I.i Aanbiedingsbrief concept begrotingswijziging 2025 Omgevingsdienst IJmond
Tekst van het document
Aan: Leden van de gemeenteraden en Provinciale Staten Cc: Leden van het college /Gedeputeerde Staten Ambtelijke contactpersonen
Datum:
29 juli 2024
Kenmerk:
ODIJ-Z-24-1929
Betreft:
Reactie zienswijzen concept begrotingswijziging 2024 en conceptbegroting 2025 Omgevingsdienst IJmond
Geachte leden van de gemeenteraad en Provinciale Staten, In april van dit jaar informeerde wij u over onze concept begrotingswijziging 2024 en de conceptbegroting 2025. Beide documenten lagen ter inzage en u was in de gelegenheid om hierop een zienswijze in te dienen. Al onze deelnemers agendeerden de concept begroting en concept begrotingswijziging. Wij ontvingen van 14 van de 15 deelnemers een positieve zienswijze, 1 deelnemer heeft geen zienswijze gegeven. In de vergadering van 17 juli 2024 heeft ons Algemeen Bestuur de begrotingswijziging 2024 en begroting 2025 vastgesteld. Graag informeren wij u op welke manier wij met alle zienswijzen aan de slag gaan. Via onderstaande reactie reageren wij gebundeld op alle zienswijzen. Onderaan onze reactie leest u een overzicht van alle ingediende zienswijzen. Waar dat nodig is, reageren wij per gemeente aanvullend op de ingediende zienswijze.
Reactie op zienswijze Financiële positie deelnemers De ingediende zienswijzen van de individuele deelnemers gaan grotendeels in op de zorgen rondom de financiële positie van de gemeenten. De financiële positie van gemeenten staat niet alleen in ons werkgebied, maar ook landelijk zwaar onder druk waarbij nu al wordt doorgekeken naar 2026. Een stijging van de lasten vanuit de Gemeenschappelijke Regeling ODIJmond verhoudt zich lastig tot deze situatie. Uiteraard is er binnen de organisatie begrip en aandacht voor de positie van de deelnemers en worden de zorgen gedeeld. Aan de andere kant stelde ons bestuur dit jaar vast dat er op korte termijn noodzakelijke stappen te zetten zijn, om de continuïteit van de organisatie en de kwaliteit die zij levert, blijvend te kunnen borgen. Stappen om te kunnen voldoen aan toekomstige opdracht Het speelveld van omgevingsdiensten verandert. Zo krijgen omgevingsdiensten te maken met nieuwe taken en nieuwe thema’s. Tegelijkertijd worden omgevingsdiensten geconfronteerd met BEZOEKADRES BEZOEKADRES POSTADRES
Stationsplein 48b, 1948 LC Beverwijk Koetserstraat 2a, 1531 NX Wormer Postbus 325, 1940 AH Beverwijk
0251-263 863 info@odijmond.nl
www.odijmond.nl
een verzwaring van de opgaven in de leefomgeving. Door het aanscherpen van de landelijke kwaliteits- en robuustheidscriteria is een duidelijker kader aan het ontstaan waaraan omgevingsdiensten dienen te voldoen. Het voldoen aan deze vereiste is geen vrijwillige keuze, maar gaat om het borgen van kwaliteit en continuïteit van wettelijke en primaire taken. Om de kwaliteit en continuïteit op langere termijn te kunnen borgen is een aantal analyses uitgevoerd naar de staat van onze organisatie en de uitvoering van de opdracht. Hieruit kwam naar voren dat er over meerdere jaren een onbalans is ontstaan in de opdracht van de deelnemers en de beschikbaar gestelde middelen. Daarnaast is in beeld gekomen dat de dienst te sterk is gaan steunen op incidentele middelen. Deze signalen benadrukken de noodzaak om voor onze organisatie een aantal stappen te zetten om aan de huidige én toekomstige opdracht te kunnen en blijven voldoen. Van inzicht naar bestuurlijke keuzes De belangrijkste eerste stap is inzicht. Door de gemeenschappelijke regeling, dienstverleningsovereenkomsten en de financieringsstructuur te actualiseren o.b.v. de huidige taken, het huidige ambitieniveau en de aangescherpte landelijke kwaliteitscriteria, ontstaat inzicht en een volledig, actueel en gezamenlijk beeld van waar de GR ODIJmond staat.
Verder werken wij aan inzicht in de uitvoering van de huidige opdracht, wat dit daadwerkelijk kost, inzicht in de bijdrage per deelnemer maar ook inzicht in wat opdrachtgever en opdrachtnemer van elkaar mogen verwachten. Gelijktijdig ontwikkelt een extern bureau toekomstscenario's. Dit inzicht, samen met deze scenario's moeten het bestuur en de deelnemers in staat stellen om voor de langere termijn toekomstgerichte keuzes te maken. Keuzes gericht op het besparen van kosten om de financiële positie van de GR ODIJmond en haar deelnemers gezond te houden. Evenwichtige aanpak De zorgen die leven bij onze deelnemers nemen wij serieus. We blijven daarom in nauw overleg met onze deelnemers om tot een evenwichtige aanpak te komen die recht doet aan zowel de financiële realiteit van de gemeenten als de noodzaak om onze taken adequaat uit te voeren. Daarbij zetten wij in op; •
Regelmatige updates: We zullen regelmatige updates verstrekken over onze financiële situatie, de voortgang in het voldoen aan de nieuwe, landelijke eisen en de uitdagingen die we hierbij tegenkomen. We streven naar een voor u zo transparant mogelijk proces.
•
Inzicht in externe factoren: We informeren u over externe factoren die onze kosten beïnvloeden, zoals nieuwe wetgeving of veranderende eisen, om zo een volledig beeld te geven van onze financiële uitdagingen.
•
Transparantie in besluitvorming: We zullen onze besluitvormingsprocessen inzichtelijk maken, zodat u kunt begrijpen hoe en waarom bepaalde keuzes worden gemaakt met betrekking tot onze taken en middelen.
Eerste stap op korte termijn Om op korte termijn tot het gewenste inzicht te komen, doen wij via een begrotingswijziging 2025 een beroep op onze deelnemers voor eenmalige, incidentele investering voor 2025. In dit traject informeren wij onze deelnemers over de hierboven geschreven signalen en de noodzakelijke
2/9
stappen die wij op korte termijn zullen moeten zetten. De aanbiedingsbrief met onze concept begrotingswijziging 2025 heeft u inmiddels ontvangen. We richten ons daarmee op het eerste kwartaal van 2025 wanneer het totaalbeeld beschikbaar is en we voor de lange termijn een proces kunnen inrichten met ruimte voor onze deelnemers om de opgave in evenwicht te brengen met de beschikbare financiële ruimte. Wij realiseren ons dat hier bestuurlijke keuzes zullen moeten worden gemaakt, echter wel vanuit een situatie dat het bestuur en de deelnemers een goed zicht hebben op de consequenties van deze keuzes. In dit proces zal participatie ambtelijk, bestuurlijk en met raden en staten worden ingebed. Een overzicht van alle, volledige zienswijzen vindt u op www.odijmond.nl/overons/bestuur/algemeen-bestuur. Wij gaan ervan uit u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Met vriendelijke groet, namens het Dagelijks Bestuur van Omgevingsdienst IJmond,
Just Zandhuis Directeur
3/9
Bloemendaal Zienswijze
Reactie
De gemeenteraad heeft een positieve zienswijze
Zie bovenstaande reactie op de
ingediend op de concept eerste begrotingswijziging
zienswijzen.
2024 en de concept begroting 2025 van Omgevingsdienst IJmond. De wethouder heeft de gemeenteraad toegezegd om via een beeldvormende avond in oktober nadere informatie te verstrekken over de in de begroting beschreven ontwikkelingen. Edam-Volendam Zienswijze
Reactie
De gemeentelijke begroting voor de komende
Zie bovenstaande reactie op de zienswijzen.
jaren staat onder druk. Alle gemeenten
Aanvullen daarop benadrukken wij dat wij uw
moeten bezuinigen. Wij verwachten van u, als
zorg erkennen. We blijven daarom in nauw
GR, dat ook binnen uw begroting wordt
overleg met u om tot een evenwichtige aanpak
gekeken naar bezuinigingsmogelijkheden en
te komen die recht doet aan zowel de
dat u ervoor waakt dat de kosten de komende
financiële realiteit van uw gemeenten als de
jaren niet verder oplopen.
noodzaak om een aantal stappen te zetten om de kwaliteit en continuïteit van onze organisatie op lange termijn te borgen. Haarlem
Zienswijze
Reactie
De raad gaat akkoord met de concept begroting 2025
Zie bovenstaande reactie op de
met de volgende kanttekening: Het is positief dat er
zienswijzen.
onderzoek plaatsvindt naar de financiering en robuustheid van de organisatie. Gemeente Haarlem wacht de uitkomst van het onderzoek naar de bedrijfsvoering en de aangekondigde (definitieve) ontwerpbegroting 2025 in het najaar af. De raad brengt dit als zienswijze bij het Algemeen Bestuur van ODIJ. Heemskerk Zienswijze
Reactie
a.
Zie bovenstaande reactie op de zienswijzen.
De raad moedigt ODIJ aan om ook na te denken over de eigen besparingsopgave. Hierin kan een goede verdeling van
Aanvullende reactie:
structurele en incidentele bedragen worden
a.
meegenomen; zeker als daarmee een
Het is belangrijk te vermelden dat uit recente analyses naar de staat van onze
4/9
b.
besparing te behalen valt. Ook kan
organisatie en onze opgave naar voren
kritisch gekeken worden naar de taken die
kwam dat er weinig tot geen ruimte zit in
uitgevoerd worden, aangezien in de
verdere efficiencyverbeteringen. Dit maakt
stukken ook wordt opgemerkt dat
eerder zichtbaar dat de organisatie in de
sommige oude taken door nieuwe worden
huidige vorm te efficiënt is georganiseerd,
verdrongen. Wat betreft de financiering
eventueel vervolgstappen kunnen alleen
moedigt de commissie de ODIJ ook aan
gezet worden door bestuurlijk richting te
om gebruik te maken van beschikbare
bepalen. Wij bereiden een proces voor
subsidies.
waarbij onze deelnemers eind Q1 2025 het
De raad ziet de volgende keer graag meer
inzicht hebben om hier met elkaar het
informatie over de incidentele en structurele
gesprek over aan te gaan.
bedragen in de stukken van de ODIJ. c.
b.
De raad adviseert een gezamenlijk onderzoek
informatie over incidentele en structurele
naar het functioneren van ODIJ op te nemen
bedragen in onze stukken. We zullen ernaar
in de zienswijze, dat eventueel door de
streven om in toekomstige rapportages een
rekenkamers uitgevoerd zou kunnen
duidelijker onderscheid en meer details hierover op te nemen.
worden. d.
Wij begrijpen uw behoefte aan meer
De raad verzoekt in de begroting een
c.
Wij nemen kennis van uw advies om een
overzicht te laten opnemen van de
gezamenlijk onderzoek naar het
wettelijke en bovenwettelijke taken die aan
functioneren van ODIJ op te nemen in de
ODIJ zijn toebedeeld zodat de raad de
zienswijze. Via een bestuursopdracht is door
mogelijkheid heeft bovenwettelijke taken
een externe partij een verdiepende analyse
aan te wijzen die niet uitgevoerd gaan
uitgevoerd. Meer informatie daarover bieden
worden, om te bezuinigen op de
wij u via onze concept begrotingswijziging
uitvoeringskosten van ODIJ.
2025. Wij vragen u hiervan, evenals van de geplande vervolgstappen kennis van te nemen. Mogelijk dat u op basis hiervan heroverweegt een rekenkameronderzoek als instrument in te zetten. Dit om te voorkomen dat zaken dubbel worden uitgevoerd. d.
In de tweede helft van dit jaar starten wij met de actualisatie van onze GR, DVO en financieringsstructuur. Daarmee ontstaat het door u gevraagde inzicht in taken. Op basis van dit herijkte inzicht is de verwachting dat er keuzes gemaakt kunnen worden in bovenwettelijke taken, echter dient een groot deel van deze taken wel te moeten worden uitgevoerd; door ODIJ, de gemeente of een derde partij. Op basis van dit inzicht zullen we vanaf Q2 2025 met de deelnemers in gesprek gaan over scenario's en keuzes.
5/9
Heemstede Zienswijze
Reactie
Gemeente Heemstede onderstreept het belang van het
Zie bovenstaande reactie op de
uitgangspunt en het voornemen van het maken van
zienswijzen.
afspraken ter verbetering van de dienstverlening en de samenwerking met de individuele gemeenten. Dit om de samenwerking inhoudelijk te herijken en om meer transparantie te krijgen in de samenwerking en de bijbehorende financiële afspraken in de GR. Landsmeer Zienswijze
Reactie
Zoals bekend staat de financiële positie van
Zie bovenstaande reactie op de zienswijzen.
gemeenten al enige tijd onder druk. In 2026 worden gemeenten geconfronteerd met het
Aanvullende reactie:
inmiddels bekende ‘ravijn’. Desondanks
We erkennen dat de stijgende bijdrage aan de
proberen wij onze financiële positie gezond en
GR en de kosten voor de DVO's in 2024 en
duurzaam te houden. De stijgende bijdrage
2025 een financiële uitdaging vormen. We zijn
aan en kosten voor de gemeenschappelijke
ons bewust van de extra impact die de nieuwe
regeling en de
DVO voor bouwgerelateerde taken per 1
dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s) in
januari 2024 heeft op de gemeente
2024 en 2025 – hoe verklaarbaar ook – stellen
Landsmeer. Uw zorgen over de aangekondigde
ons voor een financiële uitdaging; te meer
gewijzigde begroting 2025 nemen we serieus.
omdat de gemeente Landsmeer per 1 januari
We begrijpen dat dit onzekerheid met zich
2024 een nieuwe DVO voor bouwgerelateerde
meebrengt voor uw financiële planning.
taken van aanzienlijke financiële omvang heeft
We blijven in nauw overleg met alle
gesloten met ODIJ.
deelnemende gemeenten om tot een
Wat de gemeenteraad echter vooral zorgen
evenwichtige aanpak te komen die recht doet
baart, is dat u in de aanbiedingsbrief net als bij
aan zowel de financiële realiteit van de
de aanbieding van de kadernota aangeeft dat
gemeenten als de noodzaak om onze taken
er later dit jaar nog een gewijzigde begroting
adequaat uit te voeren. Het proces dat wij
2025 volgt en dat inmiddels bekend is dat deze
hiervoor voorstellen, voorziet in ruimte voor de
wijziging € 73.000,- bedraagt.
deelnemers om bestuurlijke keuzes te kunnen
De raad verwacht dat ODIJ zich verhoudt tot
maken om eventuele kostenstijging (deels) te
de financiële uitdagingen waarvoor de
mitigeren, maar dan wel vanuit een
(deelnemende) gemeenten zich gesteld zien en
gezamenlijk inzicht van waar we staan en wat
dat er voor de gemeentelijke bijdrage een
de consequenties van deze keuzes zijn.
bezuinigingstaakstelling wordt overwogen.
6/9
Purmerend Zienswijze
Reactie
De raad neemt een voorbehoud op de meerjarenraming
Zie bovenstaande reactie op de
i.v.m. mogelijke keuzes die de gemeente moet maken
zienswijzen.
om de tekorten op de gemeentelijke begrotingen op te heffen. Uitgeest Zienswijze
Reactie
Een positieve zienswijze met inachtneming dat
Zie bovenstaande reactie op de
tegenvallers binnen de eigen begroting moeten worden
zienswijzen.
opgevangen. Velsen Zienswijze
Reactie
De raad heeft bij de ontwerpbegroting 2025 wel
Zie bovenstaande reactie op de
een aantal kanttekeningen geplaatst. De
zienswijzen.
kanttekeningen hebben een relatie met het plan van aanpak ten behoeve van het Interbestuurlijk
Aanvullende reactie:
programma VTH-milieu (IBP) en de recente
We realiseren ons de financiële situatie
bestuursopdracht aan de directeur van de ODIJ.
van onze deelnemers, we waarderen uw inspanning om de gevraagde dekking te
a. De gevraagde bijdrage van Velsen voor 2025 is
realiseren.
hoger dan de reservering op onze begroting. We constateren daarbij dat ODIJ met een hogere
Zoals in de algemene reactie beschreven
inflatiecorrectie rekent en dat het uurtarief in 3 jaar
en conform uw verwachting zullen wij met
met meer dan 15% is gestegen. We gaan proberen
elkaar in gesprek moeten om het
om de gevraagde dekking via een
evenwicht tussen ambitie, opdracht en
begrotingswijziging te reserveren. Op voorhand
(financiële) capaciteit te herstellen binnen
geven we daarbij aan dat daarvoor heel beperkt
de financiële mogelijkheden die de
ruimte is.
deelnemers aan de GR hebben. In dit proces zal participatie ambtelijk,
b. De resultaten van de (nog lopende)
bestuurlijk en met raden en staten worden
bestuursopdracht zijn nog niet in de ontwerp-
ingebed. Wij zullen daartoe een
begroting verwerkt
gedetailleerd voorstel ontwikkelen voor
Er is aangegeven dat er nog voor de zomer een
raadsbetrokkenheid. Wij hebben dit
voorstel voor wijziging van de begroting 2025
beschreven in bovenstaande algemene
wordt opgesteld. Gezien het financieel zware weer
reactie op de zienswijzen.
dat op onze gemeente afkomt, geven we nu vast aan dat er in onze begroting geen middelen zullen zijn om extra kosten te dekken. We zullen met elkaar in gesprek moeten om het evenwicht tussen
7/9
ambitie, opdracht en (financiële) capaciteit te herstellen binnen de financiële mogelijkheden die de deelnemers aan de GR hebben. Deze herijking van de GR vraagt om een actieve rol van de gemeenteraden. Onze raad heeft de wens om nauw betrokken te worden bij de voorbereiding van de nieuwe GR en de keuzes die gemaakt worden in het kader van de toekomst van de ODIJ, zowel gezien het belang dat onze raad hecht aan een gezonde leefomgeving als de financiële problematiek van de gemeente. Onze raad verzoekt uw bestuur daarom de directeur van de ODIJ opdracht te geven met een voorstel te komen voor betrokkenheid van de raad dat zich niet alleen richt op informeren, maar ook op mogelijkheden om te reflecteren en input te geven.
Wormerland Zienswijze
Reactie
In de vergadering van 11 juni 2024 heeft de
Zie bovenstaande reactie op de
gemeenteraad in overeenstemming met voorstel
zienswijzen.
besloten kennis te nemen van het conceptjaarverslag 2023 en de concept- Jaarrekening 2023 van de ODIJ en als zienswijze kenbaar te maken dat de raad kan instemmen met de eerste Begrotingswijziging 2024 en de conceptbegroting 2025 van de ODIJ, ook als zienswijzen aan de ODIJ kenbaar te maken dat naar aanleiding van de financieel zware tijd bij de gemeenten de raad ook een bijdrage verwacht van de Omgevingsdienst IJmond. Zandvoort Zienswijze
Reactie
De raad maakt zich zorgen over het niet
Zie bovenstaande reactie op de zienswijzen.
structureel in evenwicht zijn van de begroting van ODIJmond en ziet dat het percentage
Aanvullende reactie:
waarmee beoordeeld kan worden welke
8/9
structurele ruimte de ODIJ heeft om de eigen
Zoals in de algemene reactie beschreven
lasten te dragen, met ingang van 2025
werken wij aan een verbeterslag van onze
negatiever wordt.
planning & control cyclus, zodat voor u inzicht
De gemeenteraad heeft grote zorgen over de
ontstaat in de uitvoering en realisatie van onze
uitvoerbaarheid van de kerntaak van
opdracht en daarmee de uitvoering van de
vergunningverlening, toezicht- en
wettelijke taak. Tegelijkertijd zullen wij met
handhavingstaken omdat deze kwetsbaar zijn
elkaar in gesprek moeten om het evenwicht
geworden.
tussen ambitie, opdracht en (financiële)
De gemeenteraad heeft grote zorgen over de
capaciteit te herstellen binnen de financiële
mate waarin de ODIJ in control is, omdat ODIJ
mogelijkheden van uw gemeente. In dit proces
achterblijft op de gemaakte afspraken voor
zal participatie ambtelijk, bestuurlijk en met
(met name) de uitvoering van de wettelijke
uw raad worden ingebed. Wij zullen daartoe
taken van de gemeente.
een gedetailleerd voorstel ontwikkelen voor
De raad wil graag inzicht krijgen in het aantal
raadsbetrokkenheid. Wij hebben dit
meldingen, klachten, bezwaar- en
beschreven in bovenstaande algemene reactie
beroepszaken en handhavingsverzoeken dat
op de zienswijzen.
wordt ingediend en afgehandeld bij ODIJmond door dit op te nemen in het jaarverslag van ODIJmond. Hiervoor vindt de raad dat er stappen moeten worden ondernomen en de raad op de hoogte wordt gebracht van de stappen die ODIJmond gaat nemen om de zorgen op bovenstaande drie punten weg te nemen.
9/9