Realisatie instandhouding openbaar voortgezet onderwijs 2023

Raadsvoorstel

Onderwerp Realisatie instandhouding openbaar voortgezet onderwijs 2023 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2024/1779557 Leeuwen, B. van 1.1 Onderwijs JOS Out-Schipper, I. 0646215427 i.out@haarlem.nl Dunamare heeft het jaarverslag 2023 ter kennisname ingediend. Uit dit jaarverslag blijkt dat Dunamare voldoende openbaar voortgezet onderwijs in 2023 in Haarlem heeft gerealiseerd en een financieel gezonde organisatie is die het openbaar voortgezet onderwijs in de komende jaren in Haarlem kan verzorgen. Iedere leerling krijgt de kans om het beste uit zichzelf te halen, waardoor ze goed voorbereid en met zelfkennis en zelfvertrouwen hun volgende stap kunnen maken. Als extern toezichthouder van het openbaar voortgezet onderwijs bevoegd conform de Wet op het Voortgezet Onderwijs, vindt de gemeente dat zeer waardevol.

Behandelvoorstel voor commissie

De commissie Samenleving wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering.

Relevante eerdere besluiten

Realisatie instandhouding voortgezet onderwijs 2022 (2023/1733589), zoals vastgesteld tijdens de gemeenteraadsvergadering van 30 november 2023 is vastgesteld. 1. Het college stelt het voorstel aan de raad vast.

Besluit college d.d. 5 november 2024

de secretaris,

Kenmerk: 2024/1779557

de burgemeester,

1/6

Ontwerp-besluit raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: Vast te stellen dat Dunamare, op grond van het jaarverslag 2023 van deze Stichting, voldoende openbaar voortgezet onderwijs in 2023 in Haarlem heeft gerealiseerd. de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding Conform de Wet op Voortgezet Onderwijs inzake de instandhouding van het openbaar onderwijs en de statuten van Stichting Dunamare Onderwijsgroep is de gemeenteraad als extern toezichthouder bevoegd vast te stellen dat deze Stichting de instandhouding van voldoende openbaar voortgezet (speciaal) onderwijs in Haarlem in 2023 heeft gerealiseerd. Deze vaststelling geschiedt op grond van het jaarverslag 2023 van Dunamare Onderwijsgroep. Het jaarverslag 2023 is door Dunamare ter kennisname ingediend. Stichting Dunamare Onderwijsgroep, een samenwerkingsverband als bedoeld in artikel 53c van de Wet op Voortgezet Onderwijs, heeft in 2023 zes openbare scholen in Haarlem, te weten: Coornhert Lyceum, Het Schoter, Prof. dr. Gunningschool Voortgezet Speciaal Onderwijs (Daaf Gelukschool maakt hiervan onderdeel uit), Haarlem College, Spaarne College en praktijkschool Oost ter Hout. Uit het jaarverslag wordt duidelijk dat Dunamare een financieel gezonde organisatie is die het openbaar voortgezet onderwijs in de komende jaren in Haarlem kan verzorgen. 2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. Vast te stellen dat Dunamare, op grond van het jaarverslag 2023 van deze Stichting, voldoende openbaar voortgezet onderwijs in 2023 in Haarlem heeft gerealiseerd. 3. Beoogd resultaat Het in standhouden van voldoende openbaar voortgezet onderwijs in Haarlem. 4.

Argumenten 4.1 Openbaar voortgezet onderwijs is in 2023 gerealiseerd. De instandhouding van het openbaar voortgezet onderwijs past binnen programma 1

Kenmerk: 2024/1779557

2/6

“Maatschappelijke participatie” van de programmabegroting 2023. In beleidsveld 1.1. “Onderwijs en Sport” is de volgende doelstelling verwoord: “Meer kansen voor de jeugd in het onderwijs en peuteropvang”. Dunamare draagt hieraan bij met het openbaar voortgezet onderwijs. 4.2 Openbaar voortgezet onderwijs vindt verantwoord plaats. Dunamare Onderwijsgroep verzorgt openbaar voortgezet onderwijs in Haarlem. In totaal volgen 12.724 (teldatum 1 oktober 2023) leerlingen onderwijs op 22 scholen van Dunamare in 7 gemeenten, van wie circa 5.160 op de zes Dunamare scholen in Haarlem. Op 30 september 2024 is op bestuurlijk niveau met het schoolbestuur over het jaarverslag 2023 gesproken. De volgende onderwerpen zijn aan bod gekomen: • Het jaarverslag 2023, inclusief het jaarverslag in beeld; • Het meerjarenperspectief in relatie tot de continuïteit van het openbaar voortgezet onderwijs; • Het lerarentekort en de behoefte personeel vast te houden; • Deelname aan het gesprek met schoolbesturen over de tot standkoming van een beleidsrijk regionaal plan onderwiijshuisvestingplan Zuid-Kennemerland en Haarlemmermeer in relatie tot het Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs Haarlem. • De start van de eerste HAVO-klas op het Haarlem College in dit schooljaar.

• De groei van het aantal leerlingen in het speciaal onderwijs en doorstroom vanuit het regulier onderwijs door toenemende complexiteit van deze groep leerlingen. Naar aanleiding van deze bespreking is geconstateerd dat Stichting Dunamare Onderwijsgroep op verantwoorde wijze haar werkzaamheden verricht. 4.3 Het jaarverslag 2023 geeft een verantwoord financieel overzicht. Het jaarverslag 2023 inclusief de jaarrekening bevat een verantwoording over het kalenderjaar 2023, waarbij ook een transparant beeld van de grootte, de samenstelling van het vermogen per 31 december 2023 en het resultaat over 2023 gegeven wordt. De in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties voldoen aan de eisen van financiële rechtmatigheid. Er is een goedkeurende controleverklaring door de accountant afgegeven. De jaarrekening sluit af met een positief resultaat van € 7,1 miljoen. In de begroting 2023 was rekening gehouden met een positief resultaat van € 2,6 miljoen zodat er per saldo sprake is van een verbetering van € 4,5 miljoen. De baten namen toe met € 22,5 miljoen en de lasten met € 18 miljoen.

De hogere baten worden voor het grootste deel veroorzaakt door in 2023 ontvangen hogere rijksbijdragen als gevolg van indexering voor lonen (cao verhoging) en prijzen, doeluitkeringen waaronder NPO-gelden en een bijdrage van € 400.000 van het Samenwerkingsverband VO ZuidKennemerland ten behoeve van het opvangen van toekomstige lagere bijdragen LWOO (leerwegondersteunend onderwijs) vanuit het Rijk. De toename van de lasten is met name het gevolg van hogere personeelslasten (€ 14 miljoen) als

Kenmerk: 2024/1779557

3/6

gevolg van de nieuwe cao, de inzet van inhaal- en ondersteuningsprogramma’s en de NPO. Ook de huisvestingskosten zijn ca € 1,3 miljoen hoger. Het positieve resultaat van € 7,1 miljoen is ten gunste van de algemene reserve gebracht. Vervolgens is ten laste van de algemene reserve een aantal dotaties aan bestemmingsreserves gedaan van in totaal € 1,8 miljoen, waarvan de bestemmingsreserve NPO à € 1,4 miljoen belangrijkste is. Deze bestemmingsreserve wordt in 2024 ingezet voor extra NPO-interventies. Het eigen vermogen, inclusief bestemmingsreserves bedraagt per ultimo 2023 € 54,1 miljoen (2022: € 47 miljoen). Uit de jaarrekening 2023 van Dunamare blijkt ook dat de solvabiliteit en liquiditeit goed zijn en ruim aan de signaleringsgrenzen in het voortgezet onderwijs voldoen. 4.4. Er is sprake van een geïntegreerd kwaliteits- en financieel toezicht door de Inspectie van het Onderwijs. De Onderwijsinspectie toetst eens in de vier jaar of alle leerlingen onderwijs van voldoende kwaliteit krijgen en scholen voldoen aan de wet- en regelgeving. Omdat het schoolbestuur hiervoor verantwoordelijk is, begint en eindigt het toezicht van de Inspectie bij het schoolbestuur. Jaarlijks maakt zij een analyse van iedere school op basis van de informatie die zij heeft over het bestuur en de hieronder vallende scholen.

De Inspectie neemt ook een eventuele overschrijding van de signaleringswaarde “het normatieve publieke eigen vermogen” in haar toezicht mee.1 Het eigen vermogen van Dunamare per ultimo 2023 ad afgerond € 54 miljoen ligt € 16 miljoen onder de signaleringswaarde van OCW van € 70 miljoen. Conclusie is dat er geen sprake is van bovenmatig eigen vermogen. 4.5. Continuïteitsparagraaf geeft een goede doorkijk op basis van het meerjarenperspectief 20232028. In het jaarverslag 2023 wordt gerapporteerd over 2023 en aandacht besteed aan de continuïteit van de schoolorganisatie in de vorm van een meerjarenraming 2024-2028. Op basis van de in 2023 uitgevoerde interne strategische risicoanalyse is becijferd dat een eigen vermogen van € 28 tot € 32 miljoen nodig is. Ten opzichte van het beschikbare eigen vermogen van afgerond € 54 miljoen per ultimo 2023 blijkt dat het eigen vermogen hoger is dan het door Dunamare becijferde benodigde vermogen. Hierdoor kunnen de kosten voortvloeiend uit de uitgebreide risicoanalyse van Dunamare gedekt worden. Zo blijkt dat de bekostigingswijze van rijkswege een groot risico is door de instabiliteit in en onvolledige indexatie van deze bekostiging. Ook de toename van incidentele rijksbekostiging met hieruit voortvloeiende structurele kosten speelt hierbij een rol, zoals

1 Het normatieve publieke eigen vermogen is het bedrag dat een bestuur redelijkerwijs aan eigen vermogen

nodig heeft om bezittingen te financieren en risico’s op te vangen. Een waarde hoger dan 1.0 geeft aan dat mogelijk sprake is van een te hoog eigen vermogen. Bij een score boven de 1,0 zal de onderwijsinspectie nader onderzoek doen en het gesprek hierover aan gaan met het bestuur van de instelling.

Kenmerk: 2024/1779557

4/6

bijvoorbeeld de NPO middelen en de personele inzet en aanvullende NPO-interventies. Hiernaast wordt het personeelsbeleid genoemd. Ondanks een strategische personeelsplanning en de kwaliteitscultuur blijft het een uitdaging om voldoende kwalitatieve medewerkers aan te nemen en te behouden. Het binden van personeel vindt plaats door bijvoorbeeld leiderschaps-en talentontwikkeling en duurzame inzetbaarheid (mobiliteit, begeleiding startende leraren. Een derde risico is de staat van huisvesting en duurzaamheidseisen. In de meerjarenraming is nog geen rekening gehouden met een mogelijke impact als gevolg van de update van de nulmeting van de staat van de gebouwen. Deze update wordt verwacht in 2025 en kan effect hebben op de hoogte van de investeringen groot onderhoud en samenhangende exploitatielasten. 4.5. Dunamare is een financieel gezonde organisatie Uit de jaarrekening, meerjarenbegroting en de risicoparagraaf blijkt dat Dunamare over voldoende reserves beschikt om ingeval zich een risico of een calamiteit voordoet, de gevolgen hiervan incidenteel te kunnen opvangen. Uit genoemd verslag wordt duidelijk dat Dunamare een financieel gezonde organisatie is. 4.6 Dunamare neemt deel aan lokale en regionale samenwerkingsvormen. Dunamare neemt deel aan lokale en regionale overlegvormen deel.

Zo is zij convenantspartner van de Lokale Educatieve Agenda (LEA) (2019/9522025) en participeert in LEA- werkgroepen waaronder werkgroep onderwijshuisvesting en -financiën. Op verzoek van alle VO-schoolbesturen en de gemeenteraad heeft Dunamare het afgelopen jaar een HAVO-opleiding op het Haarlem College voorbereid. Bij de start van dit schooljaar is een HAVO-klas gestart. Over de groei van het aantal leerlingen in het speciaal onderwijs en doorstroom vanuit het regulier onderwijs door toenemende complexiteit van deze groep leerlingen geeft Dunamare aan een lange termijnvisie op te stellen vanwege bijvoorbeeld de groei van de Daaf Gelukschool, die structureel blijkt te zijn en ook een landelijke trend is. Hiernaast vindt het gesprek over de doorstroom vanuit het reguliere onderwijs ook de besturen voor primair en voortgezet onderwijs plaats. Hiernaast neemt Dunamare deel aan het voorzieningengesprek met alle schoolbesturen voor voortgezet onderwijs in Zuid-Kennemerland en Haarlemmermeer om een actueel beleidsrijk regionaal plan onderwijsvoorzieningen in deze regio te realiseren. Bij het voeren van deze gesprekken is met de schoolbesturen afgesproken dat de betrokken gemeenten vroegtijdig en op meerdere momenten hierbij actief betrokken worden.

Over het lerarentekort en de behoefte om personeel vast te houden, ook na het aflopen van de Nationaal Programma Onderwijsmiddelen, heeft Dunamare aangegeven dat zij samen met de andere VO-besturen voortdurend mee bezig is. Dunamare heeft ook binnen de eigen organisatie een programma hiervoor om personeel ook vast te houden. Zij is van mening dat de rol van de gemeente in voorwaardelijke sfeer, bijvoorbeeld door het verstrekken van parkeervergunningen en het kiezen bij de woonopgave voor specifieke doelgroepen.

Kenmerk: 2024/1779557

5/6

Hiernaast is zij lid van diverse regionale samenwerkingsvormen, waaronder het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs VO Zuid-Kennemerland. 5. Risico’s en kanttekeningen Geen. 6. Uitvoering Dunamare Onderwijsgroep verzorgt het openbaar voortgezet onderwijs in Haarlem. 7. Bijlagen - Jaarverslag 2023 Stichting Dunamare Onderwijsgroep

Kenmerk: 2024/1779557

6/6