Brief Tweedekamer Aandachtspunten manifest inburgering MBO-Raad en NRTO

Aandachtspunten manifest MBO-Raad en NRTO september 2025

Tweede Kamer der Staten Generaal T.a.v. Kamercommissie J&V en SZW Postbus 20018 2500 EA Den Haag Datum Afdeling Contact E-mail Contact Telefoon E-mail

1 september 2025 College van B&W Diana van Loenen, wethouder d.vanloenen@haarlem.nl Max van Heusden, Adviseur Public Affairs 0634244427 mvanheusden@haarlem.nl

Onderwerp: Aandachtspunten manifest inburgering MBO-Raad en NRTO Geacht Kamerlid, Zoals u waarschijnlijk weet hebben de MBO raad en de NRTO (Nederlandse Raad voor Training en Opleiding) in april 2025 een manifest Knelpunten en oplossingen uitvoering inburgeringsonderwijs opgesteld. In het manifest staan aanbevelingen voor verbeteringen met betrekking tot taalonderwijs aan nieuwkomers onder de Wet inburgering 2021. Gemeente Haarlem ondersteunt het initiatief van de MBO raad en de NRTO en wil middels deze brief enkele knelpunten uit het manifest extra benadrukken en een aantal knelpunten uit de Haarlemse uitvoeringspraktijk onder de aandacht brengen. Knelpunten uit het manifest die wij nadrukkelijk herkennen: 1.Tekort aan NT2-docenten In onze regio signaleren wij grote moeite bij het vinden van voldoende gekwalificeerde NT2docenten. De loonkosten stijgen, mede door noodzakelijke arbeidsmarktaanpassingen en reguliere loonontwikkelingen, terwijl het beschikbare SPUK-budget onvoldoende ruimte biedt om deze stijgingen op te vangen. Hierdoor ontstaan er wachtlijsten en kunnen trajecten soms niet tijdig van start gaan. 2.Het te krap gefinancierde inburgeringsstelsel leidt tot problemen in de uitvoering Naast personeelskosten kampen taalscholen met stijgende kosten voor huisvesting, administratie en intensieve samenwerking met gemeenten.

De administratieve belasting en het maatwerk dat nodig is, zijn substantieel toegenomen sinds de invoering van de wet of konden niet worden voorzien bij inwerkingtreding van de wet. De landelijke indexering van de SPUK-middelen blijft daarbij achter op de werkelijke kostenontwikkeling.

:

1/2

Aanvullende knelpunten uit de Haarlemse uitvoeringspraktijk: 1. Gebrek aan financiering bij verlengde inburgeringstermijn De huidige financiële middelen bieden onvoldoende ruimte om verlengingen van de inburgeringstermijn - bijvoorbeeld door zwangerschap, mantelzorg of medische omstandigheden - te bekostigen. Verlengingen brengen extra kosten met zich mee terwijl aanvullende financiering ontbreekt. 2. Verzuim en extra inzet Hoog verzuim van inburgeraars leidt tot extra kosten en inspanningen om deze inburgeraars alsnog aan hun verplichtingen te laten voldoen. Het gezamenlijk verzuimbeleid dat wij hanteren vergt intensieve afstemming en extra lesaanbod, waarvoor binnen het huidige SPUK- en uitvoeringsbudget geen ruimte is. 3. Onrealistische urennormen binnen de Z-route De wettelijke inspanningsverplichting van 800 uur taal en 800 uur participatie is voor een aanzienlijk deel van de doelgroep binnen de Z-route (zelfredzaamheidsroute) niet haalbaar, gezien hun psychische, medische of thuissituatie. Gemeenten hebben onvoldoende ruimte om voor deze groep maatwerk toe te passen. 4. B1-niveau niet voor iedereen haalbaar binnen de beschikbare tijd en middelen Hoewel veel inburgeraars snel taalvaardigheid ontwikkelen, is het voor een deel van hen niet haalbaar om binnen de gestelde inburgeringstermijn en met de beschikbare financiële middelen B1niveau te bereiken.

Afschaling naar A2-niveau is bovendien pas laat in het traject mogelijk. Binnen de B1-route zijn daarom vaak meer lesuren en langere trajecten nodig dan gefinancierd kan worden. Pleidooi voor een houdbaar, lerend stelsel De gemeente Haarlem ziet de Wet inburgering 2021 als een lerend stelsel. In die geest blijven wij samen met taalscholen zoeken naar werkbare en verantwoorde oplossingen. Wij dringen er op aan dat de structurele knelpunten in financiering en uitvoerbaarheid ook landelijk worden onderkend én aangepakt. De financiële houdbaarheid van het stelsel staat onder druk en vraagt om doorontwikkeling van beleid. Wij ondersteunen het initiatief van de MBO Raad en de NRTO en pleiten voor: • meer maatwerkmogelijkheden voor gemeenten, met name bij kwetsbare inburgeraars; • verduidelijking en verruiming van financiering bij verlengingen van de inburgeringstermijn; • herziening van de SPUK-middelen en realistische indexatie op basis van werkelijke kosten; • een structurele aanpak van het NT2-docententekort; • en blijvende beleidsaandacht voor uitvoerbaarheid van de wet op lokaal niveau. Wij hopen dat u bij de verdere behandeling van het inburgeringsbeleid in uw Kamer bovenstaande signalen uit de praktijk meeneemt en meeweegt in uw overwegingen. Met vriendelijke groet, Diana van Loenen Wethouder gemeente Haarlem

2/2