Jaarverslag & Jaarrekening - Gemeente Haarlem - 2023

Percentage Haarlemmers dat aangeeft in het dagelijks leven beperkt te worden vanwege de woonsituatie (inwonerspeiling). 12% <12% 13% (2022) S (2023) R (2023) Percentage Haarlemmers dat aangeeft in het dagelijks leven beperkt te worden in het voeren van een huishouden (inwonerspeiling). 76% <76% 66% (2022) S (2023) R (2023) Percentage Haarlemmers dat aangeeft in het dagelijks leven beperkt te worden in het verrichten van algemene dagelijkse levensverrichtingen (inwonerspeiling). 30% <30% 35% (2022) S (2023) R (2023) Percentage Haarlemmers dat aangeeft in het dagelijks leven beperkt te worden in het zich buitenshuis verplaatsen (inwonerspeiling). 44% <44% 38% (2022) S (2023) R (2023)

a. Verstrekken materiële en/of immateriële voorzieningen

kleur

Wat hebben we gedaan? In 2023 zijn de voorzieningen huishoudelijke ondersteuning, kortdurend verblijf, materiële voorzieningen (hulpmiddelen, woningaanpassingen en vervoer) en beschermd wonen verstrekt conform de geldende wet- en regelgeving. Het aantal cliënten met een maatwerkarrangement Wmo per 10.000 inwoners is wederom afgenomen. Dit komt doordat er steeds meer passende ondersteuning beschikbaar is in de vorm van algemene voorzieningen. Onder andere vanuit de opdracht Gewoon in de Wijk en bij huishoudelijke ondersteuning. Afgelopen jaar zijn er zes trainingen gegeven aan ongeveer 60 inwoners met een scootmobiel om hun rijvaardigheid en verkeersveiligheid te verbeteren. Er is in samenwerking met aanbieders een moreel appél gedaan op de Haarlemmers met een hoog inkomen, om ondersteuning zoveel als mogelijk binnen het eigen netwerk op te lossen of zelf te betalen, zodat de voorzieningen die de gemeente biedt, beschikbaar blijven voor de meest kwetsbare inwoners die het niet zelf kunnen betalen Sinds de invoer van de Wet langdurige zorg (Wlz) Geestelijke gezondheidszorg (GGZ) maken de grote zorgaanbieders een eigen keuze in de verdeling van hun plekken tussen Wlz GGZ en Wmo beschermd wonen. Afhankelijk van toegewezen Wlz GGZ Jaarverslag en Jaarrekening 2023

87

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 10 juni 2024

zorg bepalen zij het aantal plekken voor Wmo beschermd wonen. In 2023 heeft dit bijgedragen aan de groei van het aantal beschermd wonen plekken. Ook heeft een aantal aanbieders in 2023 extra plekken voor beschermd wonen gerealiseerd voor mensen die op de wachtlijst stonden. Het aantal wachtenden op een plek in een voorziening beschermd wonen neemt gestaag af. Het tekort aan voorzieningen blijft, vooral voor de complexe, psychiatrisch instabiele inwoners die actief middelen gebruiken.

Wat hebben we niet gedaan? Zorgaanbieders gaven aan het product beschut wonen niet te kunnen leveren. De kosten van het opzetten van een verhuurorganisatie zijn groter dan de inkomsten vanuit het bieden van beschut wonen zorg. Bovendien lijkt er een huisvestingsprobleem in plaats van behoefte aan intramuraal wonen. Daarom is er in de gepubliceerde aanbesteding een nieuw product ontwikkeld: Beschermd Wonen Thuis. Prestatie indicator R/S Prestatie indicator R/S Prestatie indicator R/S Prestatie indicator R/S Prestatie indicator R/S

Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo per 10.000 inwoners (CBS Monitor Sociaal domein Wmo) (BZK) 670 740 720 710 690 <750 660 650 (2016) (2018) (2019) (2020) (2021) (2022) S (2023) R (2023) Aantal unieke inwoners met een voorziening hulp bij het huishouden (Gemeentelijke registratie). 3.648 4.621 4.760 >4.850 (2020) (2021) (2022) S (2023) Aantal unieke inwoners met een woonvoorziening (Gemeentelijke registratie).

4.786 R (2023)

1.719 2.002 2.173 >2.171 2.269 (2020) (2021) (2022) S (2023) R (2023) Aantal unieke inwoners met een voorziening Beschermd Wonen (Gemeentelijke registratie). 403 458 519 557 >600 (2019) (2020) (2021) (2022) S (2023) Aantal unieke inwoners met een vervoersvoorziening (Gemeentelijke registratie).

676 R (2023)

5.856 (2020)

6.627 R (2023)

6.622 (2021)

6.645 (2022)

>6.643 S (2023)

Beleidsveld 2.2 Voorzieningen jeugd 1. Betere aansluiting bieden op sociale basis/jeugdhulp Wat hebben we bereikt? In 2023 was de rol van het CJG als gemandateerde toegang binnen het nieuwe inkoopstelsel onderwerp van gesprek en nam het CJG daarom deel aan verschillende overlegtafels samen met andere verwijzers en de consortia om te spreken over zaken als de verwijsroute in het inkoopstelsel. In het dashboard van het CJG staat alle informatie over de inzet van passende zorg. Daar is ook zichtbaar waar naar verwezen wordt. Het CJG bood ondersteuning bij individuele zaken die op de wachtlijst staan voor specialistische hulp. Het CJG besloot over de toegang tot specialistische jeugdhulp. De Jaarverslag en Jaarrekening 2023

88

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 10 juni 2024

meeste toegangsbeslissingen hadden betrekking op de door de gemeenten ingekochte specialistische hulp (Zorg in Natura). De CJG-medewerkers van Informatie & Advies en de CJG-coaches kenden ook een persoonsgebonden budget (PGB) toe. Jeugdpreventie is versterkt. Via het actieprogramma Kansrijke Start (2022/78214) werd ingezet op het verbeteren van de gezondheid van kinderen in de eerste 1000 dagen om fysieke en/of mentale problemen op latere leeftijd te voorkomen. Een groot aantal kinderen kreeg tijdige jeugdhulp op maat geboden. Het Centrum Jeugd en Gezin (CJG) heeft samen met zorgaanbieders en ketenpartners jongeren tijdig in beeld gebracht om passende hulp te bieden en de wachttijden te verkorten.

Wat hebben we niet bereikt? Er liggen nog verschillende vraagstukken voor in de werkgroep toegang over de samenwerking tussen de verwijzers en de consortia. Er is nog geen eenduidige verwijsroute voor alle verwijzers. Hiernaast zijn de wachttijden niet verkort. Effect indicator R/S

Percentage jongeren met jeugdhulp als percentage van alle jongeren tot 18 jaar (CBS)(BZK). 11,7% (2021)

11,4% (2022)

11% S (2023)

a. Normalisatie van opvoedvragen. Licht waar kan, zwaar waar moet

11% R (2023)

kleur

Wat hebben we gedaan? Het CJG stuurde met haar afwegingskader voor toekenning van jeugdhulp op zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig. Het CJG bood coaching en preventief groepsaanbod en vrij toegankelijk aanbod aan cursussen voor kinderen en ouders. Het CJG beschikte over actuele kennis van de vrij toegankelijke voorzieningen in elke wijk waar zij naar konden verwijzen. De CJG-coaches werkten op een coachende manier, zij sloten aan bij wat ouders en jeugdigen zelf konden en versterkten dan. De inzet van de CJG coaches was erop gericht om de situatie in gezinnen te ontzorgen en te normaliseren zodat het gezin zich weer competent voelde in de regie over hun eigen leven en opvoeding. Een groep medewerkers hield zich bezig met het thema eigen kracht en normaliseren. Zij werkten aan het praktisch toepassen van normaliseren binnen het werk. Zij zetten in op het leggen van duurzame verbindingen rondom een kind; thuis, school en de wijk. Zij waren een verbindende organisatie in de wijk en zijn zichtbaar op scholen met een schoolcoach, bij huisartsen als POH jeugd en legden verbindingen met organisaties en partners in de wijk. Prestatie indicator R/S

Het percentage beëindigde jeugdhulptrajecten volgens plan (CBS).

Jaarverslag en Jaarrekening 2023

83% (2021)

(2022)

87% S (2023)

PM R (2023)

89

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 10 juni 2024

2. Jongeren groeien zo veel mogelijk thuis op, in een gezinsvervangend verblijf Wat hebben we bereikt? In 2023 was het uitgangspunt om jongeren met complexe problematiek thuis of zo thuis mogelijk op te laten opgroeien. Voor een aantal jongeren lukte het om hen thuis te laten wonen met de inzet van intensieve ambulante teams. Voor een aantal andere jongeren was jeugdhulp met verblijf noodzakelijk in de vorm van plaatsing in een pleeggezin, een kleinschalige woonvorm of met een maatwerkoplossing. Ook dit jaar is het gelukt om geen enkele Haarlemse jongere met complexe problematiek in de gesloten jeugdhulp te plaatsen.

Wat hebben we niet bereikt? Niet voor elke jongere kon in de eigen regio en binnen de bestaande voorzieningen passende hulp worden geboden. Een aantal jongeren is buiten de regio geplaatst, voor sommige jongeren was een 1-op-1 plaatsing noodzakelijk, omdat zij niet of nog niet met andere jongeren in een groep kunnen verblijven. Effect indicator R/S

Het percentage van jongeren jeugdhulptrajecten dat gebruik maakt van in pleegzorg / gezinsvervangend verblijf (CBS). Naar verwachting zullen deze cijfers in mei 2024 bekend gemaakt worden. 80% 80% 63% PM (2021) (2022) S (2023) R (2023)

a. Het bieden van meer passend en toereikend aanbod voor gezinsvervangende zorgvormen

kleur

Wat hebben we gedaan? De kleinschalige woonvormen die in Zuid-Kennemerland en IJmond operationeel zijn bieden niet voldoende plekken. In 2023 hebben jeugdhulpaanbieder Parlan en de gemeente voorbereidingen getroffen voor een nieuwe kleinschalige woonvorm. De beoogde locatie heeft meer plaatsen en biedt mogelijkheden om jongeren in de locatie zelf door te laten stromen naar meer zelfstandig wonen. De locatie dient ook ter vervanging van de kleinschalige woonvorm Parkwijk, waarvan gemeente en Parlan naar aanleiding van een juridisch geschil hebben besloten om de locatie als opvanglocatie voor jeugd te beëindigen.

Wat hebben we niet gedaan? De extra voorziening voor jongeren die niet in een kleinschalige woonvorm kunnen verblijven is nog niet gerealiseerd. Het is aan de jeugdhulpaanbieders om deze voorziening vorm te geven, regio’s kunnen faciliteren. Prestatie Het aantal jongeren in pleegzorg of gezinsvervangende verblijfsvormen (CBS). De cijfers over 2023 zijn nog niet indicator gepubliceerd. Naar verwachting worden deze cijfers in mei 2024 bekend worden gemaakt. R/S 198 180 PM (2021) (2022) S (2023) R (2023)

Jaarverslag en Jaarrekening 2023

90

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 10 juni 2024

3. Vermindering jeugdbeschermings- en jeugdreclassingsmaat-regelen Wat hebben we bereikt? In 2023 is het samenwerkingsprotocol veiligheid van en zorg voor kinderen en jongeren afgesloten. In dit protocol zijn afspraken gemaakt met Veilig Thuis, de Raad voor de Kinderbescherming, het CJG, de gecertificeerde instellingen en de voorzitters van de beschermingstafels. Dit is opgesteld voor de regio's IJmond, ZuidKennemerland en Haarlemmermeer. Met deze nieuwe afspraken worden gezinnen langer vrijwillig en preventief kader begeleid. Daarnaast is de werkwijze 'samenwerken aan veiligheid' verder uitgerold in de regio Zuid-Kennemerland. In deze werkwijze worden gezinnen zo lang mogelijk begeleid door het CJG en kunnen zij gebruik maken van de expertise van de gecertificeerde instellingen. Op het gebied van complexe echtscheidingen is in het afgelopen jaar veel tijd gestoken in het leren van elkaar en het gebruik maken van elkaars programma's, zoals het gedwongen kader dat nu ook regelmatig gebruik maakt van de preventieve programma's.

Wat hebben we niet bereikt? In het samenwerkingsprotocol zijn nog niet alle afspraken vastgelegd, waaronder die van regie en monitoring van de veiligheid na de beschermingstafel. Effect indicator R/S Effect indicator R/S Effect indicator R/S

Percentage jongeren met jeugdbescherming als percentage van alle jongeren tot 18 jaar (CBS). (BZK) 1% 0,8% 0,9% 0,7% (2021) (2022) S (2023) R (2023) Het percentage jongeren met een jeugdreclassering als percentage van alle jongeren van 12 tot 23 jaar (CBS) (BZK). 0,4% 0,3% 0,4% 0,3% (2021) (2022) S (2023) R (2023) Het aantal (voorlopige) onder toezicht stellingen (OTS) (CBS). De cijfers over 2023 zijn nog niet gepubliceerd. Naar verwachting worden deze cijfers in mei 2024 bekend gemaakt. 360 290 220 PM (2021) (2022) S (2023) R (2023)

a. Herstellen veiligheid en voorkomen (verdere) ontsporing jongeren

kleur

Wat hebben we gedaan? Er is een nieuw samenwerkingsprotocol opgesteld, inclusief nieuwe procedures en werkwijzen rondom de beschermingstafel. Hierdoor kan de veiligheid binnen gezinnen door heldere afspraken in samenwerking met de hulpverlening aangescherpt en hersteld worden. Hiernaast wordt in het Regionaal Expertise Team vastgelopen zorg en complexe casuïstiek besproken met de zorgaanbieders. Kinderen en jongeren krijgen passende hulp of een passende plek. Nu er niet meer gesloten geplaatst wordt, gaan deze kinderen bijvoorbeeld terug naar huis of naar het eigen netwerk of wordt ambulante hulpverlening ingezet en/of versterkt. Sommige kinderen zijn gebaat bij opvang in een pleeggezin of Kleinschalige Woon Vorm (KWV). Omdat dit kinderen zijn met zeer complexe problematiek is er ook behoefte aan nieuw aanbod, bijvoorbeeld overbruggingszorg. Samen met de consortia wordt dit in kaart gebracht om een aanvraag te kunnen doen bij het landelijke expertise centrum (BEN-NH) om een aantal van deze plekken te realiseren.

Jaarverslag en Jaarrekening 2023

91

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 10 juni 2024

Wat hebben we niet gedaan? Het is nog niet gelukt om een borging met betrekking tot de financiën samenwerken aan veiligheid te realiseren. Dit geldt ook voor afspraken over de regie, wie is wanneer verantwoordelijk voor kinderen die op de wachtlijst staan. Het regievraagstuk is complexer dan van tevoren gedacht, er zijn meerdere gesprekken gevoerd om de regie duidelijker te beleggen.

Beleidsveld 2.3 Opvang, wonen en herstel 1. Haarlemmers zijn veilig in hun huis Wat hebben we bereikt? De Gemeente Haarlem werkt samen met de regiogemeenten aan het voorkomen en duurzaam stoppen van huiselijk geweld en kindermishandeling. In 2023 is uitvoering gegeven aan het tweede Actieprogramma dat hoort bij de regiovisie Huiselijk geweld en kindermishandeling (2020/048818). Er zijn extra stappen gezet om de integrale samenwerking in de aanpak van deze vorm van geweld te versterken. Haarlem werkt bovenregionaal samen met de Blijf Groep en centrumgemeenten Alkmaar en Zaanstad. Eind 2023 is de opvangcapaciteit in Wormerveer tijdelijk uitgebreid met zes plekken om de druk op de in-, door- en uitstroom in de vrouwenopvang te verbeteren. De Blijf Groep had ook in 2023 te maken met meer vraag naar opvangplekken dan er beschikbaar waren in de opvanglocaties, maar heeft toch iedereen een opvangplek kunnen bieden. Soms werden vrouwen met en zonder kinderen tijdelijk in hotels geplaatst. De vrouwenopvang biedt alleen opvang aan die vrouwen en kinderen (en mannen) die vanwege de veiligheid niet thuis kunnen blijven. Voor andere vrouwen en kinderen werd ambulant ondersteuning geboden. Een deel van deze doelgroep vindt onderdak in de gezinslocaties van de Maatschappelijke opvang.

De uitstoom vanuit de vrouwenopvang staat onder druk door krapte op de woningmarkt, wat een negatief effect heeft op de in- en doorstroom in de vrouwenopvang.

Wat hebben we niet bereikt? Het Centrum Seksueel Geweld Noord Holland meldt dat het online seksueel misbruik in 2023 opnieuw is toegenomen. Landelijk zijn de krachten gebundeld in de strijd tegen online seksueel misbruik van minderjarigen en is een consortium gevormd. Het definitief onderbrengen van Veilig Thuis onder de Gemeenschappelijke Regeling Zorg en Veiligheid van de Veiligheidsregio Kennemerland is nog niet afgerond. Effect indicator R/S

Aantal meldingen bij Veilig Thuis (registratie Veilig Thuis)

Jaarverslag en Jaarrekening 2023

920 (2020)

876 (2021)

1.082 (2022)

1.000 S (2023)

1.044 R (2023)

92

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 10 juni 2024

a. Zorg voor voldoende ondersteuning t.b.v. veilig zijn in eigen huis

kleur

Wat hebben we gedaan? De gemeente en Veilig Thuis, het CJG en Buurts hebben nieuwe samenwerkingsafspraken opgesteld, waardoor het werk, de overdracht en samenwerking is versterkt. Veilig Thuis heeft samen met het CJG de samenwerking op scholen rondom het werken met de meldcode verbeterd, hierdoor verwachten zij dat signalen over gezinnen eerder en vollediger in beeld komen bij Veilig Thuis. In 2023 zijn er vele professionals getraind in Gefaseerd Samenwerken aan Veiligheid. Deze werkwijze en bijbehorende visie zijn en blijven het uitgangspunt van de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling lokaal, regionaal en landelijk.

Wat hebben we niet gedaan? Het aantal zaken dat direct wordt overgedragen naar het lokale veld lag laag in 2023. Dit komt doordat er een hoge wachtlijst was op de veiligheidsbeoordelingen eind 2023. Prestatie indicator R/S Prestatie indicator

Het aantal zaken dat direct wordt afgeschaald naar het lokale veld (registratie Veilig Thuis). 212 596 747 500 435 (2020) (2021) (2022) S (2023) R (2023) Het aantal diensten Voorwaarden en Vervolg dat wordt gestart (registratie Veilig Thuis).* *Dit zijn zaken waarbij Veilig Thuis al bij het opstellen van de voorwaarden voor een Veiligheidsplan samen optrekt met het lokale veld en het gezin

R/S

140 (2020)

95 (2021)

44 (2022)

25 S (2023)

28 R (2023)

2. Indien er geen sprake is van een (veilig) thuis, is er opvang Wat hebben we bereikt? Er wordt in alle gevallen ingezet op preventie van dakloosheid en voorkomen van verblijf in de opvang. In 2023 is samen met Buurts, ervaringsdeskundigen, GGD en corporaties gestart met het actieprogramma Housing First. Dit is één van de onderdelen van de transformatie naar wonen eerst waarin huisvesting centraal staat in plaats van opvang.

Wat hebben we niet bereikt? De doorstroom uit de maatschappelijke opvang stagneert. Met de regionale partners wordt actief ingezet op het verbeteren van het instrument Pact voor uitstroom. Effect indicator R/S

Aantal inwoners dat feitelijk dakloos is (jaarrapportage GGD). 545

548

470

439

458

450

(2018)

(2019)

(2020)

(2021)

(2022)

S (2023)

420*/499**/ 545*** R (2023)

* Aantal unieke alleenstaanden in de Wilhelmina, Velserpoort of Joops Hotel (zonder tussenvoorzieningen en gezinnen). Het Joops hotel werd in geheel 2023 toch als mo-locatie ingezet. ** Aantal unieke alleenstaanden en gezinnen in de Velserpoort, Wilhemina, Joops, Velserpoort-gezinnen, Spaarnezicht (jongvolwassenen) en gezinsopvang Hoofddorp (exclusief tussenvoorzieningen Frans Halspanden, Anton Pieckhofje en Kennemerhof). *** Aantal unieke alleenstaanden en gezinnen in alle MO-locaties (inclusief tussenvoorzieningen Frans Halspanden, Anton Pieckhofje en Kennemerhof)

Jaarverslag en Jaarrekening 2023

93

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 10 juni 2024

a. Zorg voor voldoende ondersteuning t.b.v. opvang

kleur

Wat hebben we gedaan? De regionale inkoop beschermd wonen en maatschappelijke opvang, waarmee onder andere ons partnerschap en de beweging naar beschermd thuis en wonen eerst worden versterkt, is gepubliceerd. Ook is het uitvoeringsprogramma Opvang, Wonen en Herstel vastgesteld (2023/485433). Daarnaast zijn de pilot trajectbegeleiding aan economisch dakloze individuen en gezinnen en de nulmeting van de doorstroomvoorziening van het Anton Pieckhofje afgerond. De trajectbegeleiding wordt gecontinueerd en het aantal plekken in de doorstroomvoorziening wordt in januari 2024 verhoogd van 18 naar 24. Met ketenpartners zijn de bestuurlijke prioriteiten bepaald waarmee nu onder andere gewerkt wordt aan het verbeteren van de toegang tot de maatschappelijke opvang, de beweging naar wonen eerst en het voorkomen dat mensen in de maatschappelijke opvang terechtkomen. Er is specifiek aandacht voor bijzondere doelgroepen, zoals cliënten met een indicatie voor beschermd wonen voor wie nog geen passende plek beschikbaar is.

Wat hebben we niet gedaan? Het proces ten aanzien van de realisatie van Domus Plus en Skaeve Huse verloopt goed maar het zijn langdurige trajecten, terwijl er grote behoefte is aan deze passende plekken. De implementatie van Tijdelijk onder dak is vertraagd, onder andere vanwege het zoeken naar geschikte plekken die vooralsnog niet gevonden zijn. Prestatie indicator R/S

Aantal unieke inwoners met een beschikking maatschappelijke opvang 271* (2018)

290* (2019)

343* (2020)

313* (2021)

320* (2022)

380** S (2023)

260***/449**** R (2023)

* Velserpoort, Wilhelmina en Joops hotel ** Exclusief Joops hotel; inclusief MO Wmo-gezinnen, Wmo-jongvolwassenen, Wmo-alleenstaanden & gezinnen *** Aantal unieke alleenstaanden in de Wilhelmina, Velserpoort of Joops Hotel (zonder tussenvoorzieningen en gezinnen). Het Joops hotel werd in geheel 2023 toch als mo-locatie ingezet. **** Aantal unieke alleenstaanden en gezinnen in de Velserpoort, Wilhemina, Joops, Velserpoort-gezinnen, Spaarnezicht (jongvolwassenen) en gezinsopvang Hoofddorp (exclusief tussenvoorzieningen Frans Halspanden, Anton Pieckhofje en Kennemerhof).

Prestatie indicator R/S

Aantal beschikbare maatschappelijke opvang plekken 181 (2018)

199 (2019)

216 (2020)

216 (2021)

214 (2022)

220 S (2023)

195*/211** R (2023)

* De MO in het Joops Hotel is in 2023 afgebouwd van 27 plekken naar 0 in januari 2024. Het genoteerde aantal is exclusief het Joops Hotel. ** Inclusief 16 extra plekken tijdens de winternoodopvang (loopt van 1 dec t/m 1 april).

Prestatie indicator R/S

Aantal begeleidingstrajecten in de maatschappelijke opvang (2018)

316 (2019)

348 (2020)

403 (2021)

416 (2022)

418 S (2023)

420* R (2023)

* Dit gaat om het aantal begeleidingstrajecten aan alleenstaanden in de Velserpoort, Wilhelmina en Joops Hotel.

Jaarverslag en Jaarrekening 2023

94

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 10 juni 2024

Financiën per programma Bel. Programma 2 Ondersteuning en Zorg veld

Rekening 2022

Primaire begroting 2023

Begroting na wijz. 2023

Rekening 2023

Lasten (exclusief mutaties reserves) 21

Voorzieningen volwassenen

39.606

43.664

37.343

35.897

22

Voorzieningen jeugd

39.868

40.398

44.324

46.069

23

Opvang, wonen en herstel

66.260

59.044

86.436

82.486

Totaal lasten

145.734

143.105

168.103

164.452

-1.394

-1.145

-1.195

-1.311

-330

-198

Baten (exclusief mutaties reserves) 21

Voorzieningen volwassenen

22

Voorzieningen jeugd

23

Opvang, wonen en herstel

-19.832

-1.097

-31.457

-32.288

Totaal baten

-21.336

-2.242

-32.981

-33.797

Totaal saldo excl. mutaties reserves

124.398

140.863

135.122

130.655

Toevoegingen aan reserves

10.852

10.492

11.317

Onttrekkingen aan reserves

-3.485

-150

-5.035

-5.035

131.765

140.713

140.579

136.936

Totaal saldo incl. mutaties reserves

-110

Analyse saldo programma Primaire begroting 2023

140.713

Gewijzigde begroting 2023

140.579

Verschil primaire - gewijzigde begroting

-134 v

Rekening 2023

136.936

Verschil gewijzigde begroting - rekening

-3.643 v

Specificatie verschil primaire - gewijzigde begroting: Aanvullende voorstellen Begroting 2023

7.492 n

Voortgangsrapportage 2023

-14.122 v

Bestuursrapportage 2023

5.989 n

Decemberrapportage 2023

506 n

Totaal

-134 v

Een specificatie van de verschillen tussen de gewijzigde begroting en de jaarrekening is opgenomen in bijlage 6.5 Analyse en toelichting per beleidsveld.

Jaarverslag en Jaarrekening 2023

95

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 10 juni 2024

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 10 juni 2024

Programma 3 Werk, inkomen en schulden Commissie (Coördinerende) Portefeuilles Afdeling(en)

Samenleving Sociale Zaken, Schulden en Minima Werk en Inkomen, Schulden, Minima en Sociale Recherche

Realisatie programmadoelstelling (missie) Programma 3: Werk, inkomen en schulden is gericht op het bieden van een tijdelijk financieel vangnet en toeleiding naar werk, scholing of participatie, om vanuit eigen kracht zelfredzaam te zijn in de samenleving. Haarlemmers met een laag inkomen of met schulden worden ondersteund. De krapte op de arbeidsmarkt zorgt ervoor dat steeds meer mensen een baan vinden. Desondanks profiteert een groep kwetsbare mensen niet van de toenemende vraag naar werknemers. De instroom in de bijstand bestaat voornamelijk uit statushouders die gehuisvest worden in Haarlem. Daarom wordt ingezet op het aan het werk helpen van deze groep via duale trajecten, het leren van de taal met een vorm van werk of participatie. De groep die nu nog in de bijstand zit is kwetsbaar. Voor een deel is deze stap te groot en is participatie het hoogst haalbare. Een deel van de groep die in de bijstand zit heeft een indicatie banenafspraak. Om meer mensen via de banenafspraak aan het werk te helpen is gewerkt aan de implementatie van Breed Offensief en is het regionaal project 'Verbetering uitvoering banenafspraak' van start gegaan. Afgelopen jaar is extra ingezet op loonkostensubsidie, jobcoaching en de praktijkroute. Daarmee worden de kansen op betaald werk voor Haarlemmers met een afstand tot de arbeidsmarkt vergroot.

Ook zijn stappen gezet op het gebied van sociaal ondernemerschap. Hiermee wordt werkzoekenden, die om verschillende redenen minder goed aan kunnen sluiten op de bestaande openstaande vacatures, een veilige werkplek en werksoort geboden. In 2023 is voorgesorteerd op een aantal landelijke wijzigingen binnen de Participatiewet. Deze maatregelen verkleinen de stap naar werk en vergroten de financiële bestaanszekerheid van de inwoner met een uitkering. De gemeente ondersteunt Haarlemmers die minder financieel redzaam zijn. Via de HaarlemPas kunnen zij gebruik maken van minimaregelingen en aanvullende inkomensondersteuning. Per 1 januari 2023 is de inkomensgrens om gebruik te maken van dit minimabeleid verhoogd van 120% naar 130% van de bijstandsnorm. In 2023 is de incidentele energietoeslag 2023 uitgekeerd. Dit jaar is ook de aflossingstermijn van een schuldhulpregeling gehalveerd van 36 naar 18 maanden, waardoor inwoners sneller perspectief hebben op een schuldenzorgvrije toekomst. Ook inwoners zonder problematische schulden die zich zorgen maken over hun geldzaken melden zich bij de gemeente. Voor deze inwoners zijn er budgetcoaches die ondersteuning bieden om te voorkomen dat de situatie problematisch wordt. Het doel van deze ondersteuning is het oplossen van beginnende betalingsachterstanden en is preventief.

Het aantal inwoners dat een schulddienstverleningstraject (intake en schuldregeling) nodig heeft, is om deze reden lager.

Jaarverslag en Jaarrekening 2023

97

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 10 juni 2024

Beleidsvelden Beleidsveld 3.1 Werk 1. Uitkeringsgerechtigden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt vinden betaald werk Wat hebben we bereikt? De belangrijkste reden van uitstroom uit de uitkering was ook in 2023 het aanvaarden van betaald werk. In 2023 hebben 207 Haarlemmers met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt betaald werk gevonden. Dat is 10% ten opzichte van de totale groep overbrugbaren. Het aandeel mensen dat vanuit deze groep overbrugbaar uitstroomt naar betaald werk lijkt te stabiliseren. De groep die nu nog in de bijstand zit is kwetsbaar en de afstand tot de arbeidsmarkt is groot. Effect indicator R/S

Effect indicator R/S Effect indicator R/S

Het aantal uitkeringsgerechtigden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt dat betaald werk heeft gevonden ten opzichte van het totale aantal binnen deze doelgroep (gemeentelijke registratie) aantal totaal percentage

200 207 1.861 1882 11% 10% (2015) S (2023) R (2023) Netto arbeidsparticipatie: het percentage van de werkzame beroepsbevolking in de bevolking (CBS)(BZK). 69,4% 72,8% 72,4% 71,4% 72,7% (2007) (2018) (2019) (2020) (2021) Het percentage werkloze jongeren (16-22 jaar) (CBS) (BZK). 3% (2005)

2% (2018)

2% (2019)

2% (2020)

1% (2021)

73,7% (2022)

72,0% S (2023)

75,1% R (2023)

1% (2022)

1% S (2023)

PM R (2023)

a. Het ondersteunen, werk-fit maken en bemiddelen van uitkeringsgerechtigden naar betaald werk

kleur

Wat hebben we gedaan? Ruim 96% van de uitkeringsgerechtigden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt zat in een traject dat gericht is op uitstroom naar betaald werk. Dit ligt in lijn met de verwachte streefwaarde. De gemeente zorgde samen met reintegratiepartners voor een traject op maat. Om de kansen op betaald werk te vergroten is er ingezet op het breder en ruimhartiger toepassen van werkgeversinstrumenten (zoals de praktijkroute, loonkostensubsidie en jobcoaching). Prestatie indicator Het percentage uitkeringsgerechtigden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt dat in een ondersteuningstraject zit ten opzichte van het totale aantal binnen deze doelgroep (gemeentelijke registratie) R/S 95% 96% (2015) S (2023) R (2023) Prestatie indicator Lopende re-integratievoorzieningen (BZK) R/S

Jaarverslag en Jaarrekening 2023

122,9 (2019)

285,4 (2020)

275,2 (2021)

244,4 (2022)

240 S (2023)

206,4 R (2023)

98

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 10 juni 2024

2. Uitkeringsgerechtigden met onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt participeren naar vermogen Wat hebben we bereikt? In 2023 is het aandeel uitkeringsgerechtigden met een onoverbrugbare stand tot de arbeidsmarkt gestegen. Ruim 85% van deze groep participeerde in de vorm van maatschappelijke participatie, zoals arbeidsmatige dagbesteding (waardevol werk), vrijwilligerswerk of mantelzorg. Dat is ruim boven de verwachte streefwaarde van 67%. Niet alle mensen met een onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt kunnen participeren. Dat komt omdat sommige mensen eerst aan de slag moeten met persoonlijke belemmeringen, zoals psychische-, fysieke-, verslavings- en/of schuldenproblematiek. Effect indicator R/S

Aantal en percentage uitkeringsgerechtigden met onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt dat participeert in de vorm van maatschappelijke participatie of andere vormen van ondersteuning ontvangt aantal 879 1055 totaal 1.315 1251 percentage (2015)

67%

85%

S (2023)

R (2023)

a. Stimulering en toeleiding naar participatie in de samenleving of bieden van benodigde ondersteuning t.b.v. deze doelgroep

kleur

Wat hebben we gedaan? Klantmanagers hebben, onder andere in samenwerking met Buurts, 464 inwoners met een onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt ondersteund.

Wat hebben we niet gedaan? De registratie van de contacten met de betreffende inwoners over de inzet en voortgang van participatie-activiteiten is in de loop van het jaar aangepast. Hierdoor ontbreekt een deel van de data over 2023 en heeft dat effect op zowel de streefwaarde als de realisatie. Prestatie indicator R/S

Het aantal en percentage uitkeringsgerechtigden dat in het verslagjaar gesproken is i.h.k.v. benodigde ondersteuning naar participatie t.o.v. totale doelgroep aantal 526 464 totaal 1.315 1251 percentage 40% 37% (2015) S (2023) R (2023)

3. Mensen met een arbeidsbeperking hebben betaald werk Wat hebben we bereikt? Hoewel de regionale cijfers achterblijven bij de landelijke doelstelling voor mensen met een arbeidsbeperking, scoort Haarlem naar verwachting op het realiseren van het aantal beschut werkplekken. Het aantal sociale werkvoorzieningsplekken is in lijn met de verwachte krimp. In Haarlem is in 2023 sprake geweest van een toename van het aantal mensen met een indicatie Banenafspraak dat met loonkostensubsidie aan Jaarverslag en Jaarrekening 2023

99

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 10 juni 2024

het werk gaat. Dit komt omdat een extra impuls is gegeven aan het herkennen van potentiële kandidaten voor een Banenafspraak en door de extra inzet van de loonkostensubsidies.

Wat hebben we niet bereikt? Het aantal plaatsingen met een Banenafspraak nam in 2023 weliswaar toe, maar de toename is niet zo groot als op grond van de huidige krappe arbeidsmarkt zou mogen worden verwacht. De cijfers blijven achter bij de doelstelling van de regionale en landelijke opgave. Effect indicator R/S Effect indicator R/S Effect indicator R/S

Het aantal subsidie-eenheden (se) met een indicatie op grond van de Wet Sociale Werkvoorziening dat werkzaam is in de sociale werkvoorziening (gemeentelijke registratie). Eén subsidie-eenheid staat gelijk aan één persoon die fulltime begeleid werkt. 631 622 576 547 518 487 470 455 (2007) (2018) (2019) (2020) (2021) (2022) S (2023) R (2023) Aantal Haarlemmers dat werkzaam is met een indicatie Nieuw beschut werk 17 23 37 58 70 78 90 85 (2007) (2018) (2019) (2020) (2021) (2022) S (2023) R (2023) Aantal mensen dat binnen de arbeidsmarktregio ZKIJ werkzaam is met een indicatie Banenafspraak 1.134 (2015)

1.744 (2018)

1.844 (2019)

1.724 (2020)

1.856 (2021)

2.205 (2022)

1.950 S (2023)

a. Behouden van bestaande werkplekken voor medewerkers in sociale werkvoorziening Spaarne Werkt

1952 R (2023)

kleur

Wat hebben we gedaan? De continuïteit voor de krimpende groep medewerkers in de sociale werkvoorziening is gewaarborgd. Spaarne Werkt investeerde in het werkfit houden, waardoor de ouder wordende groep medewerkers duurzaam inzetbaar blijft. Toch bleef de uitstroom hoger dan verwacht, onder andere door uitstroom naar de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). b. Creëren banen nieuw beschut werk

kleur

Wat hebben we gedaan? Voor de doelgroep nieuw beschut werk zorgde de Gemeente Haarlem voor betaalde werkplekken in een beschutte omgeving. Tot nu toe zijn deze banen bij Spaarne Werkt gecreëerd. Haarlem scoort met 90 werkplekken in lijn met de landelijke taakstelling. Eind december 2023 waren er 85 personen met een indicatie beschut werk, aan het werk. c. Voldoen aan opgave voor de invulling van aantal Banenafspraak-banen ZuidKennemerland en IJmond

kleur

Wat hebben we gedaan? Tot het vierde kwartaal 2023 zijn er 1363 banen gerealiseerd in het kader van de banenafspraak in de regio. Het eerste kwartaal liet nog een lichte daling zien, maar is na het tweede kwartaal omgezet in een lichte stijging van het aantal banen. In 2023 zijn er gerichte acties ingezet in het kader van het regionaal project verbetering uitvoering Banenafspraak met als doel meer plaatsingen Banenafspraak in de regio te realiseren. Ondanks de lichte stijging in 2023, blijven de regionale cijfers achter bij de regionale opgave Banenafspraak (eind 2023 taakstelling 1772 extra banen in de regio). Er wordt Jaarverslag en Jaarrekening 2023

100

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 10 juni 2024