Regionale strategische arbeidsmarktagenda 2023-2027
Tekst van het document
Collegebesluit
Onderwerp Regionale strategische arbeidsmarktagenda 2023-2027 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap
Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten
2023/1245685 Loenen, D. van 3.1 Werk WI Robert, M. 023-5113557 mrobert@haarlem.nl Haarlem werkt in de arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond samen met de 6 regiogemeenten, UWV, onderwijs, werkgevers- en werknemersorganisaties aan een goed functionerende en toekomstbestendige regionale arbeidsmarkt. Vanuit deze samenwerking is de regionale strategische arbeidsmarktagenda ZuidKennemerland & IJmond 2023-2027 (zie bijlage 1) opgesteld. De arbeidsmarktagenda zorgt ervoor dat ontwikkelingen, projecten en activiteiten op elkaar aansluiten en in samenhang worden opgepakt. De ambities in de nieuwe arbeidsmarktagenda zijn: inclusieve arbeidsmarkt, duurzame plek op de arbeidsmarkt en realisatie maatschappelijke opgaven. Om deze ambities te realiseren zijn drie belangrijke keuzes gemaakt: Focus op ondersteuning van sectoren Zorg & Welzijn, Onderwijs en Techniek; Jaarlijks vaststellen van eventuele focus op specifieke groepen werkzoekenden; Ontwikkeling van een regionaal werkcentrum (reeds gestart project; zie update in bijlage 2) De strategische arbeidsmarktagenda ZKIJ 2023-2027 is op 19 juli 2023 vastgesteld in het Regionaal Beraad Arbeidsmarkt (RBA), bestaande uit de zeven wethouders W&I en bestuurders van UWV, onderwijsorganisaties, werknemers en werkgeversverenigingen.
Met dit besluit wordt voorgesteld de regionale strategische arbeidsmarktagenda Zuid-Kennemerland & IJmond 2023-2027 door het College van Haarlem te laten vaststellen. De strategische arbeidsmarktagenda ligt gelijktijdig ter vaststelling voor bij de colleges van de regiogemeenten. Het College stuurt dit besluit ter informatie naar de commissie Samenleving.
Collegebesluit Vaststellen van de Regionale Aanpak Arbeidsmarkt ZuidKennemerland en IJmond 2020-2022 (2020/903313) van 20 oktober 2020. Collegebesluit Vaststellen van de evaluatie van de Regionale Doe agenda 2020-2022 (2023/1610122) van 14 februari 2023.
Kenmerk: 2023/1245685
1/6
Besluit College d.d. 5 september 2023
Collegebesluit Intentieverklaring Regionaal Werkcentrum (werktitel) (2023/426355) van 11 april 2023. Het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. De regionale strategische arbeidsmarktagenda Zuid-Kennemerland & IJmond 2023-2027 vast te stellen. de secretaris,
de burgemeester,
1. Inleiding Aanleiding De situatie op de arbeidsmarkt in Zuid-Kennemerland & IJmond vraagt om gerichte actie. De krapte op de arbeidsmarkt zorgt voor allerlei maatschappelijke problemen en belemmert de economische groei in de regio. Er zijn grote tekorten in nagenoeg alle sectoren (8.150 openstaande vacatures in Q1 20231) en de verwachting is dat de situatie tot tenminste 2026 niet verbetert, en misschien verslechtert. Tegelijkertijd staan er nog veel mensen aan de kant (er bevinden zich 28.000 mensen in het onbenut arbeidspotentieel, bestaande uit onderbenutte deeltijders, werklozen en semiwerklozen). Deze vraagstukken worden met de strategische arbeidsmarktagenda in samenhang aangepakt. Totstandkoming De arbeidsmarkt is een sociaaleconomisch én een publiek-privaat vraagstuk dat niet door individuele organisaties kan worden opgelost, maar vraagt om een effectieve samenwerking tussen alle relevante partijen. Daarom werkt Haarlem samen met de zes regiogemeenten, UWV, de Doorstroompuntregio (v.h. RMC/Regionale Coördinatiefunctie) ZKIJ, onderwijs, werkgevers- en werknemersorganisaties aan een goed functionerende en toekomstbestendige regionale arbeidsmarkt. Vanuit deze samenwerking is de regionale strategische arbeidsmarktagenda ZuidKennemerland & IJmond 2023-2027 opgesteld.
De arbeidsmarktagenda bouwt voort op de inzichten verkregen uit de regionale aanpak en ‘doe-agenda’ van 2020-2022, waarvan de evaluatie eerder dit jaar door het college is vastgesteld (2023/1610122). De totstandkoming van de agenda is het resultaat van een zorgvuldig proces van meerdere werksessies van het Regionaal Beraad Arbeidsmarkt (RBA).
1
Arbeidsmarktinformatie is terug te vinden op www.zkijinzicht.nl en www.werk.nl/arbeidsmarktinformatie/regio/zuid-kennemerland-
ijmond
Kenmerk: 2023/1245685
2/6
Visie, ambitie en aanpak In de strategische arbeidsmarktagenda staan de visie, ambitie en aanpak voor de komende vijf jaar geformuleerd: Wij streven in de arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond naar brede welvaart. Werk draagt bij aan welzijn, materiële welvaart, gezondheid, zingeving en ontwikkeling van de inwoner. Als samenwerkende partijen zetten wij ons in voor een inclusieve arbeidsmarkt waarin iedereen duurzaam mee kan doen. Wij dragen bij aan de realisatie van de maatschappelijke opgaven en streven naar een zo goed mogelijke aansluiting tussen de behoefte en mogelijkheden van werkgevers, werkenden en werkzoekenden, nu en in de toekomst. Wij bundelen onze krachten en zijn verbindend, slagvaardig en innovatief. De ambitie en aanpak is weergegeven in onderstaande afbeelding (zie ook pagina 6 van de bijlage strategische arbeidsmarktagenda).
Keuzes De vraagstukken zijn groot en de publieke middelen en capaciteit zijn beperkt. Daarom zijn de volgende keuzes gemaakt: Focussectoren Hoewel er krapte heerst in bijna alle sectoren is er vanwege beperkte publieke middelen en capaciteit gekozen voor drie focussectoren: Zorg & Welzijn, Onderwijs en Techniek (m.n. digitale/ ICT sector, circulaire en duurzame economie). Er is gekozen voor deze sectoren omdat deze van essentieel belang zijn voor de maatschappij, voor de transities die op ons af komen en omdat deze sectoren bepalend zijn voor de profilering van de regio. Focusdoelgroepen Naast regionale dienstverlening aan werkzoekenden is ook gekozen voor regionale doelgroepgerichte aandacht. In tegenstelling tot de focussectoren is vooralsnog geen keuze gemaakt om specifieke focusdoelgroepen voor de komende vijf jaar te benoemen, maar is besloten dat jaarlijks wordt bepaald welke doelgroep gebaat is bij extra focus. Op deze
Kenmerk: 2023/1245685
3/6
manier kan ingespeeld worden op de actualiteit en worden doelgroepen niet (te) lang ‘uitgesloten’. De focus op een doelgroep zal, in projectvorm, aanvullend zijn op de bestaande dienstverlening in het kader van re-integratie vanuit de gemeenten en de dienstverlening van de Doorstroompuntregio (v.h. RMC/Regionale Coördinatiefunctie) ZKIJ, het Regionaal Mobiliteitsteam ZKIJwerktdoor, Werkgeverservicepunt ZKIJ en het Leerwerkloket ZKIJ. Regionaal werkcentrum Een belangrijke manier om de ambitie op inclusiviteit, leven lang ontwikkelen en talent boeien & binden te bereiken, is het vergemakkelijken van de route van/naar werk. Dit gebeurt nu nog versnipperd vanuit verschillende regionale loketten. Het RBA heeft besloten van start te gaan met een project waarin een regionaal werkcentrum wordt ontwikkeld om de route van/naar werk makkelijk te maken. Het werkcentrum heeft een ‘no wrong door’ principe, waar alle inwoners terecht kunnen met vragen over werken, leren of loopbaan. Binnen dit werkcentrum wordt de bestaande dienstverlening versterkt én efficiënter doordat partners elkaar achter de voordeur beter weten te vinden en zij kandidaten indien nodig warm aan elkaar kunnen overdragen.
Financiën Om de ambities waar te kunnen maken zijn voldoende financiën onontbeerlijk. Vanuit het Rijk ontvangt de regio middelen voor de dienstverlening door het RMT / het toekomstige werkcentrum. De dienstverlening door het WSP wordt door gemeenten en UWV gefinancierd. Voor de versterking van de arbeidsmarktregio en het faciliteren van de organisatie en inrichting ontvangt de regio in ieder geval tot en met 2028 middelen vanuit het Rijk. Deze middelen worden besteed aan de personele kosten van het programmateam. Voor projecten en aanvullende activiteiten, volgend uit de jaarlijkse uitvoeringsplannen, moet (structurele) financiering georganiseerd worden. Per project wordt gezocht naar passende financiering, bijvoorbeeld subsidies, fondsen en andere incidentele middelen zoals ESF-subsidies, REACT-EU, Regiodeals etc. Gelijktijdig dienen er binnen de gemeente Haarlem en in overleg met samenwerkingspartners gesprekken plaats te vinden over de mogelijkheden om financiële ondersteuning te bieden aan de regionale arbeidsmarkt. Dit is nodig omdat de beschikbare middelen vanuit het Rijk onzeker zijn en de regionale reserves niet onbeperkt zijn. 2. Besluitpunten college Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. De regionale strategische arbeidsmarktagenda Zuid-Kennemerland & IJmond 2023-2027 vast te stellen. 3.
Beoogd resultaat Het doel van de regionale strategische arbeidsmarktagenda ZKIJ 2023-2027 is om de ontwikkelingen, projecten en activiteiten in de regio de komende vijf jaar op elkaar te laten aansluiten en in samenhang op te pakken. Dit zorgt ervoor dat de dienstverlening in de regio efficiënt en effectief is en waar mogelijk en waar nodig innovatief. Zodat werkzoekenden, werkenden en werkgevers sneller geholpen worden met hun ondersteuningsvraag. Met als uiteindelijk doel een inclusieve arbeidsmarkt, een duurzame plek op de arbeidsmarkt en de realisatie van maatschappelijk opgaven.
Kenmerk: 2023/1245685
4/6
4. Argumenten 1. De regionale strategische arbeidsmarktagenda zorgt ervoor dat ontwikkelingen, projecten en activiteiten in de regio op elkaar aansluiten en in samenhang worden opgepakt. Dit zorgt voor doelmatige inzet van publieke middelen. Deze strategische arbeidsmarktagenda is onmisbaar om onze arbeidsmarkregio effectief en wendbaar in te richten. Met een eenduidige visie en ambities biedt de strategische arbeidsmarktagenda een kapstok voor een samenhangend geheel van projecten en activiteiten. Binnen de Zuid-Kennemer agenda, in het hoofdstuk ‘Beter benutten van ons economisch kapitaal’ wordt verwezen naar de strategische arbeidsmarktagenda ZKIJ. De inhoud van de Zuid-Kennemer agenda zal deels terug komen in de dit jaar te ontwikkelen MRA agenda. Via deze Zuid-Kennemer agenda en via deelname aan diverse MRA gremia is ook de samenhang tussen de arbeidsmarktagenda ZKIJ en de MRA (agenda) gelegd. 2. De regionale strategische arbeidsmarktagenda past in de lijn van landelijke ontwikkelingen omtrent de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur. ● Begin 2022 heeft het kabinet in het coalitieakkoord de ambitie uitgesproken om een arbeidsmarktinfrastructuur in te richten waar niemand verdwaalt en iedereen tijdig toegang krijgt tot passende ondersteuning als dat nodig is.
Hiertoe is in oktober 2022 een kamerbrief verstuurd met daarin de uitgangspunten over en doelstellingen van de uitbreiding van de arbeidsmarktinfrastructuur. Het kabinet beoogt dit vorm te geven met o.a. één loket (no wrong door) in elke arbeidsmarktregio met overal dezelfde naam en een meerjaren beleidsplan zowel landelijk als regionaal. De arbeidsmarktagenda ZKIJ met een looptijd van vijf jaar past in deze lijn, net als de keuze om een regionaal werkcentrum (werktitel) te ontwikkelen. 5. Risico’s en kanttekeningen Risico’s en kanttekeningen bij regionale strategische arbeidsmarktagenda ZKIJ 2023-2027 1. De snelle ontwikkelingen op de arbeidsmarkt zijn van invloed op de houdbaarheid van de arbeidsmarktagenda. De arbeidsmarktagenda heeft een looptijd van vijf jaar. Gezien de dynamische aard van de arbeidsmarkt is het van belang om snel in te kunnen spelen op actuele ontwikkelingen. Daarom wordt vanuit de strategische arbeidsmarktagenda jaarlijks een uitvoeringsplan opgesteld. Ook wordt jaarlijks gemonitord voor inzicht, transparantie en de mogelijkheid om tussentijds bij te kunnen sturen. 2. Tussentijdse keuzes van de samenwerkende partijen passen niet binnen de arbeidsmarktagenda. De arbeidsmarktagenda is een regionale agenda, opgesteld door de samenwerkende partijen.
Er is een klein risico dat een van de partijen gedurende de looptijd van de arbeidsmarktagenda keuzes maakt die niet passen binnen de arbeidsmarktagenda. Dit is ondervangen door het Regionaal Beraad Arbeidsmarkt dat enkele keren per jaar bij elkaar komt en waar de voortgang van de arbeidsmarktagenda wordt gemonitord. 3. De huidig beschikbare publieke middelen zijn niet voldoende toereikend om uitvoering te kunnen geven aan alle gewenste activiteiten volgend uit de arbeidsmarktagenda.
Kenmerk: 2023/1245685
5/6
Om de activiteiten volgend uit de arbeidsmarktagenda uit te kunnen voeren is financiering nodig. Voor de regionale dienstverlening worden middelen vanuit het Rijk, de gemeenten en UWV beschikbaar gesteld. Voor projecten en aanvullende activiteiten zal ook andere (structurele) financiering georganiseerd moeten worden. Hiervoor wordt gezocht naar subsidies, fondsen, andere incidentele middelen en aansluiting bij andere projecten. 6. Uitvoering Na vaststelling van de regionale strategische arbeidsmarktagenda ZKIJ 2023-2027 door het College van Haarlem en door de andere Colleges in de regio wordt deze bekendgemaakt via een nieuwsbericht op www.zkijinzicht.nl. De gemeenteraad wordt op meerdere momenten geïnformeerd over (de voortgang van) de regionale strategische arbeidsmarktagenda. Dit gebeurt o.a. via de commissie Samenleving en de griffie. Ook zal het thema op regelmatige basis terugkeren op de agenda van de regionale radenbijeenkomsten. Jaarlijks wordt een uitvoeringsplan opgesteld, gebaseerd op deze arbeidsmarktagenda, waarin de uit te voeren dienstverlening, activiteiten en projecten en de te behalen resultaten staan beschreven. Deze wordt op www.zkijinzicht.nl gepubliceerd Een van de onderdelen van de arbeidsmarktagenda is het regionaal werkcentrum.
Deze wordt in lijn met de landelijke ontwikkelingen ontwikkeld, met als doel om in het eerste kwartaal van 2024 een minimum variant operationeel te hebben. Deze wordt vervolgens doorontwikkeld in lijn met de landelijke ontwikkelingen en wetgeving tot een volwaardig regionaal werkcentrum. 7. Bijlagen Bijlage 1: Regionale strategische arbeidsmarktagenda Zuid-Kennemerland & IJmond 2023-2027 Bijlage 2: Update ontwikkeling regionaal werkcentrum
Kenmerk: 2023/1245685
6/6