet anders kan, dat het ergens anders gecompenseerd wordt. De voorzitter: Dank u wel. Ik zag een handje van de heer Van Leeuwen, Actiepartij. De heer Van Leeuwen: Dank u wel. Voorzitter, de prijs voor elektrisch laden in Haarlem is gigantisch duur volgens de Consumentenbond. Duurder dan in Haarlem kun je het bijna niet vinden. In Amsterdam betaalde je in 2023 ongeveer 33 cent in Haarlem 62 cent openbaar laden. Bijna twee keer duurder. En de oorzaak volgens de Consumentenbond was gebrek aan concurrerend aanbod in Haarlem en in steden vergelijkbaar met Haarlem. Daarover hebben wij technische vragen gesteld in 2024 in april. Ik zou u aanraden dat nog eens terug te lezen. Het antwoord was toen dat de gemeente geen invloed heeft op het prijspeil, want dat zou aan de

12

concessiehouders zijn, dat zou te maken hebben met de MRA-E deal. Daarom nu de vraag aan de wethouder concreet: geeft deze laadvisie niet de opmaat en ook de kans om die kennelijke, wat ons betreft weeffout, in die concessie te herzien, zodat we in Haarlem voor het openbaar laden in elk geval betaalbaarder kunnen laden? Ik denk dat dat in elk geval het laden in Haarlem aantrekkelijker gaat maken voor mensen. Ze hoeven niet de hoogste prijs van het land te gaan betalen. Voorzitter, privaat laden in de openbare ruimte heeft volgens het college nadelen, zoals het stuk stelt. Die onderkennen wij eigenlijk allemaal. Dat hebben we vaker met elkaar besproken. We hopen dat de inzet van een kabelmat, zoals mevrouw Scholten net ook zegt, misschien een aantal van die nadelen kan wegnemen. De groei van het aanbod van laadplekken geeft afstemmingsvraagstukken over onttrekken van parkeerplekken ten gunste van laadplekken. Het is eigenlijk een SP-onderwerp, maar ik hoop dat de wethouder niet meegaat in het hoekladen. Want parkeren en de hoeken dat is iets wat … Dat is een nieuwe hype in Haarlem. Maar gaat er niet laden. Doe het niet, lijkt me onverstandig. Voorzitter, dan nog een ding.

Er wordt gewezen op uitwijkgedrag van elektrische rijders naar wijken waar geen parkeerregulering plaatsvindt, moeten we dat willen als Haarlem? Nee, we moeten die hele stad reguleren, want anders wordt het niet alleen een waterbedeffect wat we nu al hebben, maar dan wordt het een waterbed met elektrisch dekentje-effect of iets dergelijks. Dus laten we proberen zo veel mogelijk harmonieuze regelgeving en beleid te maken. Tot zover. De voorzitter: Dank u wel. De heer Jonker, D66. De heer Jonker: Dank u wel. Fijn dat we toch wel eindelijk een laadvisie hebben en ik hoor ook al veel goede ideeën om die nog beter te maken. D66 is best wel positief over die laadvisie. Er staan goede punten in die we ook herkennen als de kant op waar we naartoe willen. Bijvoorbeeld dat we proactief gaan plaatsen en dan gaan we dus eigenlijk sneller en meer laadpalen plaatsen, zodat iedere Haarlemmer uiteindelijk kan gaan laden. Ook goed dat taxi's, touringcars, dat soort groepen genoemd worden. Bouwmaterialen, boten ook. De inspreker heeft er ook al wat over gezegd en daar moet zeker ook meer komen. We zijn benieuwd hoe dat eruit gaat zien. En het moet inderdaad ook goedkoper, maar daar hebben wij eerder al een wijziging voor ingediend. En het is nu eigenlijk betaalbaar, in ieder geval de prijs per kilowattuur. We zien ook best wel wat ...

Er wordt wat kritiek gegeven dat sommige dingen nogal wat innovatiever kunnen. Dat kan ook altijd, maar er staan ook wel wat dingen in die ik daarop vind lijken. Bijvoorbeeld laadpalen ook gaan gebruiken voor evenementen. Kenaupark gaan ze kijken met een proefpark. Dat lijkt me hartstikke goed. Misschien kunnen we dat overal doen. Ook voor andere evenementen, voor de stemtenten die allemaal nog generators nodig hebben. Dan is dat niet meer nodig. Wij hebben ook nog wel wat ideeën. Netcongestie natuurlijk is een belangrijk punt,. Slimme laadpalen daar werken we al aan. Daar zijn we blij mee. Maar dat terug leveren het is ook al genoemd, dat vinden we belangrijk. Deze laadvisie is voor 10 jaar. De auto's worden zelfs verplicht dat zij terug kunnen gaan leveren. Dus een auto als thuis- of buurtbatterij dat is echt wel een hele mooie kans. Gaat heel veel scheiden dat ieder ook zelf in zo'n ding moet investeren en weer een plek in zijn huis moet vinden, als het allemaal gaat lukken. Utrecht is daar al goed mee bezig. Laten we kijken of we daar ook iets over kunnen opnemen. Dat we daar natuurlijk zo snel mogelijk op willen aansluiten. Dan nog even over het groen. Ik denk dat niemand hier dat graag wil, dat groen moet wijken voor een laadpaal, maar soms moet het en dan moet het maar, maar liever niet. Dank u wel. De voorzitter: In ieder geval antwoord op de vraag van mevrouw Moedt.

De heer Aerssens. De heer Aerssens: Dank u, voorzitter. Recentelijk tijdens een wandeling in het Amsterdamse, ja, een wandeling, kwam ik een laadpaal tegen, een laadpaal midden in een groenstrook, een laadpaal die niet eens te bereiken was voor een auto. En de dichtstbijzijnde parkeerplek was ongeveer 25 meter van die laadpaal

13

vandaan. Voorzitter, Amsterdam moet voor Haarlem vooral geen voorbeeld zijn. Niet in de gekte tegen de auto, maar blijkbaar dus ook niet in het plaatsen van laadpalen, maar het laat wel ambitie zien. De VVD is namelijk van mening dat er meer laadpalen bij moeten komen, want het gaat niet de goede kant op. Het aantal laadpalen per auto neemt af, want de actie vanuit dit college is uitgebleven. In 2019 hadden we nog een goed cijfer, maar sinds het aantreden van dit college en van de deze coalitie is het aantal laadpalen per elektrische auto fors afgenomen. Ooit hadden we een halve laadpaal per elektrische auto en inmiddels zijn we al bijna op een kwart. Welk signaal geeft deze coalitie en dit college hiermee af? Want voorzitter, uiteindelijk moet je wel een laadpaal hebben, wil je als consument een elektrische auto gaan aanschaffen. Want kan je nergens laden, dan ben je zo klaar. Ik zie een interruptie. De voorzitter: U gaat over uw eigen betoog. Interrupties zijn geen recht, maar de heer Jonker heeft een vraag. De heer Jonker: Dank u wel, dat ik het even mocht onderbreken. Ik was wel benieuwd, ik vermoed dat het aantal dat uw mooie verhouding heeft berekend, dat dat ligt aan vooral het aantal auto's dat is toegenomen. U weet dat in ieder geval D66 ook wil kijken naar het autogebruik.

Kunnen we de fiets, ov, lopen stimuleren, zodat mensen minder gebruik hoeven te maken van de auto. U denkt daar volgens mij anders over. Is het niet zo dat als u het beleid wat dat betreft had gevoerd, dat die ratio nog meer was afgenomen? Vraag ik via de voorzitter. De heer Aerssens: U sprak zeer vaak uw eigen partijgenoot, de voorzitter aan. Nee, wat mij betreft is als de VVD aan de knoppen had gezeten, was het allemaal veel beter, maar dat is natuurlijk een gegeven. Makkelijk antwoord. Voorzitter, elke poging om vergunningen te versoepelen, is voor de VVD er een die we aanmoedigen. Goed dat de wethouder dat dan ook opneemt. Fijn dat hij werk maakt van de afstand ook tot woningen, tot een laadpaal, want het moet uiteindelijk makkelijker kunnen worden om te laden, want alleen zo krijgen we uiteindelijk meer elektrisch auto's in Haarlem. Wethouder, u heeft drie jaar gewacht met actie, ondanks dat de naam van uw coalitieprogramma Actie heette. Maar nu met dit stuk hopelijk, na de inspraak en dan na de definitieve versie, kunnen we eindelijk daadwerkelijk over tot actie. Dank u wel. De voorzitter: Ik merk dat iedereen wel is opgeladen na het reces. De heer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Dat kunt u wel zeggen. Dank u wel, voorzitter. Vooropgesteld zijn we blij dat de visie er nu is en wat ons tref ziet deze er ook goed uit. Daar willen we wethouder voor bedanken.

Toch nog een paar punten. Het concept bekend als de Vehicle-to-Grid staat wel benoemd, beschreven wat het is, maar ik mis eigenlijk een beetje meer een visie over de uitrol hiervan. Wanneer gaan we daar echt iets van zien in Haarlem? Want het bi-directioneel laden zoals het wel genoemd wordt, daar is Utrecht inderdaad de koploper mee, misschien wel in Europa. Dat moet ook in Haarlem gaan komen. Tweede is, het werd eerder al genoemd, kunnen andere aanbieders ook toegelaten worden om een laadpaal te plaatsen, om daarmee het laden en de techniek te verbeteren? En zoals al gezegd, lantarenpalen lijken leuk, alleen die kun je alleen 's avonds gebruiken en los van het beschikbare vermogen wat aangeboden wordt op zo’n lantarenpaal, zullen er best wel nog wat ingrepen nodig voor zijn. Ik denk dat we deze visie een goede stap maken, ook in de verdere actie tot uitrol van een betere laadinfrastructuur in Haarlem. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik denk dat ik ga naar wethouder Van Leeuwen. Pardon, excuses. Mevrouw Jacobsz, OPH. Mevrouw Jacobsz: Dank u wel, voorzitter. Ik had een pleidooi gemaakt en eigenlijk meer ingegeven door zorgen om de aarde. Uiteindelijk was ik klaar met mijn verhaal, toen dacht ik: ik heb eigenlijk een anti-auto

14

pleidooi gemaakt. En ingegeven door elektrisch rijden, rijden op elektrisch dat is met accu's en dat gaat dan ten koste van de aarde. Daar hebben we grondstoffen voor nodig en wat je uit de aarde haalt dat heeft catastrofale gevolgen, want we weten wat dat doet met open mijnbouw. Ik was helemaal op die toer. O, wacht. De voorzitter: U hoeft mij niet te helpen. Ik zie handjes als u interrupties heeft, maar ik wil u ook even uw zin af laten maken, want u heeft het echt over grootse dingen, mevrouw Jacobsz. Maakt u even uw zin af. Mevrouw Jacobsz: Dat heeft gevolgen voor de longen van de aarde. En ik was daar zo eigenlijk helemaal in. Toen dacht ik: het is eigenlijk een heel ander pleidooi geworden dan men misschien had verwacht met dit onderwerp. Want we willen allemaal met die elektrische auto, meer, meer, meer. En dat begrijp ik wel. Alleen wat ik een beetje het gevoel heb steeds, is wij zijn een beetje rupsje Nooitgenoeg aan het worden. Want eerst hadden we het met benzine en met diesel en daar is dus de elektra voor in de plaats gekomen. De voorzitter: Dat klopt, Ik ga nu toch wel vragen of iemand een interruptie heeft. Want ik zag twee handjes, drie zelfs. De heer Aerssens, nee. De heer Abbasi wel. De heer Abbasi: Ja, dan ben ik benieuwd of mevrouw Jacobsz het dan eens is met de meerderheid van deze raad dat we die mobiliteitstransitie in moeten zetten.

Dus minder autogebruik, vaker fietsen, vaker lopen, vaker ov. En gaat ze ons daar voortaan ook in steunen als we met die ideeën komen? De voorzitter: Dat vind ik een fijne vraag en goed gesteld. Mevrouw Jacobsz. Mevrouw Jacobsz: Nee, maar dat is ook zo. Alleen in mijn beleving doen we het alleen in de verkeerde volgorde. Want wij hebben een auto aangeschaft, juist omdat dit niet goed geregeld is. Dus natuurlijk, maar dat hebben we niet, want we hebben geen goed betaalbaar ov op het moment. En het is ook zo, is goed als je kan lopen en fietsen, maar dan moet je het wel ook kunnen. Al die voorwaarden die we eerst moeten regelen, dat maakt dat dan mensen dus wat sneller uit die auto komen en sneller met het openbaar vervoer gaan of met allerlei ... Wij hebben geen metro, wel de bus. In die zin ben ik het er ook helemaal mee eens. Ik zat hier echt te denken van goh jeetje, wat moet ik nu weer gaan zeggen, want ... De voorzitter: Voordat u verdergaat, zag ik nog een handje van mevrouw Moedt. Mevrouw Moedt: Dank u wel, voorzitter. Ik vraag via de voorzitter aan mevrouw Jacobsz of zij het met de Partij voor de Dieren eens is dat het STOMP-principe, dat staat ook in het stuk van stappen, trappen, ov en dan deelmobiliteit.

Bent u het met ons eens dat elektrische deelauto 's veel meer voorrang moeten krijgen dan privé elektrische auto's? De voorzitter: Is OPH het daarmee eens? Mevrouw Jacobsz: Deelmobiliteit, het is dan alleen wordt dat gestimuleerd voor elektrisch rijden. Maar ik vind eigenlijk als mensen ook op benzine nog rijden en dan willen delen, dan moeten we dat ook faciliteren, moeten we ook zorgen dat dat ook makkelijk voor elkaar komt. De voorzitter: Gaat u verder met uw betoog. Mevrouw Jacobsz: In die zin, dat was waar ik mee worstelde. Want als ik de laadvisie goed lees, gaat het over een periode van 10 jaar. En in onze beleving is een horizon van 10 jaar voor de laadvisie een niet-logische

15

periode. Dan zou ik dus pleiten voor een periode van 4 tot 5 jaar. Juist omdat er zoveel steeds verandert. Dus dat sowieso. Er wordt ook verwezen naar de Chinese auto's die gedumpt worden. Wij vinden dat je dat eruit moet halen, dat vinden wij niet echt in deze tekst passen. En onze zorg is echt toch het milieu en het groen en als wij dan toch meer met de auto moeten gaan rijden, het behoud van parken, uitbreiding van parken, Ecoring, buurt boerderijen. Dat soort dingen moeten we ook gelijktijdig voor zorgen dat dat aangepakt wordt. En mijnheer … Nee, maar dit is echt wat ik vind. Dat was het eigenlijk. De voorzitter: Dank u wel. Ik stel voor dat we naar de wethouder gaan. Dat hoeft niet helemaal in op de aarde en op Ecoring en de buurt. Laten we het houden bij de laadvisie, maar daar heb ik wel een aantal vragen over gehoord. Wethouder Van Leeuwen. Wethouder Van Leeuwen: Voorzitter, ik heb een paar vragen gehoord, maar ook heel veel input. En dat is de fase waar we nu zitten. Want dit is inderdaad het concept. Het ligt nu ook in de inspraak. Dus ook van harte de uitnodiging aan de meedenkende ondernemer om al zijn punten en ideeën als inspraakreacties in te dienen. Want ook al uw bijdragen, zoals we dat hier gewend zijn, zullen natuurlijk meegenomen worden om uiteindelijk het definitieve stuk, wat dan ergens in de loop van dit jaar tot u komt, om dat nog beter te maken.

Samen met alle reacties van Haarlemmers en Haarlemse ondernemers. De voorzitter: Dat wekt meteen een interruptie op van de heer Visser van de ChristenUnie. De heer Visser: Een procesverzoek, kunnen alle bijdragen die vandaag zijn gedaan echt ook als inspraak worden behandeld en dus puntsgewijs worden beantwoord? Want soms gebeurt dat wel, maar soms gebeurt het niet. Krijgen we alleen maar vaag reactie. Ik heb heel veel concrete dingen gehoord vanavond, dus ik zou echt op alle concrete punten een schriftelijke reactie willen bij de zienswijze. Wethouder Van Leeuwen: Voorzitter, ja, zover het onderdeel is van de visie. Want kijk, de visie is natuurlijk hoofdkader. Er komt ook, u heeft het kunnen lezen, een uitvoeringsagenda. Dus een aantal van de punten die u heeft genoemd dat is natuurlijk meer een plek van de uitvoeringsagenda dan voor in de visie. Er kan staan bij een bepaald punt, we hebben u gehoord, maar dat is meer voor de uitvoeringsagenda. Dus ik kan niet zeggen dat overal helemaal inhoudelijk ingaan, want dit is natuurlijk het kader wat we neerleggen. En zoals vele partijen ook zeiden, voorzitter, ben ik ook heel blij dat dit stuk er nu is. Want zoals u weet, onze ambtelijke capaciteit is beperkt, het is natuurlijk een domein in beweging. Dus ik ben ook content dat ik dit u heb kunnen aanbieden. Ik ben ook heel blij met al uw input om het stuk nog beter te maken.

En ik hoop dat, net zoals de heer op de tribune, voorzitter, er nog veel Haarlemse ondernemers zijn, Haarlemse denkers die ons ook gaan voorzien van hun visie hierop, want daar wordt het alleen maar beter van wat mij betreft. Ik ga wel een aantal concrete vragen die een beetje ter zijde van de visie zaten, die niet zozeer input zijn, maar die je kan schetsen als hoe zit het met of hoe zat het met? Daar ga ik wel wat antwoord op geven. Want inderdaad voor de opletters op de social media van de gemeente. Op 2 september heeft het college besloten om kabelmatten en platte laadkabels toe te staan. En dan op de vraag van Jouw Haarlem, voorzitter, daar staat ook dat wij ook ondernemers hiervan in kennis hebben gesteld. Want we zien inderdaad als je nu zelf gaat kijken, er zijn nog maar een beperkt aantal aanbieders. Ik hoop van harte dat een Haarlemse ondernemer, hopelijk van gerecycled plastic en misschien nog wel met een mooie mug erop of zo, inderdaad een mat gaat doen. Want ik denk dat hier nog een marktfalen is, want deze matten die inderdaad zijn toegestaan, zijn heel weinig verkrijgbaar. Dus ik hoop dat daar een leuke ondernemer instapt. Die oproep is ook gedaan. Dat was een hele concrete vraag. Er zijn een aantal partijen die gingen in over het groen. Dus misschien is het goed om daar wat te schetsen.