I.c Reactie op zienswijze inzake de informatienota Voortgang 3e jaar en vooruitblik Programma Nachtcultuur, mails 4 en 5 maart 2026, Stichting Een Wijk voor Iedereen + Programmamanager Nachtcultuur
Tekst van het document
Van: Een Wijk Voor Iedereen <eenwijkvooriedereen@gmail.com> Verzonden: donderdag 5 maart 2026 21:26 Aan: Inge van Gansewinkel <ivangansewinkel@haarlem.nl> CC: Griffiebureau <griffiebureau@haarlem.nl> Onderwerp: Re: Zienswijze van Stichting Een Wijk voor Iedereen inzake de informatienota “Voortgang 3e jaar en vooruitblik Programma Nachtcultuur” Geachte mevrouw van Gansewinkel, Nota bene en wat betreft uw volgende punt: 4. "Zolang deze randvoorwaarden ontbreken, geen verdere verruiming van openingstijden of vergunningen toe te staan in woongebieden: Bij het verlenen van (horeca)vergunningen wordt getoetst aan landelijke wetgeving. Indien wordt voldaan aan de wetgeving moet de burgemeester deze verlenen. Voor wat betreft omgevingsvergunningen moet getoetst worden aan het omgevingsplan. Hierbij dient opgemerkt te worden dat het, in onder andere de Smedestraat, in de zin van ruimtelijke ordening gaat om een centrumgebied en geen woongebied. Hiervoor gelden ook andere normen en afwegingen. Indien er nieuwe regels of veranderingen komen in gemeentelijke regelgeving met betrekking tot horeca zullen alle belangen worden meegewogen. Vervolgens zal de burgemeester en/of het college beoordelen of handhavings- of sanctiebeleid aansluit op de nieuwe regels.
In Nederlandse ruimtelijke ordening betekent een “centrumgebied” meestal een gemengd gebied: wonen, horeca, detailhandel en functies door elkaar. Dat betekent niet dat het geen woongebied is. De Smedestraat kan planologisch als centrumgebied zijn aangewezen, maar dat betekent niet dat het geen woongebied is. In een centrumgebied bestaan wonen, horeca en andere functies naast elkaar, en bewoners behouden gewoon bescherming voor leefbaarheid, gezondheid en veiligheid. Bovendien heeft het grootste deel van de overlast waar bewoners op wijzen betrekking op straatoverlast van personen (groepen mensen, geluid, vervuiling, drugs), en dat valt niet onder ruimtelijke ordening maar onder openbare orde en handhaving. Het argument “centrumgebied” neemt die verantwoordelijkheid dus niet weg. Met vriendelijke groet, Stichting Een Wijk Voor Iedereen Van: Een Wijk Voor Iedereen <eenwijkvooriedereen@gmail.com> Verzonden: woensdag 4 maart 2026 18:18 Onderwerp: Re: Zienswijze van Stichting Een Wijk voor Iedereen inzake de informatienota “Voortgang 3e jaar en vooruitblik Programma Nachtcultuur”
Geachte mevrouw Van Gansewinkel,
Dank voor uw reactie op onze zienswijze.
Wij nemen kennis van uw toelichting dat de voortgangsrapportage van het Programma Nachtcultuur een informerend document betreft en geen besluitvormend of evaluatief karakter heeft. Daarmee bevestigt u feitelijk dat een inhoudelijke reflectie op de gevolgen voor bewoners, inclusief een evaluatie van participatie en leefbaarheidseffecten, in dit document ontbreekt. Daarnaast stelt u dat een groot deel van de door ons genoemde zorgen – waaronder geluidsoverlast, luchtkwaliteit, piekbelasting, gezondheidsrisico’s en handhaving – buiten de reikwijdte van het Programma Nachtcultuur vallen. Tegelijkertijd richt het programma zich wel op de ontwikkeling en uitbreiding van nachtcultuur in hetzelfde gebied waar deze effecten zich voordoen. Juist daar ligt voor ons de kern van het probleem: beleid dat actief inzet op uitbreiding of stimulering van nachtcultuur, maar de gevolgen voor de leefomgeving van bewoners verwijst naar andere beleidsterreinen, creëert een bestuurlijke fragmentatie waarbij niemand integraal verantwoordelijk lijkt voor de cumulatieve effecten op leefbaarheid en gezondheid. Wij nemen verder kennis van uw verwijzing naar participatietrajecten bij afzonderlijke projecten.
Dat bewoners op specifieke momenten zijn geïnformeerd of geraadpleegd, betekent echter niet dat sprake is van structurele en gelijkwaardige betrokkenheid van bewoners bij de beleidsontwikkeling rondom nachtcultuur als geheel. Onze zienswijze had juist tot doel om te benadrukken dat de belangen van bewoners – die dagelijks geconfronteerd worden met de gevolgen van de concentratie van nachthoreca – in de huidige beleidsstructuur onvoldoende zichtbaar en onvoldoende structureel geborgd zijn. Wij blijven daarom van mening dat een samenhangende beoordeling nodig is van de effecten van nachtcultuurbeleid op leefbaarheid, gezondheid en openbare orde in woongebieden, en dat bewoners daarin op een structurele en gelijkwaardige wijze moeten worden betrokken.
Met vriendelijke groet,
Stichting Een Wijk voor Iedereen
On 4 Mar 2026, at 16:04, I van Gansewinkel wrote:
Geachte leden van Stichting Een Wijk voor Iedereen,
Dank voor uw ingediende zienswijze op de voortgangsrapportage van het Programma Nachtcultuur. De voorliggende voortgangsrapportage heeft een informerend karakter. Het betreft een beknopte stand van zaken: welke acties zijn uitgevoerd en welke staan op de planning. Het is nadrukkelijk geen besluitvormend document en geen inhoudelijke evaluatie van afzonderlijke projecten. In andere, meer uitgebreide stukken die ter besluitvorming aan de raad zijn voorgelegd, is wel ingegaan op participatietrajecten en belangenafwegingen. In de betreffende
commissievergaderingen bestond bovendien de mogelijkheid tot inspreken, waarvan ook gebruik is gemaakt. Dat reflectie op bewonersparticipatie niet in deze voortgangsrapportage is opgenomen, betekent derhalve niet dat deze niet heeft plaatsgevonden. Wij erkennen dat bewoners in en rond het uitgaansgebied al langere tijd overlast ervaren en dat dit leidt tot zorgen over gezondheid, leefbaarheid en de wijze waarop hun belangen worden meegewogen. Deze zorgen nemen wij serieus. Tegelijk is het van belang om het bereik en de verantwoordelijkheid van het Programma Nachtcultuur helder te duiden. Dit programma richt zich primair op de ontwikkeling en spreiding van nachtcultuur, het verbeteren van processen, het bevorderen van sociale veiligheid, diversiteit en inclusiviteit en het vergroten van de bekendheid van het aanbod. Onderwerpen als normstelling, metingen (geluid, luchtkwaliteit, piekbelasting), handhaving en gezondheidsbescherming vallen niet binnen de verantwoordelijkheid van dit programma. De in uw zienswijze onder punten 2 tot en met 5 geformuleerde zorgen en verzoeken hebben dan ook betrekking op andere beleidsterreinen.
Hieronder een reactie op de in uw brief genoemde punten: 1. Structureel en aantoonbaar bewonersoverleg: Voor zover uw zienswijze ziet op bewonersparticipatie binnen het Programma Nachtcultuur, herkennen wij het geschetste beeld van een structureel ontbreken daarvan niet. Juist bij die onderdelen van het programma die direct raken aan de leefomgeving van omwonenden, is intensief ingezet op participatie: 1. Pilot vrije openingstijden: in dit traject zijn omwonenden op meerdere momenten betrokken, onder meer via drie online enquêtes (2.487 adressen), diverse gesprekken en een inhoudelijke bespreking van het advies in het Wijkplatform Binnenstad. De ervaren uitgaansoverlast in het kernhorecagebied is daarbij expliciet meegewogen. Mede om die reden is ervoor gekozen om in dit gebied geen substantiële verruiming van openingstijden toe te passen. 2. Pop-up De Kelder: in het voormalige V&D-pand Voor deze locatie zijn omwonenden (257 adressen) viermaal per brief geïnformeerd. Daarnaast zijn inloopavonden georganiseerd voor omwonenden, zowel in het Wijkplatform Binnenstad als op de locatie zelf. 3. 1. Onafhankelijke, periodieke metingen (geluid, luchtkwaliteit, piekbelasting): De metingen waaraan gerefereerd worden gaan over metingen m.b.t. de gezondheid en zijn geen handhaafbare overtredingen. 2.
Heldere normen en grenzen vast te stellen voor nachtelijke overlast, met concrete consequenties bij overschrijding: Er zijn reeds normen voor geluid(soverlast) en luchtkwaliteit. Deze normen zijn echter door de wetgever beperkt tot bedrijven. Op deze normen wordt gecontroleerd en gehandhaafd door de Omgevingsdienst IJmond. Hierbij zijn de normen dus helder en duidelijk. Voor overige overtredingen door horecabedrijven bestaan ook heldere normen en grenzen met een bijbehorende sanctiestrategie.
Voor wat betreft overlast van personen op straat voorziet het strafrecht in (heldere) normen en grenzen. Hiernaar wordt ook wekelijks door de politie opgetreden. Daarbij heeft de burgemeester ook een beleidsregel vastgesteld waarbij beschreven wordt voor welke (strafbare)feiten en wanneer er een verblijfsontzegging wordt opgelegd. Hierbij moet benadrukt worden dan de handhaving strafrechtelijk plaatsvindt. Normen met betrekking tot geluid of roken van mensen op straat is landelijk niet gereguleerd. Er is geen bevoegdheid voor de gemeenteraad, het college van B&W of de burgemeester om hier zelf normen voor te stellen. 1. Zolang deze randvoorwaarden ontbreken, geen verdere verruiming van openingstijden of vergunningen toe te staan in woongebieden: Bij het verlenen van (horeca)vergunningen wordt getoetst aan landelijke wetgeving. Indien wordt voldaan aan de wetgeving moet de burgemeester deze verlenen. Voor wat betreft omgevingsvergunningen moet getoetst worden aan het omgevingsplan. Hierbij dient opgemerkt te worden dat het, in onder andere de Smedestraat, in de zin van ruimtelijke ordening gaat om een centrumgebied en geen woongebied. Hiervoor gelden ook andere normen en afwegingen. Indien er nieuwe regels of veranderingen komen in gemeentelijke regelgeving met betrekking tot horeca zullen alle belangen worden meegewogen.
Vervolgens zal de burgemeester en/of het college beoordelen of handhavings- of sanctiebeleid aansluit op de nieuwe regels. 2. De positie van bewoners expliciet en gelijkwaardig te borgen in toekomstige besluitvorming: Bij vaststelling van nieuw beleid en/of toekomstige beleidsvorming zal participatie een rol spelen. Vervolgens zal er, op basis van de wettelijke vereisten, een belangenafweging plaatsvinden. Samenvattend kan worden vastgesteld dat waar het Programma Nachtcultuur raakt aan de woonomgeving van bewoners, hun belangen nadrukkelijk zijn meegewogen en dat aantoonbaar participatie heeft plaatsgevonden. De overige door u genoemde thema’s en verzoeken vallen buiten de reikwijdte en verantwoordelijkheid van dit programma. Met deze reactie acht ik uw zienswijze betrokken bij de kennisname van de voortgangsrapportage en, binnen het kader van het Programma Nachtcultuur, afdoende beantwoord. Met vriendelijke groet, Programmamanager Nachtcultuur
januari 2026 15:00 Onderwerp: Zienswijze van Stichting Een Wijk voor Iedereen inzake de informatienota “Voortgang 3e jaar en vooruitblik Programma Nachtcultuur”
Geachte mevrouw,
Hierbij sturen wij de zienswijze namens de Stichting Een Wijk Voor Iedereen inzake de informatienota 1.3 Onderwerp: “Voortgang 3e jaar en vooruitblik Programma Nachtcultuur” (Vergadering Commissie Ontwikkeling 08-01-2026).
Met het verzoek bijgevoegde stukken toe te voegen aan de agenda.
Gaarne ontvangen wij een bevestiging.
Met vriendelijke groet,
Stichting Een Wijk Voor Iedereen
Zienswijze van Stichting Een Wijk voor Iedereen inzake de informatienota “Voortgang 3e jaar en vooruitblik Programma Nachtcultuur”
Geachte raadsleden, Stichting Een Wijk voor Iedereen, opgericht door bewoners van de Smedestraat en omliggende woonstraten, maakt met deze zienswijze haar ernstige zorgen kenbaar over de koers en uitvoering van het Programma Nachtcultuur zoals beschreven in de voorliggende informatienota.
1. Structureel ontbreken van bewonersparticipatie In de informatienota wordt uitgebreid ingegaan op overleg met horeca, culturele instellingen en programmatische partners. Opvallend en zorgwekkend is dat structureel overleg met omwonenden volledig ontbreekt. Er wordt nergens beschreven: • •
dat bewoners actief zijn betrokken bij de totstandkoming of evaluatie van maatregelen; dat bewonerservaringen, meldingen of signalen structureel zijn meegenomen; • dat er een gelijkwaardige positie is voor bewoners naast horeca en organisatoren.
Dit wekt bij bewoners het beeld dat zij bewust buiten de beleidsvorming worden gehouden, terwijl zij dagelijks de directe gevolgen van het uitgaansbeleid ondervinden.
2. Geen objectieve metingen – bewonersmetingen genegeerd De informatienota bevat geen enkele verwijzing naar actuele of structurele metingen van: • • •
geluidsoverlast; luchtkwaliteit; nachtelijke piekbelasting in het kernhorecagebied.
Dit terwijl bewoners zelf herhaaldelijk geluid- en luchtmetingen hebben verricht en deze ook hebben ingebracht in lopende bezwaarprocedures. Dat deze metingen volledig ontbreken in de nota, versterkt het gevoel dat feitelijke onderbouwing wordt vermeden en dat signalen van bewoners niet serieus worden gewogen.
Zonder metingen is niet vast te stellen: • • •
of maatregelen daadwerkelijk effect hebben; of overlast toeneemt of afneemt; of sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat.
3. Overlast wordt “gemanaged”, niet verminderd De nota beschrijft een breed scala aan maatregelen (sus-teams, cameratoezicht, huisregels, campagnes), maar deze zijn hoofdzakelijk reactief en symptoombestrijdend. Er ontbreekt een duidelijke doelstelling gericht op: • • •
structurele vermindering van overlast; herstel van rust in de nacht; bescherming van de gezondheid van bewoners.
Voor bewoners betekent dit dat overlast wordt geaccepteerd als gegeven, in plaats van daadwerkelijk begrensd.
4. Uitblijven van handhaving en normstelling Bewoners ervaren dat handhaving in de praktijk nauwelijks plaatsvindt en dat dit ook bestuurlijk wordt bevestigd. Wanneer handhaving geen reëel instrument is, resteert feitelijk slechts tolereren en faciliteren, terwijl bewoners geen effectief middel hebben om hun leefomgeving te beschermen. Het ontbreken van duidelijke normen, meetbare grenzen en consequenties bij overschrijding, leidt tot:
• •
rechtsongelijkheid; aantasting van vertrouwen in de overheid; • machteloosheid bij bewoners.
een gevoel van
5. Onevenwichtige belangenafweging De informatienota ademt een sterke focus op economische, culturele en promotionele belangen van de nacht. Het grondrecht van bewoners op een veilige en gezonde woonomgeving komt hierin onvoldoende tot uitdrukking. De balans tussen levendigheid en leefbaarheid wordt benoemd, maar niet aantoonbaar gerealiseerd.
Verzoek aan de gemeenteraad Stichting Een Wijk voor Iedereen roept de gemeenteraad op om: 1. Structureel en aantoonbaar bewonersoverleg verplicht onderdeel te maken van het Programma Nachtcultuur. 2. Onafhankelijke, periodieke metingen (geluid, luchtkwaliteit, piekbelasting) uit te voeren en bewonersmetingen daarin serieus mee te wegen. 3. Heldere normen en grenzen vast te stellen voor nachtelijke overlast, met concrete consequenties bij overschrijding. 4. Zolang deze randvoorwaarden ontbreken, geen verdere verruiming van openingstijden of vergunningen toe te staan in woongebieden. 5. De positie van bewoners expliciet en gelijkwaardig te borgen in toekomstige besluitvorming.
Zonder deze correcties dreigt het Programma Nachtcultuur te leiden tot structurele aantasting van het woon- en leefklimaat, waarbij bewoners feitelijk worden buitenspel gezet.
Hoogachtend, Stichting Een Wijk voor Iedereen Haarlem – Smedestraat en omgeving