RIB Stand van zaken hersteloperatie kinderopvangtoeslag

Raadsinformatiebrief

Onderwerp Stand van zaken hersteloperatie kinderopvangtoeslag Nummer 2023/164615 Datum college: 14 maart 2023 Portefeuillehouder Loenen, D. van Programma/beleidsveld 3.3 Schulden Afdeling SMSR Auteur M. Molenaar Telefoonnummer 023-5113368 Email mmolenaar@haarlem.nl Bestemd voor: Het college stuurt deze raadsinformatiebrief ter kennisname naar de commissie Samenleving. Bijlagen Het college informeert de raad over de stand van zaken van de hersteloperatie kinderopvangtoeslag in de Haarlemse situatie. Als eerst volgt informatie over de landelijke ontwikkelingen, met een indicatie van de duur van de hersteloperatie en de meest recente herstelregelingen; met daarbij de kanttekening dat Haarlem hier geen invloed op heeft. Daarna volgt informatie over de stand van zaken in Haarlem. Landelijk Bij de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT) hebben zich tot en met 31 december 2022 ca. 60.000 mensen gemeld als mogelijk gedupeerde. Inmiddels heeft 96% van de aangemelde ouders een eerste toets gehad. Na de eerste toets zijn ruim 26.000 ouders door UHT als gedupeerde aangemerkt. Zij komen in aanmerking voor de compensatie van €30.000. Ouders kunnen zich nog tot en met 31 december 2023 aanmelden als mogelijk gedupeerde bij de UHT. Na de eerste toets hebben ouders recht op een integrale beoordeling. Hierna weten ouders waar ze echt recht op hebben.

Tot en met 2022 is voor 20.435 ouders de beoordeling afgerond. Dit zijn ouders die integraal beoordeeld zijn of zichzelf hebben afgemeld. Van de ouders die zich in 2020 hebben gemeld heeft de integrale beoordeling in de meeste gevallen plaatsgevonden. Ouders die zich ná 2020 hebben aangemeld hebben te maken met een wachttijd van meer dan een jaar. Dit kan oplopen tot 4 jaar. Naar verwachting duurt het proces van integraal beoordelen tot 2026. Wanneer ouders van mening zijn dat ze na de integrale beoordeling onvoldoende gecompenseerd zijn, kunnen ze naar de Commissie Werkelijke Schade. Deze commissie beoordeelt of ouders extra schade hebben geleden door bijvoorbeeld het verliezen van een huis of baan. Dit proces is waarschijnlijk nog tot 2030 bezig. Het herstel loopt vertraging op door problemen bij de organisatie van UHT. Herstel gedupeerden toeslagenaffaire loopt vast door ambtelijke chaos (nos.nl) Herstelregeling: kindregeling, voor kinderen (tot 39 jaar) van gedupeerde ouders Bij de toeslagenaffaire gaat het voornamelijk over de ouders, maar ook kinderen kunnen gedupeerd zijn. Landelijk gaat het om ongeveer 100.000 kinderen van gedupeerde ouders; deze kinderen kunnen inmiddels zelf volwassen zijn. De regeling is vastgelegd in de Wet hersteloperatie toeslagen. Per 4 november 2022 is de regeling van kracht en bestaat uit drie onderdelen:

Kenmerk: 2023/164615

1/3

1. Een financiële tegemoetkoming door UHT 2. Aanvullende ondersteuning door de gemeente 3. Pakket met daarin financiële voorlichting en talentenontwikkeling. Informatie over de kindregeling is te vinden op Kindregelingvoorjou.nl Herstelregeling: loket al betaalde schulden Sociale Banken Nederland (SBN) Op 28 september 2022 is het landelijke ‘loket al betaalde schulden’ geopend. Dit is een regeling voor ouders die hun compensatie gebruikt hebben om betalingsachterstanden bij private schuldeisers te betalen, die anders onder de schuldenaanpak zouden zijn gevallen. Ook publieke schulden die zijn betaald vóór 1 januari 2021 met compensatie, kunnen worden ingediend bij het loket. Verwachte herstelregeling: regeling voor ex-partners van gedupeerde aanvragers De huidige hersteloperatie toeslagen compenseert toeslaggerechtigden die gedupeerd zijn door de problemen rondom de kinderopvangtoeslag. De partners hadden vaak beiden gelijke betrokkenheid bij de kinderen en deelden veelal op dagelijkse basis mee in de (financiële) schade als gezinslid. Om die reden werkt het Ministerie van Financiën aan een herstelregeling voor ex-toeslagpartners. Het wetsvoorstel voorziet in een zelfstandige aanspraak van gedupeerde ex-partners op een forfaitaire compensatie en in aanvullende maatregelen en wordt medio 2023 verwacht.

Haarlemse situatie In Haarlem gaat het om 374 ouders die zich tot en met 31 december 2022 als gedupeerde hebben aangemeld bij de UHT. Deze ouders zijn naar de gemeente doorverwezen voor ondersteuning door het hulpteam van de gemeente. De meeste aanmeldingen, 346, zijn in 2021 gedaan. In 2022 hebben 28 ouders zich aangemeld als gedupeerde. De vragen waarbij het gemeentelijke hulpteam de ouders mee heeft ondersteund gingen over:  Huisvesting - vragen over andere woonruimte en ondersteuning bij het proces bij Woonservice - ondersteuning bij woninginrichting en vervanging van duurzame gebruiksgoederen voor een veilige woonomgeving  Financiën - ondersteuning bij het krijgen van overzicht van de financiën en budgetcoaching - ondersteuning bij opstellen en indienen van schuldenlijsten bij SBN  Gezin - hierbij staat samenleven en opgroeien in een veilige omgeving voorop; de ondersteuning bestaat uit diverse zaken zodat kinderen zich kunnen ontwikkelen, mee kunnen doen op school (fiets, laptop) en kunnen sporten (Jeugdfonds).  Werk - Vragen van moeders voor loopbaanbegeleiding en/of vergoeding voor een (meerjarige) studie.

Kenmerk: 2023/164615

2/3

Onder de aangemelde ouders in Haarlem zijn 200 ouders door de UHT aangemerkt als gedupeerde. Van 158 ouders is dit in 2021 bekend geworden en van 42 in 2022. Van de overige 174 ouders zijn 104 ouders door de UHT aangemerkt als niet-gedupeerd en van 70 ouders is dit nog niet bekend. In Haarlem zijn ca. 500 kinderen waarvan de ouders als gedupeerde zijn aangemerkt. Bij contact met het gemeentelijke hulpteam wordt gezinsondersteuning geboden en krijgen kinderen op deze manier hulp. Er zijn tot nu toe 4 gedupeerde kinderen (inmiddels volwassenen) die bij het gemeentelijk hulpteam zélf ondersteuning hebben gevraagd. Deze vragen gingen over budgetcoaching i.v.m. het ontvangen compensatiebedrag. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris,

de burgemeester,

Kenmerk: 2023/164615

3/3