Transcript 8 juni 2023 Gemeente Haarlem Commissie Samenleving

TRANSCRIPT VAN DE COMMISSIE SAMENLEVING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 8 juni 2023 1.

Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Dames en heren, ik heet u van harte welkom op deze prachtige inmiddels voorzomeravond, zoals we het bijna kunnen noemen, voor de Commissie Samenleving op 8 juni. Ook voor het publiek op de publieke tribune, van harte welkom alle drie. Alsook de luisteraars thuis en uiteraard de commissieleden hier in de zaal een warm welkom. Wij hebben een aantal berichten van verhindering ontvangen. Mevrouw Zwemmer van D66 is afwezig, mevrouw Klazinga van de VVD en ook mevrouw Oosterbroek vanuit de GroenLinks-fractie. Maar doch alle fracties wel aanwezig, geloof ik. Ja, ja, allemaal aanwezig, gelukkig. Helemaal goed. Ik wil u graag attenderen op een slotsymposium wat plaats gaat vinden op vrijdag 30 juni. Het gaat over anders monitoren in het sociaal domein. En uiteindelijk bespreken we daarzo over hoe je de gemeenteraad beter in positie kan brengen in het sociaal domein. En dit gaat plaatsvinden op het stadhuis van Almere. Dat is vanaf één uur, programma start om half twee en duurt tot een uur of vier. Aanmelden kan via het e-mailadres raadsgriffie@almere.nl. En ik kan mezelf horen. Lang leve het nieuwe Notubiz-systeem. De technische support is uiteraard ook aanwezig. Goed. Dit was eerst ook al met de burgemeester die had hetzelfde probleem. Zoals ik als zei, het aanmelden voor deze sessie kan via raadsgriffie@almere.nl.

Daar wachten ze met smart op uw aanmelding voor het slotsymposium.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan ga ik met u naar agendapunt 2. Het vaststellen van de agenda. Kan de agenda conform worden vastgesteld? Ja, mooi.

3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Dan beginnen we met punt 3, de mededelingen van commissieleden en wethouders. Als eerste heeft wethouder Van Leeuwen aangegeven graag een mededeling te willen doen. Wethouder. Wethouder Van Leeuwen: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik wil namelijk informeren over het volgende. De gemeente heeft hoger beroep ingesteld tegen de uitspraak van de voorzieningenrechter inzake de kleinschalige woonvoorziening Parkwijk. Dit betreft een pro forma hoger beroep, waarvoor de motiveringsgronden uiterlijk 29 juni aanstaande aangeleverd dienen te worden. Op 2 juni heb ik een gesprek gevoerd met de buurtbewoner, die in het aangrenzende pand woont. En dat gesprek heeft aanleiding gegeven tot een voorgesprek met de buurtbewoner en de zorgaanbieder, wetende het Parlan. Dat gesprek heb ik volgende week. De commissie wordt zodra dat mogelijk is, geïnformeerd over de uitkomst van het gesprek met Parlan en het verdere vervolgproces. Dan krijgt u van mij een raadsinformatiebrief. De voorzitter: Ja. Er staat ook nog een agenderingsverzoek nog bij ons op de planning. Die wacht ook op die raadsinformatiebrief. Dus die zullen we dan laten wachten in ieder geval totdat we die brief hebben ontvangen, en daarna zullen we die stukken samen agenderen. Zijn er mededelingen vanuit de commissie die nog gedaan willen worden? Nee, mooi.

1

4.

Agenda komende vergadering(en), Jaarplanning en Actielijst De voorzitter: Gaan we naar agendapunt 4. Daar kunnen we vrij snel doorheen. We hebben een aantal stukken al ontvangen voor de komende vergaderingen en verder geen agenderingsverzoek binnen gehad. Dus dat, tot zover agendapunt 4.

5.

Transcript commissie d.d. 25 mei 2023 (alleen naar aanleiding van) De voorzitter: Dan hebben punt 5, het transcript van de vergadering van 25 mei. Zijn er naar aanleiding van het transcript opmerkingen of aanmerkingen vanuit de commissie? Nee, mooi.

Ter advisering aan de raad 6.

20.30 uur Vaststellen Jaarverslag en Jaarrekening 2022 (BL/DL/ER) De voorzitter: Gaan we naar punt 6. Vliegen er doorheen, jongens. Punt 6, het vaststellen van het jaarverslag en de jaarrekening 2022. Een stuk wat in alle commissies besproken wordt en waarin het college rapporteert over hoe zij heeft gepresteerd. Met het vaststellen van het jaarverslag en de jaarrekening wordt verantwoording afgelegd over het gevoerde financiële beleid over 2022. In deze commissie bespreken we specifiek het cluster sociaal domein. En ik ga niet meer de paginanummers opnoemen, want die heeft u ongetwijfeld al lang en breed gevonden. Wie mag ik als eerste met betrekking tot de jaarrekening het woord geven? Niet allemaal tegelijk. Ja. De heer El Aichi namens het CDA. De heer El Aichi: Ja, dank u wel, voorzitter. In het jaarverslag en jaarrekening 2022 is te lezen dat het Rijk geld voor de wet Educatie en Beroepsonderwijs niet is uitbesteed in 2022. Dat komt door de overgang van de taal educatie van NOVA-college naar Totaal, en omdat er geen nieuwe groepen gestart zijn. Door het vertrek van het NOVA-college zijn er minder of heel weinig aanmeldingen binnengekomen. Dit heeft geresulteerd in een voordeel van 500.057.

Is de wethouder bereid dit bedrag te investeren in het opleiden van leraren? Aangezien Haarlem met een lerarentekort kampt? Ik kan me voorstellen dat de wethouder zegt: de gemeente gaat alleen over de gebouwen. Maar ik neem aan dat wij toch belang hebben dat onze kinderen toch naar school blijven gaan. Dus ik denk dat een stukje vanuit de gemeente wel belangrijk is. Tegelijkertijd als wij een ander potje hebben voor deze leraren, dan is het handig ook om dit geld te besteden aan laaggeletterdheid. Is de wethouder bereid om dit uit te zoeken? Dank u wel. De voorzitter: En ik dank u. Dan de heer Trompetter. De heer Trompetter: Dank u wel. Het is goed om te lezen dat er een positief resultaat is ten opzichte van de primaire begroting. De vraag naar voorzieningen voor volwassenen is al teruggelopen in een Wmo. Dit is mede het gevolg van het normenkader, maar huishoudelijke ondersteuning en het personeelstekort bij de aanbieders. De vraag lijkt daarom vooral dat het wel afgenomen is door een versoberde dienstverlening. Is het wachten tot de vraag en aanbod dichter bij elkaar komen, dat inwoners voldoende en juiste ondersteuning blijven krijgen. Nu dus zoveel geld is overgehouden en naar verwachting kom het bijvoorbeeld ook door het toekennen van minder uren en personeelsgebrek.

Mijn fractie kan instemmen met de jaarrekening voor de domeinen die deze commissie bespreekt, en is akkoord met de onzekerheden die bij besluit zeg maar moeten worden geaccordeerd. Mijn fractie geeft wel mee dat een goede controle op kleine aanbieders van zorg wel gewenst is. Omdat daar zich met name de onzekerheden voordoen. Dank u wel.

2

De voorzitter: Dank u wel. Wie kan ik dan het woord geven? Ja, mevrouw Bastiaans, namens de PvdA, gaat uw gang. Mevrouw Bastiaans: Ja, dank u voorzitter. In het jaarverslag lezen we dat er in 2022 49 miljoen minder is uitgegeven dan begroot. In het sociaal domein gaat het om 8,4 miljoen. De verklaring hiervoor is dat minder cliënten dan gedacht gebruik gemaakt hebben van volwassenenvoorzieningen. Je kunt hier op twee manieren naar kijken. Vanuit de gemeente dat het financieel heel goed gaat. Maar politiek gezien is de vraag of inwoners wel de zorg en de faciliteiten krijgen die ze nodig hebben. Als het gaat om een verbeterde werkwijze of gewoon minder mensen die ondersteuning vanuit gemeenten nodig hebben, dan is geld overhouden natuurlijk prima. Maar de zorg van de PvdA zit bijvoorbeeld bij de gemeentelijke aanpak van kinderarmoede. Op scholen zien we een toename van financiële problemen onder gezinnen door de inflatie en energiecrisis. Toch vragen deze mensen vaak niet om hulp omdat ze zich schamen voor de situatie. Het is goed dat de wethouder eerder heeft toegezegd om te onderzoeken of de Haarlem-pas in een andere versie uitgebreid kan worden, naar alle inwoners, om het stigma ervan af te krijgen. Daarnaast was het voornemen om gezinnen die niet reageren op het automatisch aanvraagformulier voor minimaregelingen te benaderen, om de respons te verhogen.

Dit is helaas niet gelukt door capaciteit. We horen graag van de wethouder wat er wordt gedaan om het beschikbare geld wel te besteden, en of er wellicht extra budget nodig is. Dan sport. Het college geeft aan dat veel Haarlemmers weer aan het sporten zijn gegaan en het vooral aan de coronaperiode te wijten is dat we het streefpercentage van 85 procent net niet gehaald hebben. Landelijk zijn er cijfers van NOC*NSF dat veel minder mensen, met name jongeren tussen dertien en achttien jaar en praktisch opgeleiden, nog aan sport doen vanwege de hoge energiekosten. Daarom moeten ze onder andere bezuinigen op uitgaven voor sport. Er staat wel een groene smiley bij prestatie uitvoeren van beweeg- en sportprogramma's, ook voor kwetsbare groepen. Hoe ziet de wethouder dit verschil tussen de uitkomst in de doelenboom, de landelijke signalen, en de situatie in Haarlem? Wat doen we in Haarlem om deze groepen aan het sporten te houden? Onderbesteding van beschikbaar geld terwijl mensen afhaken vanwege hoge kosten, dat is een ontwikkeling waar de PvdA grote moeite mee heeft. Dan onderwijs, hebben we nog een vraag. In de doelenboom zien we bij uitvoeren onderwijskansenbeleid een groene smiley, met als prestatie-indicator het percentage kinderen dat deelneemt aan peuteropvang met voorschoolse educatie. Terwijl de wachtlijsten bij de VVE langer zijn geworden.

Wat doet de wethouder om de beschikbare middelen volledig in te zetten om de VVE-wachtlijsten korter te maken? Dan echt tenslotte. De PvdA ziet graag dat we bij de bespreking van het jaarverslag 2023 kunnen constateren dat al het geld dat begroot is, is uitgegeven aan de voorzieningen die inwoners nodig hebben. De financiële positie van de gemeente is goed, dus zorg dat het beschikbare geld terechtkomt waar het nodig is. Dank u wel. De voorzitter: En u ook dank. Dan mevrouw Hamzad namens de GroenLinks-fractie. Mevrouw Hamzad: Dank u wel, voorzitter. GroenLinks is over het algemeen positief over het jaarrekening. Wij vinden het super om te lezen dat door onze beslissing op echte bijdrage aan verduurzamen van sport, en ervoor zorgen dat rubbergranulaat zo snel mogelijk uit onze sportvelden verdwijnt. Over jeugd en onderwijs. Wat een spannende ontwikkeling met veel veranderingen. We willen Jeugdzorg meer organiseren om het onderwijs heen. Wat heeft dat voor invloed op het budget van onderwijs? Heeft de wethouder daar al zicht op, de inschatting van het geld die hiermee mogelijk mee gepaard gaat? Wat doet hervorming van het jeugd met het budget van onderwijs? Nou sorry, dat is twee keer. En er is nog een vraag. Het Sportfonds heeft aangegeven dat er geld over is gebleven vanwege de coronajaren waarin er weinig gebruik werd gemaakt van het fonds.

Is er ruimte om meer financieren te bieden voor sport en cultuur voor Haarlemse kinderen die boven de grens van de Haarlem-pas vallen? Dank u wel.

3

De voorzitter: Dank u wel. Dan zag ik de vinger van de heer Buschman van de VVD. De heer Buschman: Ja, dank u wel. Wij hebben ons beperkt tot het bestuderen van programma één tot met drie voor deze vergadering. En vorig jaar hebben wij ook al aangemerkt, of opgemerkt, dat het college te vaak een positieve beoordeling gaf met betrekking tot de resultaten van het gevoerde beleid. VVD ziet dat er in 2022 enigszins realistischer is gekeken naar de behaalde resultaten, maar dat daaruit nog steeds een te rooskleurig beeld wordt geschetst wat ons betreft. Ik noem één voorbeeld, het beleidsveld Sport. Metingen van indicatoren zijn niet beschikbaar of ver onder de streefwaarden. Toch pronken er donkergroene smileys. Feit is dat de Haarlemse sportfaciliteiten minder goed beoordeeld zijn dan ooit in de afgelopen zeven jaar. Nou vragen wij ons af is: dat is toch niets om trots op te zijn, dus dat zou van ons het ook niet die waardering verdienen. We weten allemaal dat door personeelstekorten, een gebrek aan woningen, en hogere materiaalkosten problemen zijn ontstaan in het realiseren van de behaalde doelstellingen. Dat is begrijpelijk, maar geen reden om een rooskleurig beeld te schetsen. Ja. Het college en uiteraard ook het ambtelijk apparaat heeft haar best gedaan. Aan de inspanningen ligt het niet. Helaas, het halen van die doelen echter op verschillende fronten is niet gelukt.

Het feit dat iedereen zijn best heeft gedaan, is geen reden om het resultaat als behaald te beoordelen. Zet geen groene smileys neer op de plaats waar deze niet gerechtvaardigd zijn. Wees eerlijk in het beeld wat wordt geschetst. Geef een schouderklopje waar ze op de plaats zijn. Maar wees kritisch naar jezelf als daartoe aanleiding bestaat. En als het resultaat niet bereikt is, is er geen aanleiding voor een tien met een griffel. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Nijenhuis, namens de Partij voor de Dieren. Gaat uw gang. De heer Nijenhuis: Ja. Wij hebben natuurlijk ook met interesse het jaarverslag gelezen, en in tegenstelling tot andere clusters zijn wij over cluster sociaal vrij tevreden. Overall beoordelen we het college met een ruim voldoende, waarbij het adequaat vluchtelingenbeleid voor Oekraïners er wat ons betreft bovenuit stijgt. Op het gebied van gezondheid is onze beoordeling wat ambivalenter. Aan de ene kant zijn we blij dat er veel op het gebied van bewegen en sport wordt gedaan en dat er via acties zoals ‘Jongeren op Gezond Gewicht’ aandacht wordt besteed om minder frisdrank te drinken. Wat de Partij voor de Dieren echter betreurt, is dat er in het jaarverslag te weinig aandacht is voor de transitie naar een plantaardig dieet. Studie na studie toont aan dat een plantaardig dieet beter en gezonder is voor mens, dier en planeet.

Wij roepen daarom het college op om hier de komende jaren meer aandacht aan te besteden. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van der Windt namens D66, gaat uw gang. Mevrouw Van der Windt: Ja, dank u wel, voorzitter. De jaarrekening is altijd een mooi moment om terug te kijken naar de plannen in de begroting en de uiteindelijke realisatie daarvan. Onze begroting- en jaarrekeningcyclus maakt dat eigenlijk niet zo makkelijk. Want tussen heel veel indicatoren, die soms een zeer beperkte relevantie hebben, staan rijp en groen door elkaar. Dat wij in onze jaarrekeningen vergelijking maken met de tussentijds gewijzigde plannen, de financiën, en niet met de plannen en de financiën zoals die in de begroting staan, maakt het eigenlijk nog lastiger om er een vergelijking te maken tussen wat we initieel van plan waren, en wat we uiteindelijk hebben gerealiseerd. De jaarrekening zoals wij die in deze Commissie Samenleving bespreken, beslaat een enorm gebied. Van onderwijs tot sport, van jeugd tot ouderen, van asielzoekers, statushouders, eigenlijk van de hele samenleving. En in dit totale gebied geven we ook een enorm bedrag uit. Ongeveer de helft van onze totale jaarrekening. En ik wil eigenlijk inzoomen op drie gebieden, want ik kan ook niet alles behelzen.

En dat is allereerst werk en inkomen, in de tweede plaats de maatschappelijke ondersteuning en in de derde plaats de Jeugdzorg. Werk en inkomen behelst onder meer de zorg voor 3600 Haarlemmers die een bijstandsuitkering hebben. Daarvan zal, bleek uit technische vragen, een

4

groot deel nooit meer kunnen werken. Dat roept de vraag op of de gemeente voldoende doet om deze mensen een zinvolle dagbesteding te geven, en hen voldoende informeert over allerlei regelingen waarvoor zij ook in aanmerking komen. Evenzo goed kan een belangrijk deel wel werken, al hebben zij daarvoor een wat langere tijd nodig om daartoe te komen. Dat roept de vraag op: krijgen deze mensen nou voldoende toegang tot begeleiding? De jaarrekening geeft hierover eigenlijk geen informatie, en pas met technische vragen krijg je enige duidelijkheid. Ik heb het al eerder aan de orde gesteld. Maar ik vraag het nu weer. Zou de wethouder misschien kunnen toezeggen dat de commissie op een andere manier jaarlijks geïnformeerd wordt, zodat wij voldoende zicht houden op deze groep? Dat we snappen wat er aan de hand is, dat we zien wat er gebeurt, en dat we ook een idee hebben van het beleid. Diezelfde vraag heb ik voor de maatschappelijke ondersteuning, want hier gaat ruim veertig miljoen in om. Alleen aan die individuele aanspraken. Maar pas met technische vragen krijgen we enig inzicht van: waar geven dat nou precies aan uit, hoeveel mensen maken daar gebruik van? En ook hier graag een toezegging om de commissie gewoon structureel jaarlijks een keer te informeren. Neem ons mee.

Wat gebeurt er nou precies, wat zijn de verschuivingen, wat zijn de zorgen, wat is het beleid, waar zetten we op in, wat laten we gaan? Het zou mooi zijn om dat gewoon één keer per jaar in deze commissie te bespreken. En dan de Jeugdzorg. Elf procent van de Haarlemse jongeren, en ik benadruk dat we volgens de index het gelukkigste land, de jongeren, de gelukkigste jongeren van de wereld hebben. Maar elf procent van onze jongeren heeft een vorm van Jeugdzorg nodig. En daar besteden we bijna vijftien miljoen aan. En ook hier krijgt de commissie nauwelijks inhoudelijk informatie over gebruik, uitgaven, en beleid. En ook hier graag een toezegging om de commissie gewoon vanaf nu jaarlijks structureel te informeren. Wat zijn de trends, wat zijn we aan het doen, wat kunnen we breed doen, wat kunnen we beperkt doen, waar zitten risico's? Laten we het gewoon één keer per jaar hebben over dit veld. En tot slot buitenom. In de jaarrekening lezen we dat de bijzondere energieregeling heel veel mankracht heeft gekost. En zoveel mankracht dat Haarlemmers die echt afhankelijk zijn van de gemeente voor een bijstandsuitkering, hier ernstig onder te lijden hebben gehad. En D66 vindt dat eigenlijk verschrikkelijk om te lezen.

Kan de wethouder uitleggen waarom we de zwaksten hebben laten lijden onder een regeling die voor veel mensen toch wat meer een extraatje was, dan de basis onder hun bestaan? Tot zover mijn bijdrage. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Amand, namens Trots. Gaat uw gang. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. Ik had een paar kernpunten eigenlijk. Ik wil het eerst hebben over de sport. Daar ben ik heel blij om, dat we echt gras weer gaan krijgen. We hebben altijd een paar moties ook ingediend, eindelijk gehonoreerd. En dat iedereen in het betaalde voetbal, amateurvoetbal, dat gaat doen. En dan hebben we natuurlijk het volgende. In Haarlem-Noord hebben we natuurlijk ook een armoedewijken, en dan wil ik het toch ook eens over hebben. Er zijn ook kinderen die ook niet eten, niet eten, geen eten krijgen naar school. Dat is ook een dingetje. Mensen die ook daar in armoede leven, dat wil ik ook even gezegd hebben. En dan kan ik nog wel even andere buurten noemen die het ook heel slecht hebben. Scholen. Nou ja, daar ben ik heel goed bevriend mee, dus daar kom ik ook regelmatig. En dan zie je toch dat kinderen en ouders hebben toch moeite om de eigen bijdrage ook goed in te vullen, ook dat de kinderen dan niet op schoolreisje zouden kunnen. Daar moeten we toch eens een mouw aan steken. Dat vind ik toch dat in deze tijd helemaal.

Ze hebben al een achterstand, dus dat lijkt me toch zinnig dat we toch met zijn allen daar ook eens meer actie ondernemen. Dus wil ik het hier even bij laten. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Andere commissieleden die op de jaarrekening nog een bijdrage willen leveren? Ja, mevrouw Özogul namens de SP.

5

Mevrouw Özogul-Özen: Dank u wel, voorzitter. Dit is het moment dat we terugkijken hoe we het afgelopen jaar hebben gedaan. Dan zal ik een aantal onderwerpen nemen. Allereerst armoede. Ook wij hebben helaas gelezen dat wij door de energietoeslag wat wij uit moesten keren, andere armoede- en minimaregelingen niet op tijd of in ieder geval niet alle Haarlemmers hebben bereikt. Wij zijn benieuwd hoe wij alsnog de mensen die wij in dat jaar niet bereikt hebben, alsnog kunnen bereiken om ze dat waar ze recht op hebben toe te kennen. Ik lees bij een stukje … We hebben natuurlijk vorige vergadering hebben we het over buurt en over de sociale wijkteams gehad. Toen heb ik een aantal vragen gesteld van: is er een vangnet en hoe weten mensen waar ze dan terecht moeten als van de één op de andere dag de hulp stopt? En dan lees ik een stuk in het jaarverslag van wat hebben we niet bereikt: het percentage ondervraagden dat weet waarvoor je terechtkunt bij de wijkteams is van 24 procent naar 25 procent gestegen. Dat baart mij ontzettende zorgen. Dat betekent dus dat eigenlijk mensen niet weten wat het wijkteam doet en waarvoor ze terecht kunnen. Kan de wethouder aangeven hoe we kunnen zorgen om alsnog de mensen die hun hulp nodig hebben en niet kunnen krijgen hierdoor, hoe we ze kunnen opvangen en dat ze niet tussen wal en schip komen? Het derde. Ik zie groene smileys bij jeugdzorg staan.

En dan lees ik bijvoorbeeld: wachtlijst in de jeugdzorg van lokaal ingevoerde budgetplafonds zorgen voor minder doorstroom naar de tweedelijnszorg. En als ik terugkijk naar de afgelopen jaren waarbij ik zelf ook ervaren heb dat je minstens zestien weken moest wachten, dat er zelfs patiëntenstop was aan het begin van vorig jaar en de wachtlijsten die er zijn. Ik vraag me af hoe we aan een donkergroene smiley komen. En hoe wij kunnen stellen dat wij alle kinderen die hulp nodig hebben, in ieder geval maatwerk of hen passend zorg hebben verleend. Ook naar aanleiding van ons bezoek aan een school, waarbij dus aangegeven werd dat er opstartproblemen waren en dat er veel kinderen daardoor de hulp niet kregen, omdat de consorten met elkaar in gesprek waren van: wie doet wat en wie geeft wat? En het feit natuurlijk dat het budgetplafond toch zorgt voor problemen. En wij hebben constant aangegeven dat wij tegen het budgetplafond zijn. En dat daardoor de wachtlijsten zouden oplopen. CRG heb ik gezien dat er wachtlijsten zijn. Ik ben benieuwd hoe dat op dit moment is. En met betrekking tot, dat werd al genoemd, de Oekraïners. Nou ja, mogen wij als Haarlem inderdaad trots zijn dat we dat goed opgevangen hebben en dat de kinderen ook passend onderwijs hebben gekregen, dan wel in het voortgezet dan wel op de basisschool.

Er zijn heel veel dingen goed gegaan, maar er zijn ook een aantal dingen als wat ik net noemde, waar wij zorgen over hebben. Graag daar antwoord op. De voorzitter: Dank u wel. Let u wel op uw tijd, u heeft nog 2 minuut 47, hè? Ik snap dat het een heel belangrijk onderwerp is, dat we daar tijd voor willen maken, maar het is wel goed om ook op de tijd te letten. Anders commissieleden die graag het woord willen voeren over de jaarrekening? Ja, mevrouw Scholten, gaat uw gang. Mevrouw Scholten: Ik hou het keurig kort. We merken eigenlijk in onze jaarrekening dat de het sociaal domein in zijn geheel heel erg onder druk staat. Inburgering staat onder druk, maatschappelijke begeleiding van mensen die moeten inburgeren. We hebben de geconstateerde kwetsbaarheid van de Taalklas, die ook nog steeds geen plek heeft, maar waar ook gewoon te weinig personeel is. Na corona, wat al heftig was, een ontzettende omschakeling in het sociaal domein op de gebieden van Jeugdzorg en de wijkteams. En ik denk dat we dat enorm teruglezen in onze jaarrekening. We kampen met grote wachtlijsten. We zullen daar met zijn allen een andere manier van denken, misschien, zoals vermoed, ontwikkelen uiteindelijk. Daar is het land natuurlijk ook mee bezig.

Maar hoelang blijft de overbruggingszorg nog nodig? Wanneer kunnen we met zijn allen gaan bedenken hoe we het wel willen vormgeven? Want anders denk ik dat we volgend jaar eigenlijk hetzelfde verhaal weer hebben.

6

De voorzitter: Dat was een ietwat abrupt einde, maar helemaal goed. Ja, nee, prima. Zeker weten. Anders commissieleden die nog het woord willen voeren over de jaarrekening? Anders gaan we naar de wethouders luisteren. Nee, laten we daaraan beginnen. Welke wethouder wil als eerste? Ja. Wethouder Van Loenen, gaat uw gang. Wethouder Van Loenen: Oké, dank u wel. Dank voor alle vragen. Het gaat inderdaad over een heel breed palet aan onderwerpen, maar je ziet toch wel een aantal onderwerpen die elke keer terugkomen bij veel mensen. Misschien om daarmee te beginnen, de lagere besteding dan we hadden voorzien, vooral in de maatschappelijke ondersteuning. Dat is natuurlijk gewoon een hele terechte vraag die door een aantal mensen is gesteld, is: hoe moeten we dat nou duiden? Betekent dat minder mensen zorg waar ze wel recht op hebben, hebben gekregen, ja of nee? Nou, het is dus eigenlijk een combinatie van factoren. Het is enerzijds eigenlijk gewoon een minder hoge groei dan we hadden voorzien. Wij hebben allerlei scenario's. Dat zijn ook allemaal trendanalyses. Hoe wij eigenlijk die groei voorzien. Afgelopen jaren hebben we gezien dat dat veel hoger lag dan eigenlijk de demografische groei, en eigenlijk komt dat nu meer in lijn met onze demografische ontwikkeling in Haarlem, waardoor we dus uiteindelijk ook minder hebben besteed, omdat er gewoon minder mensen uiteindelijk ….

Of de groei, het is nog steeds groei, maar de groei is minder dan we hadden gedacht van tevoren. Hetzelfde probleem. Anderzijds komt het ook door … Een Josje? Oké. Anderzijds is natuurlijk wel ook het geval dat we ook wel actief hebben gekeken: hoe kun je nou die groei enigszins indammen? En dan hebben we het ook bijvoorbeeld de huishoudelijke ondersteuning waarbij we een andere vorm van toegang, dat is meer een algemene voorziening geworden, hebben toegepast. En dat leidt ook echt tot minder kosten. Neemt niet weg dat we, werd ook al een paar keer genoemd, ook zitten met personeelstekorten. En de vraag van mevrouw Scholten is denk ik natuurlijk een heel terechte: hoe gaan we nou die transformatie uiteindelijk doen? En dat is natuurlijk best nog wel ingewikkeld. Wij zijn daar denk ik eigenlijk ook allemaal wel mee bezig, als ik heel eerlijk ben. Alleen er is nog een veel grotere transformatie gaande ook in de echte harde zorg, om het even zo te zeggen. En wat de consequenties daarvoor zijn qua preventie bijvoorbeeld voor het hele sociaal domein, nou, daar zullen we ook echt nog wel vaak met elkaar over in gesprek gaan. Ook in het kader van integraal Zorgakkoord en het Gezond actief leven-akkoord.

Maar we hebben bijvoorbeeld, dat heb ik een paar weken geleden naar de commissie gestuurd, bijvoorbeeld wel gezegd: voor die huishoudelijke ondersteuning gaan we toch echt een moreel appèl doen op onze hogere inkomens inwoners, omdat we gewoon willen garanderen dat het voor die mensen voor wie het echt onontbeerlijk is en niet te betalen is, dat het daarvoor eigenlijk uiteindelijk nog gewoon goed toegankelijk blijft, die zorg. En we zitten nog steeds met een heel laag abonnementstarief. Negentien euro per maand. En daar heeft het Rijk voor aangekondigd dat zij daarnaar gaan kijken. Het gaat weer meer inkomensafhankelijk worden. Dus we gaan ook in de gaten houden: wat betekent dat? En dat zal ook zeker consequenties hebben voor de ontwikkeling eigenlijk van deze groei. Dan kinderarmoede, kom ik zo meteen ook nog even breder over armoede. Kinderarmoede. Daar vroeg ook de Partij van de Arbeid naar, en ook GroenLinks. Hoe krijg je nou eigenlijk al die regelingen bekend? Nou ja, dat zit natuurlijk ook een beetje in dit jaar, want we hebben eigenlijk per 1 januari pas onze regelingen uitgebreid. Dus dat betekent ook dat we, de Haarlem-pas. Dit gaat natuurlijk echt over 2022. Maar ik denk dat in ons alle hoofden zit al helemaal: hoe krijgen we die nieuwe groep bereikt? Want we hadden eigenlijk met de oude regeling hadden we best wel een goed bereik bleek ook uit allerlei onderzoeken.

Alleen nu we de groep hebben vergroot, is er ook weer een nieuwe inzet nodig. Dus er worden campagnes gedaan. We gaan ook binnenkort natuurlijk weer met de schoolkostencampagnes beginnen. Ontzettend belangrijk inderdaad dat we dat bereik zo groot mogelijk maken. Dus we hebben ook verschillende buurtplaatsen waar mensen kunnen binnenlopen en hulp kunnen krijgen. Die gaan we ook uitbreiden ook naar Haarlem-Noord. Maar we zien ook aan de andere kant, en dat heeft mij ook wel verbaasd, even om even toch ook in ‘23 nog iets te zeggen. Het blijft op zich … Ik had gedacht eigenlijk dat er een hogere stijging was van het beroep wat op onze regelingen

7

wordt gedaan. Ik sprak gisteren ook iemand van de Speelgoedbank. Zij zeiden ook: ja, wij zien eigenlijk ook nog niet echt een stijging. We zien het ook nog niet bij de andere organisaties. We houden het goed in de gaten. We willen ook het bereik vergroten. Dus ook alle tips daarvoor zijn welkom. We hebben ook steeds meer echt bijeenkomsten met organisaties die veel in de buurten werken, met veel inwoners waarbij we gewoon echt rechtstreeks met elkaar van gedachten kunnen wisselen en kunnen helpen met die regelingen. Maar ik denk alle tips zijn welkom. En het is natuurlijk ook één van de speerpunten van Buurt, het hele concept geldzorgen. En hoe gaan we daarmee om? Dus ik hoop ook dat we dat steeds beter kunnen borgen. Er was ook een vraag over het Jeugd, Sport en Cultuurfonds. In principe is daar de afspraak mee, als er dan geld over is incidenteel, dan verdwijnt dat niet meteen of ze hoeven het ook niet meteen terug te storten. In principe hebben we daar een afspraak voor dat zij ook in wat meer schijnende gevallen, bijvoorbeeld met mensen die dan net niet eigenlijk recht op hebben met de Haarlem-pas, maar net erboven zitten bijvoorbeeld, dan weet ik dat ze daar ook wel wat coulance in kunnen toepassen. En daar wordt dus ook geld voor gebruikt.

Het is natuurlijk wel zo dat we ook die regeling hebben uitgebreid en daar structureel geld voor hebben vrijgemaakt in het coalitieakkoord. Dus het is ook niet nodig, wat hier nog in staat, om incidenteel dat geld dus in te zetten. Maar het komt er dus op neer dat er voldoende geld is voor die regeling, dat zij ook daar ruimer mee om kunnen gaan als dat nodig is en dat ze dat dus ook doen. Dus dat dat vond ik een geruststellende gedachte. Even kijken. Dan ga ik nog even naar … Ook een aantal mensen zeiden: door de energietoeslag, door die afwikkeling, daar hebben een aantal mensen misschien niet alle zorg gekregen of ondersteuning gekregen die zij heel erg nodig hebben. Ik denk overigens wel, wat mevrouw Van der Windt zei: nou ja, dat is toch een beetje als een extraatje. Maar de energietoeslag is denk ik echt het meest succesvolle instrument geweest wat we de afgelopen misschien wel tien jaar hebben gehad. Want het is gewoon ook eigenlijk gewoon geld wat uitgegeven kan worden op iemands rekening zetten. Best wel veel geld eigenlijk, zeker als je in die groep zit. En ik denk dat dat ook heel erg veel lucht heeft gegeven, en ik hoop ook eerlijk gezegd dat we toch ook nog met het Rijk tot een oplossing komen hoe we dat in de toekomst gaan doen. Maar dat was natuurlijk ook voor ons een bijzondere gelegenheid om rechtstreeks geld over te kunnen maken.

Eigenlijk een beetje … Eigenlijk de meest directe manier van bestaanszekerheid vergroten. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van der Windt van D66. Mevrouw Van der Windt: Ja, begrijp mij niet verkeerd. Er zullen zeker mensen zijn geweest waarbij de vaste energiecontract vorig jaar in augustus afliep en die daar direct gevolgen van hadden. Maar ik ken evenzogoed ook heel veel mensen die net in november, wat was het dan, 2021 hun energiecontract voor vier of vijf, drie, vier, vijf jaar hadden vastgezet. Ja, die hadden daar eigenlijk gewoon geen enkele last van, of in een heel goed geïsoleerd huis zaten met beperkte … Ja, daarvoor was die 1300 dan toch wat meer een extraatje dan hard nodig. En ik vind het gewoon echt treurig om te lezen dat mensen die echt aan de grond zitten, die een aanvraag doen voor een bijstandsuitkering, hebben geleden onder iets wat voor sommige mensen hard nodig was, maar voor best een grote groep toch ook iets was waar ze misschien wel iets langer op hadden kunnen wachten. Wethouder Van Loenen: Ja, nou, ja. Ik snap het, het kon niet en, en. Want het is ook gewoon uiteindelijk een gebrek aan capaciteit. Ik denk eerlijk gezegd dat het heel goed overzien is geweest. Want natuurlijk zijn de bijstandsuitkeringen en alles wat erbij hoort is gewoon doorgelopen.

Die energietoeslag uitkeren heeft wel een enorm beslag gelegd op de ambtelijke capaciteit. Daar hebben we het vorig jaar ook een aantal keer over gehad. Maar ik denk echt dat het meer is geweest dan een extraatje. Juist in een tijd dat ook die prijzen heel erg hard opliepen, vorig jaar al, en dat er dus echt wat financiële ruimte is gekomen. Maar ik denk zelf dat … Ik denk dat het zelf een acceptabele inzet is geweest, maar natuurlijk zou je het liefst willen, want vorig jaar

8

hebben we het ook een aantal keer over gehad, dat er in de energietoeslagtoekenning wat vertraging zat. Het is gewoon ontzettend moeilijk om een team daarop uit te breiden en dan weer in te krimpen et cetera. Maar goed, nu zijn ze weer helemaal volledig tot de beschikking voor deze doelgroep. Gelukkig. En nou ja, u had ook nog, D66 had ook nog een aantal opmerkingen over de indicatoren, en voeren we nou het juiste gesprek? Nou, ik denk wat betreft de maatschappelijke ondersteuning Wmo, in het najaar volgt een trendanalyse en een wat breder stuk eigenlijk over die ontwikkeling van dat onderdeel van dat domein, en ik denk dat dat wel misschien meer tegemoet gaat komen … Want ik ben het helemaal met u eens, het zijn ook een paar in een paar zinnen het is een financieel document, zeggen mijn collega's dan altijd. Maar het is ook maar in een paar zinnen. Je kunt eigenlijk niet zo heel erg veel toelichten, en helemaal eens dat dat twee hele belangrijke onderwerpen zijn. Dus voor wat betreft Wmo kan ik zeggen dat in het najaar sowieso een stuk uw commissie heen gaat en ik denk dat we even moeten kijken of dat dan is wat u verwacht. En wat betreft werk en inkomen. Ja er zijn … Onze klantmanagers hebben met enige regelmaat gesprekken met de cliënt.

Daar helpen ze op allerlei mogelijke manieren, dus los van de rechtmatigheid wat wij toetsen voor het toekennen van de uitkering, kijken ze ook echt actief mee: wat is nodig? Maar misschien helpt het wel als ik in het najaar nog kom met een wat uitgebreider stuk, want daar hebben we het ook wel eens eerder over gehad hier. Met nou, hoe moet u dat nou zien, al die processen van de verschillende doelgroepen? Want het is echt een enorme hoeveelheid aan activiteiten en hulp die er is voor verschillende doelgroepen. Dus laten we dat in het najaar … Dat kunnen we dan, zou ik zeggen, dat zal ik dan toezeggen. Dat komt uw kant op. En laten we even kijken of we op die manier dan de discussie kunnen voeren die u wenst. Even kijken. Dan ben ik er bijna. De bekendheid van de wijkteams. Ik schrok daar eigenlijk ook wel een beetje van, moet ik heel eerlijk zeggen ik. Het is ook al jaren hetzelfde, het stijgt ook helemaal niet. Er werd al een aantal keer gerefereerd aan ook de transitie van de wijkteams. Maar het is natuurlijk, Buurt is pas 1 januari begonnen, dus dat is ook nog dit jaar. Toevallig had ik het daar vandaag ook over: wat kunnen we nou doen om die bekendheid wat te vergroten? Nou, daar hebben jullie wellicht ook wel ideeën voor.

Ik denk dat we dit jaar ook even moeten kijken: hoe gaat dat nou zo meteen met die nieuwe wijkteams, om het even zo te zeggen, die transitie? En helpt dat omdat er toch uiteindelijk ook wat meer integraal bij elkaar wordt gezeten? Maar ik ga er ook eens over nadenken, want ik vind het eigenlijk ook best wel laag, als ik eerlijk ben, 25 procent. De voorzitter: Ja, de heer El Aichi namens het CDA. Ja, ik hoop met een idee, we gaan het horen. De heer El Aichi: Ik kan me nog herinneren van de bekendheid van de sociale wijkteams in 2011, dat er op postcodeniveau mensen aangeschreven zijn. En daar staat in de brief waar zij terecht kunnen. Misschien is het handig dat Buurt in dit geval hetzelfde gaat doen, zodat de bewoners precies weten waar ze terecht moeten zijn. En ja, ik bedoel, het was een beetje ook verwarrend voor ons laatste tijd van hier naar Buurt. Dus het is denk ik de moeite waard om dat te bevestigen per brief aan de bewoners. Wethouder Van Loenen: Ja, ik ga het sowieso eens even bespreken met Buurt en sowieso nadenken. Als jullie ook tips hebben dan hoor ik dat nog graag. Maar ik denk dat het wel de moeite waard is om even te kijken, want het is dus al jaren hetzelfde. Maar om daar misschien wel eens een keer een boost aan te geven. De voorzitter: Ja, mevrouw Scholten heeft misschien wel een goed idee.

Mevrouw Scholten: Het zal niet het gouden idee zijn, maar je weet maar nooit. Maar ik heb de laatste tijd met veel mensen gesproken die zowel in de uitvoering zitten, als in de ontvangende kant van hulp. En ook bij scholen en bij de ROC's. En er wordt best heel veel gevraagd om een goede, goed doorzoekbaar sociale kaart. Waar kan je nou terecht? Ik heb zelfs al gehoord: zullen we naast de Haarlemse Alliantie tegen kinderarmoede, misschien een Haarlemse Alliantie tegen armoede proberen samen te stellen? En daarmee

9

echt gaan zorgen dat de ouderwetse sociale kaart gewoon weer duidelijk is. Want die is op dit moment denk ik verouderd. De voorzitter: Ja, ik denk dat de wethouder Jeugd hier misschien het beste antwoord op kan geven. Gaan we een beetje door elkaar heen. Hij heeft in ieder geval een goed idee. Nou, kijk, dan … Wethouder Van Leeuwen: Volgens mij dan, om op die in te gaan. Kijk, we herkennen dat. We hebben die pagina van Haarlem Link, waarvan het de vraag is zo goed leesbaar is voor professionals. Recent hebben we ook aangeraakt, ik weet niet of dat met u ook was. Maar heeft tijdens een werkbezoek zouden we niet met de start van elk schooljaar een soort van business to business, dus hulpverleners zien wat andere hulpverleners bieden. Dus CJG kan zien wat ‘…’ biedt, of Sport Support. Voor het sociaal domein, dat een soort van … Ja, als ware een banenmarkt. Maar dan meer: wat bieden we aan? Want mevrouw Van der Windt zei het heel mooi: ongeveer de helft van onze begroting is in het sociaal domein. U doet heel veel met elkaar om het goede in de stad te bereiken. Dus me eens dat dat inzichtelijk moet zijn, zeker voor die spilpersonen, of dat nou mentor is op school of in de schooldienstverlening. Dus eens, en dan kijken we naar hoe we dat op een goede en een degelijke manier kunnen doen. Wethouder Van Loenen: Ja, en nog één aanvulling.

Want Buurt is natuurlijk ook nu digitale dienstverlening aan het opzetten. En dat is natuurlijk wel het voordeel als je het allemaal bij elkaar hebt. En daar zit wel ook een soort sociale kaart in. We gaan even kijken of dat op elkaar … De voorzitter: Mooi als wij dingen kunnen linken. De heer Trompetter heeft ook een interruptie voor u. De heer Trompetter: Ja, misschien is iets van een postercampagne op openbare gebouwen en op de goedkope achterkant van die borden. De voorkant is een beetje duur. De voorzitter: Zelfs met bebording denken we aan de kosten. De heer Alberts heeft misschien ook nog een goed idee. De heer Alberts: Ja, ook nog een suggestie vanuit de achtergrond die ik heb. Van jongs af aan word je aangeleerd als een soort van reflex, dat als je een medisch probleem hebt, dat je naar een dokter moet gaan. Dus ik zou nog willen suggereren om iets vergelijkbaars als dat in de opvoeding mag, kan voorstellen niet gebeurt, bij scholen aan te gaan moedigen bij jonge mensen te gaan zeggen: je bent ook hulpbehoevend op het moment dat je bijvoorbeeld in financiële problematiek geraakt. Bel een dokter of een punt, medisch dokter, geldprobleem ook een loket. De voorzitter: Kijk, zo verzamelen we toch al een aantal goede suggesties. Doen we vaker, dit soort suggestierondjes, lijkt me een goed idee. Dan was u klaar, dan gaan we naar wethouder Van Leeuwen.

Wethouder Van Leeuwen: Ja, voorzitter, dank u wel. En dank u wel commissie voor het meedenken en zo kritisch bekijken naar ons jaarverslag. Want dit is uiteindelijk natuurlijk inderdaad, het werd al gezegd, een heel belangrijk moment. Want we geven inderdaad de helft van onze begroting ongeveer uit aan het sociaal domein, om het goede te doen voor Haarlemmers, om ongelijk te investeren voor eerlijke kansen. En dat doen we natuurlijk ook vanuit Jeugd en Onderwijs. En ik zal ook nog wat dingen zeggen over Sport, omdat wij hier met zijn tweeën zitten. Ja, ga ik even achterstevoren beginnen misschien wel. Mevrouw Scholten vroeg een hele korte vraag, maar met een heel mogelijk lang antwoord. Hoe verder? Nou, hoe verder, hebben we net ook even aangeraakt. Dat toch … Nou, sommige collega's die noemen wel eens het IJslands model. IJsland

10

heeft geen minister van Onderwijs meer, en een minister van Jeugd, maar één minister van Jeugd die zowel onderwijs als jeugd doet. Dus dat zou je natuurlijk ook nog voor schulden of minimaregelingen kunnen bepleiten. Misschien wel een minister Sociaal. Want die schotten die daartussen zitten, dat er docenten zijn die zeggen: ja, maar hier ga ik niet over. Dit moet iemand anders maar doen. En dan ook niet doorverwijst, niks gebruikt. Ja, dat is een gemiste kans wat ons betreft. Dus die transformatie, het denken over: hoe gaan we nou met elkaar om kinderen heen staan, hoe gaan we met elkaar om jongeren heen staan? Om ze te laten bewegen, om ze te laten leren, om ze te laten ontplooien, op voor iedereen op een gepaste manier. Dat vereist een samenwerking, cultuuromslag, en dat is … Ja, daar zijn we mee bezig. En dan ga ik weer achterstevoren. We hebben met elkaar, dus het gaat over 2022, en 2022 was natuurlijk het klaarzetten van de aanbesteding van perceel één en de Jeugdzorg. Dus het gaat nog niet over hoe dit jaar gaat eigenlijk. Maar we hebben daar natuurlijk wel de voorbereiding gedaan, dat we hebben gezegd: we gaan niet meer p maal q, we gaan niet meer producten financieren. Maar we geven gewoon onze jeugdzorgaanbieders als strategische partners, via consortia, geven lumpsum bedrag.

Zodat zij ook kunnen kijken: hoe kunnen wij het snelst en het best inspelen op wat er speelt in deze samenleving? Dan nog even heel technisch over het smileyspel. Ik ga niet precies doen welke data tot welke kleur smiley leidt, maar ik zie in ieder geval dat in beleidspunt 2.2 alleen maar lichtgroene smileys staan, en zeker geen groene, donkergroene smiley met alles gaat goed. Maar misschien ligt het aan mijn kleur, het schijnt dat mannen niet altijd kleuren goed kunnen zien. Maar ik zie bij 2.2 alleen lichtgroene. Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat alles altijd goed gaat. CJG. Een wachtlijst bij het CJG, vroeg mevrouw Özogul van de SP. Hoe gaat dat nu? Ik heb niet de precieze wachtlijst per CJG hier nu. Wat ik wel zie, is dat vorig jaar waren er personele problemen bij het CJG. Die hebben met man en macht geworven om nieuwe mensen aan te nemen, want ja, ook daar is natuurlijk die arbeidsmarktkrapte. Dat ziet er nu beter uit, en ze hebben dus nu ook een systeem dat het ene CJG bij het andere CJG bijspringt als er een piekmoment is. Tegelijkertijd weten we dat voor de zomervakantie vaak wel een piekmoment is, dus het zal nu gewoon weer met man en macht werken worden om daar het goede te doen en te zorgen dat de wachtlijsten niet te veel oplopen. Maar daar wordt aan gewerkt. Kom ik bij mevrouw Van der Windt, en dat hangt hier natuurlijk ook wel een beetje mee samen.

En wethouder Van Loenen zei het net ook al. U heeft informatiebehoefte. Die heb ik ook. We hebben natuurlijk ten aanzien van Jeugdzorg al afgesproken dat we een technisch sessie of een raads’…’doen met de consortia. Mij lijkt het heel goed om dan ook even met elkaar de conclusie te trekken van: wat voor een soort van informatie doet u recht? Is het kwalitatieve informatie met ook de consortia erbij, is het meer financieel gestuurde informatie die dan ergens … Ja, niet alles past in deze begrotingen. Hij is al weet ik veel hoeveel pagina's. En ook een jaarverslag. Dus of dat een informatienota kan zijn of dat voor het sociaal domein geheel doen. Of u zegt: dat willen we meer kwalitatief. Dus laten we dat dan ook even in die sessie meenemen, want ik snap uw behoefte. Ik heb die ook. En het lijkt me ook heel waardevol met elkaar. Wat u net ook deed met wethouder Van Loenen. Om met elkaar dat gesprek aan te gaan van: ja, waar zitten nou goede ideeën? Wat kan slimmer, wat kan beter en waar kunnen wij zelf ook schotten weghalen in onze financiering? Dan … Nou ja, dank voor de complimenten Partij voor de Dieren, dat wij een ruime voldoende krijgen. Dat vond ik altijd een mooi cijfer toen ik op de middelbare school zat. Dus dat is heel fijn. Dan nog het beeld wat VVD schetst over sport. Dat herkennen wij niet.

Dus wij zien eigenlijk dat de realisatiecijfers aansluiten bij de streefcijfers, en zelfs zijn verbeterd. Dus het aantal deelnames aan sportactiviteiten zijn gegroeid, zeg ik ook namens de portefeuillehouder Sport. Het is wel zo, en dat is altijd weer even lastig, dus stel vooral ook bij dit soort dingen technische vragen. Sommige indicatoren waren voor 2022 niet beschikbaar, omdat de GGD de landelijke monitor maar één keer per vier jaar uitvoert. Dus dat is ook alweer even: wat gebeurt er echt en wanneer meten we het? Dat loopt niet altijd gelijk helemaal parallel. Dan ga ik naar de indicator, daar waren een aantal vragen over. Over vroeg en voorschoolse educatie en dan ook de indicator bij onderwijskansenbeleid. Ook daar weer is even van: wat zit er achter die indicator? Onderwijskansenbeleid is niet alleen vroeg en voorschoolse educatie. Dus daar zit meer achter. En wat doen

11

wij dan om die wachtlijsten te verminderen bij vroeg en voorschoolse educatie? We verbreden het aanbod, door in gesprek te gaan ook met nieuwe aanbieders, en met huidige aanbieders. En we kijken ook wat we kunnen doen aan het personeelstekort. Daar hebben ook gesprekken over, over in de kinderopvang. En we kijken ook wat we kunnen doen met speelgroepen bijvoorbeeld. Dus welke overgang zit er tussen vroeg en voorschoolse educatie en speelgroepen. En we hebben ook een toeleidingsmonitor, en zes keer per jaar monitoren en bespreken we dat met onze partners. Van: hoe loopt het nu, waar zitten knelpunten, en waar moeten we eventueel iets anders doen? Dus dat is over die vroege en voorschoolse educatie. De heer El Aichi daagt mij nog uit om een heel lang verhaal op te lezen dat GroenLinks technisch had uitgevraagd, namelijk over de middelen van Wet Educatie en Beroepsonderwijs. Nou, dat kunt u bij de technische vragen bij het jaarverslag lezen. Heel kort samengevat: het mag ook nog dit jaar uitgegeven worden. Het zijn regionale middelen, en eigenlijk hebben vooral ook de buren het wat af laten weten om initiatieven in te dienen. Maar het kan dus ook nog dit jaar. En het klopt ook inderdaad dat ook het tekort aan vakkrachten of docenten bij Totaal, dat dat een bottleneck is.

Dus daar wordt inderdaad ook gekeken: hoe kunnen daar mensen toe geleiden, dat het geld wat we hebben dat we het ook uit kunnen geven? Wat het is natuurlijk gewoon een heel belangrijk onderwerp. En er schijnt nog ergens ‘…’. Deze wethouder van Onderwijs vindt toch wel dat hij niet alleen over gebouwen gaat. Zeker niet. Want inderdaad, wat ik al zei in het begin van mijn bijdrage: ongelijk investeren voor eerlijke kansen, dat is iets wat wij als college en volgens mij ook u als raad en ook deze wethouder, actief uitdraagt en ook beleid in al zijn contact met schoolbesturen, rectoren, directeuren. En ga zo maar door. Mevrouw Hamzad vroeg een … Ja, de Jeugdzorg, wat doet het nou met het budget van onderwijs? Dat is een hele goede vraag. Dus je hebt altijd zo'n prachtige tabel. Dat heeft uw raad ooit besteld in 2019, is er een Berenschotrapport geweest. Welke wetten dragen nou bij aan welke ondersteuning van kinderen? Nou, dan zie je zo'n aantal maatregelen en acht wetten, en die hebben jullie allemaal volgens mij in de technische sessie langs gehad. Ja, dat is gewoon een ratjetoe. En het is dus inderdaad zo dat als Jeugdzorg niet levert, maar bijvoorbeeld de school kan wel uit eigen budget een brugfunctionaris aanstellen, om ook te kijken: hoe kunnen we die ouders helpen om een armoederegeling aan te vragen? Ja, dan komt dat soms uit onderwijsbudget.

Maar ik zei net al: wat mij betreft zouden we landelijk inderdaad één minister van Jeugd doen en gaan ook die schotten tussen VWS en OCMW weg. Gaat ook de … Dan krijg je veel SPUK’s, specifieke uitkeringen, dus tijdelijk geld, waarbij we dan eerst in een programmaplan moeten schrijven en over drie jaar moeten we weer een programmaplan schrijven en evaluatie, veertig pagina's in laten vullen door een schooldirecteur. Ja, dat kunnen we echt anders doen. Dus dat doen wij zelf, met die vier consortia, de jeugdconsortia hebben gezegd: hier is lumpsum geld. Ga goede dingen doen. De wijze van financiering van het Rijk, dat is taaier wat mij betreft en daar hebben we echt nog wat te doen als samenleving. Dan ga ik nog even kijken of ik nog dingen gemist heb. Ah, we hebben nog vijf agendapunten. Nee, volgens mij hou ik het hierbij, zodat u niet te veel gaat doen in de twee termijn. 41 jaar geleden ben ik ook in deze prachtige stad ter wereld gekomen, dus ik heb een klein traktatie mee, die laat ik rondgaan, in de hoop dat u uw mond vol heeft en niet te veel meer in de twee termijn gaat doen. De voorzitter: Ik denk inderdaad dat we met zijn allen wethouder Van Leeuwen feliciteren. En nog vele jaren toewensen. Maar wel iets korte gesprektijd. Hoe ouder, hoe korter. Dan moeten we nu vooruitgang gaan zien.

Wie kan ik in de tweede termijn het woord geven? De heer Buschman wil in ieder geval in tweede termijn nog wat zeggen. Gaat uw gang. De heer Buschman: Ja. We zullen u niet allemaal afzonderlijk gaan feliciteren, en wij willen ook geen dansje doen rondom de kleuren van de smileys. Maar waar het ons om gaat is: probeer zo realistisch mogelijk verantwoording af te leggen. En daar waar je het niet haalt, zijn dan ook de onderwerpen die wij hier … Wat

12

D66 ook vraagt, apart over gerapporteerd kunnen worden. Dat ze zien waar het niet goed loopt. Dus dat was eigenlijk meer onze oproep. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dat ging lekker onder het gerommel van het koekje wat rondgaat. Het was amper te horen. Goed. Anders commissieleden die in tweede termijn nog het woord willen voeren? Mevrouw Scholten, gaat uw gang. Mevrouw Scholten: Ik wilde eigenlijk nog even naar de Time-Outvoorzieningen op bladzijde 84 van de jaarrekening. Daar staat eigenlijk heel simpel: voor sommige jongeren die niet thuis kunnen wonen, maar ook niet of nog niet in een kbv terechtkunnen, kan een extra ondersteunende voorziening als Time-Out een oplossing bieden. Deze voorziening is in ontwikkeling. Aanbieders die hierbij betrokken zijn, moeten al hun creativiteit aanspreken omdat zij de oplossing binnen de bestaande voorzieningen moeten realiseren. Is dat de enige manier om zo'n voorziening te realiseren? Vroeg ik mij nog af. De voorzitter: Dit duurde even omdat ik mijn mond vol had. Goed, anders commissieleden die in tweede … Ja, de heer Alberts, namens Forum voor Democratie. Gaat uw gang. De heer Alberts: Voorzitter, even een verduidelijkende vraag. Wij dachten wethouder Van Loenen te horen spreken over een transformatie met betrekking tot preventie ter bestrijding van onder andere capaciteitsproblemen in de zorg.

Wordt daarbij niet vooruitgelopen op de resultaten van die preventie en de ontwikkeling in de zorgvraag en het aanbod? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van der Windt, namens D66. Oh, mevrouw Van der Windt wacht u heel eventjes. De wethouder heeft de vraag niet gehoord. Dus als u hem opnieuw zou willen stellen dan zou dat denk ik een antwoord realiseren. Wij hebben in ieder geval voor de wethouder even herhaald, zonder dat het u spreektijd kost. Mevrouw Van der Windt, gaat uw gang. Mevrouw Van der Windt: Dank u wel, voorzitter. Ja. Ik kan het heel kort houden. Ik ben blij met de toezeggingen dat we ook op een andere manier over deze belangrijke onderwerpen geïnformeerd gaan worden. En ik denk dat het gewoon heel goed is, en ook recht doet aan het belang van deze onderwerpen. Voor niet alleen hoeveel geld erin omgaat in de gemeente, maar met name hoe belangrijk dit mensen gewoon rechtstreeks treft in de toch wel de kern van hun bestaan, dat wij daar gewoon één keer per jaar wat dieper op ingaan. Dus dank voor de toezeggingen. De voorzitter: Ja. Die hebben we zonder meer genoteerd. Anders commissieleden die nog in tweede termijn het woord willen voeren? Ja. Mevrouw Jacobsz, gaat uw gang. Mevrouw Jacobsz: Dank u wel, voorzitter. Nou, wat OPHaarlem heel erg belangrijk vindt is natuurlijk het bieden van maatwerk. De menswereld in plaats van het systeemwereld.

Waar … De voorzitter: Iets meer in de microfoon spreken. Want u bent heel slecht te verstaan. Mevrouw Jacobsz: Ja, ja. En we hadden het net ook over om meer in de inhoud te gaan, om te kijken naar verbanden en dat soort zaken. Daarmee kom ik eigenlijk op het feit dat de Wmo-voorzieningen, lijkt wel of er minder Wmo-voorzieningen worden uitgedeeld, uitgegeven, zal ik maar zeggen. Mensen daar minder gebruik van maken. Maar ik vroeg me af of er ook verband is, en misschien weet u dat of kan het bekeken worden, want ik zag dat er ook … Wat mantelzorgers betreft, dat meer mantelzorgers eigenlijk dus overbelast zijn. Dus

13

ik kan me voorstellen dat er misschien minder van voorzieningen gebruik wordt gemaakt, maar dat wel meer gebruik wordt gemaakt van vrijwilligers. We hebben het ook wel eens over overbelaste en vrijwilligers. En de mantelzorgers. Dus ik vroeg me af of daar ook iets over bekend is wat we daaraan gaan doen? En verder is eigenlijk alles wel gezegd. Want wachtlijsten, wachtlijsten, wachtlijsten. En nou ja, ik moet zeggen dat … We zijn wel bezorgd over … We zijn blij met de cijfers. We hebben het nu goed inzichtelijk. Maar het baart ons ook wel zorgen wat we nog te doen hebben. Dus dat wil ik u nog even meegeven. De voorzitter: Helder. Dank u wel. Anders nog commissieleden in tweede termijn? Nee. Wethouder Van Loenen weer als eerste, of wil wethouder Van Leeuwen? De jarige Job, gaat uw gang. Wethouder Leeuwen: Ga ik het nu heel kort proberen. Namelijk de Time-Out, dat is beleidsveld 2.2. Nou, dan zie je dat we maatwerk bieden. Dus als het mogelijk is dan kijken we nog naar andere partijen die niet gecontracteerd zijn. Maar ook in uw Kadernota, vandaag verschenen, doen wij een voorstel om budget vrij te maken om een aantal woningen te verbouwen via Bedrijf & Samenleving. Waar wij dus ook een tijdelijke of een permanente plek kunnen bieden. Dus wij kijken inderdaad ook met alle partijen die we kennen.

Of dat nou inderdaad via jeugdhulp is, of ander consortia of een partij als Bedrijf & Samenleving, om dat soort plekken te bieden. Dus doen we ons uiterste best om dat in ons stedelijk weefsel recht te doen. En daar gaat uiteindelijk als raad over, budgettair gezien. De voorzitter: Mevrouw Jacobsz heeft een interruptie voor u, wethouder. Mevrouw Jacobsz: Ja. Ik heb een vraag ook naar aanleiding van de bijeenkomst van gisteren. Want we hadden het over niet-gecontracteerde zorgaanbieders. Want u noemde net Bedrijf & Samenleving, die dan voorziet in voorziening. En ja, mijn vraag is eigenlijk: is dat dan hulpverlening en dan een woonvoorziening aanbieden, of zijn het aparte zaken? Wethouder Van Leeuwen: Bedrijf & Samenleving is natuurlijk een gewaardeerde instelling die ook veel gelden binnenhaalt niet zijnde van de gemeente, maar die biedt een woonplek. Dan moet daarnaast natuurlijk de hulp eromheen georganiseerd worden. Ze bieden natuurlijk ook coaching, maar allemaal in vrijwillig kader. Dus dat is echt inderdaad iets anders. Maar dit ging inderdaad even op: wat kan je nou als iemand nog niet gelijk in zo'n KWV past, of niet geschikt is daarvoor? We kijken dus … Kijk, zoveel mensen zijn anders, dus voorzieningen moeten ook anders zijn.

Vroeger dachten we dat als iemand allemaal in dezelfde eenheidsworst in een pand ergens in een industrieterrein ver weg ging zitten, dat kinderen en jeugdigen beter werden. Nou, daarvan weten we gelukkig nu dat het niet zo is. Dus proberen we dat zo goed en zo kwaad als het kan dat in onze stedelijke omgeving in verschillende vormen, soorten en maten vorm te geven. Om recht te doen aan alle verschillende jeugdigen die ondersteuning nodig hebben, op wat voor manier dan ook. De voorzitter: Nou, mooi. Wethouder Van Loenen. Of wacht even. Ik zag heel snel een hand in mijn ooghoek omhooggaan. Mevrouw Hamzad heeft toch nog een interruptie voor wethouder Van Leeuwen. Nee. Dan gaat wethouder Van Loenen eerst even spreken, want die ging net aan haar termijn beginnen. Wethouder Van Loenen: Ook heel kort, om ook nog wat tijd over te houden voor alle andere onderwerpen. Even kijken. De transformatie. Ik weet niet helemaal of ik antwoord geef op de vraag, maar ik probeer het even. Kijk, in principe is die transformatie noodzakelijk. En al gaan we nog onwijs veel doen aan preventie, het wordt sowieso best wel ingewikkeld om zorg te gaan leveren aan eenieder die dat nodig heeft, omdat we gewoon heel erg vergrijzen, het steeds moeilijker hebben om zorgpersoneel te hebben, en dat vraagt er dus eigenlijk om dat we steeds meer eigenlijk aan die preventiekant moeten gaan zitten.

Dan gaat het over gezond

14

leven. Nou, wat is daar allemaal voor nodig? En dan gaat het eigenlijk niet alleen over een gezonde levensstijl. Dat is zelfs misschien wel pas in tweede of derde instantie, het gaat ook over onderwerpen als bestaanszekerheid, hoe voorkom je dus stress bij mensen waardoor ze dus eigenlijk heel vaak gebruik maken bijvoorbeeld bij … Dat is ook laatst in het nieuws geweest. Veel huisartsconsulten gaan bijvoorbeeld helemaal niet over een zorgvraag, maar gaan eigenlijk vooral over bijvoorbeeld misschien wel eenzaamheid of gaan over zorgen over de kinderen of over geld. Nou, en uiteindelijk wil je dus door wat meer die verwevenheid tussen sociaal domein en de wat hardere zorg, dat is eigenlijk waar je naartoe wil. Daar wil het kabinet ook naartoe, en daar moeten we denk ik ook wel naartoe. En we gaan bijvoorbeeld komen met een regioplan, wat we maken samen met zorgaanbieders en met de regiogemeenten en de zorgverzekeraar. Daarmee komen we uiteindelijk met een regioplan aan het eind van het jaar. En dat moet echt wel een soort opmaat zijn om echt te gaan versnellen met het voorkomen dat die zorg volkomen overbelast raakt. Want het is nu alle hens aan dek. En de tweede opmerking ging over de mantelzorgers. Daar is echt wel veel werk te verrichten, want het is best wel ook een verontrustend cijfer, het aantal mantelzorgers dat overbelast is.

Wij hebben ook een paar weken geleden een stuk naar de commissie, staat in de besluitenlijst van het college, over kortdurend verblijf gestuurd. Waarbij we ook aangeven dat we een heel onderzoek hebben laten doen. Over hoe dat eruitziet. Mijnheer El Aichi heeft er trouwens ook al eerder naar gevraagd. En in de Kadernota maken we ook geld vrij bijvoorbeeld om extra respijtzorgvoorzieningen te maken. Dus dat heeft onze aandacht. Maar het is niet zo makkelijk en we zien niet volgens mij … Daar had u het nog over. Een soort link met maatwerk, maar dat zag ik niet. Nee, dat hebben wij niet geconstateerd. De voorzitter: Ga ik heel even kijken naar mevrouw Hamzad, die net zijn vraag voor u had. Mevrouw Hamzad: Dank u wel, voorzitter. Ik heb een aantal werkbezoeken gehad bij Sport en Cultuurfonds. En dus uit die gesprekken bleek dat het Sportfonds zicht strikt houdt aan de grens van 130 procent. En volgens hen mogen zij niet over de vastgestelde grens heen gaan. Dus de vraag is: dat geld dat zij overhouden, van coronajaren, kan eventueel … Ja. Halen de kinderen die boven de grens van 130 vallen gefinancierd worden eventueel, betreft sport en cultuur? Dank u wel. Wethouder Van Loenen: Ja, kijk, we kunnen niet … Dus volgens mij heeft u die vraag ook volgens mij technisch uitgevraagd.

Van: wat betekent het om naar 150 procent bijvoorbeeld te gaan? Nou, dat betekent structureel behoorlijk wat extra geld wat je nodig hebt. Nou, volgens mij kunnen we die discussie bij de Kadernota doen. Maar het is echt wel zo dat ze in schrijnende gevallen een uitzondering maken. Maar ik weet … Dat is natuurlijk niet beleidsmatig, maar dit is ook wat zij eigenlijk ook vanmiddag nog tegen mij hebben gezegd. Kom heel vaak mensen tegen van Jeugd, Sport en Cultuurfonds sowieso. Gisteren nog bij de participatieprijs. Maar het is dus zeker het beleid dat ze aan die 130 zitten. Maar ze kunnen ook echt wel uitzonderingen maken. En gelukkig ook maar, want ja, het is ook een hele goede organisatie. En fijn dat ze ook wat ruimte voelen om daar soms ook flexibel mee om te gaan. Maar het structurele, dat is echt wel … Dat is ook wel een hele hoge structurele last die dat financieel met zich meebrengt, en dat is echt een discussie … Dat geld hebben we niet. En dat is een discussie die u denk ik bij de Kadernota moet voeren. De voorzitter: Dan denk ik dat we zo in ieder geval door de vragen heen zijn, en door dit agendapunt. Het gaat als bespreekstuk door naar de raad. Dus daar hoeven we in ieder geval niet over te beslissen. We nemen voor vanavond afscheid van wethouder Van Leeuwen, die hopelijk nog een goede borrel gaat drinken op zijn verjaardag.