RIB Veiligheids- en beheerplan Domus Plus aan de Nieuweweg 2 incl bijlagen
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief
Onderwerp Veiligheids- en beheerplan Domus Plus aan de Nieuweweg 2 Nummer 2022/34294 Datum college 18 januari 2022 Portefeuillehouder Meijs, M.-Th. Programma/beleidsveld 2.3 Opvang, wonen en herstel Afdeling PCM Auteur G.C. Dieben Telefoonnummer 023-5113263 Email wdieben@haarlem.nl Bestemd voor: Het college stuurt deze raadsinformatiebrief ter kennisname naar de commissie Samenleving. Behoort bij onderwerp Vaststellen startnotitie Domus Plus aan de Nieuweweg 2 (2021/630224) in raadsvergadering 27 januari 2022. Bijlagen I. Advies locaties Domus Plus/Skaeve Huse van politie Kennemerland, team Haarlem, d.d. 15 maart 2021 II. Veiligheidsrapport Nieuweweg Haarlem, Domus of Skaeve Huse/quickscan veiligheid door Alpha Security, d.d. 12 maart 2021 III. Voorbeeld beheerplan door gemeente Haarlem IV. Veiligheidsplan Domus Plus locatie Nieuweweg en locatie Robertus Nurksweg door Kernelgroep, d.d. 1 juni 2021 V. Looproutes door gemeente Haarlem VI. RIB stand van zaken aanpak overlast Reinaldapark, d.d. 31 augustus 2021 VII. Collegebesluit aanpak overlast Reinaldapark (2021/579754), d.d. 30 november 2021 Op 13 januari jl. is de startnotitie voor Domus Plus aan de Nieuweweg 2 besproken in de commissie Samenleving. De commissie had vragen over het veiligheids- en beheerplan.
In het raadstuk werd namelijk vooral vooruitgekeken naar de acties die nog in voorbereiding zijn en minder naar de acties die al zijn gedaan. Met deze brief stuurt het college aan de raad een overzicht van de stukken die ten behoeve van het veiligheidsplan reeds zijn opgesteld en de afspraken die daarover zijn gemaakt met de raad. Een vervolg op deze stukken kan tegemoet gezien worden in de commissie Bestuur, nadat de resultaten bekend zijn van de in december door de gemeente uitgezette enquête over veiligheid in het Reinaldapark. Raadsvergadering 22 april 2021: Besluit locatiekeuze Domus(Plus) en Skaeve Huse Gedurende het locatie onderzoek voor Domus Plus en Skaeve Huse is een advies geschreven door de politie Kennemerland voor de vier mogelijke locaties (zie bijlage I). Ook het beveiligingsbedrijf Alpha Security, dat momenteel voor de gemeente werkt in de huidige opvanglocaties heeft een advies geschreven (zie bijlage II). Beide adviezen zijn verwerkt in het raadsstuk Besluit locatiekeuze Domus(Plus) en Skaeve Huse (2021/101189) dat op 22 april 2021 is besproken in de raad. Bij dit raadsstuk was als bijlage een voorbeeld beheerplan gevoegd (zie bijlage III).
Kenmerk: 2022/34294
1/3
Op 22 april 2021 is door de raad het amendement ‘Nog een spade dieper voor een goed besluit’ aangenomen. Met dit amendement is o.a. besloten tot: - Het opstellen van een veiligheidsplan inclusief looproutes etc. voor de locaties de Nieuweweg 2 en de Robertus Nurksweg; - Beide veiligheidsplannen voor 10 juni aan de raad beschikbaar te stellen, zodat er de mogelijkheid bestaat om deze te bespreken ten einde een keuze te maken uit de twee locaties in een te organiseren extra commissie Ontwikkeling op 17 juni 2021 en de besluitvorming in de raadsvergadering van 24 juni 2021; Raadsvergadering 1 juli 2021: Besluit locatiekeuze Domus(Plus) In opdracht van de gemeente zijn de gevraagde veiligheidsplannen gemaakt door Kernel groep en beschikbaar gesteld aan de raad (zie bijlage IV). Dit plan is als bijlage gevoegd bij raadsstuk Besluit locatiekeuze Domus(Plus) (2021/308410) en werd op 1 juli 2021 besproken in de raadsvergadering. Bij het raadsstuk is tevens een overzicht van de belangrijkste looproutes aangeboden aan de raad (zie bijlage V). In de vergadering van de raad op 1 juli 2021 is de motie ‘Veiligheid kent geen tijd’ aangenomen. Met deze motie wordt het college verzocht om na het zomerreces een plan van aanpak (veiligheid Reinaldapark) voor te leggen aan de commissie Bestuur.
Najaar 2021: aanpak overlast Reinaldapark Op 31 augustus 2021 stuurde het college RIB Stand van zaken aanpak overlast Reinaldapark naar de commissie Bestuur (zie bijlage VI). Vervolgens is op 30 november 2021 het collegebesluit Aanpak overlast Reinaldapark (2021/579754) vastgesteld door het college (zie bijlage VII). Dit collegebesluit is op 9 december 2021, gelijktijdig met de RIB, besproken in de commissie Bestuur. In deze commissievergadering werd aan de burgemeester gevraagd nauw betrokken te blijven bij alles wat gaat over veiligheid binnen het proces Domus Plus (en te voorkomen dat op de ene plek een ander ‘regime’ geldt dan op een andere plek). Om deze betrokkenheid voor de toekomst te borgen, stelt het college voor om het veiligheids- en beheerplan voor Domus Plus aan de Nieuweweg in nauwe samenhang met de aanpak Reinaldapark verder uit te werken en af te stemmen met de omgeving. Vervolg: aanpak overlast Reinaldapark en veiligheids- en beheerplan Domus Plus in samenhang uitwerken Voorgesteld wordt om een veiligheids- en beheerplan voor Domus Plus aan de Nieuweweg 2, in samenhang met de aanpak overlast Reinaldapark, verder uit te werken en aan te bieden aan de commissie Bestuur, nadat de resultaten van de enquête over veiligheid in het Reinaldapark bekend zijn. De resultaten van de enquête worden zo snel mogelijk naar de commissie Bestuur gestuurd.
Daarna wordt dit besproken met de omgeving en daarna wordt, in het tweede kwartaal van 2022, een plan van aanpak voor de uitvoering van bijpassende maatregelen gepresenteerd, samen met een veiligheids- en beheerplan voor Domus Plus. Dit veiligheids- en
Kenmerk: 2022/34294
2/3
beheerplan is een levend document en is uiteindelijk het resultaat van een gezamenlijk inspanning van de gemeente, (nog te selecteren) zorginstelling, politie en de omgeving. Dat betekent dat het plan gedurende het proces waarin het ontwerp voor Domus Plus tot stand komt, steeds verder uitgewerkt zal worden. De resultaten van de aanpak veiligheid Reinaldapark zullen worden gemonitord. Deze werkwijze komt tegemoet aan de wens van de commissie Bestuur voor een eenduidige verantwoordelijkheid en ook aan de wens van de omgeving voor een integrale aanpak.
Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris
de burgemeester
Kenmerk: 2022/34294
3/3
Onderwerp Veiligheids- en beheerplan Domus Plus aan de Nieuweweg 2 Behoort bij onderwerp Vaststellen startnotitie Domus Plus aan de Nieuweweg 2 (2021/630224) in raadsvergadering 27 januari 2022. Bijlagen I. Advies locaties Domus Plus/Skaeve Huse van politie Kennemerland, team Haarlem, d.d. 15 maart 2021 Raadsvergadering 22 april 2021: Besluit locatiekeuze Domus(Plus) en Skaeve Huse (2021/101189); advies overgenomen in participatieverslag als bijlage bij raadsbesluit II. Veiligheidsrapport Nieuweweg Haarlem, Domus of Skaeve Huse/quickscan veiligheid door Alpha Security, d.d. 12 maart 2021 Advies is gebruikt ten behoeve van veiligheidsplan door Kernelgroep III. Voorbeeld beheerplan door gemeente Haarlem Raadsvergadering 22 april 2021: Besluit locatiekeuze Domus(Plus) en Skaeve Huse (2021/101189); voorbeeld beheerplan was een bijlage bij het raadsbesluit IV. Veiligheidsplan Domus Plus locatie Nieuweweg en locatie Robertus Nurksweg door Kernelgroep, d.d. 1 juni 2021 Raadsvergadering 1 juli 2021: Besluit locatiekeuze Domus(Plus) (2021/308410); veiligheidsplan Kernelgroep was een bijlage bij het raadsbesluit V. Looproutes door gemeente Haarlem Raadsvergadering 1 juli 2021: Besluit locatiekeuze Domus(Plus) (2021/308410); looproutes waren een bijlage bij het raadsbesluit VI. RIB stand van zaken aanpak overlast Reinaldapark, d.d.
31 augustus 2021 Besproken in vergadering commissie Bestuur 9 december 2021 VII. Collegebesluit aanpak overlast Reinaldapark (2021/579754), d.d. 30 november 2021 Besproken in vergadering commissie Bestuur 9 december 2021
BIJLAGE I Advies locaties Domus Plus/Skaeve Huse van politie Kennemerland, team Haarlem, d.d. 15 maart 2021
Veiligheid en Handhaving Gemeente Haarlem t.a.v. mw. M. Vendel Postbus 511 2003 PB Haarlem
Onderwerp Advies locaties Domus plus / Skaeve Huse
Organisatieonderdeel Eenheid Noord Holland District Kennemerland Team Haarlem Behandeld door G.G. van Thiel Functie Operationeel Expert Telefoon 0900 - 8844 E-mail guus.van.thiel@politie.nl Ons kenmerk geen Uw kenmerk Klik hier als u tekst wilt invoeren. In afschrift aan Klik hier als u tekst wilt invoeren. Datum 15 maart 2021 Bijlage(n) 0 Pagina 1
Geachte mevrouw Vendel, In onderstaande analyse / advies is zo goed als mogelijk antwoord gegeven op de aan de politie aangereikte vragen (zie onderstaand). De resultaten van (recent) evaluatief onderzoek uit andere gemeenten in Nederland geeft de indicatie dat overlast (en criminaliteit) afnemen bij DomusPlus en Skaeve Huse voorzieningen. Niet alleen blijkt van een afname in de oude ‘woonomgeving’ van de bewoners van die voorzieningen. Maar ook blijkt dat de bewoners in de nieuwe omgeving (veel) minder overlast (en criminaliteit) veroorzaken. Het is echter lastig vast te stellen of die onderzoeksresultaten ook te projecteren zijn op de specifieke context van de beoogde locaties voor de voorzieningen in Haarlem. De effecten van de voorzieningen op de mate en ernst van de overlast (en criminaliteit) in / op de omgeving van de locaties zijn niet feitelijk te duiden, slechts in te schatten aan de hand van (mogelijke) risicofactoren in de omgeving. Een nul meting die gerelateerd is aan de doelstellingen voor de ‘oude woonsituatie en voor de nieuwe voorzieningen’ is aan te bevelen om de effecten van de voorzieningen te kunnen evalueren. De aan de politie aangereikte vragen betroffen: 1. Welke informatie kan de politie aan de gemeenteraad meegeven die de raadsleden kunnen laten meewegen bij (of die van invloed kan zijn op) hun keuze voor twee van de vier locaties? 2.
Zijn er voor- en nadelen van de locaties ten opzichte van elkaar te benoemen? 3. Geen enkele locatie is perfect maar de gemeenteraad zal er toch twee kiezen. Zijn er in dat licht één of twee locaties die mogelijk meer geschikt zijn dan de andere? Is er een locatie waarover de politie adviseert die niet te kiezen? 4. Zijn er voor de vier locaties voorwaarden of adviezen mee te geven die kunnen bijdragen aan het slagen van de projecten? Welke zijn dat voor Skaeve Huse? Welke zijn dat voor DomusPlus? 5. Nog andere opmerkingen of aanvullingen? Achtereenvolgens worden voor de vier beoogde locaties bovenstaande vragen (zo goed als mogelijk) beantwoord. Voor een vergelijking tussen de locaties zijn vervolgens in een matrix de aandachtspunten schematisch weergegeven.
Onderwerp Advies locaties Domus plus / Skaeve Huse Datum
15 maart 2021 Pagina
2 van 6
Weiland bij Nieuweweg 2 De locatie Nieuweweg ligt op ca. 100 meter ten oosten van het Reinaldapark. Het Reinaldapark heeft een recreatieve bestemming. In het Reinaldapark (en nabije omgeving) zijn jaarlijks ongeveer 10 tot 15 overlast incidenten1 voor zowel gebruikers van het park als ook voor omwonenden bekend bij de politie. Dit aantal is de laatste jaren stabiel. Kijkend naar de ligging van deze locatie is te verwachten dat bewoners (of bezoekers) van de voorziening zich frequent door (of in de directe omgeving van) het park verplaatsen om gebruik te maken van voorzieningen in de stad zoals OV, winkels of (zorg)instellingen.
Om de kans op hinder en overlast voor gebruikers en omwonenden van het Reinaldapark zo veel mogelijk te verkleinen, adviseren wij bewoners van de voorziening: beperkingen op teleggen voor het gebruik van geluidsversterkende apparatuur zowel op de woonlocatie als ook in het Reinaldapark; het gebruik van alcoholhoudende drank in het Reinaldapark te verbieden en daar sancties met betrekking tot het gebruik van hun woonlocatie aan te verbinden); het gebruik van (soft)drugs in het Reinaldapark te verbieden en daar sancties met betrekking tot het gebruik van hun woonlocatie aan te verbinden); te verbieden om in kennelijke staat van dronkenschap in het Reinaldapark te verkeren en daar zo nodig sancties met betrekking tot het gebruik van hun woonlocatie aan te verbinden); Daarnaast adviseren wij: beveiligers/begeleiders voor deze locatie aan te stellen die: o bewoners hierin begeleiden o bij goed weer (voorjaar/zomer) actief toezicht houden in het Reinaldapark gedragsregels voor de bewoners in en om het Reinaldapark vast te stellen, inbegrepen de wijze van interactie met gebruikers van het Reinaldapark en omwonenden; een convenant op te stellen met afspraken over passende opvolging van misdragingen van bewoners op de locatie van de voorziening en in/om het Reinaldapark door gemeente, zorginstellingen, politie en andere relevante partners, inclusief de daarvoor relevante
(privacy gevoelige) informatie-uitwisseling. Uit informatie van de politie blijkt dat delen van het Reinaldapark als ook de Nieuweweg in de nachtelijke uren periodiek een aanzuigende werking op derden voor meer malafide praktijken, inclusief middelengebruik. Om de kans op ongewenste neveneffecten van deze nachtelijke praktijken te verkleinen, adviseren wij goede afspraken te maken over: het beperken van reisbewegingen van en naar de woonlocatie tijdens de voor nachtrust bestemde uren; het beperken van interactie tussen bewoners en nachtelijke bezoekers van het Reinaldapark en de Nieuweweg; Voorts adviseren wij ook: beveiligers/begeleiders voor deze locatie aan te stellen die hier ’s nachts op toezien; toegangscontrole tot de woonlocatie in te regelen, zo mogelijk technisch, met een passend tijdslot waarbinnen alleen bewoners toegang hebben; een convenant op te stellen met afspraken over passende opvolging van ongewenste nachtelijke praktijken in/om het Reinaldapark inclusief de (privacy gevoelige) informatie-uitwisseling.
Incidenten veroorzaakt door personen die tot de doelgroep van de voorzieningen zouden kunnen behoren i.c. personen die dak- en thuisloos zijn e/o kampen met verslavingsproblematiek e/o verward gedrag vertonen. 1
Onderwerp Advies locaties Domus plus / Skaeve Huse Datum
15 maart 2021 Pagina
3 van 6
Eventuele geluiden afkomstig van de woonlocatie dragen ver waardoor omwonenden hiervan hinder kunnen ondervinden. Ten aanzien van (geluids)overlast adviseren wij goede beheerafspraken te maken over: het gebruik van geluidsversterkende apparatuur; overige gedragingen die in deze context tot overlast kunnen leiden, als bijvoorbeeld schreeuwen; En beveiligers/begeleiders voor deze locatie aan te stellen die hier 24u p/d op toezien. De locatie ligt langs een populaire wandelroute voor hondenbezitters waar zij hun hond(en) ook veelal los laten lopen. Om te voorkomen dat honden ongewenst het terrein van de woonlocatie betreden, adviseren wij het volgende: het plaatsen van een minstens 1 meter hoge omheining rondom de woonlocatie inclusief een automatisch sluitende in/uitgang. Sommige buurten rondom de voorziening locatie zijn bij de politie bekend als omgeving waar het sentiment bij bewoners om bepaalde gebeurtenissen (inclusief aanhoudende overlast) snel kan oplopen.
Om de kans op escalatie jegens de voorziening locatie te verkleinen en, waar nodig, zo snel en effectief mogelijk te beteugelen, adviseren wij het volgende: beheerafspraken te maken die gedragingen welke het sentiment van omwonenden negatief beïnvloeden te begrenzen; het realiseren van een centraal 2 meldpunt voor omwonenden dat 24u per dag bereikbaar is, alsmede het opstellen van afspraken over adequate opvolging van meldingen en terugkoppeling over het resultaat. Voor politie is de bereikbaarheid van deze locatie overdag en ’s avonds/’s nachts goed te noemen. Wanneer de gemeenteraad kiest voor deze locatie, dan adviseren wij naast bovenstaande rekening te houden met de volgende zaken: het door gebrekkige straat- en parkverlichting ’s avonds/’s nachts slechte zicht op (de route naar) de potentiële woonlocatie tijdens reguliere politiesurveillance; de nabijheid van Het Pannenkoekenparadijs; de nabijheid van sportlocaties; de nabijheid van een winkellocatie en supermarkt (en de mogelijkheid tot het inzetten van tijdelijke locatieverboden bij (aanhoudende) overlast); de nabijheid van een Moskee; sentiment van omwonenden en gebruikers van omliggende ondernemingen jegens bewoners DomusPlus/Skaeve Huse. Locatie Vergierdeweg 452/454
De locatie Vergierderweg ligt in de directe nabijheid van sportlocaties waar diverse verenigingen gebruik van maken, een tweetal begraafplaatsen, uitvaartcentra en een crematorium alsmede een vogelhospitaal (Vergierderweg 297). Eventueel geluiden afkomstig van deze locatie dragen ver over de weilanden en de weg die tussen deze locatie en de reeds daar gesitueerde ondernemingen zijn gelegen. Geluidsoverlast afkomstig van deze locatie kan als extra storend worden ervaren tijdens bijvoorbeeld een uitvaart. Het jaarlijks aantal bij politie bekende overlast incidenten voor omwonenden en ondernemingen / voorzieningen in de nabije omgeving van deze locatie is nihil. Dit is de laatste jaren stabiel.
2 Een specifiek aan deze context verbonden meldpunt, gescheiden van de bekende meldpunten van politie en
gemeente.
Onderwerp Advies locaties Domus plus / Skaeve Huse Datum
15 maart 2021 Pagina
4 van 6
Om de kans op hinder en overlast voor omwonenden en ondernemingen zo veel mogelijk te verkleinen, adviseren wij de bewoners van de voorziening: beperkingen op te leggen voor het gebruik van geluids(versterkende) apparatuur op de woonlocatie; afspraken te maken over overige gedragingen die in deze context tot overlast kunnen leiden, als bijvoorbeeld schreeuwen; En beveiligers/begeleiders voor deze locatie aan te stellen die hier 24u p/d op toezien.
Nachtopvang HVO De Velserpoort (Vondelweg 997) ligt op loopafstand (± 950m) van locatie Vergierderweg. Mogelijk heeft de vestiging van Skaeve huse of Domus Plus op deze locatie een aantrekkende werking op cliënten van nachtopvang Velserpoort. Er kunnen reisbewegingen tussen beide locaties ontstaan. De kortste looproute tussenbeide is via de groenstrook langs de Vondelweg, hetgeen tot verkeersgevaarlijke situaties kan leiden. Een veiligere looproute leidt langs de woningen gelegen langs de Vondelweg (huisnummers 440 t/m 794), waarbij de Vondelweg tweemaal moet worden overgestoken. Ten aanzien van het beperken van de interactie of desnoods veiliger maken van reisbewegingen tussen deze locatie en Velserpoort, adviseren wij: afspraken te maken met de bewoners van locatie Vergierderwerg die de interactie met cliënten van de Velserpoort beperken (vooral rondom de toegangstijden van de Velserpoort, te weten van 18:00u tot 22:00u); fysieke maatregelen te treffen om gebruik van de (verkeersonveilige) looproute door de groenstrook langs de Vondelweg voor voetgangers te beperken of onmogelijk te maken; afspraken te maken met cliënten van Velserpoort om eventuele overlast voor omwonenden langs de looproute tussen Velserpoort en locatie Vergierderweg te beperken; beveiligers/begeleiders voor deze locatie aan te stellen die cliënten van Velserpoort de toegang weigeren.
Voor politie is de bereikbaarheid van deze locatie overdag (met uitzondering van de spits) goed en ’s avonds/’s nachts goed te noemen. Wanneer de gemeenteraad kiest voor deze locatie, dan adviseren wij naast bovenstaande rekening te houden met de volgende zaken: het door gebrekkige straatverlichting ’s avonds/’s nachts slechte zicht op de potentiële woonlocatie tijdens reguliere politiesurveillance; de nabijheid van HVO De Velserpoort; mogelijke overlast voor omliggende ondernemingen; mogelijke verkeersgevaarlijke situaties op de Vondelweg; de nabijheid van een tweetal begraafplaatsen, uitvaartcentra en een crematorium; de nabijheid van het vogelhospitaal; de nabijheid van sportvelden en sportverenigingen; sentiment van omwonenden en gebruikers van omliggende ondernemingen jegens bewoners DomusPlus/Skaeve Huse; het realiseren van een centraal meldpunt voor omwonenden en ondernemingen dat 24u per dag bereikbaar is, alsmede het opstellen van afspraken over adequate opvolging van meldingen en terugkoppeling over het resultaat. Locatie Boerhaavelaan 57 Deze potentiële locatie is door de Boerhaavevaart, de N205 en tussenliggende volkstuinen fysiek gescheiden van de naastgelegen Boerhaavewijk en het nabij gesitueerde CBR en de Van Voorthuijsenschool. Op ± 200m van de potentiële woonlocatie ligt sportlocatie Saxenburg.
Onderwerp Advies locaties Domus plus / Skaeve Huse Datum
15 maart 2021 Pagina
5 van 6
In de nabije omgeving van deze locatie zijn jaarlijks ongeveer 2 tot 3 overlast incidenten voor omwonenden en ondernemingen / voorzieningen bekend bij de politie. Dit aantal is de laatste jaren stabiel. Om eventuele overlast voor omwonenden en omliggende ondernemingen laag te houden, adviseren wij het volgende: opstellen van goede afspraken over gedragsregels op en om de woonlocatie; een centraal meldpunt voor omwonenden te realiseren dat 24u per dag bereikbaar is, alsmede het opstellen van afspraken over adequate opvolging van meldingen en terugkoppeling over het resultaat. Om de kans op overlast en hinder op de parkeerplaatsen voor sportlocatie Saxenburg als ook die voor de waterzuivering te verkleinen, adviseren wij het volgende: het realiseren van een eigen oprit over de Boerhaavevaart specifiek voor de woonlocatie. Voor politie is de bereikbaarheid van deze locatie overdag (met uitzondering van de spits) en ’s avonds/’s nachts goed te noemen.
Wanneer de gemeenteraad kiest voor deze locatie, dan adviseren wij naast bovenstaande rekening te houden met de volgende zaken: de nabijheid van volkstuinen; de nabijheid van recreatiegebied Poelpolder; begroeiing rondom de potentiële woonlocatie waardoor het zicht vanaf de openbare weg tijdens reguliere politiesurveillance afneemt; de ligging langs een drukke doorgaande weg en het ontbreken van een door verkeerslichten geregelde oversteekplaats ter hoogte van de potentiële woonlocatie. Locatie Robertus Nurksweg Deze locatie wordt van de achterliggende woonwijk, te weten de Zuiderpolder, gescheiden door een open weiland. Eventuele geluiden afkomstig van bewoners van DomusPlus en Skaeve Huse projecten dragen ver over het achtergelegen weiland. Het jaarlijks aantal bij politie bekende overlast incidenten voor omwonenden en ondernemingen / voorzieningen in de nabije omgeving van deze locatie is nihil. Dit is de laatste jaren stabiel.
Om de kans op hinder en overlast voor omwonenden en ondernemingen (waaronder Total de Liede) zo veel mogelijk te verkleinen, adviseren wij de bewoners van de voorziening: beperkingen op te leggen voor het gebruik van geluids(versterkende) apparatuur op de woonlocatie; afspraken te maken over overige gedragingen die in deze context tot overlast kunnen leiden, als bijvoorbeeld schreeuwen; het beperken van reisbewegingen tijdens de voor de nachtrust bestemde tijd vanen naar de potentiële woonlocatie en het ontvangen van bezoekers; het inzetten van tijdelijke locatieverboden bij (aanhoudende) overlast door bewoners voor Total De Liede. Daaraan toevoegend het volgende: beveiligers/begeleiders voor deze locatie aan te stellen die 24u p/d op toezien op opvolging van beheerafspraken. een centraal meldpunt voor omwonenden te realiseren dat 24u per dag bereikbaar is, alsmede het opstellen van afspraken over adequate opvolging van meldingen en terugkoppeling over het resultaat. Voor politie is de bereikbaarheid van deze locatie overdag en ’s avonds/’s nachts goed te noemen. Wanneer de gemeenteraad kiest voor deze locatie, dan adviseren wij naast bovenstaande rekening te houden met de volgende zaken: de nabijheid van een woonwagenkamp;
Postbus 57 2000 AB Haarlem Koudenhorn 2 2011JC Haarlem www.politie.nl Onderwerp Advies locaties Domus plus / Skaeve Huse Datum
15 maart 2021
de nabijheid van een populaire jeugdhangplaats, te weten onder het Stastokviaduct; de ligging langs een drukke weg (A200).
Matrix:
Pagina
6 van 6
Locaties Aandachtspunten Ver dragend geluid Ondernemingen Omwonenden Recreanten Voorzieningen Verkeersveiligheid Zicht (’s-nachts) Sentiment / escalatie
Nieuweweg
Ja Ja Ja Ja park / winkels / pannenkoekhuis / moskee / sportlocaties Nee Beperkt Ja
Vergierderweg
Ja Ja Ja Ja (sporters) begraafplaatsen e.d. / vogelopvang / nachtopvang / sportlocaties Ja Beperkt Ja
Boerhavelaan
Robert Nurksweg
Nee Ja Ja Ja (sporters) school / volkstuinen / sportlocatie
Ja Ja Ja Nee hangplek jeugd / woonwagen locatie
Ja Beperkt Nee
Nee Beperkt Nee
BIJLAGE II Veiligheidsrapport Nieuweweg Haarlem, Domus of Skaeve Huse/quickscan veiligheid door Alpha Security, d.d. 12 maart 2021
Veiligheidsrapport Nieuweweg Haarlem Domus of Skaeve Huse
Schets van de beoogde kavel, slechts ter illustratie.
- Quick scan Quick scan veiligheid Locatie: Nieuweweg Haarlem Opgesteld door: P.J.W. Hoes
Pagina 1 van 8
Datum: Haarlem, 12 maart 2021 Uitvoerder: Alpha Security, dhr. P.J.W. Hoes In opdracht van: Gemeente Haarlem, afdeling Maatschappelijke Ondersteuning
Geachte heer Esselink, In navolging op uw verzoek tot het doen van een quick scan op de locatie Nieuweweg (kaart coördinaten: 52°22'15.4"N 4°39'56.8"E) doe ik u bijgaand mijn bevindingen. De uitvraag: De locatie Nieuweweg te Haarlem is één van de vier potentiële locaties voor het te realiseren van een zogeheten Domus (Plus) dan wel een zestal Skaeve Huse. Uw vraag luide; Op welke wijze en met welke middelen de veiligheid van de omgeving en de openbare ruimte, bevorderd zou kunnen worden als een dergelijke voorziening op die betreffende locatie gerealiseerd zou gaan worden. Aanvullende informatie omtrent deze twee vormen van woonzorgvoorzieningen is terug te vinden op de website van de gemeente: www.haarlem.nl/opvang. Hier zijn ook een tweetal schetsen te vinden (opgesteld door WV-Studio) die de positionering laten zien van Skaeve Huse en van Domus (Plus) op deze kavel. Ter volledigheid zijn deze twee schetsen toegevoegd aan dit rapport. Korte uitleg van de twee woonzorgvoorzieningen: -
Domus Plus is een beschermde woonvorm waar 24 mensen wonen met een verslaving, psychosociale of psychiatrische problematiek, en vaak ook een verstandelijke beperking. Deze mensen verblijven nu op straat of in de bestaande voorzieningen, die onvoldoende in staat zijn de noodzakelijk zorg te bieden. In een DomusPlus krijgen de cliënten langdurige ondersteuning en dagbesteding. Er is 24 uur per dag intensieve begeleiding en toezicht aanwezig.
-
Skaeve Huse zijn kleine, eenvoudige woningen voor mensen die zich niet kunnen aanpassen aan het leven in een normale woonwijk en daar veel overlast veroorzaken. Bij Skaeve Huse is sprake van beperkte begeleiding, met name gericht op beheer en handhaving. Het project Skaeve Huse in Haarlem bestaat uit maximaal 6 kleine woningen.
Quick scan veiligheid Locatie: Nieuweweg Haarlem Opgesteld door: P.J.W. Hoes
Pagina 2 van 8
Schouw: Op woensdag 10 maart 2021 heb ik een schouw verricht op deze locatie. De bijgesloten foto’s zijn gemaakt vanaf de openbare weg. Situatie: -
De kavel: De kavel aan de Nieuweweg (kaart coördinaten: 52°22'15.4"N 4°39'56.8"E) is momenteel niet bereikbaar vanwege een sloot die tussen de kavel en de Fuikvaartweg in ligt. Voor de toekomstige woonzorgvoorziening zal een apart pad komen wat de Fuikvaartweg zal verbinden met de kavel. De kavel zelf is momenteel een weiland zonder enige vorm van bebouwing en/of hoge begroeiing. Om dit weiland -waar de kavel onderdeel vanuit maaktloopt een sloot.
-
Omgeving: Aan de zuid zijde van de kavel loopt de N205. Tussen de N205 en de kavel staat een rij bomen en struiken. De N205 is te voet wel toegankelijk vanaf de Fuikvaartweg. Aan de westzijde is het Burgemeester Reinaldapark met een moskee op 850 meter afstand, een horeca gelegenheid op 400 meter afstand, en een tweetal sportverenigingen (voetbal op 600 meter afstand en tennis op 350 meter afstand). Ten noorden en ten oosten liggen weilanden met de dichtstbijzijnde bewoning ten oosten op 209 meter afstand (hemelsbreed). De dichtstbijzijnde bushalte (Prins Bernhardlaan) is op 750 meter afstand. De meeste voorzieningen qua winkels zijn aanwezig in het ten noorden gelegen Parkwijk. De Nieuweweg en de Fuikvaartweg zijn beide doodlopende wegen (voor motorvoertuigen) in de regel zullen gemotoriseerde voertuigen dus aangemerkt kunnen worden als bestemmingsverkeer. Dit verkeer komt dan vanaf de Leonard Springerlaan. Het Reinaldapad, de Nieuweweg en de Fuikvaartweg worden wel veel gebruikt door fietsers en wandelaars. Het deel van de Fuikvaartweg (ten zuiden van het Reinaldapad) zal weinig gebruikt worden omdat dit deel doodloopt (m.u.v. een voetpad ten zuiden van de Fuikvaartweg, wat weer het Reinaldapark ingaat).
Plattegrond Reinaldapark. Rode stip is de kavel.
Quick scan veiligheid Locatie: Nieuweweg Haarlem Opgesteld door: P.J.W. Hoes
Fuikvaartweg kijkend naar het doodlopende deel. Einde vd weg aan de linker zijde de beoogde oprit.
Pagina 3 van 8
Beoogde kavel en het punt waar ongeveer de inrit komt
Zicht op de kavel vanaf het zuidelijkste deel Fuikvaartweg
Zicht vanaf de Fuikvaartweg naar de N205. Einde van dit pad is de vangrail van de N205 zichtbaar.
Het voetpad wat vanaf het zuidelijkste deel van de Fuikvaartweg het Reinaldapark ingaat.
Quick scan veiligheid Locatie: Nieuweweg Haarlem Opgesteld door: P.J.W. Hoes
Pagina 4 van 8
Veiligheidsmaatregelen: In dit rapport worden de geadviseerde maatregelen kort benoemd en toegelicht. Mocht de uiteindelijke locatie bekend zijn en ook welke woonzorgvoorziening daar gebouwd gaat worden, dan stel ik voor een uitvoerige scan te doen. Hierin komen zaken naar voren zoals zijn de geadviseerde maatregelen haalbaar (denk aan schrikverlichting in een natuurgebied of het plaatsen van camera’s met het oog op de AVG), welke kosten dit met zich mee brengt en welke samenhang er moet zijn tussen de diverse maatregelen. Veiligheidsvoorschriften die bij wet of regelgeving zijn vastgelegd (denk bv aan de eisen in de bouwvoorschriften) worden in deze quick scan niet behandeld. Voor de uitvoerige scan zou ik een adviseur willen adviseren die de CPTED methode toepast. CPTED (Crime Prevention Through Environmental Design). Het doel van CPTED is om een specifiek gebied (stad, dorp, buurt, gebouw, ruimte) zodanig te plannen, ontwerpen, gebruiken en beheren dat gebruikers zich er veilig voelen en er minder incidenten, zoals criminaliteit, geweld en overlast voorkomen. CPTED is een multidisciplinair proces waardoor ongewenst gedrag geen kans krijgt en gewenst gedrag juist gestimuleerd wordt. Qua maatregelen kijken we voor nu naar de zogeheten OBE maatregelen; OrganisatorischeBouwkundige- en Elektronische maatregelen. De Digitale maatregelen laten we buiten beschouwing. -
Natuurlijke afscheiding: Het realiseren van een fysieke afscheiding voorkomt dat de toekomstige bewoners eenvoudig het terrein oplopen van de buren. Deze afscheiding zou gerealiseerd kunnen worden door een Hedera haag te plaatsen (deze is snel te plaatsen, reeds volgroeid te verkrijgen en hoog genoeg; 200cm) vanaf de zuidelijke sloot tot aan de noordelijke sloot. Door de Hedera haag ook te plaatsen parallel aan de sloot ten noorden van de kavel en deze te laten lopen tot aan de sloot naast de Fuikvaartweg, wordt de locatie (voor een groot deel) aan het zicht onttrokken. De Hederahaag past goed in het landschap.
-
Lichtplan: De oprit en de woonzorgvoorziening dienen zodanig uitgelicht te worden dat het voor de toezichthouder(s) zichtbaar is als er iemand loopt of als er zich iets afspeelt. Gelet op de natuurlijke ligging moet er geen sprake zijn van lichtvervuiling, hier moet dus een balans gevonden worden. Gedacht kan worden aan verlichtingsarmaturen op bewegingssensoren maar geen schrikverlichting. Daarnaast is het wenselijk om de Fuikvaartweg tot aan de kruising met de Nieuweweg te voorzien van straatverlichting, deze ontbreken hier nu.
Quick scan veiligheid Locatie: Nieuweweg Haarlem Opgesteld door: P.J.W. Hoes
Pagina 5 van 8
-
Cameratoezicht: Cameratoezicht (CCTV) is van belang om zicht te houden op het terrein en rond het gebouw of de gebouwen. In het geval van Domus zou er ook toezicht binnen moeten zijn in de gemeenschappelijke ruimtes. De camerabeelden dienen uitgelezen te worden door de aanwezige toezichthouders in de daarvoor bestemde loge. Opslag van de beelden kan op locatie en/of in de Cloud. Voor de laatste optie is een goede internetverbinding een vereiste. De camera’s moeten ook bij slechte licht opbrengst (of bij tegenlicht),scherp beeld hebben. Ik adviseer om één camera te plaatsen aan de achterzijde van het terrein die signaleert (middels intelligente software) of een persoon doorloopt om het hekwerk naar de buren. Dit alleen in het geval er geen hek geplaatst wordt (zie opmerking Natuurlijke afscheiding). In het buitengebied zullen 5 tot 6 camera’s volstaan om totaal overzicht te houden. Indien er manbeveiliging wordt ingezet zou deze ook moeten werken met een Bodycam (aangesloten op cctv systeem) om eventuele misstanden of bedreigingen direct vast te kunnen leggen.
-
Manbeveiliging: Los van de aanwezigheid van eventuele zorgmedewerkers is de inzet van een beveiligingsbeambte van belang voor het handhaven van de orde en rust op en rond het terrein. Alle beveiligingsbeambten die ingezet worden dienen affiniteit te hebben met de doelgroep. De taakstelling van de beveiliging bestaat primair uit het houden van toezicht op het terrein en in de directe omgeving van het terrein, naleving van de huisregels door zowel de bewoners als eventuele bezoekers, weren van onbevoegden, eerste aanspreekpunt bij calamiteiten, verstrekken van relevantie informatie aan de ketenpartners, beheren van veiligheidsmiddelen en apparatuur (EHBO koffer, defibrillator, brandblusmiddelen, camera systeem, sleuteluitgifte, etc.) en het eerste aanspreekpunt voor omwonenden (of ondernemingen) bij overlast door de doelgroep. De beveiligingsbeambte dient (naast de standaard uitrusting en Persoonlijke Beschermings Middelen) uitgerust te worden met een portofoon waarmee hij of zij in verbinding staat met de centrale of collega’s, een Bodycam, een vaste mobiele object telefoon en een fiets om snel ter plaatse te zijn als er een melding komt vanuit de omgeving. Daarnaast dient de beveiligingsbeambte de beschikking te hebben in de loge (welke afsluitbaar dient te zijn) van een computer met twee beeldschermen.
Eén beeldscherm voor het bekijken van de camerabeelden en het anders scherm voor het maken en versturen van diens rapportages. De beveiligingsbeambte dient op de computer en op de mobiele telefoon de beschikking te hebben over de software van Sequrix. Dit beveiligingsplatform wordt in de gehele regio gebruikt door de beveiligers werkzaam op Maatschappelijke Opvanglocaties. Zodoende is informatie snel gedeeld (conform AVG) tussen de collega’s en met de ketenpartners.
-
Schelpendek of (fijn) grind: Als de bouw gerealiseerd is dan is het verstandig om de rest van de kavel te voorzien van een laag (fijn) grind of schelpen. Als iemand over het terrein loopt of het terrein op komt rijden, dan wordt dit gehoord door de toezichthouders.
Quick scan veiligheid Locatie: Nieuweweg Haarlem Opgesteld door: P.J.W. Hoes
Pagina 6 van 8
-
Surveilleren openbare ruimte: Door regelmatig te surveilleren in de directe omgeving op de openbare weg (publieke domein) kan voorkomen worden dat hier criminele handelingen worden verricht. Dit vereist aandacht en inzet vanuit de politie en de handhaving. Constateringen die zij doen betreffende de doelgroep dienen (zover wettelijk toegestaan) weer gecommuniceerd te worden met de beveiligingsbeambte van dienst. Uiteraard kan ook de aanwezige beveiligingsbeambte een ronde doen (met toestemming vanuit de politie) in de directe omgeving of kan er een collega (mobiele surveillant) een aantal preventieve rondes doen per etmaal. Deze rondes dienen geen vast patroon te hebben en kunnen ook geïnitieerd worden door de collega op locatie bij het vermoeden van onraad. Het surveilleren door de beveiliging die de doelgroep als geen ander kent, is zeer effectief gebleken op alle andere locaties. Noot: Als de rondes worden gedaan door de aanwezige beveiligingsbeambte van de woonzorgvoorziening, dan is er op dat moment geen toezicht op de locatie zelf.
-
Overleg: Met name in de eerste periode is periodiek overleg met alle ketenpartners (m.n. de gemeente, politie, handhaving, zorgaanbieder en beveiliging), de buurtbewoners en ondernemers van groot belang. De maatregel en het effect daarvan moet geëvalueerd worden en daar waar nodig aangepast worden. Het overleg kan ook geïnitieerd worden door één der partijen als er noodzaak is.
Conclusie: De locatie is mijn inziens geschikt voor een dergelijke voorziening en de overlast is tot een minimum te beperken mits de genoemde veiligheidsmaatregelen correct worden geïmplementeerd en uitgevoerd. Dit rapport is opgesteld aan de hand van de op dat moment voor handen zijnde informatie en mijn persoonlijke bevindingen. Tot het geven van een nadere toelichting ben ik uiteraard meer dan bereid. Hoogachtend,
Alpha Security BV Peter J.W. Hoes Directeur hoes@alphasecurity.nl 023-5511986 Waarderweg 50, 2031 BP Haarlem Quick scan veiligheid Locatie: Nieuweweg Haarlem Opgesteld door: P.J.W. Hoes
Pagina 7 van 8
Quick scan veiligheid Locatie: Nieuweweg Haarlem Opgesteld door: P.J.W. Hoes
Pagina 8 van 8
BIJLAGE III Voorbeeld beheerplan door gemeente Haarlem
Voorbeeld convenant beheersmaatregelen DomusPlus/Skaeve Huse In dit convenant worden met betrokken partijen afspraken vastgelegd over het beheersen van (mogelijke) overlast. De ondergetekenden: 1. gemeente Haarlem 2. de zorgaanbieder 3. de politie Komen het volgende overeen.
A. Looptijd, evaluatie en definities Dit convenant wordt afgesloten voor een onbepaalde periode. Jaarlijks, en zo nodig tussentijds, wordt het beheerplan geëvalueerd en zo nodig bijgesteld. De beheergroep adviseert het college van B&W gevraagd en ongevraagd over de beheersmaatregelen in het beheergebied. De cliënten zijn de mensen die slapen in DomusPlus en hun bezoekers en de mensen die slapen in Skaeve Huse en hun bezoekers. De bewoners zijn de omwonenden van de woonvoorziening. B. · · ·
·
Beheer en gebruik openbare ruimte De gemeente is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de omgeving. Cliënten kunnen aanvullend schoonmaakwerkzaamheden verrichten in de omgeving. Meldingen over beheer en onderhoud kunnen worden gedaan bij het meldpunt van de gemeente, telefoonnummer 14023 of digitaal via www.haarlem.nl Bij herhaalde overlast kunnen de rondes van de handhavers herzien worden. Dagelijks wordend oor de handhavers onvolkomenheden doorgegeven aan het meldpunt.
C. Inzet politie De politie is verantwoordelijk voor handhaving van de openbare orde en veiligheid in de openbare ruimte. Dit wordt ten aanzien van DomusPlus en Skaeve Huse op de volgende wijze tot stand gebracht: Spoedeisende zaken waarbij de komst van de politie direct gewenst is worden gemeld via 112. Overige meldingen waarbij de komst van de politie (bijvoorbeeld de wijkagent) gewenst is, kunnen worden gemeld via 0900-8844. Bij een melding of klacht wordt aan de indiener teruggekoppeld welk vervolg eraan is gegeven. Taken politie: · Contact met ketenpartners (waaronder gemeente, handhavers, zorginstelling, bedrijven, bewoners). · Neemt deel aan de volgende overlegstructuren: omwonendenoverleg, meldingenoverleg. · Neemt de locatie van DomusPlus en Skaeve Huse en de omgeving frequent mee in de surveillance. · Gericht toezicht bij aanwijzingen van overlast. · Uitgangspunten van de politie bij handhaving zijn: o handel in verdovende middelen is strafbaar en zal worden bestreden o handhaving van het verbod op het gebruik van alcohol en drugs in de openbare ruimte o handhaving op de overige vormen van overlast D. Inzet medewerkers handhaving Dit betreft een Voorbeeld. Het convenant is maatwerk en de bedoeling is uitdrukkelijk om een convenant op te stellen in samenwerking met de zorginstelling, de politie en de omgeving van de woonvoorziening.
De medewerkers van de afdeling handhaving zijn verantwoordelijk voor de leefbaarheid en de aanpak van overlast in de openbare ruimte. Het doel van het toezicht is om de overlast beperkt en beheersbaar te houden. De meldkamer handhaving van de gemeente is bereikbaar onder 0235114950; op maandag, dinsdag en woensdag van 8:30 uur tot 22:15 uur, op donderdag, vrijdag en zaterdag van 8:30 tot 24:00 uur en op zondag van 8:30-17:00 uur. Ten aanzien van DomusPlus en Skaeve Huse wordt het toezicht als volgt uitgevoerd: · Dagelijks wordt door handhaving intensief toezicht uitgeoefend in de omgeving. · Op plaatsen waar cliënten zich regelmatig ophouden wordt extra toezicht uitgeoefend. · De handhavers zijn aanspreekbaar voor de bewoners en ondernemers. Bij een melding of klacht wordt aan de indiener teruggekoppeld welk vervolg eraan is gegeven. · Bij calamiteiten wordt een beroep gedaan op ondersteuning van de politie. · De verantwoordelijk coördinerend integraal handhaver neemt deel aan de volgende overlegstructuren: omwonendenoverleg, meldingenoverleg. · Er wordt een klachtenregistratie gevoerd. E. Afspraken met de zorgaanbieder Algemeen: · In DomusPlus zijn 24 uur per dag professionele medewerkers aanwezig (zorg en begeleiding). Er is cameratoezicht in het pand en gericht op de toegang. · Skave Huse wordt dagelijks bezocht door professionele medewerkers (begeleiding).
· Meldingen over overlast in de directe omgeving kunnen direct worden gedaan bij de zorgaanbieder. Bij een melding of klacht wordt aan de indiener teruggekoppeld welk vervolg eraan is gegeven. Huisregels: Met nieuwe cliënten worden de huisregels doorgenomen. Cliënten ondertekenen de huisregels en dienen zich eraan te houden. Er is een sanctie voor overtredingen. Huisregels en sancties worden in samenwerking met de zorgaanbieder uitgewerkt. F. Taken beveiligingsbedrijf Beveiliging wordt ingezet onder verantwoordelijkheid van de gemeente en auspiciën van de politie. Beveiliging is bij DomusPlus 24 uur per dag en 7 dagen in de week aanwezig. Beveiliging is in de eerste periode (6 maanden tot een jaar) bij Skaeve Huse ook 24 uur per dag en 7 dagen in de week aanwezig. De taken van het beveiligingsbedrijf zijn: · Het uitvoeren van toegangscontrole. · Beveiligingswerkzaamheden in de directe omgeving conform afspraken met de politie. · Aanspreekbaar zijn voor bewoners en ondernemers. Adequaat reageren op meldingen van bewoners en ondernemers. Bij een melding of klacht wordt aan de indiener teruggekoppeld welke vervolg eraan is gegeven. · Opstellen van een uitgebreide rapportage die inzichtelijk is voor de partners en die regulier wordt besproken in het meldingenoverleg. · Direct melding maken aan de partners van belangrijke gebeurtenissen in relatie tot overlast en sancties.
Onder de verantwoordelijkheid van de exploitant van DomusPlus voert het beveiligingsbedrijf aanvullend de volgende taken uit: · surveilleren in het gebouw · adviseren op het gebied van veiligheid
Dit betreft een Voorbeeld. Het convenant is maatwerk en de bedoeling is uitdrukkelijk om een convenant op te stellen in samenwerking met de zorginstelling, de politie en de omgeving van de woonvoorziening.
· · · ·
bijwonen van omwonendenoverleg veiligstellen van beeldmateriaal afkomstig van het camerasysteem direct melding malen aan de partners van belangrijke gebeurtenissen 24 uur per dag telefonisch bereikbaar
G. Afhandeling en registratie van overlastsituaties · De zorginstelling, de politie, handhaving en het beveiligingsbedrijf registreren medlingen van overlast. Bij een overlastmelding of klacht wordt aan de indiener teruggekoppeld welk vervolg eraan is gegeven. · De overzichten van de meldingen en de eigen waarnemingen van politie, handhaving, zorginstelling en beveiligingsbedrijf worden in detail besproken in het meldingenoverleg. De dubbele registraties worden er uit gehaald. Dezelfde overzichten worden globaal en geanonimiseerd besproken in het omwonendenoverleg. H. Structureel overleg Omwonendenoverleg Er is structureel, in principe maandelijks maar minimaal 3x per jaar, overleg met omwonenden en ondernemers. Deelnemers aan het overleg zijn: · omwonenden en ondernemers binnen een straal (hemelsbreed) van 300 meter · vertegenwoordiger wijkraad · wethouder gemeente Haarlem · gebiedsverbinder gemeente Haarlem · politie · handhaving van de gemeente · zorgaanbieder De gemeente zal het overleg organiseren. De deelnemers en de raadscommissies Samenleving en Bestuur ontvangen de verslagen van het overleg. Meldingenoverleg Er is structureel, tweewekelijks, overleg tussen de partners over de meldingen en eigen waarnemingen. Deelnemers aan het overleg zijn: · politie · zorgaanbieder · handhaving
Dit betreft een Voorbeeld. Het convenant is maatwerk en de bedoeling is uitdrukkelijk om een convenant op te stellen in samenwerking met de zorginstelling, de politie en de omgeving van de woonvoorziening.
BIJLAGE IV Veiligheidsplan Domus Plus locatie Nieuweweg en locatie Robertus Nurksweg door Kernelgroep, d.d. 1 juni 2021
Kernel Groep B.V. Leonards Springerstraat 28 2742 MN Waddinxveen
Hoofdlijnennotitie bij de [concept] veiligheidsplannen voor (1) Domus Plus Nieuweweg (2) Domus Plus Robertus Nurksweg
Uitgevoerd in opdracht van de Gemeente Haarlem Versie: 1 juni 2021 Steller: H. Neddermeijer MSc MSyI RCE CSIP
Pagina 1 van 28
Kernel Groep B.V. Leonards Springerstraat 28 2742 MN Waddinxveen
Inhoud 1
Inleiding .......................................................................................................................................................... 4 1.1
Weerstand tegen de plannen ................................................................................................................ 4
1.2
Doel van dit document .......................................................................................................................... 5
1.3
Vertrouwelijkheid .................................................................................................................................. 5
1.4
Leeswijzer .............................................................................................................................................. 5
1.5
Begrippen uitgelegd............................................................................................................................... 6
1.6
Sociale veiligheid ................................................................................................................................... 6
1.7
Inwoners met persoonlijke problemen ................................................................................................. 7
1.7.1
Ambulante zorg ............................................................................................................................. 7
1.7.2
Domus en Domus Plus .................................................................................................................. 7
1.8
2
Belang van de fysieke en sociale omgeving ........................................................................................... 7
1.8.1
Belang omgeving voor inwoners en ondernemers ....................................................................... 8
1.8.2
Belang omgeving voor Domus Plus bewoners .............................................................................. 8
1.8.3
Belang omgeving voor zorgmedewerkers en veiligheids- en beveiligingspersoneel .................... 8
Uitgangspunten voor de veiligheidsplannen .................................................................................................. 8 2.1
Omgevingsinvloeden ............................................................................................................................. 9
2.2
Totstandkoming van de concept veiligheidsplannen ............................................................................ 9
2.3
Eisen en wensen voor het ontwerp van Domus .................................................................................... 9
2.4
Eisen en wensen voor een juist gebruik .............................................................................................. 10
2.4.1 2.5
Gedragsprofielen en -patronen .................................................................................................. 10 Risico’s en risicobeheersing ................................................................................................................. 10
3
Bijlage 1 | Begrippenlijst .............................................................................................................................. 12
4
Bijlage 2 | Over Domus (+) en beschermd wonen ....................................................................................... 13 4.1
Domus .................................................................................................................................................. 13
4.2
Onze aanpak ........................................................................................................................................ 13
4.3
Domus+ ................................................................................................................................................ 13
4.4
Onze aanpak ........................................................................................................................................ 13
4.5
Bescherm wonen ................................................................................................................................. 13
4.6
Over beschermd wonen ...................................................................................................................... 13
Bijlage 3 | Veiligheidsplan Domus Plus, locatie Nieuweweg ................................................................................ 14 1
2
Inleiding ........................................................................................................................................................ 14 1.1
Veiligheidsketen .................................................................................................................................. 14
1.2
Effectiviteit en efficiëntie van maatregelen en voorzieningen ............................................................ 15
CPTED – ontwerp en gebruik van Domus Plus ............................................................................................. 15 2.1
1e generatie CPTED ............................................................................................................................. 15
2.1.1
Zichtlijnen (op wijkniveau) .......................................................................................................... 16
2.1.2
Zichtlijnen (op ‘Domus-niveau’) .................................................................................................. 16
Pagina 2 van 28
Kernel Groep B.V. Leonards Springerstraat 28 2742 MN Waddinxveen
2.1.3
Toezicht ....................................................................................................................................... 17
2.1.4
Eigenaarschap ............................................................................................................................. 17
2.1.5
Image en milieu........................................................................................................................... 18
2.2 3
2e generatie CPTED .............................................................................................................................. 18
Beheersing van risico’s ................................................................................................................................. 19 3.1
Risicoanalyse........................................................................................................................................ 19
3.1.1
Risico-impact de wijk .................................................................................................................. 19
3.1.2
Risico-impact in en bij Domus Plus ............................................................................................. 19
3.2
Organisatorische maatregelen – preventief ........................................................................................ 20
3.3
Bouwkundige en technische maatregelen – preventief ...................................................................... 20
Bijlage 4 | Veiligheidsplan Domus Plus, locatie Robertus Nurksweg .................................................................... 21 1
2
Inleiding ........................................................................................................................................................ 21 1.1
Domus Plus .......................................................................................................................................... 21
1.2
Oostpoort ............................................................................................................................................ 21
1.3
Aanname.............................................................................................................................................. 22
1.4
Veiligheidsketen .................................................................................................................................. 22
1.5
Effectiviteit en efficiëntie van maateregelen en voorzieningen .......................................................... 22
CPTED – ontwerp en gebruik van Domus Plus ............................................................................................. 23 2.1
1e generatie CPTED ............................................................................................................................. 23
2.1.1
Zichtlijnen (op wijkniveau) .......................................................................................................... 23
2.1.2
Zichtlijnen (op ‘Domus-niveau’) .................................................................................................. 24
2.1.3
Toezicht ....................................................................................................................................... 24
2.1.4
Eigenaarschap ............................................................................................................................. 25
2.1.5 2.2 3
Image en milieu........................................................................................................................... 25 e
2 generatie CPTED .............................................................................................................................. 26
Beheersing van risico’s ................................................................................................................................. 26 3.1
Risicoanalyse........................................................................................................................................ 27
3.1.1
Risico-impact de wijk .................................................................................................................. 27
3.1.2
Risico-impact in en bij Domus Plus ............................................................................................. 27
3.2
Organisatorische maatregelen – preventief ........................................................................................ 27
3.3
Bouwkundige en technische maatregelen – preventief ...................................................................... 28
Noot: bijlage 3 en bijlage 4 zijn op basis van need-to-know verspreid.
Pagina 3 van 28
Kernel Groep B.V. Leonards Springerstraat 28 2742 MN Waddinxveen
1
Inleiding
Voor de te bouwen woonvoorziening Domus Plus heeft de gemeente Haarlem twee locaties op het oog. De woonvoorziening realiseert de gemeente op een locatie langs de Nieuweweg (op onderstaande foto bij benadering aangeduid met #1) of langs de Robertus Nurksweg (op de foto bij benadering aangeduid met #2; bron: Google Earth).
#2
#1
De beoogde locaties liggen in de periferie van twee wijken, Parkwijk en Zuiderpolder (met de buurten: Architectenbuurt, Zuidpolder-noord, Buitengebied Zuiderpolder, Kunstschilderbuurt, Zuiderpolder-zuid en Reinaldapark) en Zuiderpolder. De afstand tussen beide plaatsen is hemelsbreed nog geen twee kilometer. 1.1
Weerstand tegen de plannen
De gemeentelijke plannen in het kader van Skaeve Huse en Domus Plus leid(d)en tot weerstand van enkele wijkbewoners vanuit de wijken en buurten in Haarlem. Deze weerstand manifesteert zich in de media, de openbare ruimte (spandoeken etc.) en ook in de raadsvergaderingen lieten inwoners zich horen. De gemeenteraad heeft de inwoners gehoord en hun inbreng meegewogen in de Detail van op http://www.parkwijkzuiderpolder.nl van de demonstratie op 22 april 2021 Pagina 4 van 28
Kernel Groep B.V. Leonards Springerstraat 28 2742 MN Waddinxveen
besluitvorming over de locaties. De achtergronden voor deze weerstand is in het kader van deze opdracht niet onderzocht1. 1.2
Doel van dit document
De gemeente Haarlem heeft de Kernel Groep opdracht gegeven om 2 concept veiligheidsplannen voor mogelijke Domus Plus locaties te schijven. Naast het normale doel van veiligheidsplannen hebben deze nog een ander doel. Mede op basis van de veiligheidsplannen zal de gemeenteraad een keuze maken voor een uiteindelijke locatie. Normaliter zijn veiligheidsplannen slechts voor een beperkt aantal personen in te zien (op basis van need-to-know). Kennis dragen van de beveiliging van een gebouw creëert voor mensen met kwade bedoelingen kansen om ongezien hun intenties uit te voeren. Met het doel de gemeenteraad maximaal te informeren en toch de inhoud van de veiligheidsplannen niet breed te verspreiden, is deze hoofdlijnennotitie tot stand gekomen. Zij gaat op de uitgangspunten in die leidend zijn geweest bij het schrijven van de 2 concepten voor de Domus Plus locaties en hun omgeving. Daarmee is de gemeenteraad in staat kennis te nemen van de waarborgen die de concept2 plannen m.b.t. veiligheid en beveiliging bieden in relatie tot de Domus Plus locaties zónder dat vertrouwelijke informatie wordt gecompromitteerd. Deze hoofdlijnennotitie waarin ambities, motieven, onderbouwing, uitgangspunten, principes, etc. zijn opgenomen, maakt duidelijk te maken wat de basis is voor de concept veiligheidsplannen voor beide locaties.
Ook verduidelijkt deze notitie vanuit welk perspectief deze plannen geschreven zijn. Definitieve en ook detailinvulling van de plannen hangt af van de finale keuze voor de locatie en daarmee van het concrete ontwerp3 van het gebouw en de bijbehorende bouwplannen e.d. die nog geschreven. 1.3
Vertrouwelijkheid
De concept plannen zélf zijn vertrouwelijk gerubriceerd; om deze reden zijn ze slechts verspreid aan de organisaties en personen die kennis moeten dragen van de inhoud van de plannen om ermee te kunnen werken (need-to-know is een belangrijk beveiligingsprincipe). 1.4
Leeswijzer
Dit document bestaat uit drie delen, te weten een hoofdlijnennotitie, het concept veiligheidsplan voor de locatie Nieuweweg (in bijlage 3) en het bijna gelijkluidende concept veiligheidsplan voor de locatie Robert Nurksweg (in bijlage 4). De hoofdlijnennotitie gaat allereerst in op de locatieplannen van de gemeente en de weerstand die er bestaat tegen woonvoorzieningen zoals Domus Plus en Skaeve Huse op locaties in Haarlem. Voor een goed beeld van de aanpak en voorstellen m.b.t. veiligheidsmaatregelen en -voorzieningen gaat de notitie vervolgens in op enkele begrippen in het veiligheidsjargon. De daaropvolgende paragrafen beschrijven de invloed van de mens op zijn/haar omgeving en vice versa. Ook wordt ingegaan hoe belangrijk die omgeving voor het gedrag van de mens is.
1
In dit kader wordt te pas en te onpas acroniemen zoals ‘nimby’ [not in my back yard] en ‘byfyby’ [but yes for your back yard] gehoord. Nimby en Byfyby gaan echter verder c.q. dieper dan alleen maar de angst van mensen voor veranderingen bij hen in de buurt. 2 Pas op het moment dat de fysieke locatie voor de Domus Plus is gerealiseerd, kan een definitief plan worden opgesteld. 3 Advies: betrek een Register CPTED Expert bij het ontwerpen van gebouw en directe omgeving Pagina 5 van 28
Kernel Groep B.V. Leonards Springerstraat 28 2742 MN Waddinxveen
In hoofdstuk 2 komen de uitgangspunten voor de veiligheidsplannen aan de orde. Het hoofdstuk beschrijft hoe de plannen tot stand zijn gekomen en welke aan welke voorwaarden met betrekking tot het ontwerp en gebruik Domus Plus moet voldoen. Ook besteedt dit hoofdstuk aandacht aan risico’s en risicobeheersing. Het belang van samenwerken als veiligheidspartners in de wijk (inwoners, bezoekers, ondernemers, andere zorg- en veiligheidspartners en de gemeente) wordt benadrukt. Bijlage 1 is een korte begrippenlijst. Hierin is een vergelijk te zien tussen de uitleg van de gemeente Haarlem aan ‘beschermd wonen’ en de uitleg van het Leger des Heils van dit begrip. Bijlage 2 geeft vervolgens de invulling in de praktijk door het Leger des Heils aan daar waar gaat om Domus (+) en beschermd wonen. Bijlage 3 en 4 zijn de feitelijke concept veiligheidsplannen. Deze zijn vertrouwelijk gerubriceerd en worden daarom in beperkte kring verspreid (need-to-know). 1.5