I.g Raadsinformatiebrief programma herijking GR, financieringsstructuur en toekomstscenario's ODIJmond, brief 14 maart 2025, Omgevingsdienst IJmond
Tekst van het document
Raadsinformatiebrief Aan
Gemeenteraden en Provinciale Staten,
Van
werkgebied Omgevingsdienst IJmond C.c. Bijlagen
Planning en presentatie regioraden
Algemeen Bestuur Omgevingsdienst IJmond
info@odijmond.nl
Telefoon
0251-263863
Datum
14 maart 2025
maart 2025 Onderwerp
Raadsinformatiebrief programma herijking GR, DVO’s en financieringsstructuur
Geachte leden van de raad en Provinciale Staten, Als Omgevingsdienst IJmond bezoeken wij bedrijven en zien wij erop toe dat ondernemers de milieuregels naleven. Onze inzet draagt bij aan een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving. Het belang van en aandacht voor de thema’s milieu en gezondheid en daarmee een gezonde leefomgeving nam afgelopen jaren toe. Vanuit een toenemend inzicht in de negatieve impact die schadelijke stoffen kunnen hebben op het milieu en gezondheid ontstaan er scherpere normen. Daarnaast ligt er landelijk een ambitie om het bedrijfsleven versneld te verduurzamen. Deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat de omvang en complexiteit van de taken en thema’s waaraan wij werken afgelopen jaren toenamen. Ook het speelveld van omgevingsdiensten verandert sterk. Omgevingsdiensten moeten per 1 april 2027 voldoen aan scherpere landelijke eisen; zogenaamde robuustheidscriteria. Om grip te houden op deze ontwikkeling stelden omgevingsdiensten een plan van aanpak op om aan deze eisen te voldoen. Periodiek toetst IenW de voortgang. Momenteel voldoet ODIJmond niet aan de robuustheidscriteria. Beide ontwikkelingen waren voor u aanleiding om afgelopen jaar via onze begrotingswijziging een noodzakelijke, incidentele impuls te geven waarmee wij onze organisatie toekomstbestendig kunnen en moeten doorontwikkelen.
Hiermee zijn wij in staat om samen met onze opdrachtgevers onze Gemeenschappelijke Regeling (GR), dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s) en de achterliggende financieringsstructuur te herijken.
Doelstelling van het programma De doelstelling van het programma is het actualiseren van de juridische- en financiële kaders waarbinnen onze gemeenten en provincie samenwerken. Hierdoor ontstaat een wederzijds inzicht in de gemaakte afspraken, komt er rolscherpte tussen de opdrachtgever- en opdrachtnemersrol, waarmee wij u als opdrachtgever in staat bent om kaders mee te geven voor onze uitvoering en ontstaat een gezamenlijk beeld welke diensten er worden geleverd tegen welke voorwaarden. Ook zorgen we voor duidelijke spelregels zodat het juridische- en financiële kader toekomstbestendig is. BEZOEKADRES BEZOEKADRES POSTADRES
Stationsplein 48b, 1948 LC Beverwijk Koetserstraat 2A, 1531 NX Wormer Postbus 325, 1940 AH Beverwijk
0251-263 863 info@odijmond.nl
www.odijmond.nl
Met het herijken van onze GR, borgen wij voor lange termijn de wijze waarop de partijen samenwerken. Hierbinnen hebben wij aandacht voor gelijkwaardigheid tussen onze deelnemers (gemeenten) en aandacht voor de nieuwe eisen (kwaliteitscriteria) waaraan omgevingsdiensten moeten voldoen om ook landelijk het stelsel van vergunningverlening, toezicht en handhaving verder te professionaliseren. Het resultaat is een herijkte, vastgestelde Gemeenschappelijke Regeling op 1 januari 2027. Met het herijken van onze financieringsstructuur geven wij inzicht in de taken die wij uitvoeren per gemeente en PNH (de opdracht) en de capaciteit en middelen die daarbij hoort. Binnen dit traject brengen wij eventuele scheefgroei tussen de opdracht en de beschikbare middelen en capaciteit in beeld, richtingen waarlangs die kan worden opgelost en brengen wij ons bestuur in positie om keuzes te maken ten aanzien hoe de nieuwe financieringsstructuur er uit moet zien. De financieringsstructuur is een belangrijke onderlegger voor onze kadernota 2027, die wij in Q1 van 2026 aan u aanbieden.
Samenhang met andere trajecten De uitwerking van bovenstaande programmalijnen zal ook een impact hebben op de bijdragen van onze deelnemers. Gelijktijdig aan dit traject ontwikkelt ons bestuur daarom toekomstscenario’s waarmee zij u inzicht bieden in de knoppen waaraan u kunt draaien om de kostenstijging op te vangen die kan ontstaan door het herstellen van de balans tussen de opdracht en middelen. Vanuit dit inzicht kunnen ook keuzes gemaakt worden om noodzakelijke ombuigingen te realiseren, maar dan wel met gezamenlijk beeld van de impact van deze keuzes.
Rol van de raad Ons Dagelijks en Algemeen Bestuur geven richting aan het programma. Op een aantal momenten nemen zij gemeenteraden en de Provinciale Staten mee in dit traject via regionale informatiesessies en via zienswijzetrajecten rondom onze Gemeenschappelijke Regeling en de begroting 2026 en 2027. Via de gedetailleerde planning in de bijlage bieden wij u inzicht in al deze momenten. In maart 2025 vonden de regioraden plaats waarin een toelichting op de toekomstbestendigheid van ODIJmond op de agenda stond. Wij danken u voor uw aanwezigheid. Mocht u niet aanwezig zijn geweest dan vindt u in de bijlage de presentatie die daar gegeven is. In september informeren wij alle individuele raden en de staten.
Tot slot We vinden het belangrijk om zorgvuldig te werk te gaan. Dat betekent ook u actief en tijdig mee te nemen binnen dit traject om uw input op te halen. Alleen dan ontstaat draagvlak voor keuzes die ons bestuur maakt om te komen tot een toekomstbestendige organisatie. Daarnaast willen we de kwaliteit van onze dienstverlening behouden en zorgen we dat we dichtbij en betrokken blijven. Op deze manier werken we samen aan een organisatie die klaar is voor de toekomst. Zo draagt uw regio niet alleen bij aan een betere leefomgeving, maar ook aan de verdere ontwikkeling van omgevingsdiensten in Nederland.
2/2
versie 27 feb 2025
Tijdspad doorontwikkeling GR ODijmond 2024
2025 Datum
beeldvorming
Fase
oordeelsvorming besluitvorming
P&C cyclus ODIJmond
sep
okt
nov
dec
jan
2026 feb
okt
nov
dec
jan
feb
CONSEQUENTIES ANALYSEREN
GEWENSTE SITUATIE: UITGANGSPUNTEN GR en FINANCIERING TOEKOMST
BEGROTINGSWIJZIGING 2025
KADERNOTA 2026 AH-overleg 23-01: voorbereiding AB 12-02
AB 23-10
AB 18-12
AB 12-02
BEGROTING 2026 AH-overleg 08-04: voorbereiding AB 23-04
Werkgroep + klankbordgroep jur.adv.
AH-overleg: voorbereiding AB 11-06
AH-overleg: voorbereiding AB 09-07
DB regulier 05-03
DB 09-04
DB regulier 28-05
DB regulier 25-06
DB regulier 09-07
AB regulier 26-03
AB 23-04
AB 11-06 (scenario’s financiering)
AB 09-07: begroting+ scenario’s
1a Raadsinformatiebrief: start programma
AH-overleg 30-01: 23-01: voorklankbordbereiding groep jur.adv AB 12-02
AB 23-10
AB 18-12
AB 12-02
Opbouwen IST-situatie + uitgangspunten voor Soll-situatie
Vertaling van bestaande GR en DVO’s naar nieuwe structuur
AH-overleg 08-04: voorbereiding AB 23-04
AH-overleg: voorbereiding AB 11-06
DB 09-04
Heidag DB 11-06 voorb. oordeelsv.
AB 23-04
AB 11-06 (scenario’s financiering)
Ambtelijke voorbereiding
Eerste inkijk Soll-situatie
AH-overleg 23-01: voorbereiding AB 12-02
AH-overleg 08-04: voorbereiding AB 23-04 SWOT, uitgangspunten, toetsingskader
2b
Heidag DB 11-06 voorb. oordeelsv.
AB
AB 23-04
AB 11-06 (scenario’s financiering)
1c
Nota van beantwoording
Definitief concept GR Na juli: vastgestelde GR
AH-overleg: voorbereiding AB 17-12 Kadernota 2027 AB 17-12: nieuwe fin. structuur, toekomstscenario’s en wijziging GR
AB 05-11
3a 3b
Kadernota 2027
6b
4b
Kadernota 2027
AH-overleg: voorbereiding AB 05-11
AH-overleg: voorbereiding AB 09-07
AB 09-07: begroting+ scenario’s
Uitwerking Soll in producten-diensten catalogus
AH-overleg: voorbereiding AB 17-12
Vaststellen en uitwerken voorkeursscenario’s
AB 17-12: nieuwe fin. structuur, toekomstscenario’s en wijziging GR
AB 05-11
3c
5a Per deelnemer raad: scenario’s, proces, keuzes
Regioraad: beeldvormend
Uitgangspunten en toetsingskader voor toekomstscenario’s Inventariseren toekomstscenario’s
Toestemming voor wijziging
Zienswijzetraject
Uitwerken voorkeursscenario’s DB 09-04
Analysefase
rakket 2
Begroting 2027
DB
Raden - Staten
BEGROTING 2027
6a Tweetraps-
DB
AB 09-07: begroting+ scenario’s
Vaststellen voorkeursscenario
jul
AB 17-12: nieuwe fin. structuur, toekomstscenario’s en wijziging GR
4a
AH-overleg: voorbereiding AB 05-11
jun
DB 26-11
Tweetrapsrakket 1
AH-overleg: voorbereiding AB 09-07
mei
AH-overleg: voorbereiding AB 17-12
AB 05-11: toekomstscenario
Vertaling nieuwe financieringsstructuur naar Kadernota 2027
AH-overleg: voorbereiding AB 11-06
Rapport en advies (eind mrt)
Colleges en GS
W+K groep jur.adv.
Per deelnemer raad: scenario’s, proces, keuzes
Definitieve Soll-situatie, financiële doorkijk en mogelijke keuzes
Analyse en interviews
Commissie DB / AB
Brief aan colleges: IST-Soll
apr
REGULIERE P&C en FORMEEL BESLUITVORMINGSTRAJECT GR
Eerste concept GR
Regioraad: beeldvormend
Actualiseren bedrijvenbestand
AH-overleg: voorb. AB 05-11
DB regulier 08-10
3a
Voorstel voor juridisch kader
Colleges en GS Raden - Staten
Werkgroep + klankbordgroep jur.adv.
Per deelnemer raad: scenario’s, proces, keuzes
1b
Raadsinformatiebrief: start programma
2a
Regioraad: beeldvormend
Ambt. inzicht IST-Soll + klankbordgroep fin.
mrt
KADERNOTA 2027
Klankbordgroep + werkgroep governance en jur.adv.
DB
TUSSENRESULTAAT
sep
UITGANGSPUNTEN FORMULEREN GR, FINANCIERING
Ambtelijke voorbereiding
Toekomstscenario’s
aug
INVENTARISATIE en PROCES
TUSSENRESULTAAT
TUSSENRESULTAAT
jul
4 Besluitvorming
Colleges en GS
AB
jun
3 Oordeelsvorming
Raden - Staten
Herijking financieringsstructuur
mei
2 Beeldvorming
DB
Herijking GR, DVO en governance
apr
1 Voorbereiding
Ambtelijke voorbereiding
AB
mrt
4c Voorkeursscenario + nieuwe financieringsstructuur leidt tot Kadernota 2027
Toelichting AB
beeldvorming oordeelsvorming besluitvorming
Herijking financieringsstructuur
AB
AB
23 april 2025
11 juni 2025
9 juli 2025
toelichting
toelichting
1a
2a
• Analyse huidige GR en DVO-structuur met advies en uitgangspunten voor de herijking.
AB
AB
per deelnemer
5 november 2025
17 december 2025
toelichting
toelichting
toelichting
toelichting
3a
4a
• Verplichte taken en facultatieve taken. 3b
• AB besluit: uitgangspunten herijking GR. > Laten vaststellen door colleges na de zomer. Collegebericht naar raden. Tweetrapsrakket deel 1
6a
• Presentatie inzicht verplichte taken en facultatieve taken.
•A B besluit: instemmen met concept GR.
4b
•V oorstel voor wijziging GR aanbieden aan colleges. Tweetrapsrakket deel 2 •S tart zienswijzentraject raden.
• Raden ontvangen collegebericht: uitgangspunten herijking GR door colleges. Tweetrapsrakket deel 1
1b
2b
3b
4b
6b
• Analyse IST-Soll. Financieel effect per deelnemer.
• Uitgangspunten financieringsstructuur bespreken.
• Uitgangspunten financieringsstructuur vaststellen.
• Presentatie vastgestelde uitgangspunten financieringsstructuur.
•V aststellen kadernota 2027 met bijbehorende financieringsstructuur
• Analyse van mogelijke uitgangspunten en keuzes voor de toekomstige financieringstructuur.
• Discussie bestuurlijke keuzes/ knoppen die gemaakt moeten worden over takenpakket en ambitie.
• Discussie bestuurlijke keuzes/ knoppen die gemaakt moeten worden over takenpakket en ambitie.
• Presentatie proces en bestuurlijke keuzes/knoppen takenpakket en ambitie.
• Brief aan colleges: financieel effect per deelnemer (IST-Soll) en vervolg proces.
• Update actualisatie bedrijvenbestand 3c
4c
1c
Toekomstscenario’s
• Beeldvormend gesprek over voortgang verplichte en facultatieve taken.
Raadsessie
>
Herijking GR, DVO en governance
AB
• Inventarisatie en advies toekomstscenario’s.
• Toekomstscenario Galan: voorkeursscenario(’s) met financieel effect. > Wat presenteren we aan de raad en met welke afwegingen?
• Presentatie proces toekomstscenario met voorkeursscenario(’s) en financieel effect.
5a
•R eflectie proces en terugkoppeling raadssessies •B esluit toekomstscenario (onder voorbehoud raadssessies)
> terug naar overzicht planning
odijmond.nl
2024
2025
INVENTARISATIE + ANALYSE jul
aug
sep
okt
nov
dec
UITGANGSPUNTEN jan
feb
mrt
apr
mei
jun
2026
CONSEQUENTIES
BESLUIT
jul
nov
aug
sep
okt
dec
PROCES EN PRODUCTEN DOORONTWIKKELING ODIJMOND FINANCIEEL ODIJMOND Begrotingswijziging 2025 incidenteel 2024 en 2025 Kadernota + begroting 2026 incidenteel 2026 Kadernota + begroting 2027 structurele financiering
HERIJKING GR, DVO EN GOVERNANCE Inventariseren bestaande GR, DVO’s en opdrachten Analyse knelpunten Rapportage analyse + uitgangspunten huidige GR en DVO-structuur Analyse huidige takenpakket en formuleren uitgangspunten Takenpakket keuze verplicht en facultatief (inbrengen of wijzigingen) Uitwerken toekomstige GR en DVO-structuur (afhankelijk van toekomstscenario) Besluitvorming GR en DVO-structuur
FINANCIERINGSSTRUCTUUR Inventarisatie IST-situatie: huidige financiering Opbouwen SOLL-situatie: balans taken/fin. middelen Rapportage vergelijking IST en SOLL-situatie inclusief impact Uitwerken bestuurlijke keuzes (ambitieniveau) Opstellen uitgangspunten financieringsstructuur Aanpassen financieringsstructuur op scenario (afhankelijk van toekomstscenario)
TOEKOMSTSCENARIO’S (Bestuurlijke) interviews + document studie Ontwikkelen scenario’s Rapportage hoofdlijnen scenario’s + inschatting impact Voorkeursscenario(‘s) uitwerken Definitief scenario uitwerken voor besluitvorming
BESLUITVORMINGSPROCES: Algemeen Bestuur, Raden en Staten Algemeen Bestuur (beeld-, oordeels-, besluitvormend) Regioraad (beeldvormend): Proces en uitgangspunten governance en financiering Raadsbijeenkomst per deelnemer (beeldvormend): toekomstscenario en uitgangspunten financiering (ambitie en taken) Begroting 2027: Zienswijzen Raden en Staten Herijkte GR: Zienswijzen Raden en Staten Toestemming wijziging GR (instemmingsrecht)
Bld
O
O
Bsl
IMPLEMENTATIE + BESLUITVORMING GR jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
Toekomstbestendig ODIJmond Regioraad – maart en april 2025 Een veilige, schone en duurzame leefomgeving voor iedereen
1
Agenda ● Omgevingsdienst in beeld o Landelijke en maatschappelijke ontwikkelingen
o ODIJmond: bestuursopdracht ● Toekomstbestendig ODIJmond: ontwikkelingen o Herijken taken en formatie: financieringsstructuur
o Doorontwikkelen interne organisatie o Herijken GR o Provincie brede samenwerking
o Toekomstscenario’s ● Planning en vervolgproces raden en staten 2
Missie
Wij dragen bij aan het bereiken en in stand houden van een veilige en duurzame leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit binnen ons werkgebied. Daarbinnen inspireren wij burgers en bedrijven tot het nemen van eigen verantwoordelijkheid. Het resultaat is een landelijk vooruitstrevende en toekomstbestendige voorbeeldorganisatie waar partners met vertrouwen mee samenwerken. Omgevingsdienst IJmond - Een korte introductie
3
• Vergunningverlening (milieu en bouw) • Toezicht en handhaving (milieu en bouw) • Advisering en projecten
Omgevingsdienst IJmond - Een korte introductie
5
Maatschappelijke urgentie groeit
6
Onze opgave is veranderd Samenwerking Maatschappelijke aandacht
Complexiteit
Nieuwe
Lokaal
thema’s
OD’s en
Versterken
ketenpartners
VTH-keten
Regionaal Landelijk
Een veilige, schone en duurzame leefomgeving voor iedereen
7
Conclusies Bestuursopdracht 2 zijden van de medaille
● Kwaliteit dienstverlening
● Balans opdracht/middelen
● Nabijheid
● Minder incidentele middelen
● Flexibel
● Verdringingseffect tegengaan
● Overhead en uurtarief laag
● Achterstanden wegwerken
● Beleidsrijk
● Actualiseren bedrijvenbestand
● 25 jaar ervaring
● Interne organisatie herijken
● Innovatief
● Financieringsstructuur
● Eigen opleiding en doorstroom
en GR herijken
● Slimme ICT-oplossingen 8 Een veilige, schone en duurzame leefomgeving voor iedereen
Toekomstbestendig ODIJmond Vereenvoudigen GR Doorontwikkelen interne organisatie
Structurele provinciebrede samenwerking OD’s en ketenpartners
Herijken taken & formatie
Ontwikkelagenda Een veilige, schone en duurzame leefomgeving voor iedereen
Ontwikkelen toekomstscenario’s 9
Herijken taken & formatie, financieringsstructuur • Doel: de opdracht en middelen in balans brengen zodat de opdracht van de deelnemers met borging van kwaliteit en continuïteit kan worden uitgevoerd. • Inzicht IST-SOLL analyse op totaal en per deelnemer • Huidige financieel volume sinds meerjarig niet geactualiseerd. • Scheefgroei tussen de deelnemers • Inzicht – maken van keuzes – kadernota 2027 • Ontwikkelen uitgangspunten toekomstige financieringsstructuur Ontwikkelagenda Een veilige, schone en duurzame leefomgeving voor iedereen
10
Door ontwikkelen interne organisatie • Herstellen van centrale sturing • Gezamenlijke richting (programmering) • Management- en staffuncties op niveau brengen • Verbeteren planning & controle (P&C) cyclus • Concreet en realistisch uitvoeringsprogramma 2025 • P&C-cyclus en uitvoering bij elkaar brengen • Strategische personeelsplanning / kwaliteitscriteria • Analyse ODIJ – kwaliteitscriteria
Ontwikkelagenda Een veilige, schone en duurzame leefomgeving voor iedereen
11
Vereenvoudigen GR • Doel: actualiseren, vereenvoudigen en uniformeren van de GR-, DVO-structuur en bijbehorende governance. • Analyse huidige GR-, DVO-structuur • GR sluit niet meer aan op de huidige situatie (historie) • Hybride structuur – ongelijkheid deelnemers (risico) • Opdracht en rolverdeling onvoldoende duidelijk • Ontwikkelen uitgangspunten toekomstige GR
Ontwikkelagenda Een veilige, schone en duurzame leefomgeving voor iedereen
12
Ontwikkelen toekomstscenario’s • Doel: onderzoek de toekomstscenario’s voor Omgevingsdienst IJmond om de taakuitvoering voor de deelnemers op de lange termijn goed te borgen • (fase 1) Inventariseer alle mogelijke toekomstscenario’s, inclusief een afwegingskader.
• (fase 2) Werk de voorkeursscenario’s uit, zodat er keuzes kunnen worden gemaakt en een toekomstrichting kan worden bepaald.
Ontwikkelagenda Een veilige, schone en duurzame leefomgeving voor iedereen
13
Route naar een toekomstbestendig ODIJmond
Inzicht & Toekomstscenario’s Begrotingswijziging
Programma GR/DVO/ Financieringsstructuur
Bestuurlijke keuzes
Resultaat GR/DVO/ Financieringsstructuur 14
Vervolg proces raden (zie planning) ● Raadsessie september per individuele deelnemer:
Proces en voorkeursscenario’s met financieel effect ▪ Proces bestuurlijke keuzes en ambitie financiële keuzes ▪ Uitgangspunten herijking GR- en financieringsstructuur ▪
● Algemeen bestuur GR ODIJmond, december 2025: ▪
Kadernota 2027 op basis van voorkeursscenario met bijbehorende financieringsstructuur
● Zienswijzen raden: januari-maart 2026:
Begroting 2027: zienwijzen raden en staten ▪ Voorstel voor wijziging GR: zienswijzen raden en staten ▪
● Instemmingrecht raden: juli 2026 ▪
College stelt nieuwe GR vast
15
Zijn er nog vragen?
www.odijmond.nl
www.odijmond.nl