Getekend raadsstuk Bodemprogramma 2023 - 2030

♦;* Gemeente Haarlem

Raadsstuk

Onderwerp Bodemprogramma 2023 - 2030

Nummer

2023/589277_______________________________________________________

Portefeuillehouder

Berkhout, R.A.H._____________________________________________________

Programma/beleidsveld

5.1 Milieu__________________________________________________________

Afdeling____________

OMB______________________________________________________________

Auteur_____________

S. van 't Veer / E. de Graaff____________________________________________

Telefoonnummer_____

023-5114889 / 023-5113429___________________________________________

Email

sveer@haarlem.nl / gdegraaff@haarlem.nl________________________________ Op meerdere locaties was of is de grond verontreinigd. Vooral bedrijvigheid in het

Kernboodschap

verleden heeft letterlijk zijn sporen achtergelaten. Met Rijksgelden worden de meest spoedeisende bodemonderzoeken en saneringen uitgevoerd. De langjarige projecten zijn in uitvoering maar nog niet afgerond. De verantwoording van de projecten is vastgelegd in het Bodemprogramma. Inhoudelijke (eind)rapportages

maken geen onderdeel uit van het programma. Volgend op het Bodemprogramma

2015-2020 en de verlengingen naar 2022, is nu het Bodemprogramma 2023-2030 opgesteld. In het bodemprogramma 2023-2030, is aangesloten op nieuwe bestuurlijke afspraken (overheid, Provincies, Gemeente en Waterschappen:

Bodembeleid | Tweede Kamer der Staten-Generaal) over bodem en ondergrond.

Naast de verdeling van de middelen gaan de bestuurlijke afspraken ook over

samenwerking en kennisdelen. Het nieuwe bodemprogramma heeft een looptijd van 7 jaar. Behandelvoorstel voor

De commissie beheer wordt verzocht advies te geven aan de raad over het

commissie

voorstel van het college in paragraaf 2 en over de wijze van agendering van het

Relevante eerdere

raadsstuk in de raadsvergadering.____________________________________ Bodemprogramma 2016-2020 (2016/306730) verlengd met een jaar 2021 2020/1111358

besluiten Besluit College d.d. 25 juli 2023

1. het college stelt het voorstel aan de raad vast. de secretaris.

Kenmerk: 2023/589277

de burgemeester,

1/5

Besluit Raad

De raad der gemeente Haarlem,

d.d. ...z j. SEP 2023 (wordt ingevuld door de

Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders,

griffie) Besluit: 1. Het Bodemprogramma Haarlem 2023-2030 vast te stellen 2. Verschuivingen tussen projecten toe te staan, binnen de in het programma benoemde uitgangspunten 3. De Decentrale Uitkering Bodem en de Specifieke Uitkering Bodem beschikbaar

te stellen voor de uitvoering van het Bodemprogramma en te doteren aan de

reserve Bodemprogramma

4. € 6.128.392,- over periode 2023-2030 beschikbaar te stellen voor de uitvoering ten het bodemprogramma en te onttrekken aan de reserve Bodem

1 Ie «rfffier,

de voorzitter,

/ 1. Inleiding Gemeente Haarlem voert bodemkyiderzoeken en saneringen ui£yolgens het Bodemprogramma. Uitvoering wordt gefinancierd door inzet van Kijkgelden en een gemeentelijke bijdrage. Vanaf 2000

tot en met 2020 is de landelijke bodemsaneringsoperatie opgedeeld in vijfjarige periodes. Het Rijk

heeft voor de jaren 2021 en 2022 een overbruggingstermijn ingesteld en, recent, bestuurlijke afspraken (overheid. Provincies, Gemeente en Waterschappen: Bodembeleid I Tweede Kamer der

Staten-Generaal) gemaakt over bodem en ondergrond. Het voorliggende Bodemprogramma geeft

een invulling aan deze afspraken en onderbouwing voor de besteding van gelden. In opvolging van de eerdere bodemprogramma's is dit bodemprogramma opgesteld tot 2030. De geldigheidsperiode is daarmee langer dan vijfjaar. Tevens is vooruitgekeken naar de invoering van de Omgevingswet en

zijn onderwerpen beschreven, die de komende periode nadere aandacht krijgen (ondergrond en lood). 2. Voorstel aan de raad Het college stelt de raad voor: 1. Het Bodemprogramma Haarlem 2023-2030 vast te stellen 2. Verschuivingen tussen projecten toe te staan, binnen de in het programma benoemde

uitgangspunten 3. De Decentrale Uitkering Bodem en de Specifieke Uitkering Bodem beschikbaar te stellen voor de uitvoering van het Bodemprogramma en te doteren aan de reserve Bodemprogramma

Kenmerk: 2023/589277

2/5

4. € 6.128.392,- over periode 2023-2030 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van het

bodemprogramma en te onttrekken aan de reserve Bodem 3. Beoogd resultaat Via het bodemprogramma kunnen saneringsprojecten worden aangepakt. Het programma beoogt

een goede kwaliteit van de leefomgeving. Het uitvoeren van het bodemprogramma draagt bij aan een duurzame en veilige en gezonde woon- en leefomgeving in Haarlem. Dit sluit aan bij het coalitieakkoord 2022-2026. De ambities in dit akkoord, zoals die van woningbouw en duurzaamheid, leiden tot een toenemende behoefte aan kennis en regie over de ondergrond. Waar bij bodem

vooral gedoeld wordt op de kwaliteit van de bodem en grondwater, gaat het bij ondergrond vooral over de inrichting en gebruik. Duurzaam gebruik van de ondergrond is randvoorwaardelijk voor bovengrondse activiteiten. Denk aan bodemenergie en de schaarse ruimte in de bodem voor

bijvoorbeeld kabels, leidingen en wortels van bomen. De benutten van ondergrondse ruimte maakt bovengronds gebruik mogelijk. Het huidige programma voorziet in het beschikbaar hebben van

actuele informatie en kaartmateriaal.

4. Argumenten 1. Het bodemprogramma beschrijft passende maatregelen voor verschillende opgaven Het bodemprogramma is een vervolg op het bodemprogramma 2015 - 2020 en de verlenging naar 2022. Het richt zich op verontreiniging, maar ook op het realiseren van randvoorwaarden voor het

behoud van kwaliteit van de bodem en grondwater. Tevens worden via het programma de voorbereidingen op de omgevingswet getroffen. Als gevolg van deze wet wordt een aantal taken overgeheveld naar de ODIJ, waarmee de samenwerking met deze organisatie verder wordt

geïntensiveerd. Het programma gaat tevens in op de projecten. Een aantal saneringsprojecten is afgerond en bevinden zich in de fase van nazorg. Andere projecten lopen nog door of er zal mee worden gestart. Voor geconstateerde verontreiniging, in bijvoorbeeld de ontwikkelzones, is er een financiële bijdrage

mogelijk voor de sanering. De aandacht voor diffuus lood is in dit programma voortgezet. Met de

loodsignaleringskaart is zoveel mogelijk inzichtelijk gemaakt waar lood voorkomt in de bodem. Over het algemeen is in Haarlem het risico van lood beheersbaar, door het volgen van gebruiksadviezen,

die gericht zijn op het tegengaan van het innemen van grond.

Kenmerk: 2023/589277

3/5

2. Het besluit is in lijn met bestuurlijke afspraken Eind 2022 zijn bestuurlijke afspraken (overheid, Provincies, Gemeente en Waterschappen:

Bodembeleid | Tweede Kamer der Staten-Generaal) over bodem en ondergrond vastgelegd. Naast de verdeling van de middelen gaan de bestuurlijke afspraken ook over samenwerking en kennisdelen. De bestuurlijke afspraken betreffen de periode tot 2030. Dit bodemprogramma heeft dezelfde tijdhorizon. Een consequentie van dit programma is het uitbreiden van kennis en het duurzaam gebruik en beheer van de ondergrond, verankeren in de werkprocessen. 3. Het programma gericht op maatschappelijke ontwikkelingen Hoewel het programma concrete projecten beschrijft, is er ruimte gelaten voor onvoorzien werk, nieuwe verontreinigingen (o.a. ZZS Zeer Zorgwekkende Stoffen) en kosten. De ervaring heeft geleerd dat niet alle gebiedsontwikkeling of civiele projecten volledig binnen de gestelde termijn tot

uitvoering komen, projecten langer lopen in verband met complexe verontreiniging en dat zich nieuwe projecten aandienen, die direct actie vragen. Vergelijkbaar zijn de ramingen; afhankelijk van de ernst van de verontreiniging en de complexiteit van de gekozen saneringsoplossing kunnen de bedragen anders uitvallen. Binnen het programma is verschuiving van projecten en/of financiering mogelijk, waarbij verbeteren van de kwaliteit van de bodem ten gunste van de leefomgeving voorop

staat.

Financiën en bodemreserve

Voor de uitvoering van het programma is € 6.128.392,- geraamd. Dekking is voorzien via de bodemreserve, die wordt gevuld door doeluitkeringen, specifieke uitkeringen voor bodem, en door de jaarlijkse toevoeging uit de begroting. Saneren en bodembeheer blijft in Haarlem nodig, kwaliteit van de bodem en het grondwater worden

zo op orde gehouden, als drager voor een gezonde leefomgeving. Daarbij dienen zich ook steeds weer nieuwe thema's aan, zoals aandacht voor lood en Zeer zorgwekkende stoffen (ZZS), waaronder

PFAS. Uit de bodemreserve worden naast werkzaamheden in de bodem, kosten gedekt van niet reguliere werkzaamheden, die bijdragen aan het in standhouden van de bodemkwaliteit. Denk daarbij aan

inhuur van specifieke expertise en het aanpassen van de bodeminformatie om een goede

samenwerking met de ODIJ te kunnen garanderen. Het Rijk keert verspreid uit. Voor duurdere projecten moet daarom 'gespaard' worden door

stortingen in de reserve. Tevens wordt uit de bodemreserve het Rijk terugbetaald, voor de sanering van de bronzone in de Bakenessergracht afkomstig van het voormalige Enschedé terrein. Dit soort ontwikkelingen maken het in standhouden van de huidige reserve noodzakelijk.

5. Risico's en kanttekeningen l.Spuk regeling is aangepast Voor 2022 is er een tijdelijke regeling van kracht geweest voor bodem en grondwatersaneringen. Dit in afwachting van nieuwe afspraken. De nieuwe afspraken leiden tot het verruimen van de horizon

Kenmerk: 2023/589277

4/5

van het bodemprogramma naar 2030. De nieuwe afspraken gaan ook over de saneringen van spoedlocaties onder de Omgevingswet. Tot 2030 is voor deze saneringen een Specifieke Uitkering bodem ingericht. De resterende opgave wordt zo spoedig mogelijk en zoveel mogelijk voor 2030 afgerond.

In Haarlem zijn de projecten in beeld. Zoals genoemd zijn er invloeden die de voortgang van projecten beïnvloeden. 6. Uitvoering

De uitvoering van de sanerings- en nazorgprojecten zal zoveel mogelijk volgens de planning plaatsvinden. Vaak zullen projecten meerdere jaren beslaan.

Projecten die in samenloop met stedelijke ontwikkeling worden uitgevoerd, kunnen worden

uitgesteld of niet starten. Hierdoor kunnen verschuivingen in de tijd, start van het project en/of aan te pakken projecten ontstaan. 7. Bijlagen 1. Bodemprogramma 2023-2030

Kenmerk: 2023/589277

5/5