Bijlage - Onderzoek motie veilig op de fiets vanuit alle richtingen op het Delftplein

Onderzoek motie ‘Veilig op de fiets vanuit alle richtingen op het Delftplein’

Inleiding Bij de behandeling van het Programma van Eisen van de Leefomgeving (PvEL), ingediend 18 juli 2024 is een motie aangenomen die oproept om de realisatie van de ontbrekende fietsschakel Velserbroek – Dijkzichtlaan met de gemeente Velsen te onderzoeken. Daarnaast roept de motie op om bij de uitwerking van het woningbouwplan Delftplein in ieder geval op Haarlems grondgebied ruimte te reserveren voor deze ontbrekende schakel. Voorliggende notitie geeft de resultaten weer van het onderzoek naar deze zo gestelde ontbrekende schakel in het fietsnetwerk en de varianten 1, 2a en 2b die zijn genoemd als mogelijke oplossingsrichtingen.

Aanpak onderzoek De motie roept op tot het onderzoeken van een drietal varianten, namelijk variant 1 met een nieuwe fietsoversteek en een nieuw vrijliggend fietspad aan de westzijde van de Vlietweg. Variant 2a met een nieuwe fietsoversteek ter hoogte van de bushalte Delftplein/Spaarne Gasthuis en variant 2b met een nieuwe fietsoversteek ter hoogte van de kruising Hoofdstraat/Vlietweg/Delftplein (zie figuur 1 hieronder). Genoemde varianten zijn kwalitatief beschouwd en verkend op (technische) inpassing, effect op doorstroming autoverkeer en bus en de meerwaarde in het gehele fietsnetwerk. Het is hierbij goed om te vermelden dat de zo gestelde ontbrekende schakel in de motie niet als ontbrekende schakel in het Haarlems fietsbeleid is opgenomen. De ontbrekende fietsoversteek over de Rijkstraatweg als onderdeel van de doorfietsroute F205 die de Hoofdstraat (Santpoort-Noord) met de Vondelweg via de Dijkzichtlaan en het nieuwproject Delftplein verbindt, is wel in het fietsbeleid opgenomen.

Figuur 1: te onderzoeken varianten

1

Variant 1 – vrijliggend fietspad westzijde Vlietweg De motie roept op tot het onderzoeken van een nieuwe fietsverbinding. Variant 1 vergt daarbij een nieuwe fietsoversteek over de Hoofdstraat, die tevens leidt naar de op/afrit naar de N208, en een nieuw aan te leggen vrijliggend fietspad aan de westzijde van de Vlietweg. De belangrijkste voor- en nadelen zijn hieronder opgesomd.

Het toevoegen van een extra VRI geregelde fietsoversteek zorgt voor doorstromingsproblemen voor autoverkeer De wens om een extra oversteek bij het Delftplein ter hoogte van het plangebied te realiseren is vanuit het belang van een goede doorstroming voor het autoverkeer onwenselijk. De route Delftplein – Hoofdstraat heeft namelijk een belangrijke ontsluitende functie in het autonetwerk. Een vlotte doorstroming is daar van belang. Het toevoegen van een extra geregelde oversteek voor fietsers tegenover het Bastion Hotel op de kruising met de Vlietweg zorgt voor extra vertraging en langere wachtrijen. De impact van een fietsoversteek op de doorstroming voor autoverkeer is dan ook behoorlijk. Daarnaast is er voor fietsers een VRI-geregelde oversteek ter hoogte van de Rijksstraatweg. De route van en naar bijvoorbeeld het Marsmanplein vanuit de richting Vlietweg/Velserbroek of Santpoort-Noord is in de huidige situatie direct en rechtvaardigt daarmee niet de noodzaak tot de aanleg van een nieuwe VRI-geregelde oversteek voor fietsers.

Figuur 2: fietsroute Vlietweg - Marsmanplein

Omrijden is acceptabel in relatie tot impact nieuwe VRI Een nieuwe VRI geregelde oversteek over de Hoofdstraat nabij het Bastion Hotel bespaart voor de toekomstige bewoners van het plangebied, die richting Velserbroek of vice versa zouden willen fietsen, slechts enkele honderden meters. Ten opzichte van gebruik van de voetgangersoversteek bij de bushalte scheelt dit 150 meter, ten opzichte van de route via Hoofdstraat 300 meter en ten opzichte van de route via de oversteken Rijksstraatweg/Vondelweg ca. 400 meter. Dit is onvoldoende om een nieuwe VRI-geregelde oversteek bij het Bastion Hotel te rechtvaardigen. Vrijliggend fietspad westzijde Vlietweg lastig inpasbaar en kostbaar We hebben de inpassing van een mogelijk nieuw aan te leggen vrijliggend fietspad aan de westzijde van de Vlietweg verkend. Uit deze eerste verkenning blijkt dat een vrijligend fietspad aan deze zijde van de Vlietweg niet inpasbaar is zonder bomen te moeten kappen. Er moet dan over een lengte van ca. 300m een groot aantal bomen gekapt worden (zie figuur 3). Tevens moet het talud van de watergang aangepast worden om een vrijliggend fietspad technisch in te passen en moeten er lichtmasten worden verwijderd. Kortom, er moeten complexe en relatieve dure technische 2

maatregelen worden getroffen om een vrijliggend fietspad mogelijk te maken. Verder zitten er op dit tracé enkele in-en uitritten (MacDonalds en Bastion Hotel en grote parkeerplaats) die een mogelijk vrijliggend fietspad kruisen. De gronden van de in/uitritten zijn in privaat bezit en dus moeten deze onteigend worden. Dit vergt lange en ingewikkelde planologische en juridische procedures. Het kruisen van in- en uitritten is bovendien onveilig en verhoogt de kans op aanrijdingen tussen fietsers en autoverkeer.

Figuur 3: bomenrij langs Vlietweg

Tevens moet opgemerkt worden dat fietsers aan de overzijde van de Vlietweg gebruik kunnen maken van een vrijliggend fietspad in twee richtingen. Fietsers die hun weg willen vervolgen richting Velserbroek of Santpoort-Noord kunnen oversteken bij de kruising Vlietweg/Slaperdijkweg en hun weg vervolgen via de vrijliggende fietspaden in noordelijke (Velserbroek) of westelijke richting (Santpoord-Noord). In zuidelijke richting kunnen fietsers oversteken via de geregelde oversteek met de Vondelweg en hun weg vervolgen via de Vondelweg (in oostelijke richting) of via de Rijksstraatweg (in zuidelijke richting). Zij moeten nog wel een keer de Rijkstraatweg oversteken om op het vrijliggende fietspad aan de westzijde van de Rijksstraatweg te komen. Concluderend stellen wij vast dat variant 1, waarbij een nieuw vrijliggend fietspad aan de westzijde van de Vlietweg wordt ingepast, niet eenvoudig inpasbaar is en alleen tegen hoge kosten en met complexe procedures mogelijk te realiseren is. Dit terwijl een vrijliggend fietspad aan de overzijde al aanwezig is.

Varianten 2a en 2b Variant 2a Variant 2a vraagt om een nieuwe VRI-geregelde fietsoversteek ter hoogte van de huidige bushalte Delftplein/Spaarne Gasthuis. Hier halteren (HOV) buslijnen 2, 3, 14, 73, 385, 481, 568 en N30. Op deze locatie is het technisch mogelijk een fietsoversteek met middeneiland in te passen. Groot nadeel van deze oplossing is echter dat fietsers de busbaan moeten oversteken om op het vrijliggende fietspad aan de oostzijde van het Delftplein te komen (zie figuur 4 hieronder). Fietsers 3

belemmeren de doorstroming van de (HOV) bus in twee richtingen. Bovendien moet een bushalte hier verplaatst of opgeheven worden om een fietsoversteek in te passen. Dit heeft een grote impact en is daardoor zeer complex uitvoerbaar. Bijkomend nadeel is het feit dat de autoroute Delftplein Hoofdstraat gekruist moet worden, terwijl dit een belangrijke verkeersader is waarbij de doorstroming voor het autoverkeer een belangrijk uitgangspunt is. Een extra fietsoversteek zorgt voor langere wachtrijen bij de kruisingen en meer opstoppingen voor autoverkeer in de drukke spitsperioden.

Figuur 4: bovenaanzicht Delfplein met locatie bushalte

Ter hoogte van voorgestelde nieuwe fietsoversteek bij de bushaltes Delftplein (zie figuur 5 hieronder) is bovendien al een voetgangersoversteek aanwezig naar het plangebied Delftplein. Voor de toekomstige bewoners van het Delftplein is deze oversteek handig, als men bijvoorbeeld naar de sportvelden wil die nabij de Vlietweg liggen. Fietsers moeten wel even afstappen en met hun fiets aan de hand naar de overkant lopen.

Figuur 5: huidige voetgangersoversteek Delftplein

Concluderend stellen wij dat variant 2a geen goede maatregel is om het fietsnetwerk op deze locatie te verbeteren. Fietsers moeten op deze locatie een busbaan oversteken om op het vrijliggende fietspad te komen en er dient een bushalte verplaatst te worden. Bovendien zorgt een extra fietsoversteek voor meer opstoppingen voor autoverkeer. Dat is op deze locatie niet wenselijk.

4

Variant 2b Variant 2b betekent een nieuwe VRI geregelde fietsoversteek op een kruispunt (zie figuur 6 hieronder) waar van alle kanten autoverkeer komt en een busbaan overgestoken moet worden. Dit belemmert de doorstroming van de HOV bussen in twee richtingen. Deze extra oversteek voor fietsers in de verkeersregeling kan niet gelijktijdig mee in de verkeersregeling voor autoverkeer. Met andere woorden, autoverkeer moet altijd langer wachten, met als gevolg langere wachtrijen voor autoverkeer. Verder zijn er voor alle fietsverbindingen alternatieven voor handen die niet veel langer zijn. Concluderend stellen wij dat variant 2b geen goede maatregel is om het fietsnetwerk op deze locatie te verbeteren.

Figuur 6: voorgestelde locatie VRI geregelde oversteek variant 2b

Verkenning Doorfietsroute F205 – fietsoversteek Rijksstraatweg Er heeft een verkenning plaatsgevonden naar de inpassing en verbetering van de Doorfietsroute F205. De inpassing langs of door de planontwikkeling Delftplein is daarbij ook onderzocht, waarbij de wens is uitgesproken om de Doorfietsroute F205 zo veel mogelijk aan te laten sluiten op de gebiedsontwikkeling Delftplein. Onderzoekers stellen vast dat een extra fietsoversteek (zie rode pijl in figuur hieronder) die mee draait in de huidige verkeersregeling van de kruising Rijksstraatweg/Delftplein/Vondelweg over de Rijksstraatweg een interessante optie is die nader onderzocht en uitgewerkt dient te worden.

Figuur 7: voorstel vanuit verkenning Doorfietsroute F205 – VRI geregelde oversteek Rijksstraatweg/Delftplein

5

Conclusie Wij concluderen dat het toevoegen van een nieuwe fietsoversteek op één van de genoemde locaties (varianten 1, 2a of 2b), geen goede maatregel is. De kosten en de nadelen wegen niet op tegenover de zeer beperkte voordelen voor fietsers. Investeringen in het verbeteren van de fietsinfrastructuur kunnen elders effectiever ingezet worden. Fietsers kunnen namelijk in de huidige situatie al vanaf de Vlietweg/Velserbroek naar bijvoorbeeld het Marsmanplein fietsen en vele andere bestemmingen in Haarlem, zonder omweg langs de oostkant van het Delftplein en via de bestaande VRI-geregelde oversteek ter hoogte van de Rijksstraatweg/Vondelweg. Voor de bewoners van het plangebied Delftplein zijn bestemmingen verderop in Velsen befietsbaar via de Dijkzichtlaan en Hoofdstraat. Een nieuwe oversteek ter hoogte van het Bastion Hotel (variant 1) of ter hoogte van het Delftplein (nabij de bestaande bushalte variant 2a of 2b) zorgt bovendien voor doorstromingsproblemen op de belangrijke auto-ontsluiting Hoofdstraat-Delftplein.

Uitkomsten Verkenning Doorfietsroute F205 Naast onderzoek naar genoemde varianten 1, 2a en 2b, is in het verkennende onderzoek naar de verbetering van de F205 een nieuwe fietsoversteek over de Rijksstraatweg onderzocht. Middels deze mogelijke nieuwe oversteek kunnen fietsers direct en veilig richting de Vondelweg (tracé van de F205) fietsen. Ook kunnen fietsers van en naar de nieuwe woningen op het Delftplein straks veilig de Rijksstraatweg en de Vondelweg oversteken richting Vlietweg. Voor de bewoners van het plangebied zijn ook bestemmingen in Velserbroek bereikbaar via de nieuwe oversteek over de Rijksstraatweg en de bestaande oversteek over de Vondelweg. Deze bewoners kunnen ook kiezen voor de bestaande voetgangersoversteek bij de bushalte. De nieuwe oversteek over de Rijksstraatweg bedient daarmee meerdere doelgroepen. De nieuwe route door het plangebied wordt integraal meegenomen bij de verdere planvorming Delftplein. De nieuwe fietsoversteek valt buiten het plangebied, voor nader onderzoek en uitwerking is budget nodig.

6