Schriftelijke vragen ex art 32 van PvdA en GLH inzake stijgende onderhoudskosten voor Haarlemse woningcorporaties

Artikel 32-vragen over stijgende onderhoudskosten voor Haarlemse woningcorporaties In de Aedes Benchmark is een opvallende stijging van de onderhoudskosten voor woningcorporaties zichtbaar. In de periode 2021 tot en met 2024 stegen de onderhoudskosten (exclusief verbeteruitgaven) met maar liefst 35%, terwijl de consumentenprijsindex met nog geen 20% steeg. Ook andere uitgaven stijgen snel, zoals de VPB-last. Woningcorporaties zonder winstoogmerk moeten steeds meer winstbelasting betalen. Deze uitgave verdubbelt tussen 2025 en 2029: van € 777 miljoen naar €1,5 miljard. Deze stijgende kosten zijn een grote bedreiging voor de volkshuisvestelijke ambities in Haarlem. Exploitatieresultaat ernstig verslechterd In een column signaleert Johan Conijn de stijging van de onderhoudskosten. Hij schrijft dat het exploitatieresultaat van de bestaande woningvoorraad ernstig is verslechterd. De extra middelen die door de afschaffing van de verhuurderheffing beschikbaar kwamen, zijn hierdoor in enkele jaren verdampt. Het is nu zelfs zo dat woningcorporaties moeten lenen voor de instandhouding van hun woningbezit. Conijn pleit voor een grondige analyse van de onderhoudsuitgaven om de stijging binnen de perken te houden. Private equity jaagt op corporatiemiljarden De stijging van de onderhoudskosten wordt ook in verband gebracht met een jacht van private equity op corporatiemiljarden.

Private equity staat voor privaat vermogen dat een goed rendement zoekt. Daarvoor worden bedrijven opgekocht en vaak ook weer snel

doorverkocht. Doorgaans al na vijf tot zeven jaar. Dat zorgt ook voor het sprinkhanenimago van deze sector. Mirjam de Rijke schrijft private equity veel belangstelling heeft voor onderhoudsbedrijven voor sociale woningbouw: ‘’Klandizie verzekerd, want corporaties besteden ieder jaar 7,5 miljard euro aan onderhoud en dat wordt door alle duurzaamheidsmaatregelen nog veel meer. Met ‘kralen rijgen’, het opkopen van kleine spelers, bouwen de opkopers onderhoudsconglomeraten.’’ Leon Bobbe schrijft dat in een column voor Nul20 dat er in de bouw vooral wordt geïnvesteerd in agglomeraten: ‘’Dezelfde soort bedrijven of elkaar aanvullende bedrijven gaan in één investeringsmandje. Dat mandje kan op enig moment worden doorverkocht. Daar kunnen flinke winsten mee worden gemaakt.’’ Ook Aedes maakt zich zorgen. ‘Private equity veroorzaakt vaak hogere prijzen door een te grote marktmacht.’ Lokale context Voor GroenLinks-PvdA is het belangrijk om meer inzicht te krijgen en grip te krijgen op de onderhoudskosten. Daarom stellen wij de volgende vragen: 1. Is het college het met ons eens dat de stijgende onderhoudskosten ervoor kunnen zorgen dat de Haarlemse corporaties onvoldoende tempo kunnen maken met de verduurzamings- en nieuwbouwopgave? 2.

Is het college bereid om samen met de Haarlemse corporaties een analyse te maken van de onderhoudskosten en de marktkracht in onze regio, waarbij ook wordt ingegaan op de invloed van private equity? 3. Is het college bereid om te onderzoeken of een eigen onderhoudsdienst van de gemeente en/of Haarlemse corporaties kan bijdragen aan het binnen de perken houden van de onderhoudskosten?

4. Is het college bereid om eventuele maatregelen op te nemen in de prestatieafspraken die in 2026 gemaakt gaan worden? Daarnaast vinden wij het belangrijk dat de winstbelasting voor woningcorporaties zo snel mogelijk wordt afgeschaft. Daarom stellen wij nog een aanvullende vraag: 5. Ziet het college aanvullende mogelijkheden om, bijvoorbeeld in VNG-verband of in MRA-verband, tijdens de formatie te lobbyen voor afschaffing van de winstbelasting voor woningcorporaties? Alvast veel dank voor de beantwoording. Dion Heinis, Maarten Wiedemeijer en Ziggy Klazes