Startnotitie Actieprogramma wonen en zorg

Raadsvoorstel

Onderwerp Startnotitie Actieprogramma wonen en zorg Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2023/2034255 Loenen, D. van/Roduner, F. 2.1 Voorzieningen volwassen MO Duker, J.W./Hillege, P. 023-5115041 jwduker@haarlem.nl In 2024 wordt een Actieprogramma wonen en zorg opgesteld. Het actieprogramma heeft tot doel mensen met een psychische kwetsbaarheid, kwetsbare jeugd en jongeren en ouderen met (op termijn) behoefte aan zorg en ondersteuning zo thuis mogelijk in Haarlem te laten wonen. De startnotitie beschrijft de relevante kaders en ontwikkelingen, de afbakening van doelgroepen, de uitgangspunten, het beoogde resultaat en het proces en de planning. Het actieprogramma wordt onderdeel van het in 2025 te ontwikkelen volkshuisvestingsprogramma.

Behandelvoorstel voor commissie

Het college stuurt dit besluit ter advisering naar de commissies Samenleving en Ontwikkeling, waarna het actieprogramma ter vaststelling wordt voorgelegd aan de gemeenteraad.

Relevante eerdere besluiten

-

Woonvisie en uitvoeringsagenda 2021-2025 Samen Doorbouwen een aan Duurzaam (t)huis (2021/25829), vastgesteld in de raad op 6 april 2021. Een fijn (t)huis voor nu en later. Stadsdeal ouderenhuisvesting Haarlem, 2022/73147, commissie Ontwikkeling 3 maart 2022. Actualisatie uitvoeringsagenda 2022/1611398, collegevergadering 17 januari 2023 Regionaal beleidskader Opvang, wonen en herstel 2022-2027, (2021/593411), vastgesteld in de raad op 27 januari 2022. Uitvoeringsbesluit Opvang, wonen en herstel 2023-2027, (2023/485433), besproken in de commissie Samenleving op 11 mei 2023. Opinienota Reikwijdte bepalen toegang tot de maatschappelijke opvang, (2022/1809853), besproken in de commissie Samenleving op 23 maart 2023. Actieplan Housing First, (2023/820207), besproken in de commissie Samenleving op 21 september 2023.

Kenmerk: 2023/2034255

1/6

Besluit College d.d. 19 december 2023

1. Het college stelt het voorstel aan de raad vast. de secretaris,

de burgemeester,

Besluit Raad De raad der gemeente Haarlem, d.d. ………. (wordt ingevuld door de Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, griffie) Besluit: 1. de startnotitie voor de ontwikkeling van het Actieprogramma wonen en zorg – waarin de inhoud, afbakening, planning en het te doorlopen proces is beschreven – vast te stellen. de griffier,

de voorzitter,

Kenmerk: 2023/2034255

2/6

1. Inleiding De opgaven op het gebied van wonen en zorg zijn groot en urgent, met name voor mensen met een psychische kwetsbaarheid, kwetsbare jeugd en jongeren, en ouderen met (op termijn) behoefte aan zorg en ondersteuning. Door landelijk beleid en maatschappelijke ontwikkelingen wonen deze groepen steeds langer en vaker ‘zo thuis mogelijk’. Dat doet met name een beroep op de voorraad sociale huurwoningen. Haarlem zet daarom sterk in op vergroting van het aanbod sociale huurwoningen in de stad en de regio. Voor een aantal groepen zijn specifieke woonvormen nodig of is er extra inspanning nodig om zorg en ondersteuning en/of voorrang te organiseren. Op verschillende manieren wordt hiervoor in Haarlem al inzet gepleegd, zoals met het Actieplan Housing First, het Pact voor Uitstroom, totstandkoming van diverse woonvormen voor kwetsbare jongeren (Bedrijf & Samenleving, Kamers met Aandacht), de ontwikkeling van Skaeve Huze en een Domus Plusvoorziening, de afspraken met corporaties en zorgaanbieders in de Stadsdeal Ouderenhuisvesting en de prestatieafspraken.

Naast deze inspanningen zien we dat – mede door de inzet van het Rijk om zorg thuis te organiseren – de kwantificering en concretisering van de huisvestingsbehoefte voor de komende jaren nog onvoldoende in beeld is, en dat een uitvoeringsstrategie nodig is om de opgaven van wonen en zorg aan elkaar te verbinden en overzicht en richting te geven. Om hierin te voorzien wordt in 2024 een Actieprogramma wonen en zorg opgesteld. Het actieprogramma wordt in 2025 onderdeel van het dan te ontwikkelen volkshuisvestingsprogramma (actualisering en vervolg op de huidige woonvisie). Het actieprogramma sluit daarbij aan bij de inzet vanuit het Rijk (concept-wet Versterking regie volkshuisvesting) en de regio (programma Een thuis voor iedereen (MRA) en de ontwikkeling van een woonzorgvisie voor de regio Zuid-Kennemerland/IJmond). In bijgaande startnotitie wordt de afbakening van aandachtsgroepen bepaald, wordt een doorkijk gegeven naar de inhoud van het actieprogramma en wordt beschreven hoe en wanneer inwoners, woningcorporaties, zorg- en welzijnspartijen en andere belanghebbenden worden betrokken. In een bijlage zijn relevante landelijke, regionale en lokale kaders en ontwikkelingen beschreven. Het actieprogramma wordt vastgesteld door de gemeenteraad. 2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1.

de startnotitie voor de ontwikkeling van het Actieprogramma wonen en zorg – waarin de inhoud, afbakening, planning en het te doorlopen proces is beschreven – vast te stellen. 3. Beoogd resultaat In 2024 wordt een Actieprogramma wonen en zorg opgesteld. Het actieprogramma heeft tot doel mensen met een psychische kwetsbaarheid, kwetsbare jeugd en jongeren en ouderen met (op termijn) behoefte aan zorg en ondersteuning zo thuis mogelijk in Haarlem te laten wonen. De

Kenmerk: 2023/2034255

3/6

startnotitie beschrijft de relevante kaders en ontwikkelingen, de afbakening van doelgroepen, de uitgangspunten, het beoogde resultaat en het proces en de planning. Het actieprogramma wordt onderdeel van het in 2025 te ontwikkelen volkshuisvestingsprogramma. 4. Argumenten 1. Het besluit past in de ambities van programmabegroting (2 Ondersteuning en zorg en 4 Aantrekkelijke woon werkstad), omgevingsvisie en woonvisie In de programmabegroting 2024 is opgenomen dat de gemeente zich inzet om passende ondersteuning te verlenen die zo licht mogelijk is en zo dicht mogelijk bij huis. De beweging om zoveel mogelijk ambulant ondersteuning te verlenen betekent een verschuiving van intramurale zorg naar ondersteuning aan huis en dus ook dat er een groter beroep wordt gedaan op beschikbare woonruimte en op een breder palet aan woonvormen. De programmabegroting, omgevingsvisie en woonvisie zetten in op een aantrekkelijke woonstad voor iedereen, waarbij wordt ingezet op versterking van het sociaal weefsel, en op het voorzien in voldoende woningaanbod voor verschillende groepen Haarlemmers. 2.

De transitie van beschermd wonen naar beschermd thuis betekent een grotere vraag naar (verschillende) woonvormen met zorg/ondersteuning aan huis Zowel binnen de verpleeghuiszorg voor ouderen als binnen de woonvormen voor mensen met psychische kwetsbaarheid is er sprake van een verandering van wonen in een instelling (verpleeghuis of beschermd wonen) naar wonen in een ‘gewone’ woning, waarbij zorg en ondersteuning aan huis wordt geleverd. Een deel van die woon- en zorgvraag zal geleverd worden in geclusterde woonvormen. In 2021 is in Haarlem een Stadsdeal ouderenhuisvesting getekend met zorgaanbieders en corporaties op basis van de opgaven die in 2020 in beeld zijn gebracht. De ontwikkelingen in wonen en zorg voor ouderen, waarbij het aantal verpleeghuisplekken niet mee kan groeien met de verwachte toenemende vraag, betekent dat een herijking van de opgave uit 2020 gewenst is. Daarnaast is verdieping noodzakelijk in de omvang en aard van de woonopgaven die horen bij de ontwikkeling van beschermd wonen naar beschermd thuis – en van daklozenopvang naar ‘wonen eerst’ – om toe te werken naar een duurzaam woon- en zorgaanbod voor deze groep. 3.

De vraag, mogelijkheden en prioritering van verschillende groepen vraagt om nadere afwegingen De verschuiving van wonen in een instelling of voorziening naar zorg en ondersteuning in huis doet een beroep op de woningvoorraad, waarbij er sprake is van schaarste. Er zijn veel groepen die een beroep doen op schaars aanbod, voor een groot deel in de sociale huursector. De inzet van het rijksprogramma Een thuis voor Iedereen is dat er toegewerkt wordt naar een evenwichtiger verdeling van woningaanbod voor aandachtgroepen over de verschillende gemeenten, zodat er ook voor de ‘gewone’ woningzoekenden in de stad woningaanbod blijft. Regionale samenwerking is hierbij dus essentieel. In Haarlem wordt hiervoor de basis gelegd in de ontwikkeling van een regionale woonzorgvisie waar ook de gemeenteraden begin 2024 worden betrokken.

Kenmerk: 2023/2034255

4/6

Daarnaast zal in het gemeentelijke actieprogramma ingezet worden op voldoende beschikbaarheid en een evenwichtige verdeling over de stad, in wijken en in wooncomplexen van woonvormen voor ouderen, mensen met een psychische kwetsbaarheid en kwetsbare jeugd en jongeren. 4. Duurzaamheidsparagraaf Doel van het actieprogramma is om toe te werken naar woningaanbod dat duurzaam geschikt is en blijft om (aandachts)groepen met een zorgvraag te huisvesten; de flexibiliteit van huisvesting is hierbij van belang. De vereisten op het gebied van circulariteit, energie en klimaatadaptie die in het algemeen voor gebouw- en gebiedsontwikkeling worden gehanteerd, zullen uiteraard ook voor bijzondere woonvormen van toepassing zijn. 5. De totstandkoming van het actieprogramma kan plaatsvinden binnen bestaande capaciteit en budget Het actieprogramma is een gezamenlijk product van de beleidsafdelingen op het gebied van wonen, maatschappelijke ondersteuning en jeugd. Binnen deze afdelingen is voldoende beleidscapaciteit aanwezig om het actieprogramma tot stand te brengen. Aanvullend onderzoek vindt zoveel mogelijk op regionale schaal plaats en wordt via regionale budgetten (Beschermd Wonen, Integraal Zorg Akkoord, provinciaal Woonfonds) gedekt. 5. Risico’s en kanttekeningen 1.

Het Actieprogramma wonen en zorg loopt vooruit op het vaststellen van een nieuwe (of geactualiseerde) woonvisie/volkshuisvestingsprogramma De vigerende woonvisie heeft een looptijd tot en met 2025 (met budget voor de uitvoeringsagenda tot en met 2024). Uiterlijk in 2025 zal een nieuwe of geactualiseerde woonvisie (of volkshuisvestingsprogramma) moeten worden vastgesteld. Vaststelling van het Actieprogramma wonen en zorg in 2024 loopt hierop vooruit. Het actieprogramma heeft uiteraard een relatie met andere elementen (woningbouwprogramma, voorraadbeheer, leefbaarheid) en overige aandachtsgroepen (arbeidsmigranten, studenten, woonwagenbewoners en statushouders) van de woonvisie. Loskoppeling van de besluitvorming voor wonen en zorg in relatie tot andere volkshuisvestelijke onderdelen heeft daarom enig risico. Tegelijkertijd kan in het actieprogramma worden vastgesteld wat vanuit wonen en zorg de opgave en uitgangspunten zijn die ook bij de andere elementen en overige aandachtsgroepen van de woonvisie toegepast moeten en kunnen worden. 2.Een deel van de uitgangspunten, opgave en uitvoering heeft een regionaal karakter De startnotitie heeft betrekking op een actieprogramma voor de gemeente Haarlem. Met name voor mensen met een psychische kwetsbaarheid en kwetsbare jeugd en jongeren hebben de uitgangspunten, opgave en uitvoering ook een regionaal karakter.

Dit betekent dat de gemeente voor het te bereiken resultaat niet alleen afhankelijk is van gemeenten in de regio, maar ook van

Kenmerk: 2023/2034255

5/6

woningcorporaties en zorg- en welzijnsaanbieders die in deze gemeenten actief zijn. De regionale woonzorgvisie voor Zuid-Kennemerland en IJmond en de afstemming met Haarlemmermeer rond beschermd wonen en maatschappelijke opvang, moeten zorgen voor een regionale samenwerking op het gebied van wonen en zorg. 6. Uitvoering Na vaststelling van deze startnotitie wordt de uitvoering gestart conform de beschrijving van proces en planning in hoofdstuk 5 van de startnotitie. 7. Bijlagen Bijlage 1: Startnotitie Actieprogramma wonen en zorg Haarlem

Kenmerk: 2023/2034255

6/6