I.g Brief referendumcommissie “reactie op brief college van b&w d.d. 17 januari 2024 met als onderwerp Reactie op uw advies van de referendumcommissie op subsidieaanvragen referendum”

College van burgemeester en wethouders In afschrift aan de gemeenteraad Postbus 511 2003 PB Haarlem

Ons kenmerk Datum Afdeling Contact Telefoon E-mail

GRIFFIE/2024/107663 18 januari 2024 Griffie P. Derikx 023-5114810 pderikx@haarlem.nl

Onderwerp: Reactie op brief college van b&w d.d. 17 januari 2024 met als onderwerp “Reactie op uw advies van de referendumcommissie op subsidieaanvragen referendum”

Geacht college van burgemeester en wethouders, De referendumcommissie van de gemeente Haarlem heeft op 17 januari 2024 uw brief met het kenmerk 2023/2023845 en het onderwerp: “Reactie op uw advies van de referendumcommissie op subsidieaanvragen referendum” ontvangen. Daarin stelt u drie vragen, welke de referendumcommissie hieronder beantwoordt. 

Enkele aanvragers in de categorie neutraal zijn bekende tegenstanders. Heeft de commissie dit bij haar advisering betrokken? Hoe kijkt de commissie hiernaar? Is het denkbaar dat dat uiteindelijk zou kunnen leiden tot niet voldoen aan de voorwaarden en terugvordering van de subsidie? Antwoord: De referendumcommissie heeft haar oordeel eerst en vooral gebaseerd op de informatie over voorgenomen activiteiten en aanvragers, zoals deze beschikbaar was via de subsidieaanvraag. Wie al of niet ‘bekende tegenstander’ zou zijn, is ons niet via deze bron bekend, en dergelijke informatie is dan ook niet bij de overweging en oordeelsvorming in ogenschouw genomen. De verordening biedt ook geen aanknopingspunt om dit vooraf te beoordelen. Voor alle toegekende subsidies zal overigens gelden, dat bij de eindafrekening verantwoording dient te worden afgelegd over de (gesubsidieerde) ondernomen activiteiten, waarbij relevant is of de subsidie daadwerkelijk is ingezet ten behoeve van het doel (neutraal, voor, tegen) zoals in de oorspronkelijke aanvraag is aangegeven. Het college kan hier desgewenst extra op wijzen in alle besluiten op de subsidieaanvragen die worden toegekend.



Het subsidiebureau van de gemeente heeft de begroting bij de aanvraag van de Stichting Pletterij (nr. 9) technisch goedgekeurd. De commissie wijkt hier van af, terwijl de Pletterij een gerenommeerd debatinstituut is in Haarlem. Waarop is de afwijzing precies gebaseerd? Gelet op de rol die de Pletterij al lang speelt bij debatten in Haarlem vraagt het college of een heroverweging van het advies aan de orde kan zijn. Antwoord: Zoals in ons advies is te lezen, is de afwijzing van de betreffende aanvraag op twee in de verordening genoemde gronden gebaseerd: een zeer ruime overschrijding van het

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: GRIFFIE/2024/107663 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

1/2

aangevraagde bedrag, en het ontbreken van een (gespecificeerde) begroting. Deze afwijzing is aldus gebaseerd op primair formele gronden, die helaas niet reeds waren geadresseerd (en mogelijk hersteld) op het moment van voorbereiding van het advies door de commissie. Ons advies spreekt zich dan ook niet uit over de eventuele relevantie en mogelijke effectiviteit van de voorgestelde activiteiten en de reputatie van de aanvrager, die overigens voor de referendumcommissie als zodanig niet per se een beoordelingsgrond is. Op basis van de momenteel beschikbare informatie kan de commissie dan ook niet anders dan negatief adviseren; mocht deze informatie alsnog beschikbaar komen, en mochten eventueel andere aanvragers in een vergelijkbare situatie ook alsnog de kans krijgen aanvullende informatie te leveren, dan ontstaat een nieuwe, zij het gecompliceerde, situatie omdat in het voorliggende advies van de commissie de beschikbare middelen (zo goed als) volledig zijn toegewezen aan andere aanvragers en omdat uit de verordening volgt dat de aanvragen in samenhang met elkaar worden beoordeeld (Referendumverordening gemeente Haarlem 2022, artikel 11, zesde lid onder e). 

Bij enkele aanvragen wordt subsidie aangevraagd voor pennen. Dat roept de vraag op of dit het debat bevordert. Ondersteuning van het publieke debat en de meningsvorming over het onderwerp waarop het referendum betrekking heeft, is op grond van de referendumverordening de maatstaf voor de beoordeling van de aanvragen in de neutrale categorie. Hoe kijkt de commissie aan tegen gadgets, of activiteiten (bv verspreiden van flyers) die niet debat bevorderen of meningsvorming ondersteunen, maar alleen gericht zijn op opkomstbevordering? Antwoord: De regels omtrent geldigheid van het advies dat een lokaal referendum genereert, maakt dat de opkomst een integraal onderdeel is van het referendumproces en het politieke belang van de referendumuitspraak. De verordening, maar ook het recente debat in de raad, maken duidelijk dat het gewicht van de uitspraak van de Haarlemse bevolking mede wordt bepaald door de behaalde opkomst. In deze context zijn mobilisatieactiviteiten, die onder meer vanwege het opschrift op pennen of de tekst op flyers overigens ook een bijdrage zullen kunnen leveren aan de individuele meningsvorming, van belang voor het referendumproces en de gedachtevorming over het onderhavige onderwerp.

De referendumcommissie is over bovengenoemde uiteraard graag tot overleg en nadere toelichting bereid. Met vriendelijke groet,

Marion Veerbeek, Voorzitter referendumcommissie

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. Postadres: Postbus 511, 2003 PB Haarlem

Kenmerk: GRIFFIE/2024/107663 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

2/2