I.d Brief Platform Groen d.d. 2 juli 2024, Advies Handreiking van het Rijk inzake Groen in en om de Stad (GIOR)

Advies Handreiking ‘Groen in en om de stad (GIOS): Integreer groen in de plannen Datum 2024-07-02 Advies aan: de Raad cc. wethouders Floor Roduner en Robbert Berkhout Contactpersoon voor dit advies: Jan Hoekema janhoekema@ziggo.nl Beste Raadsleden, Groen in en om de stad is essentieel voor het welzijn van zowel mensen als dieren. Ministers De Jonge van Binnenlandse Zaken en Van der Wal voor Natuur en Stikstof hebben daarom een Handreiking Groen in en om de stad gepubliceerd om steden te helpen vergroenen: 'Groen in en om de stad' (GIOS). Deze gids is bedoeld voor provinciale en gemeentelijke ambtenaren en biedt praktische adviezen voor het integreren van groen in stedelijke plannen. Het Platform Groen adviseert deze Handreiking ook in Haarlem toe te passen voor een gezonde, welvarende en toekomstbestendige stad. Kamerbrief over voortgang Groen in en om de Stad (GIOS) | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl De handreiking zit bij de voortgangsbrief Groen in en om de Stad die naar de Tweede Kamer is gestuurd. In de brief schrijven de ministers dat groen nodig is voor een welvarend en toekomstbestendig Nederland. De ministers zijn blij met initiatieven als tegels wippen en de inzet van Stichting Steenbreek, die de gemeente met praktische communicatie helpt met vergroenen. Het is alleen nog niet voldoende, aldus de bewindslieden.

Ook als groen wél wordt meegenomen in de planvorming, zien ze in de praktijk dat richting de realisatie groenambities teruggeschroefd worden. Het ontbreekt volgens de ministers aan een uniforme aanpak voor groen in en om de stad. Verschillende ‘normen’ en richtlijnen om groen mee te nemen in gebiedsontwikkeling op lokaal en regionaal niveau, zoals de 3-30-300-regel, zijn niet volledig. Programmatische aanpak GIOS Met de programmatische aanpak Groen in en om de Stad (GIOS) willen de ministers tot een samenhangende aanpak komen voor meer groen in de stad voor gezondheidswinst, biodiversiteit en leefbaarheid. De handreiking moet gemeenten en provincies zowel inhoudelijke als procesmatige handvatten te bieden om groen gelijkwaardig aan andere thema’s mee te nemen in ruimtelijke planvorming. ‘De GIOS aanpak wordt vormgegeven in nauwe samenhang met de aanpak voor de Landelijke maatlat voor de groene, klimaat adaptieve gebouwde omgeving (landelijke maatlat), waarin groen en biodiversiteit ook als onderdelen zijn.’ Normen en eisen De handreiking, bedoeld voor zowel de bestaande stad als voor nieuwbouw, biedt een set van concrete normen en eisen per schaalniveau (van gebouw/ perceel tot regio) voor de sturing op de groenopgave in de plannen voor de fysieke leefomgeving om groenblauwe netwerken te versterken.

Deze normen en eisen zijn verder uitgewerkt in meetbare parameters en subnormen, die aangeven waaraan je moet voldoen om de gewenste normen en eisen te behalen. ‘Ook geven we inzicht waar welke data nodig zijn en welke bronnen daarvoor kunnen worden geraadpleegd. Per schaalniveau is bekeken welke wijze van sturing het meest passend is: kwalitatief, kwantitatief of beiden. De bedoeling is dat de handreiking met input van overheden en maatschappelijke organisaties zoals Steenbreek verder wordt ontwikkeld. Platform Groen – adviesraad van burgerdeskundigen – adviseert de gemeente Haarlem gevraagd en ongevraagd over alle aspecten van het groen. Secretaris: Ton Belderok belderok@xs4all.nl

1

Groen krijgt plek in planvorming De komende jaren zal de Nederlandse bevolking groeien en daarmee groeit ook de woningbouwopgave. Het is van groot belang dat de bouw van nieuwe woonwijken gebeurt met voldoende ruimte voor groen in en om de stad voor mens, dier en natuur. Groen is belangrijk om elkaar te ontmoeten en geeft ruimte om te spelen of te sporten. Groen en water zorgen daarnaast voor verkoeling. Al het groen en water draagt hieraan bij, van bermen, tuinen en parken tot groene daken. Zo komen er grotere groenstructuren die van belang zijn voor een prettige leefomgeving en leefgebied voor dieren. De Handreiking biedt richtlijnen voor het opnemen van groen in de planvorming van nieuwe woonwijken en stedelijke gebieden. Het document bevat stappenplannen en advies over het gebruik van de juiste vegetatie, en benadrukt de voordelen van groen voor de gemeenschap. Dit helpt ontwikkelaars en ontwerpers om groen effectief op te nemen in hun projecten, wat aansluit bij de wensen van Collectief Natuurinclusief. Investeringen en juridische borging bij integratie van groen in stedelijke planning De Handreiking werd gepresenteerd samen met een voortgangsbrief aan de Tweede Kamer, waarin het belang van groen in stedelijke gebieden wordt benadrukt. Deze brief bevat ook de resultaten van onderzoeken naar de financiële en juridische aspecten van stedelijke vergroening.

Drie financiële scenario's zijn onderzocht, waarbij de kosten en opbrengsten van stedelijke vergroening werden geanalyseerd. De bevindingen tonen aan dat de maatschappelijke voordelen opwegen tegen de kosten. Het combineren van vergroening met andere projecten, zoals de energietransitie en rioleringsonderhoud, kan bovendien kosten besparen. De juridische verkenning wijst op het belang van een duidelijke overheidsvisie, die deel moet uitmaken van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). De groenopgave kan juridisch worden verankerd binnen het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Beslissingen hierover zijn echter aan het volgende kabinet. Deze gezamenlijke aanpak en investering in groen zijn cruciaal voor een duurzame en gezonde stedelijke toekomst. Aanpak en toekomstige groei Ministers werken aan een programmatische aanpak om deze vergroening te ondersteunen, wat toekomstige kabinetten zal helpen bij het bepalen van verdere stappen. Met de groeiende bevolking en de toename van woningbouw in Haarlem, is het van cruciaal belang om voldoende groen in de stad te behouden en uit te breiden. Groen bied ruimte voor recreatie, verkoeling en draagt bij aan een prettige leefomgeving voor mens en dier.

Het Platform Groen probeert naar beste vermogen in een zo vroeg mogelijk stadium van planvorming en soms, waar nodig, ook in de fase van het voorstel van B&W aan de Raad plannen en voorstellen van groenadvies te voorzien. Er is soms onderlinge competitie bij ruimtegebruik (infra, sport, wonen, recreatie, parkeren en werken) waarbij de behoefte aan groen overeind moet blijven. De leefbaarheid van onze stad vraagt hier nadrukkelijk om. Bij bouwplannen ontbreekt soms de groentoets en is ‘reparatie’ nodig bij bespreking in de raadscommissie. Wij adviseren daarom deze handreiking consequent te vertalen in het lokale beleid.

Platform Groen – adviesraad van burgerdeskundigen – adviseert de gemeente Haarlem gevraagd en ongevraagd over alle aspecten van het groen. Secretaris: Ton Belderok belderok@xs4all.nl

2