Realisatie instandhouding openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs 2023 - getekend raadsbesluit

Raadsbesiuit

Gemeente Haarlem

Onderwerp Reaiisatie instandhouding openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs 2023 Nummer

2024/2059475

Portefeuillehouder

Bas van Leeuwen

Programma/beleidsveld

1.1 Onderwijs

Afdeling

JOS

Auteur

K van Goethem

Telefoonnummer

3578

Email

Kvangoethem@haarlem.nl

Kernboodschap

De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om als extern toezichthouder vanuit de Wet Openbaar Onderwijs vast te stellen dat er voldoende openbaar onderwijs is gerealiseerd in 2023, op grond van het jaarverslag. De ambitie is dat iedere leerling een gelijke kans krijgt om het beste uit zichzelf te halen en hun talenten te ontwikkelen. Als extern toezichthouder van het openbaar voortgezet onderwijs bevoegd conform de Wet Openbaar Onderwijs, vindt de gemeente dat belangrijk. Onderwijs Stichting Zelfstandige Gymnasia (OSZG) heeft het jaarverslag 2023 ter kennisname ingediend.

Behandelvoorstel voor commissie

De commissie Samenleving wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering.

Relevante eerdere besluiten ______________________ Besluit College

Realisatie instandhouding openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs 2022, 2023/1733878, zoals tijdens de gemeenteraadsvergadering van 23 november 2023. 1. Het college stelt het voorstel aan de raad vast.

d.d. 26 november 2024 de secretaris,

Kenmerk: 2024/2059475

de burgemeester,

1/6

Ontwerp-besluit Raad

De raad der gemeente Haarlem,

d.d

Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders,

1•9 DEC 2O2/

(wordt ingevuld door de griffie)

Besluit: Vast te stellen dat Onderwijs Stichting Zelfstandige Gymnasia, op grond van het jaarverslag 2023 van deze Stichting, voldoende openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs in 2023 in Haarlem heeft gerealiseerd. de voorzitter,

1. lnleiding Conform de Wet op Voortgee Onderwijs inzake de instandhoudjp van het openbaar onderwijs en de geldende statuten van de Onderwijs Stichting Zelfstandige Gýmnasia (OSZG, artikelen 18, 19 en 21) is de gemeenteraad als extern toezichthouder bevoegd vast te stellen dat OZSG de instandhouding van voldoende openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs in 2023 in Haarlem heeft gerealiseerd. Deze vaststelling geschiedt op grond van het jaarverslag 2023 van het schoolbestuur OSZG. Het jaarversiag en het jaarverslag in beeld is door het schoolbestuur OSZG ter kennisname ingediend (zie ook bijlage 1, 2024/1855853). De landelijke Onderwijs Stichting Zelfstandige Gymnasia, een samenwerkingsverband als bedoeld in artikel 53c van de wet op Voortgezet Onderwijs, heeft één school, het Stedelijk Gymnasium in Haarlem. 2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1.

Vast te steilen dat Onderwijs Stichting Zelfstandige Gymnasia, op grond van het jaarverslag 2023 van deze Stichting voldoende openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs in 2023 in Haarlem heeft gerealiseerd.

3. Beoogd resultaat Het in stand houden van voldoende openbaar (voortgezet gymnasiaal) onderwijs in Haarlem. 4. Argumenten 4.1 Openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs is ¡n 2023 gerealiseerd. De instandhouding van het openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs past binnen programma 1 Maatschappelijke participatie van de programmabegroting 2023. ln beleidsveld 1.1 Onderwijs is de volgende doelstelling verwoord: Meer kansen voor de jeugd in het onderwijs en peuteropvang. Het Stedelijk Gymnasium van OSZG draagt hieraan bij met het openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs.

Kenmerk: 2024/2059475

2/6

4.2 Het uitvoeren van openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs vindt verantwoord plaats. OSZG verzorgt het openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs in Haarlem. 4.350 Ieerlingen hebben openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs gevolgd vanuit dit regionale bestuur (teldatum 1 oktober 2023). Op het Stedelijk Gymnasium waren er 823 leerlingen. Het jaarverslag is deze zomerperiode ter kennisname ingediend. In het jaarverslag wordt stilgestaan bij de missie, de visie en de wezenskenmerken van het openbaar onderwijs. Ook worden de ontwikkelingen van de leerlingenaantallen, de personeelssamenstelling, internationalisering en onderzoek in het onderwijsprogramma beschreven. De structuur van OSZG voldoet aan de wettelijke eisen van scheiding tussen de interne toezichthoudende rol van de Raad van Toezicht en de rol van het Stichtingsbestuur. Op 11 oktober 2024 is op bestuurlijk niveau met het schoolbestuur over hetjaarverslag 2023 gesproken, waarbij de volgende onderwerpen aan de orde zijn geweest: • •

Het jaarverslag 2023, inclusief het jaarverslag in beeld; Het meerjarenperspectief in relatie tot de continuïteit van het openbaar gymnasiaal onderwijs;

• •

De ambitie en het langzaam ontwikkelen van de diversere leerlingenpopulatie: De populatie en aanwas van een diverser leerkrachten-team en de gezamenlijke regionale aanpak; De stijging van de prijzen van licenties en schoolboeken.

Naar aanleiding van deze bespreking en het jaarverslag is geconstateerd dat het genoemde schoolbestuur en het Stedelijk Gymnasium Haarlem op verantwoorde wijze haar werkzaamheden verricht. 4.3 OZSG is een financieel gezonde organisatie. Het jaarverslag en de jaarrekening bevatten een financiële verantwoording over het kalenderjaar 2023, waarbij een transparant beeld van de grootte en de samenstelling van het vermogen per 31 december 2023 en het resultaat over 2023 gegeven wordt. De baten, lasten en balansmutaties van OZSG voldoen aan de eisen van financiële rechtmatigheid. De accountant heeft op grond van de getrouwheid en rechtmatigheid een goedkeurende controle verklaring afgegeven. De jaarrekening 2023 van de OSZG sluit met een negatief resultaat van € 279.000. ln de begroting was uitgegaan van een negatief resultaat van € 2.534.000. Derhalve een voordelige afwijking van € 2.255.000. De belangrijkste oorzaak voor dit verschil is de wijze van verwerken van 2 tranches NPO-middelen 2022-2023. Bij het opmaken van de begroting ging men er van uit dat deze middelen geheel in 2022 moesten worden opgenomen. Later bleek dit toch 5/12e deel in 2022 en 7/12e deel in 2023 te zijn. Daarnaast werd er ter dekking van de werkdrukmiddelen in de cao VO een

Kenmerk: 2024/2059475

3/6

nieuwe bekostiging in het leven geroepen voor een bedrag van € 691.000. Hiermee kon bij opstelling van de begroting geen rekening worden gehouden. Uit de jaarrekening blijkt dat de solvabiliteit, liquiditeit en rentabiliteit goed zijn en ruim binnen de geldende bandbreedte in het voortgezet onderwijs liggen. Ook het weerstandsvermogen, dat het verband tussen het eigen vermogen en de totale baten aangeeft, bevindt zich ruim boven de door het bestuur gestelde norm. Mochten zich in de toekomst één of meerdere risicos voordoen, dan beschikt OSZG over voldoende eigen middelen om deze incidenteel te kunnen opvangen. Geconcludeerd kan worden dat de OSZG, inclusief het hieronder vallende Stedelijk Gymnasium Haarlem (SGH), een financieel gezonde organisatie is. 4.4. Er is sprake van een geïntegreerd kwaliteits- en financieel toezicht door de lnspectie van het Onderwijs. De Onderwijsinspectie toetst eens in de vier jaar of alle leerlingen onderwijs van voldoende kwaliteit krijgen en scholen voldoen aan de wet- en regelgeving. Omdat het schoolbestuur hiervoor verantwoordelijk is, begint en eindigt het toezicht van de lnspectie bij het schoolbestuur. Jaarlijks maakt zij een analyse van iedere school op basis van de informatie die zij heeft over het bestuur en de hieronder vallende scholen.

De lnspectie neemt ook een eventuele overschrijding van de signaleringswaarde het normatieve publieke eigen vermogen in haar toezicht mee. De waarde van het OZSG bedraagt in 2023 0,92 en ligt daarmee iets onder de signaleringswaarde (in 2022 nog 1,06). Het bestuur verwacht met de begrote resultaten op termijn, de jaren 2025 t/m 2027 en het beleidsrijker begroten te sluiten met een tekort, waardoor zij binnen de signaleringswaarde blijven. 4.5.Continui•teitsparagraafgeeft een doorkijk op basis van het meerjarenperspectief2022-2024. ln het jaarverslag is conform de rijksregeling jaarverslaggeving onderwijs (R.J.O.) de continuïteitsparagraaf opgenomen. ln het jaarverslag wordt niet alleen gerapporteerd over het kalenderjaar 2023, maar ook aandacht besteed aan de continuïteit van de schoolorganisatie in de toekomst. De continuïteitsparagraaf geeft duidelijk inzicht in de ontwikkelingen van de exploitatie en balanspositie voor het verslagjaar en minimaal drie opeenvolgende jaren. OSZG heeft conform de voorschriften een gecomprimeerd meerjarenperspectief voor vier jaar opgenomen. De uitgangspunten die ten grondslag liggen aan het meerjarenperspectief zijn duidelijk toegelicht, zoals de leerlingenaantallen en personeelsformatie.

Het normatieve publieke eigen vermogen is het bedrag dat een bestuur redelijkerwijs aan eigen vermogen nodig heeft om bezittingen te financieren en risicos op te vangen. Een waarde hoger dan 1.0 geeft aan dat mogelijk sprake is van een te hoog eigen vermogen. Bij een score boven de 1,0 zal de onderwijsinspectie nader onderzoek doen en het gesprek hierover aan gaan met het bestuur van de instelling.

Kenmerk: 2024/2059475

4/6

-

In de risicoparagraaf wordt een aantal risicos benoemd voor de toekomst, onder andere: de ontwikkeling van leeriingenaantallen (daling, concurrentiepositie, PR-strategie). Dit wordt gemiddeld/hoog ingeschat. Er wordt o.a. een intensief PR-beleid gevoerd. het personeel (cao, leeftijdsopbouw, ziekteverzuim, wachtgeld, WAO, kwaliteit en verloop). Dit risico wordt ingeschat als gemiddeld/hoog, het personeelsbeleid wordt gebruikt om deze risicos te verminderen. •

de organisatie (bestuur en management, planning & control, beleidsplannen, governance, administratieve organisatie en interne controle). Dit risico wordt ingeschat als gemiddeld. De OSZG is een kleinschalige organisatie met relatief weinig overhead, een strakke administratieve organisatie en een planning- & controlcyclus die naar behoren werkt.

•

huisvesting (onderhoud, vandalisme). Dit risico wordt ingeschat als gemiddeld/hoog. Ondanks de (geplande) renovaties blijven de gebouwen oud en onderhoudsintensief. Het is niet vanzelfsprekend dat de rijksoverheid het gebouwencomplex van de benodigde financiële middelen voorziet. De meerjarenonderhoudsplanning is verder in detail in kaart gebracht. Momenteel hebben de scholen de gesignaleerde kosten uit het MJOP beoordeeld en meegenomen in hun begrotingen/ meerjarenperspectieven.

4.6 Hetjaarverslag van het Stedelijk Gymnasium 2023 geeft een verantwoordfinancieel overzicht. Het Stedelijk Gymnasium Haarlem is één van de scholen vallend onder de OSZG. De onder de OSZG vallende scholen zijn vrijwel volledig autonoom in het besteden van de financiën op schoolniveau en worden specifiek verantwoord. Het exploitatieresultaat 2023 is € 165.000 voordelig. Ten opzichte van de begroting, die sloot met een nadelig resultaat van € 444.000, is sprake van een voordelige afwijking van € 609.000. Het voordelig resultaat wordt met name veroorzaakt door de in 2022 versnelde afschrijving van de openstaande activa en de oplevering van het pand na de renovatie per einde 2023, waardoor op de nieuwe activa voor het gebouw en inrichting in 2023 geen afschrijvingen hebben plaatsgevonden. Dit is een incidenteel voordeel van ruim € 200.000. Daarnaast heeft in 2023 een vrijval in de voorzieningen van ruim € 100.000 in verband met de terugloop van langdurig zieken plaatsgevonden. 2e tranche Tot slot vallen de rijksbijdragen, onder andere als gevolg van de andere inschatting van de NPO-gelden, fors hoger uit. Tegenover deze hogere rijksbijdragen staan deels hogere personele lasten in het kader van de NPO-gelden en werkdrukmiddelen en een hogere cao-stijging dan eerder ingeschat.

Na toevoeging van het exploitatieresultaat van € 165.000 voordelig bedraagt het eigen vermogen (inciusief bestemmingsreserves publiek en privaat) ultimo 2023 € 3396 mln (2022: € 3.231 mln). De algemene vrij te besteden reserve neemt toe met € 69.000 tot € 1.425 mln. 4. 7 Het Stedelijk Gymnasium neemt deel aan lokale en regionale samenwerkingsvormen. Het Stedelijk Gymnasium neemt deel aan lokale samenwerkingsvormen. Zo is zij convenantspartner van de Lokale Educatieve Agenda (LEA) (2019/9522025) en participeert in LEA- werkgroepen

Kenmerk: 2024/2059475

5/6

waaronder werkgroep onderwijshuisvesting en -financiën. Ook is zij betrokken bij de Verwijsindex voor risicojongeren. Hiernaast is zij Iid van diverse regionale samenwerkingsvormen, waaronder het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs VO Zuid-Kennemerland en het Regionaal Besturen overleg Onderwijs met de Regionale Educatie Agenda. Het Stedelijk Gymnasium werkt, samen met de andere VO-scholen, in de regio samen met de toeleverende (basis)scholen en vervolgopleidingen om het onderwijsaanbod goed te laten aansluiten op regionale ontwikkelingen en behoeften. Het Stedelijk Gymnasium zet zich daarnaast in op meer diversiteit van de leerlingenpopulatie in het kader van kansengelijkheid. De school werkt met 12 basisscholen in vooral Schalkwijk en HaarlemOost samen om leerlingen van deze scholen met hun ouders kennis te laten maken met gymnasiaal onderwijs. 5. Risicos en kanttekeningen Geen. 6. Uitvoering Onderwijs Stichting Zelfstandige Gymnasia / Stedelijk Gymnasium verzorgt het openbaar voortgezet gymnasiaal onderwijs in Haarlem. 7. Bijlagen - Bijlage 1: Jaarverslag 2023 Onderwijs Stichting Zelfstandige Gymnasia

Kenmerk: 2024/2059475

6/6