I.a Advies PvEL Floris van Adrichemlaan, 9 oktober 2025, Platform Groen

Advies: Programma van Eisen voor de Leefomgeving Floris van Adrichemlaan 9 oktober 2025 – Frits van der Ploeg)

Advies aan: Commissie Ontwikkeling / Gemeenteraad Contactpersoon voor dit advies: Frits van der Ploeg f.vander.ploeg@hccnet.nl Dit advies is naar aanleiding van het voorlopige Programma van Eisen voor de Leefomgeving van de herinrichting van de openbare ruimte van de gehele Floris van Adrichemlaan met aangrenzende gazons en de ‘voorzieningenstrook’. Zie collegebesluit van 8 juli 2025. Voorop gesteld staat vast dat het Platform Groen achter het besluit staat om door het knippen van de Floris van Adrichemlaan een park in te richten binnen het projectgebied. Een dergelijke vergroting van het areaal van groene openbare ruimte is meer dan welkom in het versteende Haarlem. In grote lijnen kunnen we akkoord zijn met de inrichting van dit park. Er zijn echter een aantal punten waar het Platform nog een mening over wil geven en advies wil geven. Binnen dit model zijn ook de nieuwbouw opgenomen. In feite blijft alleen over van de bestaande bebouwing: - het winkelcomplex op de hoek van de Floris van Adrichemlaan en de Professor Donderslaan, - het gebouw van de snackbar op de hoek van de William Harveystraat, - het gebouw van de Brandweer Kazerne Haarlem-Oost en - het kerkgebouw en de toren van de ‘Moeder van de Verlosser’-kerk. Het Ruimtelijk Ontwerp Compact wijkcentrum Voor de ‘oude’ Boerhaavewijk vormde het winkelcomplex voor de bewoners een centrum van de wijk.

Het is dan ook een goed idee om in deze locatie ook een nieuw wijkcentrum te maken met verschillende voorzieningen bij elkaar rond een plein: het ‘Huis van de wijk’, het Integraal Kind Centrum en de sporthal. Advies: Creëer zoveel mogelijk schaduw op de verblijfsruimte van het centrale plein door grote, breed kruinende boomsoorten te planten. Gebruik sluitende bestratingsmaterialen alleen voor de gangbare looprichtingen en daartussen doorlaatbare materialen (betere afwatering en vergroening). Maak hoge plantvakken met een brede rand als zitgelegenheid. Sporthal Een goede sporthal is wat er nog ontbrak in de wijk. Tot nu toe stonden alleen de gymzalen in de oude voorzieningenstrook ter beschikking aan groepen bewoners voor sportbeoefening en gymnastiek. Als echter in deze sporthal een sportclub – zoals basketbalvereniging Triple Threat – de sporthal als vestiging toegewezen krijgt, dan wordt het er op gezette tijden heel druk met als gevolg een hoge parkeerdruk op de openbare ruimte. De woningen Voor de zoveelste keer wordt in een bestaande woonwijk openbaar groen ingeruild tegen ruimte voor de bouw van woningen. De meest versteende stad van Nederland gaat hiermee opnieuw in tegen haar beleid om te vergroenen ten voordele van het beleid om woongelegenheid te creëren. En als dat in deze wijk nodig zou zijn, dan valt dat te verdedigen.

Maar binnen de Boerhaavewijk is in de afgelopen paar jaar het meeste aan woonruimte gebouwd en wordt er nog bijgebouwd van de hele stad. Ieder ogenschijnlijk ongebruikt stuk gazon wordt voor dit doel ingenomen. Positief is in het ontwerp op deze locatie dat de openbare ruimte tussen de bebouwing wordt voorgesteld als een geheel. Er zullen geen afscheidingen meer zijn, zoals nu tussen de verschillende percelen. Er komen meer noord-zuid doorgangen tussen de percelen, zodat vanaf de Semmelweisstraat rechtstreeks het toekomstige park in kan worden gelopen. Platform Groen – adviesraad van burgerdeskundigen – adviseert de gemeente Haarlem gevraagd en ongevraagd over alle aspecten van het groen in de stad. Secretaris: Ton Belderok - belderok@xs4all.nl 1

De geplande plintwoningen aan de noordzijde van het park zullen – wederom – een flinke strook van de openbare ruimte innemen. Hoe wordt de toegang tot deze woningen uitgevoerd? Via de begane grond van de flatgebouwen? Als zij toch worden gerealiseerd, zullen zij uitermate geschikt zijn om als seniorenwoningen te worden bestemd Openbaar vervoer en fietsroute De herinrichting van de Floris van Adrichemlaan valt samen met het project “Dwars door Schalkwijk” dat een doorgaande fietsroute realiseert van af de Spaarneoever tot aan de Poelpolder. Door het knippen van de Floris van Adrichemlaan ontstaat de mogelijkheid om een vrij liggende fietsroute te creëren. De buslijn die over de Floris van Adrichemlaan rijdt kan eveneens over deze route worden geleid. In het voorstel van het PvEL is er een slinger gepland in deze route. Tevens wordt een PWNhoofdwaterleiding verlegd. Waarom is dat noodzakelijk? Advies: De locatie van de waterpartijen is nog niet vast gelegd. De fiets- en busroute kan ook in een rechte lijn worden aangelegd over de huidige zuidelijke rijbaan van de Floris van Adrichemlaan. De nieuwe waterpartijen in lijn aanleggen ten noorden daarvan is goed mogelijk vernatten, afwatering en ecologie. En het scheelt het verleggen van de hoofdwaterleiding en het aanleggen van faunapassages en duikers onder de fiets- en busroute.

Mocht toch worden gekozen voor de aanleg zoals in het PvEL, dan adviseren wij om een zichtlijn open te houden vanaf het wijkplein tot aan de Professor Eijkmanlaan. Ten eerste geeft dat – net als nu – een “Zocheriaanse” zichtlijn op de oude, hoge bomen aan het eind van de Floris van Adrichemlaan en, ten tweede, geeft het OV-passagiers zicht op de ‘komst’ van de bus. Inrichting van het park In het PvEL wordt vaak aangegeven dat er natuurinclusief, volgens wettelijke regels en volgens het vastgestelde gemeentelijke beleid zal worden vorm gegeven en gewerkt. Als dat wordt gerealiseerd, zou dat voor het eerst zijn. In ieder geval zal het voorlopig ontwerp op deze voorwaarden en beleidsvoornemens worden getoetst. Van de inrichting is voor alsnog een voorlopige schets gegeven. Hierbij wordt met name aangegeven waar de diverse onderdelen van het park gepland worden. Over de loop van de fietsstraat van de fietsroute en de busbaan is hiervoor reeds een advies gegeven. Het Platform Groen is nog in afwachting van een nadere inrichting van het park, waarbij ook wordt verwacht een opgave van de te gebruiken plantensoorten (bomen, struiken en kruiden) en de te gebruiken materialen en oppervlakken van verblijfs- en speelruimte. Ecologische zone Er wordt een grote mogelijkheid geschapen met het park om een ecologische zone te laten ontstaan van af de Amerikavaart tot aan de Poelpolder.

De geplande waterpartijen zullen daar een belangrijke factor bij zijn. Dat een dergelijke zone zal ontstaan zal veel afhangen van de uitvoering van de inrichting en de aanplant van bomen, struikenzones en – al dan niet ingezaaide – kruidenperken en gazons. De oevers van de waterpartijen spelen daarbij een grote rol. Een ecologische zone ontstaat pas echt als de flora en fauna van het hele omliggende gebied daar positief op reageert, door het als leefgebied in te nemen. Garanties hiervoor bestaan niet, maar het is wel uit te lokken door een juiste inrichting (ecoloog raadplegen). • • • • •

Kies waar passend voor fruit-, noten- en bloeiende bomen en struiken. Gazons inzaaien met gemengde mengsels van grassen- en kruidenzaden. Zoveel mogelijk zachte oevers met eventueel ingezaaide plantensoorten. Varieer ook de vijverdiepte. Maak – waar nodig – ook ruime faunapassages (ook voor het water) en maak deze ook geschikt voor onderhoud.

Negatief Helaas is er ook in het PvEL het een en ander dat onze instemming niet kan verkrijgen: •

Er is een flinke afname van het groen in de openbare ruimte van de voorzieningenstrook; waarschijnlijk rond de 30%. Thans is het groen aanwezig in gazons, perken met struiken en hierbinnen aanwezige bomen.

Platform Groen – adviesraad van burgerdeskundigen – adviseert de gemeente Haarlem gevraagd en ongevraagd over alle aspecten van het groen in de stad. Secretaris: Ton Belderok - belderok@xs4all.nl 2

•

Naar schatting zullen ongeveer 200 bomen op de nominatie staan om te kappen door de nieuwbouw en voor de bouw noodzakelijke ruimte. Sommige daarvan staan er al vanaf het begin van de ontwikkeling van de voorzieningenstrook.

Vraag: Hoeveel van de bomen heeft u onderzocht welke van deze bomen de moeite waard zijn om te behouden? Welke bomen blijven op hun plek behouden? Hoeveel bomen kunnen en zullen er worden verplant? • • •

Er verdwijnt een veel gebruikte openbare speeltuin en de jeu-de-boulesbaan die de wijk heeft verkregen van de gemeente, waarvoor geen alternatief of vervanging wordt voorgesteld; Eveneens verdwijnen er drie schoolpleinen; Er zijn maar liefst vier locaties waar woningen komen in de voorzieningenstrook. Hierover is reeds een visie van het PG gegeven op de nieuwbouw van woningen. Advies: Breng de verdwenen speelvoorzieningen1 (basketbalplek, voetbalkooi, speeltuintoestellen en de jeu-de-boulesbaan) terug in het ontwerp van het park. Advies: Creëer bij verblijfsplekken ook zitgelegenheid in de perkranden en schaduwrijkheid door grote, breed kruinende bomen.

1

De speelvoorzieningen gemaakt met natuurlijke materialen en oud hout (boomstammen) Platform Groen – adviesraad van burgerdeskundigen – adviseert de gemeente Haarlem gevraagd en ongevraagd over alle aspecten van het groen in de stad. Secretaris: Ton Belderok - belderok@xs4all.nl 3