Getekend raadsstuk Verkorten aflosperiode van minnelijke schuldregeling in Integrale beleidsvisie Armoede en Schulden 'In Haarlem meer kans voor financieel kwetsbaren'
Tekst van het document
Raadsstuk
♦ƒ» Gemeente *4* Haarlem
Onderwerp Verkorten aflosperiode van minnelijke schuldregeling in Integrale beleidsvisie Armoede en Schulden: 'In Haarlem meer kans voor financieel kwetsbaren'
Nummer
2023/596037
Portefeuillehouder
koenen, D.van______________________________________________________
Programma/beleidsveld
3.2 Inkomen________________________________________________________
Afdeling____________
SMSR______________________________________________________________
Auteur______________
Beneker, M.________________________________________________________
Telefoonnummer_____
023-5114394_______________________________________________________
Email_______________
mbeneker@haarlem.nl________________________________________________ In de Faillissementswet die per 1 januari 2024 wordt gewijzigd, is opgenomen dat
Kernboodschap
de termijn van het traject Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp) wordt gehalveerd van 36 naar 18 maanden.
In navolging hiervan is landelijk afgesproken dat de aflosperiode van de minnelijke schuldregeling (Msnp) die door gemeenten wordt uitgevoerd al per 1 juli 2023 te halveren van 36 maanden naar 18 maanden.
Het college is blij met de halvering van de aflosperiode. Deze halvering geeft
inwoners met problematische schulden namelijk sneller perspectief op een schuldenzorgvrije toekomst. Ook is de verwachting dat hiermee de drempel voor
een aanvraag schulddienstverlening wordt verlaagd en dat meer inwoners hulp
krijgen. In de Integrale beleidsvisie Armoede en Schulden: 'In Haarlem meer kans voor
financieel kwetsbaren' is een aflossingstermijn opgenomen van 36 maanden. De verkorting van de termijn naar 18 maanden moet aangepast worden in het
Haarlemse beleid. Dit moet voor 1 juli 2023 door de Raad worden vastgesteld. De beleidsregel en verordening Schulddienstverlening vermelden geen
aflossingstermijn, dus hoeven ook niet worden aangepast.___________________ Behandelvoorstel voor
De commissie Samenleving wordt verzocht advies te geven aan de raad over het
commissie
voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het
raadsstuk in de raadsvergadering. Relevante eerdere
'In Haarlem meer kans voor financieel kwetsbaren', integrale beleidsvisie
besluiten
Armoede en Schulden, BBV 2020/935630 in raadsvergadering van 26 november 2020.
Kenmerk: 2023/596037
1/6
Besluit College
1. Het college stelt het voorstel aan de raad vast.
d.d. 23 mei 2023 de secretaris,
Besluit Raad
de burgemeester,
De raad der gemeente Haarlem,
d.d. ..2.3.» an (wordt ingevuld door de
Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders.
griffie) Besluit: 1. De Integrale beleidsvisie Armoede en Schulden, 'In Haarlem meer kans voor
financieel kwetsbaren', op één onderdeel te wijzigen, zodat het verkorten van de aflosperiode van een schuldregeling in een Msnp naar 18 maanden is
2.
opgenomen. Te bepalen dat dit besluit tot wijziging van de aflosperiode schuldregelingen in
werking treedt op 1 juli 2023.
de voorzitter,
Iffier,
1. Inleiding
Gevolgen wetswijziging Faillissementswet voor een schuldregeling Op 7 februari jl. is de 'Verbetering doorstroom naar de wettelijke schuldsaneringsregeling natuurlijke personen" (Wsnp) als hamerstuk in de Eerste Kamer aangenomen. Dit wetsvoorstel verbetert in de Faillissementswet de doorstroom van de gemeentelijke schuldhulpverlening naar de wettelijke
schuldsaneringsregeling natuurlijke personen (Wsnp). Hiermee worden de criteria waaraan de rechter een verzoek tot toelating tot de Wsnp moet toetsen minder streng. Door de
schuldhulpverlening te verbeteren, wil het kabinet het aantal problematische schulden terugdringen.
De wijziging van deze Faillissementswet zal op 1 januari 2024 in gaan. In de Kamerbrief van 21 april jl. riep Minister Schouten schuldhulpverleners op om vanaf 1 juli 2023
een aflosperiode van 18 maanden voor te stellen aan schuldeisers voor nieuwe minnelijke schuldregelingen (Msnp). Een snelle ingangsdatum om te voorkomen dat inwoners met
problematische schulden ongewenst langer gaan wachten met het aanvragen van een schuldregeling.
Kenmerk: 2023/596037
2/6
<!■* Daags na publicatie van deze Kamerbrief hebben VNG, de branchevereniging Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet (NVVK), Divosa en het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid overeenstemming bereikt over deze ingangsdatum van de Msnp. Hierbij wordt de kanttekening gemaakt dat het de definitie van problematische schulden
onveranderd blijft. Problematische schulden zijn schulden die niet binnen 36 maanden volledig kunnen worden terugbetaald en waar geen herfinanciering voor mogelijk is.
Wat houden de wijzigingen in? ■
Halvering van de aflostermijn van 36 maanden naar 18 maanden;
•
Als blijkt dat er onvoldoende aflossingscapaciteit is of als andere omstandigheden het onmogelijk maken om een minnelijke regeling tot stand te brengen, kan de gemeente direct overgaan tot het begeleiden van de inwoner naar een Wsnp-traject;
■
De huidige tienjarige uitsluitingstermijn van de Wsnp vervalt. Deze uitsluitingstermijn betekende dat een inwoner die van de Wsnp gebruik heeft gemaakt in de regel niet binnen tien jaar weer
aanspraak mocht maken op de Wsnp.
Wat betekenen deze wijzigingen voor de inwoner? ■
Snel duidelijkheid over het traject dat gevolgd gaat worden;
■
Eerder schuldenrust;
*
Sneller perspectief op een schuldenzorgvrije toekomst.
Wat betekenen de wijzigingen voor de schuldeiser?
■
De schuldeiser ontvangt een voorstel tot afkoop van de schuld dat de helft minder is dan in de
aflosperiode van 36 maanden het geval was. In een schuldregeling wordt eerst bepaald wat de inwoner nodig heeft om van te kunnen leven, het 'vrij te laten bedrag'. Het verschil tussen het inkomen en het vrij te laten bedrag wordt voor de
schuldeisers gereserveerd. Aan de hand van deze afloscapaciteit krijgen de schuldeisers een voorstel tot afkoop. Landelijk1 bedraagt het gemiddelde bedrag aan schulden waarmee een inwoner zich bij
schulddienstverlening meldt € 37.500 verdeeld over gemiddeld 13 schuldeisers. Veelal bedraagt de afloscapaciteit over de het gehele schuldbedrag niet meer dan 5 tot 10%.
Gevolgen voor beleidsvisie, beleidsregel en verordening gemeente Haarlem
De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs), artikel 2, verlangt van de schuldhulpverlener
(de gemeente Haarlem) dat het Plan van Aanpak wordt vastgesteld door de Gemeenteraad. Een wijziging van het plan dient dus ook te worden voorgelegd aan de gemeenteraad.
In de Integrale beleidsvisie Armoede en Schulden: 'In Haarlem meer kans voor financieel kwetsbaren' is een aflossingstermijn opgenomen van 36 maanden. Nu de termijn gehalveerd wordt, moet de 1
Jaarverslag 2021 van branchevereniging NVVK
Kenmerk: 2023/596037
3/6
aanpassing van de Beleidsvisie naar 18 maanden voor 1 juli a.s. door de Raad worden vastgesteld.
De beleidsregel en verordening Schulddienstverlening vermelden geen aflossingstermijn, dus hoeven ook niet aangepast te worden. 2. Voorstel aan de raad
Het college stelt de raad voor:
1.
De Integrale beleidsvisie Armoede en Schulden, 'In Haarlem meer kans voor financieel kwetsbaren', op één onderdeel te wijzigen, zodat het verkorten van de aflosperiode van een schuldregeling in een Msnp naar 18 maanden is opgenomen.
2.
Te bepalen dat dit besluit tot wijziging van de aflosperiode schuldregelingen in werking treedt op 1 juli 2023.
3. Beoogd resultaat Het halveren van de aflossingstermijn van de wettelijke en minnelijke en schuldregeling (Wsnp en
Msnp) zorgt voor het sneller bieden van perspectief op een schuldenzorgvr/ye toekomst voor
inwoners in een problematische schuldensituatie. Het verkorten van de aflosperiode naar 18 maanden zorgt ervoor dat schulden sneller opgelost zijn. De verwachting is ook dat inwoners met schulden zich sneller zullen melden en dat meer inwoners zich zullen melden.
4. Argumenten 4.1. Dit besluit past in de programmadoelstelling van Werk, Inkomen en schulden, zoals opgenomen in de programmabegroting 3.3. De doelstelling, zoals verwoord in Programma 3 van de begroting, is dat de gemeenten brede ondersteuning biedt bij (dreigende) schulden en het voorkomen ervan. Het verkorten van de
aflosperiode naar 18 maanden zorgt ervoor dat schulden sneller opgelost zijn en doordat de
verwachting is dat inwoners met schulden zich sneller zullen melden en dat meer inwoners zich zullen melden. 4.2. Dit besluit past in De Integrale beleidsvisie Armoede en Schulden, 'In Haarlem meer kans voor financieel kwetsbaren'. In de Beleidsvisie is opgenomen dat het beoogde effect van de Haarlemse schulddienstverlening is dat inwoners met schulden geen stress meer hebben over geldzorgen, tijdig bereikt en geholpen
worden en dat zij schuldenzorgvrij zijn. De halvering van de aflosperiode draagt hier op significante wijze aan bij. 4.3. Dit besluit handelt in de geest van het wetsvoorstel en de oproep van het kabinet. De halvering van de aflosperiode sluit aan bij de oproep van Minister Schouten in haar Kamerbrief van 21 april jl. om vanaf 1 juli 2023 een aflosperiode van 18 maanden voor te stellen aan schuldeisers
voor nieuwe minnelijke schuldregelingen. Ook sluit dit besluit aan bij het Wetsvoorstel.
Kenmerk: 2023/596037
4/6
4* 4.4. Msnp en Wsnp sluiten op elkaar aan. Gemeentelijke schuldbemiddeling, ofwel komen tot een buitengerechtelijke schuldregeling (Msnp) is voorliggend aan het wettelijke traject (Wsnp). Om te borgen dat de Msnp en de Wsnp op elkaar
aansluiten en elkaar aanvullen in plaats van elkaar te verdringen, is het noodzakelijk dat de aflostermijn van de Msnp ook wordt gewijzigd naar 18 maanden.
5. Risico's en kanttekeningen 1. SZW onderzoekt wat de mogelijkheden zijn op het gebied van de uitvoerings-, juridische- en
financiële consequenties. In Bestuurlijk Overleg eind mei wordt verder gesproken over een overgangsregeling voor inwoners voor wie recent een schuldregeling op basis van 36 maanden is gestart. De VNG komt zo snel mogelijk met uitkomsten daarvan inclusief een overzicht met Vraag
& Antwoord. 2.
De gemeente Haarlem is zelf ook schuldeiser. Op jaarbasis betreft dit circa 85 inwoners waarvoor zij de schulden bemiddelt. Gemiddeld is het bedrag dat zij op basis van 36 maanden aflossen aan
de gemeente Haarlem als schuldeiser per persoon € 375. Halvering van de aflossingstermijn zal
Haarlem daarvan de helft ontvangen.
3.
De landelijke verwachting is dat meer inwoners zich gaan aanmelden voor een schuldregeling.
Dit kan gevolgen hebben voor de capaciteit in het team Schulddienstverlening. Goede
monitoring en verdeling van de caseload onder de consulenten en de budgetcoaches zal knelpunten in deze voorkomen. 4.
Met de landelijke schuldeisers is afgesproken dat zij voor schuldregelingen die na 1 juli a.s. starten, de aflosperiode na 18 maanden zullen beëindigen. Dit is dus een tijdelijke afspraak, die het mogelijk maakt om op 1 juli te kunnen starten met de gehalveerde aflosperiode. De zes uitvoeringsorganisaties van het Rijk hebben toegezegd dit handmatig vanaf 1 juli te gaan doen.
5.
Knelpunten worden vooral verwacht van de lokale/kleine schuldeisers. Dit kan leiden tot meer dwangakkoorden bij de Rechtbank. Met zo'n dwangakkoord wordt alsnog gepoogd om via de
rechter akkoord af te dwingen voor het minnelijke voorstel. Een toename van dwangakkoorden kan leiden tot een mogelijk stuwmeer bij de Rechtbank en er voor zorgen dat inwoners langer moeten wachten tot er voor hen schuldenrust is. 6.
Nu de aflostermijn gehalveerd wordt, is er een mogelijk risico dat inwoners eerder schulden gaan
maken. Echter de definitie problematische schulden en de daaraan gekoppelde termijn van 36 maanden blijft onverminderd van kracht om te beoordelen of een inwoner problematische schulden heeft. Een korte aflossingsperiode kan mogelijk tot terugval (recidive) leiden. Goede begeleiding en nazorg voorkomt dit. Haarlem begeleidt inwoners in de schuldregeling nu ook al intensief gericht op duurzame financiële redzaamheid. Dat zal niet veranderen. Bovendien hoeft budgetbeheer,
coaching en nazorg niet na 18 maanden al afgerond te worden.
Kenmerk: 2023/596037
5/6
6. Uitvoering Overgangsregeling Zodra er duidelijkheid is over aard en inhoud van een eventuele overgangsregeling, zal het college de raad hierover informeren.
Advies Participatieraad De Participatieraad Haarlem is op de hoogte gesteld van de halvering van de aflosperiode. De Participatieraad heeft positief geadviseerd en er is dan ook geen aanleiding om een nader schriftelijk advies te geven.
Bekendmaking Na vaststelling van de aanpassing in de Integrale beleidsvisie Armoede en Schulden wordt deze bekendgemaakt in het elektronisch gemeenteblad op overheid.nl. De vastgestelde aanpassing wordt
vervolgens gepubliceerd in de lokale regelingenbank op www.overheid.nl.
Projectteam Een projectteam is geformeerd. Dit team houdt zich bezig met de inrichting van de systemen, het aanpassen van processen, brieven en beschikkingen en communicatie over aangepaste aflostermijn naar belanghebbenden. 7. Bijlagen Geen
Kenmerk: 2023/596037
6/6