Reactie Participatieraad op Evaluatie Sociale Wijkteams 2020

Aan het college van Burgemeester en Wethouders van Haarlem cc. Commissie Samenleving

Datum 3 februari 2021 Ons kenmerk 2021/03 Contactpersoon N. Kraaijeveld Doorkiesnummer 023-511 5273 E-mail nkraaijeveld@haarlem.nl Kopie aan Mevrouw S. Leensen/De heer J.W. Duker/De heer P. Haker Onderwerp Reactie op Informatienota en Evaluatierapport Sociale Wijkteams

Geacht college, De Participatieraad biedt u hierbij enkele aanbevelingen aan op de informatienota en het evaluatierapport Sociale Wijkteam (SWT’s). Uit het evaluatierapport van Andersson Elfers Felix komt naar voren dat het wenselijk is de sturing van de SWT’s te versterken. De Participatieraad is het daarmee eens en stelt voor de aanbevelingen uit het rapport van Andersson Elfers Felix op te volgen. Het geeft een duidelijk inzicht in de huidige situatie en waar de verbeterpunten liggen. Wat hierbij wel belangrijk is, is dat een onafhankelijke manager/voorzitter (met expertise) de sociale wijkteams (SWT’s) gaat coördineren. De Participatieraad is benieuwd welke ondersteuning de SWT’s gaan krijgen en voor welke vorm gekozen wordt en de participatieraad wordt hier graag van op de hoogte gehouden. Een laagdrempelige meer toegankelijke ondersteuning is daarbij zeer zeker wenselijk. Er kan nog meer ingezet worden op één plan, één gezin, één regisseur. Met name door de samenwerking van het CJG met de SWT’s te bevorderen en het CJG te integreren in het SWT. Het is goed dat deze samenvoeging al is opgenomen in de opinienota “Gewoon in de wijk”, waar de Participatieraad op 3 februari 2021 een advies over heeft geschreven. Ook in deze brief vraagt de Participatieraad hier aandacht voor en is benieuwd naar het tijdspad van dit beleid.

Het advies dat de Participatieraad op de discussienota Sociaal Wijkteam d.d. 1 mei 2016 geeft gegeven heeft waardevolle aanbevelingen op de knelpunten die toen gesignaleerd werden. Deze knelpunten komen terug in de resultaten van de Evaluatie Sociaal Wijkteams. Het advies van 1 mei 2016 is daarom als bijlage toegevoegd (bijlage 1).

Enkele aanbevelingen 1. Geef de SWT's een eenduidige en inhoudelijke opdracht mee met realistische doelstellingen. De opdracht zou dan zijn het bieden van zorg en ondersteuningg aan de kwetsbare wijkbewoners en het hebben van een preventie en vroeg-signaleringsfunctie. 2. Zorg er voor dat de SWT-teamleden onafhankelijk van de taakstelling van hun eigen organisatie kunnen opereren. 3. Vergroot de sturingskracht van het SWT zorg voor meer doorzettingsmacht en kracht voor de teamleiders en het SWT-team, door een coördinerende en sturende rol aan het SWT in het werkveld toe te kennen. 4. De Participatieraad vraagt zich af of de gedeelde verantwoordelijkheden voor de gemeente en de uitvoeringsorganisaties niet zorgen voor rolverwarring, taakverwarring en bevoegdheden verwarring. 5. Zorg voor een goed inzicht in de ondersteuningsbehoefte van de wijkbewoners. 6. Benut huisartsen, woningcorporaties en de wijkagent, om signalen en vroegsignalering te verbeteren en te versnellen. 7. Meer publiciteit kan de bekendheid van het SWT in de wijk vergroten door huis aan huis te flyeren en buurtgebonden apps in te zetten. 8. De coronamaatregelen zullen er ongetwijfeld voor zorgen dat het CJG meer belast zal worden met problematiek van de Haarlemse jeugd. 9. Er wordt steeds meer verwacht dat inwoners elkaar helpen als dit noodzakelijk is.

De veerkrachtige inwoners van Haarlem worden weinig genoemd in het rapport. Dit geldt ook voor de wederkerigheid die er bij het elkaar helpen tussen inwoners plaatsvindt. 6. Het organiseren van buurtinitiatieven is meer de taak van het welzijnswerk dan van de SWT’s. Daarnaast kan het welzijnswerk in zijn geheel meer ingezet worden. 9. De samenstelling van de SWT’s zijn te eenzijdig. Waardoor deze teveel gericht zijn op problemen en te weinig gericht is op wat inwoners met elkaar kunnen doen. Hierdoor ontstaat snel de kans dat automatisch de focus op complexe problematiek komt te liggen. 10. Het delen van werkwijzen en specialismes van de individuele professionals onderling kan helpen om het op- en afschalen van problematiek te versoepelen. Mogelijk helpt het om onderzoek te doen waarom cliënten lang vastgehouden worden en minder snel doorverwezen worden. 11. De SWT's hebben de complexe taak gekregen de transitie van het Sociaal Domein van het Rijk onder te brengen bij de gemeente. Waarbij integraal en effectief gewerkt moet worden vanuit een generalistische visie. Dit terwijl de partners op basis van specialistische kennis gevraagd zijn deel te nemen aan de SWT’s. Daarbij komt een extra complexe factor dat sommige partners in het SWT ook nog de doelstelling en taakstelling van hun eigen organisatie dienen te realiseren.

Vooral dit laatste belemmert het integraal werken tussen de hulpverleners. De niet geharmoniseerde werkprocessen binnen de SWT’s zorgen er voor dat er per hulpvraag een ander proces moet worden doorlopen. 12. De ondersteuningsbehoefte verschilt per wijk maar ook het inzicht in deze behoefte is niet altijd duidelijk. Een lastig punt blijft hulpvragen door kwetsbare wijkbewoners met een beperking, psychische kwetsbaarheid, of beperkte taalvaardigheid. Deze doelgroepen zullen minder snel zelf om hulp vragen. 13. De diversiteit bij de samenwerking met (stedelijke) partners is soms ineffectief.

14. De operationele sturing van de SWT’s is momenteel erg licht ingericht. Als de taken van de SWT’s uitgebreid worden zal de aansturing beter moeten. De Participatieraad is van mening dat een onafhankelijk expert daar invulling aan dient te geven dit geldt ook voor de regionale aansturing. 15. De samenwerking tussen partijen moet gestimuleerd blijven worden. 16. Het aanspreekpunt voor burgers over klachten wordt hierdoor extra belangrijk. De ombudsfunctie verdient daarom extra aandacht. 17. De taak/rol bij onafhankelijke cliëntondersteuning zal extra belangrijk worden. Tot slot: De Participatieraad ondersteunt de aanbevelingen in het rapport van Andersson Elfers Felix en adviseert deze op te volgen. Het evaluatierapport vormt een goede aanvulling op de stappen die genomen worden richting de wijkgerichte aanpak en sluit goed aan bij de opinienota “Gewoon in de Wijk”. De Participatieraad is van mening dat een sterke integratie in de wijk de kwetsbare Haarlemse burgers helpt de weg naar het sociaal wijkteam eerder te vinden. Zeker als het evaluatierapport goed geïmplementeerd wordt bij de ontwikkelingen die noodzakelijk zijn en opgenomen zijn in de opinienota “Gewoon in de Wijk”. Met vriendelijke groet,

Andre Jurjus Voorzitter Participatieraad Haarlem