Presentatie Technische Sessie 15-4-2024 CAS Maatregel 14 Maximeren klepopeningen

Maximeren kleptellingen Continuering Afvalscheiding (CAS) Technische sessie Haarlem, 15 april 2024

Welkom! Aanleiding technische sessie Waarom ‘maximeren klepopeningen’? Toelichting op varianten Kosten Stel jullie vragen tussendoor!

Aanleiding 2022: Afronding SPA 2022: Versterkers Duurzaam Doen 2023: Uitvoeringsprogramma Continuering Afvalscheiding 2024: Opinienota maatregel 14, maximeren klepopeningen + technische sessie

Doelstellingen

Doel CAS: minder restafval 157 kg, scheidingspercentage verhogen naar 61,5%

300 250 200

Verbeteren 150 afvalscheiden werpt zijn 100 vruchten af 50 0

2016

2018

2020 2022 2023

Waarom maximeren klepopeningen? Kleine groep grootgebruikers zorgt voor veel afval Oneigenlijk gebruik wordt aangepakt Levert een bijdrage aan verminderen van restafval, afvalscheiden wordt gestimuleerd. Dit geeft een besparing op de verwerkingskosten. Eerlijkere verdeling van de kosten

Maatregel kan op veel manieren worden ingevuld

Wat werkt voor Haarlem? Vooronderzoek andere gemeenten Ervaringen klepopeningen: Heemstede: vast aantal klepopeningen 100 of 200 per jaar Rhenen: vast aantal klepopening, 60 per jaar Den Bosch: 1-persoons 17 per maand, meerpersoons 30 per maand Dronten: max. 2 per dag Learnings: Systeem vergroot het bewustzijn Een heel klein percentage komt niet goed uit Hou het systeem simpel en begrijpbaar

Wat werkt voor Haarlem? Ervaringen ‘betalen per klepopening’ andere gemeenten: Onderzoek 2020 (o.a. Antwerpen, Woerden, Gouda, Nijmegen, Lisse, Apeldoorn) Recent: Velsen (Recycletarief) Learnings: Geeft het beste milieu resultaat (met name meer aanbod pbd) Maatregelen zijn nodig om vervuiling grondstoffen tegen te gaan (o.a. gft en pbd) daardoor is terugverdientijd lang Handhaving structureel intensiveren Neem ruim de tijd voor implementatie

De opties voor Haarlem

Variant 0 Niks doen

Variant 1 Alle huishoudens krijgen een maximum van 156 klepopeningen

Variant 2 Alle huishoudens krijgen een maximum van 104 klepopeningen en als ze daar niet mee uitkomen 156 klepopeningen

Variant 3 Huishoudens betalen voor iedere klepopening

Variant 0: geen beperkingen 240L

zakken per week

0 kg per inwoner per jaar ambitie bijstellen

aanpassen gedrag

vermindering oneigenlijk gebruik

1 x per 2 weken

Kosten voordeel op korte termijn, niet op lange termijn

Variant 1: 156 klepopeningen 240L

3x <% zakken per week

aanpassen gedrag

2-11 kg per inwoner per jaar ambitie bijstellen

vermindering oneigenlijk gebruik

bijkopen

1 x per 2 weken

Binnen CAS begroting

Variant 2: 104 klepopeningen 140L / 240L

2x <% zakken per week

20 kg per inwoner per jaar ambitie in lijn met CAS

aanpassen gedrag

vermindering oneigenlijk gebruik

bijkopen (na overstap 156)

1 x per 2 weken

ASH wijzigt twee tarieven Binnen CAS begroting

Variant 3: betalen iedere klepopening 140L / 240L

>75% zakken per week

groot percentage past gedrag aan

vermindering oneigenlijk gebruik

beste milieuresultaat ambitie bijstellen

1 x per 2 weken betalen per lediging

ASH wijzigt vast & variabel tarief buiten begroting CAS

Bijzondere huishoudens Huishoudens die meer klepopeningen nodig hebben (incontinentie, luiers, tante Stien) Gaan mogelijk meer betalen bij variant 2/3 Ervaren & gepaste oplossing bieden, bijv. extra klepopeningen toekennen.

Kosten Varianten 1 en 2: kunnen binnen CAS begroting worden gerealiseerd en zorgen niet voor een verhoging in de ASH. Variant 0: er worden geen kosten gemaakt. Niks doen draagt niet bij aan gestelde ambitie en beheersbaar houden van (steeds hogere) kosten voor verwerking restafval en verbrandingsbelasting. Variant 3: leidt wel tot een hogere ASH gezien investering van 5-10 miljoen

Kosten variant 1 en 2 Automatisering: ontwikkelen software op ondergrondse containers, webapplicatie, iDeal koppeling Front- en backoffice kosten: verwerken extra pasaanvragen, beantwoording vragen bewoners, inrichten processen zoals betalingen vs extra klepopeningen financiele administratie Administratie met Cosensus (variant 2) Bewonerscommunicatie Projectmanagement gemeente, Spaarnelanden & externe partijen

Kosten variant 3 Toegangscontrole op grondstoffen Capaciteit grondstoffencontainers vergroten Volume aanpassing kleppen ondergrondse containers (van 100L > 60 L bijv). Kosten voor automatisering Front- en backoffice kosten: verwerken extra pasaanvragen, beantwoording vragen bewoners, inrichten processen Structurele opschaling handhaving PM Administratie met Cosensus inrichten Bewonerscommunicatie Projectmanagement gemeente, Spaarnelanden & externe partijen

Jullie vragen! Maximeren klepopeningen

Technische vragen 1) in de nota staat dat we bij niets doen op 56% scheiding uit komen, of lager omdat de effecten elkaar versterken. Klopt dit of is het misschien toch iets minder negatief? 2) In de nieuwe nota wordt oneigenlijk gebruik genoemd, bijv. bedrijfsafval en bouw/sloop, op welke bewijs is dit gebaseerd? 3) Als we nu voor een variant 1/2/3 kiezen kan er dan in de uitwerking daarvan nog meer inzicht gegeven worden in het % huishoudens dat in de (in de uitwerking te bepalen) categorieën van aantal klepopeningen per maand valt? 4) HVC betaalde de investeringen voor Velsen, waarom kan Spaarnelanden dat niet doen voor ons? (ook al is het in ons geval enigszins vestzak-broekzak)

Effect klepopeningen binnen CAS Beoogd scheidingspercentage CAS van 50 naar 61,5% 11,5% meer afvalscheiding als gevolg van CAS Bijdrage klepopeningen 40% Bijdrage andere CAS maatregelen 60% Variant 2 is in lijn met uitvoeringsprogramma CAS Variant 0, 1 geeft een lager scheidingspercentage Variant 3, geeft een hoger scheidingspercentage

Technische vragen 5) Verschil tussen de vereiste investeringen voor variant 1 en 2 vs. 3 zijn wel heel groot, terwijl het systeem in principe hetzelfde is maar complexiteit bij 3 wel stuk groter is. Kunnen we meer inzicht krijgen waarom de kosten bij 3) zo oplopen? 6) Wat zijn de ervaringen van andere gemeenten aangaande niveau van dumpingen/bijplaatsingen na invoering van betaling per klepopeningen na enige periode van gewenning? 7) Kunnen we ook nog aan een variant denken die het omdraait: iedereen betaalt de reguliere afvalstoffenheffing (naar grootte huishouden) maar krijgt een korting als ze minder dan X klepopeningen hebben, en nog meer korting als ze minder dan Y klepopeningen hebben bijvoorbeeld?

Technische vragen 8) De huidige ondergronds containers kunnen toch nog niet resterend aantal klepopeningen weergeven of wel? Zo niet is het relatief eenvoudig zo'n display aan te brengen begrijp ik? 9) Is het een optie om bij nieuwe ondergrondse container wel (alvast) te kiezen voor een versie met gewichtsmeting?

Voorbeeld gemeente Woerden