Reactie en advies op Opinienota omgaan met giften in de Participatiewet

Aan het college van Burgemeester en Wethouders van Haarlem cc. Commissie Samenleving

Datum 25 februari 2021 Ons kenmerk 2021/07 Contactpersoon N. Kraaijeveld Doorkiesnummer 023-511 3868 E-mail nkraaijeveld@haarlem.nl Kopie aan Mevrouw R. Wegener en Mevrouw M. Beneker Onderwerp Reactie op de opinienota omgaan met giften binnen de Participatiewet

Geacht college, De Participatieraad heeft de opinienota “Omgaan met giften binnen de Participatiewet en de brief van de Staatssecretaris aan de Tweede Kamer van 18 januari 2021 zorgvuldig gelezen en reageert hierbij als volgt. Het college vraagt aan de commissie samenleving haar visie over giften binnen de Participatiewet en geeft daartoe drie keuzemogelijkheden. Afhankelijk van de keuze van de commissie stelt het college daarna een collegebesluit op voor het vaststellen van richtlijnen. De Participatieraad wijst hierbij op de inhoud van de brief van de Staatssecretaris aan de Tweede Kamer. De Staatssecretaris constateert, dat de huidige ontwikkelingen en signalen rondom de handhavingsaanpak in de sociale zekerheid leiden tot bezorgdheid over de hardheid in de Participatiewet en de mogelijkheden tot maatwerk. Deze zorgen vragen om snel handelen en het bieden van oplossingen. De Staatssecretaris sluit bij voorbaat niet uit, dat daartoe aanpassing van regelgeving nodig is. In een eerdere brief van 12 november 2020 over fraude heeft hij reeds drie voorstellen gedaan om de eenduidigheid van het stelsel te vergroten, met de focus op preventie. De Participatieraad zou dit graag aanvullen met een goede focus op de uitleg aan uitkeringsgerechtigde op de verplichtingen waar het om gaat. Met name voor burgers die de Nederlandse taal niet goed beheersen is deze uitleg van groot belang.

Hier mee zou je een eerste stap naar preventie kunnen maken. Met betrekking tot de giften geeft de Staatssecretaris aan, dat de uitvoeringspraktijk complex is, namelijk hoe kan een eerlijk stelsel van sociale zekerheid met als pijler de rechtsgelijkheid worden geborgd, terwijl er ook genoeg ruimte voor professionals moet bestaan om maatwerk te leveren.

Samen met de gemeenten wil de Staatssecretaris inventariseren of er meer algemene kaders kunnen worden opgesteld en rondetafel bijeenkomsten organiseren om te kijken of de Rijksoverheid en de gemeenten input kunnen leveren om voor voldoende ruimte voor maatwerk te zorgen. In aansluiting op deze korte samenvatting van de brief van de Staatssecretaris, komt de Participatieraad tot de volgende stellingname op het voorstel van het college: Van de drie opties is de Participatieraad van mening dat de eerste optie het meest voor de hand ligt. Hierbij wordt uitgegaan van de huidige situatie in Haarlem, die later eenvoudig kan inspelen op nieuwe landelijke richtlijnen en wetgeving. De tweede optie loopt vooruit op de nieuwe ontwikkelingen en is niet effectief omdat deze later weer aangepast dient te worden. Ook voor de derde optie, waarbij richtlijnen worden opgesteld gebaseerd op de huidige situatie geldt hetzelfde nadeel als genoemd bij optie twee. Conclusie De Participatieraad deelt de mening dat de wet aangepast dient te worden en adviseert voor de eerste optie te kiezen, namelijk dat er uitgegaan wordt van de huidige situatie in Haarlem die in een later stadium in kan spelen op nieuwe landelijke wetgeving en richtlijnen.

Tot slot De komende periode zal de Participatieraad nauwlettend de acties vanuit de Rijksoverheid in de gaten houden, daar de gemeente hier niet in eerste lijn over gaat. Wel kan de gemeente hier een standpunt over in nemen. Met vriendelijke groet,

Andre Jurjus Voorzitter Participatieraad Haarlem