I.c Aanvulling op het koloniaal verhaal bij het koloniaal monument, mail 3 februari 2026, inwoner Haarlem

-----Oorspronkelijk bericht----Verzonden: dinsdag 3 februari 2026 10:09 Aan: Eva de Raadt <ederaadt@haarlem.nl>; Griffiebureau <griffiebureau@haarlem.nl> Onderwerp: Aanvulling op het koloniaal verhaal bij het koloniaal monument Geachte wethouder mevrouw De Raadt, Geachte leden van de gemeenteraad, Met belangstelling en waardering heb ik kennis genomen van het recente bericht over het voornemen van de gemeente Haarlem om discriminatie nadrukkelijker op de agenda te zetten, onder meer door de plaatsing van een slavernijmonument en een jaarlijkse herdenking. Ik steun dit initiatief van harte en onderschrijf het belang van erkenning van het slavernijverleden als onderdeel van onze gezamenlijke geschiedenis en van hedendaagse ongelijkheid. Graag wil ik u een aanvullende overweging meegeven. In de huidige benadering dreigt het koloniale verhaal onvolledig te blijven, doordat de geschiedenis van contractarbeid niet expliciet wordt meegenomen. Na de afschaffing van de slavernij in 1863 werd het koloniale systeem immers voortgezet via contractarbeid, onder meer in Suriname tot 1939 en Nederlands-Indië. Grote groepen Hindoestaanse, Javaanse en Chinese arbeiders kwamen onder omstandigheden die in de praktijk vaak weinig keuzevrijheid boden. Hun arbeid was niet vrijwillig, maar georganiseerd, gecontroleerd door de koloniale staat.

Het was geen slavernij, maar het maakte wel deel uit van hetzelfde systeem dat mensen reduceerde tot productiemiddel. Zij moesten na de afschaffing van de slavernij het werk overnemen van de tot slaafgemaakten. Dit heeft langdurige sociale en maatschappelijke gevolgen die tot op heden doorwerken. Vanuit mijn Javaans-Surinaamse achtergrond ben ik mij zeer bewust van hoe onbekend deze geschiedenis nog altijd is en hoe groot de behoefte aan erkenning blijft. Voor veel nazaten van contractarbeiders voelt het pijnlijk dat dit deel van het koloniale verleden vaak buiten beeld blijft, terwijl ook deze ervaringen onlosmakelijk verbonden zijn met uitsluiting, ongelijkheid en discriminatie in het heden. Om deze bredere historische context goed te vangen, wil ik graag voorstellen om het monument niet alleen als ‘slavernijmonument’ te benoemen, maar als ‘KOLONIAAL MONUMENT’. Daarmee wordt expliciet erkend dat zowel slavernij als contractarbeid onderdeel zijn van het Nederlandse koloniale verleden en dat beide bijdragen aan de wortels van hedendaagse ongelijkheid en discriminatie. Juist wanneer de gemeente Haarlem het doel heeft om discriminatie in al haar vormen bespreekbaar te maken, lijkt het mij van belang dit verhaal in zijn volle breedte te vertellen.

Ik nodig u uit om bij dit monument, of in de context eromheen, expliciet aandacht te besteden aan contractarbeid als vervolg op de slavernij, bijvoorbeeld via begeleidende teksten, publieksinformatie of andere passende vormen. Graag licht ik mijn overwegingen desgewenst nader toe of denk ik mee over mogelijke uitwerkingen. Met vriendelijke groet, meer dan 50 jaar inwoner van Haarlem en met Javaans-Surinaamse achtergrond.