Jaarrekening en Jaarverslag 2023

Raadsvoorstel

Onderwerp Jaarrekening en Jaarverslag 2023 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie

2024/431265 Roduner, F.J. 7.2 Algemene dekkingsmiddelen CC Hout, V.L. van 06-38561998 vhout@haarlem.nl Met het vaststellen van de Jaarrekening 2023 wordt verantwoording afgelegd over het gevoerde financiële beleid over 2023. In het Jaarverslag 2023 wordt nader ingegaan op de bereikte doelen en prestaties. De Jaarstukken 2023 worden ter bespreking geagendeerd in de commissies Samenleving, Ontwikkeling en Beheer. De Jaarstukken 2023 worden ter bespreking en advisering geagendeerd in de commissie Bestuur (inclusief de Duisenberg aanbevelingen). De commissie Bestuur wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college in paragraaf 2. Het college besluit op grond van artikel 87 van de Gemeentewet geheimhouding op te leggen ten aanzien van de bij dit besluit behorende bijlage 3, ter bescherming van de economische en financiële belangen van de gemeente zoals bedoeld in artikel 5.1., tweede lid, aanhef en b van de Wet Open Overheid.

Relevante eerdere besluiten Besluit College d.d. 21 mei 2024

Het college besluit de geheimhouding vooralsnog voor onbepaalde duur op te leggen. N.v.t. 1. het college stelt het voorstel aan de raad vast. 2. het college besluit voorts het Gebiedsjaarverslag 2023 vast te stellen. 3. het college besluit voorts op grond van artikel 87 van de Gemeentewet geheimhouding op te leggen ten aanzien van de bij dit besluit behorende bijlage 3, ter bescherming van de economische en financiële belangen van de gemeente zoals bedoeld in artikel 5.1., tweede lid, aanhef en b van de Wet Open Overheid. 4. het college besluit voorts de geheimhouding vooralsnog voor onbepaalde duur op te leggen.

Kenmerk: 2024/431265

1/15

de secretaris,

Ontwerp-besluit Raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

de burgemeester,

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. Vast te stellen de Jaarrekening 2023 en: - de lasten te bepalen op € 785,733 miljoen (exploitatie € 714,195 miljoen en toevoegingen reserves € 71,538 miljoen); - de baten te bepalen op € 813,550 miljoen (exploitatie € 743,950 miljoen en de onttrekkingen aan reserves € 69,600 miljoen). 2. Kostenoverschrijdingen betreffende lasten 2023 die passen binnen het bestaande beleid en ten onrechte niet tijdig aan de raad zijn gerapporteerd, alsnog te autoriseren. 3. In te stemmen met de in hoofdstuk 4.8 van het jaarverslag opgenomen bijlage Single information/Single audit (SiSa) en de toelichting daarop. De SiSa-bijlage wordt na vaststelling van het jaarverslag door de raad aangeboden aan de staatssecretaris van BZK. 4. Vast te stellen dat in het kader van de regeling Ontplofbare oorlogsresten €44.667,95 kosten zijn gemaakt in 2023. 5. Vast te stellen het Jaarverslag 2023. 6. De Duisenberg aanbeveling 'Kwantificeren en samenvatten van informatie en specifieke verwijzingen opnemen’ (2023/1384495) als afgedaan te beschouwen, nu in de verantwoordingsteksten specifieker verwezen wordt middels hyperlinks naar onderliggende beleidsdocumenten. 7.

De indicator 'Percentage inkoop en aanbesteding trajecten met MVI als geschiktheidseis en/of gunningscriterium in het aanbestedingsdocument' te laten vervallen uit de doelenboom van programma 7, met als argument dat de nieuwe indicator 'Percentage circulaire inkoop ten opzichte van de totale inkoop' in de

Kenmerk: 2024/431265

2/15

plaats komt van indicator 'Percentage inkoop en aanbesteding trajecten met MVI als geschiktheidseis en/of gunningscriterium in het aanbestedingsdocument'. Onderstaand besluit is per 24 juni 2024 verwijderd: 8. De aanbevelingen van de Auditcommissie (2023/1055411) n.a.v. de Jaarstukken 2022 als opgevolgd te beschouwen nu deze zijn verwerkt in de Jaarstukken 2023. Dit besluit wordt vervangen door: 8. De aanbevelingen 1, 2 en 5 en 6 van de Auditcommissie (2023/1055411) n.a.v. de Jaarstukken 2022 als opgevolgd te beschouwen nu deze zijn verwerkt in de Jaarstukken 2023. Deze aanpassing heeft plaatsgevonden n.a.v. de behandeling in de Auditcommissie 29 mei 2024 en cie. Bestuur 13 juni 2024. Gedaan in de vergadering van 27 juni 2024,

de griffier,

de voorzitter,

1. Inleiding Jaarlijks legt het college het jaarverslag en de jaarrekening ter vaststelling voor aan de gemeenteraad. De opzet van de jaarrekening en het jaarverslag zijn ten opzichte van 2022 ongewijzigd gebleven. De Jaarstukken 2023 volgen de Programmabegroting 2023-2027. De Jaarstukken 2023 zijn ook digitaal beschikbaar als PDF. In de digitale versie is met name extra informatie te vinden over de financiën (bijlagen) en kunnen onderliggende documenten via links worden geraadpleegd. 2. Voorstel aan de raad 1. Vast te stellen de Jaarrekening 2023 en: - de lasten te bepalen op € 785,733 miljoen (exploitatie € 714,195 miljoen en toevoegingen reserves € 71,538 miljoen); - de baten te bepalen op € 813,550 miljoen (exploitatie € 743,950 miljoen en de onttrekkingen aan reserves € 69,600 miljoen). 2. Kostenoverschrijdingen betreffende lasten 2023 die passen binnen het bestaande beleid en ten onrechte niet tijdig aan de raad zijn gerapporteerd, alsnog te autoriseren. 3. In te stemmen met de in hoofdstuk 4.8 van het jaarverslag opgenomen bijlage Single information/Single audit (SiSa) en de toelichting daarop. De SiSa-bijlage wordt na vaststelling van het jaarverslag door de raad aangeboden aan de staatssecretaris van BZK.

Kenmerk: 2024/431265

3/15

4. Vast te stellen dat in het kader van de regeling Ontplofbare oorlogsresten €44.667,95 kosten zijn gemaakt in 2023. 5. Vast te stellen het Jaarverslag 2023. 6. De Duisenberg aanbeveling 'Kwantificeren en samenvatten van informatie en specifieke verwijzingen opnemen’ (2023/1384495) als afgedaan te beschouwen, nu in de verantwoordingsteksten specifieker verwezen wordt middels hyperlinks naar onderliggende beleidsdocumenten. 7. De indicator 'Percentage inkoop en aanbesteding trajecten met MVI als geschiktheidseis en/of gunningscriterium in het aanbestedingsdocument' te laten vervallen uit de doelenboom van programma 7, met als argument dat de nieuwe indicator 'Percentage circulaire inkoop ten opzichte van de totale inkoop' in de plaats komt van indicator 'Percentage inkoop en aanbesteding trajecten met MVI als geschiktheidseis en/of gunningscriterium in het aanbestedingsdocument'. Onderstaand besluit is per 24 juni 2024 verwijderd: 8. De aanbevelingen van de Auditcommissie (2023/1055411) n.a.v. de Jaarstukken 2022 als opgevolgd te beschouwen nu deze zijn verwerkt in de Jaarstukken 2023. Dit besluit wordt vervangen door: 8. De aanbevelingen 1, 2 en 5 en 6 van de Auditcommissie (2023/1055411) n.a.v. de Jaarstukken 2022 als opgevolgd te beschouwen nu deze zijn verwerkt in de Jaarstukken 2023. Deze aanpassing heeft plaatsgevonden n.a.v.

de behandeling in de Auditcommissie 29 mei 2024 en cie. Bestuur 13 juni 2024.

Gedaan in de vergadering van 27 juni 2024, 3. Beoogd resultaat Met het vaststellen van het Jaarverslag en Jaarrekening 2023 wordt verantwoording afgelegd over het gevoerde financiële beleid over 2023. In het jaarverslag wordt nader ingegaan op de bereikte doelen en prestaties. Om resultaatgericht op hoofdlijnen te kunnen sturen, kaders te stellen en verantwoording af te leggen zijn door de raad zeven programma’s vastgesteld. Voor elk programma wordt in de begroting en het jaarverslag expliciet aangegeven welk maatschappelijk effect (of: wat is onze missie?) wordt nagestreefd met het programma. De programma’s zijn onderverdeeld in meerdere beleidsvelden, waarbinnen de doelstellingen en prestaties zijn benoemd. De presentatie van de programma’s beoogt de discussie over output (prestaties) en outcome (doelen) – en de koppeling daartussen - te stimuleren. Om deze discussie beter te stroomlijnen worden in de programmaverantwoording steeds drie vaste vragen beantwoord:

Kenmerk: 2024/431265

4/15

1. Wat hebben we bereikt in 2023? / Wat hebben we niet bereikt in 2023? 2. Wat hebben we daarvoor gedaan in 2023? 3. Wat heeft het gekost in 2023? Daarmee wordt niet alleen duidelijk wat er in 2023 gerealiseerd is, maar ook welke doelen en prestaties niet (volledig) zijn gehaald. Resumerend moet daaruit blijken of de gemeente nog steeds op koers ligt in het realiseren van haar doelen en leveren van afgesproken prestaties, of dat bijsturing noodzakelijk is. Op die manier genereren jaarrekening en –verslag ook weer input voor de kadernota, waarmee de Planning-& Controlcyclus rond is. 4. Argumenten 1. Wijziging primaire begroting Gedurende het begrotingsjaar zijn er diverse wijzigingen aangebracht in de oorspronkelijke begroting. Deze zijn gemeld en geraamd in de Voortgangsrapportage 2023, de Bestuursrapportage 2023 en de Decemberrapportage 2023. De opbouw van het saldo is in onderstaande tabel samengevat:

Aanvullende voorstel en amendement Begr 2023

Doorwerking Berap 2022 Dec.rap. 2022 afz. raadsbesluit

Wijziging Voortgangs-rap 2023

Wijziging Berap 2023

Wijziging Dec.rap 2023

63.768

1.692

2.500

11.678

669

-2.245

140.713

7.492

-

-14.122

5.989

506

34.797

5.048

-

8.709

2.645

-5.668

239.278

14.232

2.500

6.265

9.303

-7.407

59.242

5.591

-

21.724

699

-531

49

4.434

-

580

49

-2.510

59.291

10.025

0

22.304

748

-3.041

37.341

2.454

-

3.250

1.437

83

37.341

2.454

0

3.250

1.437

83

-372.753

-2.071

-2.500

-19.780

-6.594

-3.744

-372.753

-2.071

-2.500

-19.780

-6.594

-3.744

-36.843

24.640

-

12.039

4.894

-14.109

Programma's Begr. 2023 Primair

1. Maatschappelijke participatie 2. Ondersteuning en zorg 3. Werk en inkomen Sociaal Domein 4. Aantrekkelijke woon-werkstad 5. Gezonde en duurzame stad Fysiek Domein 6. Burger, bestuur en veiligheid Burger & Bestuur 7. Algemene dekkingsmiddelen Dekkingsmiddelen en Overhead Totaal

Kenmerk: 2024/431265

5/15

Programma's

Begr. gewijzigd

1. Maatschappelijke participatie 2. Ondersteuning en zorg

Rek. 2023

Bestemmingsvoorstel 2023

76.278

-1.783 V

575 N

136.936

-3.643 V

250 N 7.008N

78.061 140.579

Verschil 2023

3. Werk en inkomen

45.531

43.736

-1.795 V

Sociaal Domein 4. Aantrekkelijke woonwerkstad 5. Gezonde en duurzame stad

264.171

256.950

-7.220 V

7.833 N

86.724

86.782

57 N

468 N

2.603

1.175

-1.427 V

3.725 N

Fysiek Domein

89.327

87.958

-1.371 V

4.193 N

6. Burger, bestuur en veiligheid

44.563

42.295

-2.268 V

285 N

42.295

-2.268 V

285 N -

Burger & Bestuur

44.563

7. Algemene dekkingsmiddelen

-407.443

-415.018

-7.547 V

Dekkingsmiddelen en Overhead

-407.443

-415.018

-7.547 V

-

-9.382

-27.815

-18.433 V

12.311 N

Totaal

2. Vergroten zicht op financiën Zoals uit bovenstaand overzicht blijkt wordt de begroting diverse malen per jaar bijgesteld. De laatste bijstelling heeft plaatsgevonden in de Decemberrapportage 2023. Belangrijke financiële afwijkingen Het volgende overzicht laat de belangrijkste financiële afwijkingen zien van de Jaarrekening 2023 ten opzichte van de bijgestelde begroting 2023. Indien een afwijking in lasten gecorrigeerd wordt door een evenredige afwijking in de baten, dan zijn die afwijkingen buiten beschouwing gelaten (budgettair-neutraal). Afwijkingen groter dan € 250.000 worden hieronder toegelicht. De verklaring voor de overige afwijkingen zijn te vinden in bijlage 6.5 Analyse en toelichting per beleidsveld. Beleidsveld

Afwijkingen realisatie 2023

1.1 Onderwijs

Onderwijskansenbeleid (OAB/NPO): Er zijn onder andere hogere kosten van de voorschoolse educatie (VE), wat een wettelijke uitvoeringstaak is. Dit is een open-einde regeling, wat betekent dat er bij meer kinderen met een VE-indicatie, ook meer VE aanbod moeten realiseren. Ook een forse verhoging van de lonen in de CAO van kinderopvangmedewerkers droeg bij aan de hogere kosten. Er zijn daarnaast meer kinderen op het nieuwkomersonderwijs (er wordt een bedrag per leerling betaald). De NPO rijksregeling wordt per juli 2025 beëindigd en is bedoeld voor het wegwerken van corona-gerelateerde achterstanden. We hebben in 2023 meer gedaan om mogelijke Corona achterstanden te beperken dan op voorhand ingeschat.

Kenmerk: 2024/431265

Bedrag

v/n

329

N

6/15

Beleidsveld

Afwijkingen realisatie 2023

Bedrag

v/n

1.3 Sociale basis

De onderschrijding bij Sociale Basis wordt voor het grootste gedeelte veroorzaakt door onder andere lagere personeelskosten Transformatie Sociaal domein enerzijds en vertraagde start wijkaanpak Meerwijk door capaciteit tekort anderzijds. Daarnaast is er een correctie op Sisa H30 en H35 GALA middelen en IZA verwerkt.

-1.098

V

2.1 Voorzieningen volwassenen

Vanwege het feit dat de prognose "groei cliënten" het laatste kwartaal niet in overeenstemming was met kwartaal één tot en met drie, en fors lager uit kwam, zijn de gemiddelde kosten per client veel lager dan voorspeld.

-871

V

2.2 Voorzieningen jeugd

De nieuwe verdeelsleutel regionale Jeugdzorg zorgt voor een nadeel van € 1,7 miljoen. Na een goed gesprek in de regio, is de verdeelsleutel herijkt, en de doorrekening is daardoor pas recent afgerond.

1.877

N

2.3 Opvang, wonen en herstel

In 2023 heeft deze declaratie bij het COA op basis van een forfaitaire vergoeding plaatsgevonden. De daadwerkelijke kosten zijn lager dan de vergoeding ontvangen van het COA, waardoor er een onderschrijding is van circa € 3.945.000. Eind 2023 is het cruiseschip Rex Rheni in gebruik genomen voor de opvang asielzoekers. De kosten voor de huur van het schip, de catering en beveiliging worden door de Gemeente Haarlem voorgefinancierd. Dit leidt tot een nadeel van circa € 619.000 op de lasten. Tegenover het nadeel aan de lastenkant rondom Oekraïne en de Rex Rheni staan er voordelen aan de batenkant € 724.000.

-3.951

V

Reserve Opvang, Wonen & Herstel: de hogere dotatie aan de reserve wordt voornamelijk veroorzaakt door de lagere lasten op Beschermd Wonen (ZIN en PGB), Regio Aanpak Huiselijk Geweld en Maatschappelijke Opvang.

824

N

-1.300

V

3.1 Werk

Er is € 386.000 minder aan re-integratietrajecten besteed dan begroot. Het verschil wordt verklaard door Incidentele extra bijdrage van het rijk die niet nodig was. Het voordeel kan vrijvallen in de algemene middelen. Bij de ondertussengroep statushouders is een onderschrijding van € 960.000. Voor de maatschappelijke begeleiding van statushouders die onder de oude wet inburgering vallen is budget beschikbaar gesteld. Aangezien de lasten afhankelijk zijn van het moment van instroom en deze begeleiding meerjarig is, zijn er voor 2024 nog lasten te verwachten. Er is een

Kenmerk: 2024/431265

7/15

Beleidsveld

Afwijkingen realisatie 2023

Bedrag

v/n

De overschrijding betreft een niet verwerkte taakstelling op de WSW, gebaseerd op het verschil tussen de gemeentelijke bijdrage uit circulaires en de begroting van Spaarne Werkt.

583

N

In 2023 is ongeveer € 345.000 minder besteed aan kosten “bijdrage zorgpremie”, in verband met de overdracht van de ene verzekeraar naar een nieuwe.

-345

V

Het voordeel binnen Wonen en woningbouw wordt grotendeels gevormd door de in de meicirculaire ontvangen middelen voor “Decentralisatieuitkering Wet Goed Verhuurderschap”. De middelen zijn bedoeld om malafide verhuurderschap en discriminatie op de huurmarkt gerichter aan te pakken. In 2023 heeft Haarlem hiervoor een meldpunt in gericht (Huurderssteunpunt !Woon), maar de mogelijkheid voor huurders om meldingen te maken is pas vanaf januari 2024. Daarom wordt voorgesteld om deze middelen via resultaatsbestemming in 2024 beschikbaar te stellen (€ 121.000). In 2023 is, net als in 2022, minder aanspraak gemaakt op de subsidieregeling funderingsonderzoek. In 2023 waren middelen beschikbaar als cofinanciering voor de provinciale subsidie gericht op het versterken van de maatschappelijke sector na de coronamaatregelen. In 2023 is ingezet op voortzetting van de projecten uit de eerste tranche (€ 62.000 gerealiseerd) maar het aantal projecten dat behoefte had aan financiering uit de tweede tranche van de provincie Noord-Holland was beperkt. Er is daarom geen tweede aanvraag bij de provincie ingediend.

-556

V

Binnen het cultuurbudget van ca € 37 miljoen is sprake van een onderbesteding in 2023 van per saldo € 360.000. Het merendeel hiervan wordt verklaard doordat het Rijk in 2023 een specifieke uitkering Impuls Jongerencultuur beschikbaar heeft gesteld van € 295.000.

-360

Het lastig gebleken om vacatures voor parkeerhandhaving in te vullen en is er meer ingehuurd om te kunnen zorgen voor voldoende capaciteit voor de invulling van de roosters. Als gevolg van de toename van de inhuur zijn ook de kosten voor gebruiksgoederen, zoals dienstkleding en hardware, toegenomen. De kosten van de scanoplossingen en andere technische middelen vallen hoger uit (€ 600.000). Er zijn voor € 288.000 lagere baten dan begroot. Dit is hoofdzakelijk toe te schrijven aan minder

808

bestemmingsvoorstel ingediend: maatschappelijke begeleiding statushouders (€ 250.000).

4.1 Wonen en woningbouw

4.3 Aantrekkelijke leefomgeving

Kenmerk: 2024/431265

N

8/15

Beleidsveld

Afwijkingen realisatie 2023

Bedrag

v/n

Het beheer van de Openbare ruimte wordt gefinancierd met investeringsmiddelen en exploitatiegelden. Omdat er meer onderhoudsuitgaven zijn ten laste van de investeringen en minder uit de exploitatie dan begroot, wordt er € 1.334.000 gedoteerd. Bij het vaststellen van de nota reserves en voorzieningen is het principebesluit genomen om bij vertraging in het onderhoudsprogramma de hiervoor benodigde budgetten naar het volgende boekjaar door te schuiven (zie 2021/608291). De gebiedsteams zijn opdrachtgever voor een aantal gebiedsontwikkelingsprojecten (Aart van der Leeuwstraat in Noord en Zuidstrook blok II en blok 6 t/m 8 in Oost). Prijsstijgingen van materiaal en personeel en gewijzigde planvorming door ontwikkelaars en corporaties hebben geleid tot aanpassingen in de planning van projecten om deze projecten binnen budget en vastgesteld ontwerp te realiseren. De benodigde dotatie aan de reserve Kapitaallasten Maatschappelijke Nut is daarom lager dan begroot en dit geeft een voordeel van € 454.000.

880

N

Onttrekking reserve Leefomgeving: De realisatie op de ontwikkelprojecten en de wijkaanpakken van de gebieden leidt ook tot een lagere onttrekking aan de reserve Leefomgeving.

789

N

Beheer openbare ruimte: De onderbesteding in de openbare ruimte (€ 4.196.000) is hoofdzakelijk toe te schrijven aan minder onderhoudsuitgaven ten laste van de exploitatie, daartegenover staan hogere geactiveerde onderhoudsuitgaven (€ 4.077.000). Omdat er meer onderhoudsuitgaven zijn ten laste van de investeringen en minder uit de exploitatie dan gepland, wordt er € 3.600.000 minder onttrokken.

-594

V

De gemeente brengt herstelkosten in rekening aan partijen die voor uitvoering van werkzaamheden straatwerk in de openbare ruimte openbreken. In 2023 is een discrepantie geconstateerd tussen de gehanteerde tarieven en de vastgestelde beleidsregels. Er is besloten dat deze discrepantie hersteld moest worden over een periode van de afgelopen 5 jaar en leidt tot een terugbetalingsverplichting aan partijen die werk hebben verricht in de openbare ruimte.

325

N

Het voordeel komt door hogere vergoedingen voor degeneratie van het straatwerk in verband met de aanleg van het glasvezelnetwerk (€ 572.000). Daarnaast zijn de bijdragen van derden hoger (€ 388.000). Ook is er sprake van hogere ontvangsten in verband met precariorechten (€ 128.000).

-1.088

V

De kosten van gemeentelijk vastgoed zijn verspreid over beleidsvelden 4.3 (aantrekkelijke leefomgeving), 4.5 (overige beheertaken) en 7.3

-253

V

baten uit parkeergarages en fietsparkeren ten opzichte van de bijgestelde begroting.

Kenmerk: 2024/431265

9/15

Beleidsveld

Afwijkingen realisatie 2023

Bedrag

v/n

347

N

Ontwikkelzones Europaweg, Zuid-West, Zijlweg en Oostpoort: In lijn met de spelregels voor de ontwikkelzones is op basis van de werkelijke investeringen met maatschappelijk nut gedoteerd aan de reserve Kapitaallasten Maatschappelijk Nut, ter dekking van de toekomstige afschrijvingslasten van de investeringen in de zones. Op basis van de spelregels voor de Ontwikkelzones, zijn de werkelijke kosten en het publieke tekort toegerekend naar de reserve, exploitatiebudget en Wbi-subsidies. De afrekening leidt tot diverse voor- en nadelen ten opzichte van de begroting. De hogere onttrekking aan de reserve Ontwikkelzones is passend binnen het principebesluit van de gemeenteraad.

-448

V

Door prioritering in het onderhoud zijn veel werkzaamheden ten behoeve van toegankelijkheid vertraagd, dit betekent een lagere onttrekking van € 500.000, er is minder onderhoud, die niet voorzien was in het meer jaren onderhoudsplan maar wel noodzakelijk was, uitgevoerd. Dit betekent een lagere onttrekking van € 200.000, en binnen het incidentele onderhoud zaten diverse schademeldingen die tot een

1.349

N

(overhead). Deze kosten worden vooraf begroot over de beleidsvelden op basis van het werkplan, maar de uiteindelijke verdeling hangt af van aan welke panden de kosten worden gemaakt. Er zijn meer kosten gemaakt voor vastgoedbeheer in beleidsvelden 4.3 en 7.3 en minder kosten voor vastgoedbeheer in beleidsveld 4.5. Dit leidt tot een voordeel van € 481.000 in beleidsveld 4.5 waar tegenover staan een nadeel van € 159.000 in beleidsveld 7.3 en een nadeel van € 228.000 in beleidsveld 4.3. De gebiedsteams hebben in 2023 verder uitvoering gegeven aan de gebiedsopgaven en beschikken hiervoor over budgetten voor gebiedsregie, de wijkaanpakken (Transvaalbuurt, Delftwijk, Meerwijk en Rozenprieel) en de wijkraden. Voor de wijkaanpakken was 2023 een jaar van voorbereiding en planvorming waardoor beoogde investeringen en bewonersinitiatieven nog niet volledig zijn opgestart. Een aantal wijkraden hebben in 2023 geen beroep gedaan op de subsidieregeling en er is in 2023 afgerekend over subsidiejaar 2022. Bij de gebieden ontstaat hierdoor een voordeel van € 481.000 (wijkaanpakken € 328.000, gebiedsregie € 97.000 en wijkraden € 56.000).

4.4 Ruimtegebruik

Grondexploitaties: Lagere opbrengsten grondexploitaties (zie Paragraaf Grondbeleid, 3.7) en lagere lasten grondexploitatie. Lagere dotatie aan de reserve Grondexploitatie (zie Paragraaf Grondbeleid, 3.7). Lagere onttrekking aan de reserve Grondexploitatie.

4.5 Overige beheertaken

Kenmerk: 2024/431265

10/15

Beleidsveld

Afwijkingen realisatie 2023

Bedrag

v/n

Op basis van het werkplan 2023 van SRO was de inschatting dat er voor € 750.000 aan onderhoud als investering aangemerkt zou moeten worden, uiteindelijk is gebleken dat in 2023 geen te activeren kosten waren, waardoor geen dotatie voor dekking kapitaallasten noodzakelijk is (€ 750.000 voordelig). De realisatie van de verkoop van een gedeeltelijke kavel aan de Minckelersweg heeft tot gevolg dat een deel van de boekwaarde afgeschreven moest worden. Deze desinvestering was niet voorzien. (€ 145.000 voordelig).

-895

V

De kosten van gemeentelijk vastgoed zijn verspreid over beleidsvelden 4.3 (aantrekkelijke leefomgeving), 4.5 (overige beheertaken) en 7.3 (overhead). Deze kosten worden vooraf begroot over de beleidsvelden op basis van het werkplan, maar de uiteindelijke verdeling hangt af van aan welke panden de kosten worden gemaakt. In 2023 zijn meer kosten gemaakt dan begroot voor vastgoedbeheer in beleidsvelden 4.3 en 7.3 en minder kosten voor vastgoedbeheer in beleidsveld 4.5. Dit leidt tot een voordeel van € 481.000 in beleidsveld 4.5 waar tegenover staan een nadeel van € 159.000 in beleidsveld 7.3 en een nadeel van € 274.000 in beleidsveld 4.3.

-481

V

5.2 Energie

In de decemberrapportage is al een onderbesteding gemeld t.a.v. de Routekaart Duurzaamheid van € 2,5 mln. Hier komt € 755.000 bij. Vooruitlopend op het beschikbaar komen van de zogenaamde CDOKE middelen van het Rijk, zijn in de programmabegroting capaciteit en exploitatiebudgetten gereserveerd voor beleidsdoelen duurzaamheid en energietransitie.

-755

V

5.3 Circulariteit

Binnen het beleidsveld Circulariteit is er sprake van hogere baten door een uitbreiding van het aantal huishoudens die een bijdrage leveren aan de afvalstoffenheffing (€ 127.000), verder zijn er hogere baten door afrekeningen van Afvalfonds Verpakkingen Nedvang (€ 388.000). De onttrekking voorziening afval voor € 13.444 wordt terug gedraaid in verband met kostendekkendheid. Verder zijn er lagere verwerkingslasten – meer grondstoffen uit afval (€ 52.000) en overige verschillen binnen het beleidsveld (€ 112.000)

-567

V

uitkering hebben geleid. Het gevolg hiervan was dat er € 200.000 minder onttrokken hoefde te worden. Per saldo was hierdoor € 900.000 minder onttrekking uit de Reserve Vastgoed noodzakelijk dan verwacht.

Kenmerk: 2024/431265

11/15

Beleidsveld

Afwijkingen realisatie 2023

Bedrag

v/n

6.3 Openbare orde en veiligheid

Een groot deel van het voordeel komt door hogere WABO leges € 948.000 en overige leges € 230.000. Het restant verschil kan worden verklaard door kleine overige voordelen.

-1.359

V

7.1 Lokale belastingen en heffingen

Lagere toevoeging nodig op dubieuze debiteuren.

-286

V

Vermindering van de bezwaren OZB.

-334

V

Hogere invorderingskosten, en ook hogere baten. Daarnaast zijn de baten voor belasting inning hoger en de kosten voor kwijtschelding lager.

-356

V

De extra baten in de algemene uitkering, volgend uit de decembercirculaire 2023, konden niet meer worden geraamd en geven daarom een voordelig verschil van € 4,1 miljoen. Een deel van deze extra baten is bestemd voor de beleidsterreinen en wordt mogelijk via het rekeningresultaat 2023 bestemd voor uitgaven in 2024.

-4.051

V

De Belastingdienst heeft de aangiftes Vpb tot en met 2019 beoordeeld en besloot tot hogere aanslagen. De Belastingdienst heeft een ander standpunt dan de gemeente over de fiscale status van de gemeente voor deze activiteiten. De gemeente heeft bezwaar tegen deze beslissing ingediend, een proces dat nog loopt. Tegelijkertijd vindt overleg plaats met de Belastingdienst over kosten voor reclameactiviteiten en grondexploitatie. Dit resulteerde in een compromisvoorstel, verwerkt als een voorziening van €662.000. De reeds betaalde aanslagen voor reclameactiviteiten en grondexploitatie in 2023 zijn onttrokken aan de voorziening.

-823

V

De onderbesteding wordt voornamelijk veroorzaakt door lagere telefoniekosten, lagere personeelskosten bij ICT, en zijn de incidentele middelen voor noodzakelijk beheer en onderhoud niet tot besteding gekomen.

-1.266

V

De Gemeente Haarlem heeft voor Zandvoort meer projectwerkzaamheden uitgevoerd dan aanvankelijk in de begroting was voorzien. Dit heeft geleid tot aanvullende inkomsten. Tegenover deze extra inkomsten staan natuurlijk ook verhoogde lasten voor Haarlem.

-300

V

-12.960

V

7.2 Algemene dekkingsmiddelen

7.3 Overhead

Subtotaal verschillen

Kenmerk: 2024/431265

12/15

Beleidsveld

Bedrag

v/n

1.1 Onderwijs

-306

V

2.1 Voorziening Volwassenen

-261

V

3.1 Werk

-259

V

4.4 Ruimtegebruik

-333

V

4.5 Overige beheertaken

326

N

6.1 Dienstverlening

-270

V

6.2 Gemeentelijk bestuur

-446

V

-1.266

V

Subtotaal over- onderschrijdingen personeelskosten

-2.815

V

Overige verschillen op diverse beleidsvelden

-2.658

V

Verschil t.o.v. begroting 2023 na wijziging – rekening 2023

-18.433

V

Over- onderschrijding personeelskosten

Afwijkingen realisatie 2023

7.3 Overhead

De gemeente sloot het jaar 2023 af met een positief saldo € 27,8 miljoen op een begroting van ruim € 786 miljoen (inclusief toevoegingen). Het resultaat pakt € 18,4 miljoen gunstiger uit dan bij de Decemberrapportage 2023 was voorzien. De begroting 2023 sloot met een positiefsaldo van € 9,4 miljoen, met de decemberrapportage. Dit is het gevolg van de volgende ontwikkelingen: een deel van het positieve saldo bestaat uit meer middelen ontvangen vanuit het Rijk door bijstellingen van de algemene uitkering bij de Decembercirculaire (€ 4,1 miljoen), vooral door de Energietoeslag 2023. Ook is via het gemeentefonds extra geld van het Rijk ontvangen voor diverse taken. Mede door personeelsschaarste zijn deze middelen soms nog niet uitgegeven, of hebben vertraging opgelopen in het subsidietraject. De uitvoeringskracht van de organisatie kent hierin grenzen. Binnen het Sociaal domein is een overschot van € 7,1 miljoen. Dit komt onder andere doordat de forfaitaire vergoeding van het COA hoger was dan de kosten die de organisatie maakt, vertraging van subsidieregelingen en bij de wijkaanpak en soms door personeelstekort. Daarnaast speelt de huidige arbeidsmarktproblematiek een rol op verschillende beleidsterreinen. Op verschillende beleidsvelden blijven middelen over als gevolg van het niet invullen van vacatures door krapte op de arbeidsmarkt (€ 2,8 miljoen).

Ook is te zien dat doordat vacatures niet ingevuld kunnen

Kenmerk: 2024/431265

13/15

worden, een aantal projecten niet tot uitvoering is gekomen, of de uitvoering is vertraagd. Dat leidt verspreid door de jaarrekening tot financiële voordelen ten opzichte van de begroting. Realiserend vermogen is vergroot Ondanks de krappe arbeidsmarkt en tekorten aan bouwmaterialen is het realiserend vermogen in 2023 toegenomen. Voor de investeringen geldt in het bijzonder dat ten opzichte van 2022 de realisatiekracht is verhoogd. De gerealiseerde investeringen bedragen in 2023 € 62,3 miljoen ten opzichte van € 55 miljoen in 2022. Deze toename in investeringen zit voornamelijk in het Fysiek domein. 2023 was het laatste jaar van de Versterkers Duurzaam Doen (door de raad beschikbaar gestelde incidentele impuls voor 2021 t/m 2023). Van het budget voor 2023 is maar liefst 95% besteed. Daarnaast is er bij de Kadernota 2024 ruim € 30 miljoen toebedeeld aan 41 voorstellen en intensiveringen. In 2023 is hiervan al ruim € 5 miljoen besteed. 3. Realisatie doelen In de Programmabegroting 2023-2027 zijn 61 doelen geformuleerd en 92 prestaties om deze doelen te bereiken. Onder 1.1.2 realisatie doelen en prestaties is het totaal overzicht op realisatie op doelen en prestaties, inclusief een overzicht per programma opgenomen. In deel 2 van het jaarverslag is per programma een gedetailleerde toelichting per doel en per prestatie opgenomen. 4.

Bestemming rekeningresultaat Conform de bestendige gedragslijn wordt over de bestemming van het rekeningresultaat besloten bij de kadernota. Om tot bestemming van het resultaat over te gaat dient allereerst de algemene reserve voor voldoende weerstandscapaciteit te zorgen. De ratio weerstandsvermogen bedraagt 4,6 en is hiermee uitstekend. Het beschikbare weerstandsvermogen van de gemeente geeft aan dat er voldoende ruimte om mogelijke tegenvallers op te vangen, zonder dat het weerstandsvermogen onvoldoende wordt. Bij de bestemming van het resultaat van € 27,8 miljoen is voor € 12.311.000 aan voorstellen opgenomen voor niet bestede middelen 2023. In paragraaf 1.2 van het jaarverslag wordt hier nader op ingegaan. 5. Geheimhouding Het college besluit op grond van artikel 97 van de Gemeentewet geheimhouding op te leggen ten aanzien van de bij dit besluit behorende bijlage 3, ter bescherming van de economische en financiële belangen van de gemeente zoals bedoeld in artikel 5.1, tweede lid, aanhef en b van de Wet Open Overheid. Het betreft hier financiële risico’s op drie verschillende gemeentelijke dossiers. Openbaarmaking kan op dit moment leiden tot een nadelige (juridische) positie van de gemeente en eventueel daaruit voortvloeiende nadelige financiële gevolgen.

De geheimhouding wordt vooralsnog voor onbepaalde duur opgelegd, aangezien op dit moment voor alle drie de lopende dossiers nog niet kan worden vastgesteld wanneer openbaarmaking mogelijk is. 5. Risico’s en kanttekeningen

Kenmerk: 2024/431265

14/15

6. Uitvoering • 21 mei 2024 reactie van college op accountantsverslag (rapport van bevindingen) •

22 mei 2024 Jaarverslag en de Jaarrekening 2023 beschikbaar via website

•

30 mei 2024 boekwerk Jaarverslag en Jaarrekening 2023 beschikbaar voor raadsleden

•

6 juni 2024 bespreking Jaarverslag en Jaarrekening 2023 in commissies Ontwikkeling, Samenleving en Beheer

•

13 juni 2024 behandeling Jaarverslag en Jaarrekening 2023, accountantsverslag en rapport Duisenberg Light in commissie Bestuur

•

27 juni 2024 raadsbehandeling Jaarverslag en Jaarrekening 2023

•

14 juli 2024 uiterste datum aanlevering Jaarverslag en Jaarrekening 2023 en verklaring accountant aan de provincie

8. Bijlagen 1. Jaarverslag en de Jaarrekening 2023 2. Gebiedsverslag 2023 3. Geheimverklaarde financiële risico’s

Kenmerk: 2024/431265

15/15