Bijlage B stand van zaken uitvoering woonvisie Haarlem 2021-2025

Evaluatie Stand van zaken uitvoering Woonvisie Haarlem 2021-2025 In onderstaand overzicht is de stand van zaken opgenomen van de punten uit de uitvoeringsagenda van de woonvisie Haarlem 2021-2025. De agendapunten zijn aangevuld met de relevante onderdelen uit het coalitieakkoord (cursief). Bij de stand van zaken zijn, indien aan de orde, zijn relevante ontwikkelingen vanuit Rijk, regio of anderszins benoemd. Tevens is opgenomen welke besluiten en/of informatienota’s zijn genomen en eventueel te verwachte nota’s in de komende jaren. Per hoofdthema uit de woonvisie wordt dit toegelicht. Verder wordt er per activiteit een kleur gegeven: Groen Geel Blauw Paars Oranje

gereed/ afgerond doorlopend bestaand beleid (geworden) in uitvoering deels uitgevoerd niet uitgevoerd

1. Beschikbaarheid Onderwerp en activiteit Bouwambitie realiseren Toevoeging 1.000 woningen netto per jaar, gemiddeld 400 sociale huur en 400 middensegment.

Stand van zaken november 2024 De opleveringen van woningen en prognose van de realisatie van de gestelde ambitie wordt jaarlijks weergegeven uit de rapportage woningbouw. Netto toevoegingen: 2021: 298 2022: 501 2023: 1434 2024 (t/m augustus): 536* (*voorlopig cijfers) Bron: Rapportage Woningbouw 2024 / CBS

1/22

Kleur

Tot 2030 netto 8.000-10.000 extra woningen, waarvan 3.2004.000 sociale huur (2.250 corporaties) en middeldure huur-en koopwoningen. Coalitieakkoord: Sociale huur invullen door woningcorporaties Reserve ongedeelde stad verdubbelen en inzetten voor projecten met minimaal 50% sociale huur Actief grondbeleid

Woningbouw- en ruimtelijke opgaven binnen bestaand stedelijk gebied met behoud ruimtelijke kwaliteit Actiepunt coalitieakkoord: locatie zoeken voor 250 flexwoningen voor 2026 Woningbouw versnellen

Nota: Informatienota Rapportage Woningbouw (jaarlijks Q2) In 2024 t/m 2025 worden naar verwachting ca. 1.500 woningen toegevoegd. Voor de periode 2026 t/m 2030 wordt nog eens een groei verwacht van ruim 6.800 woningen. Voor de periode 2022 t/m 2030 is de optelling van gerealiseerd en geprognotiseerd 10.364 woningen. De raad heeft in november 2022 de aangescherpte spelregels voor woningbouwontwikkeling vastgesteld, corporaties zijn primaire partij voor sociale huur. Nota: • Raadsbesluit Actualisatie spelregels woningbouw (nov. 2022) • College/Raadsbesluit compensatieregeling kleine projecten (indien nodig) • Raadsbesluit Aanpassing doelgroepen-verordening (indien nodig) • Informatienota versterking middelduur koopsegment (Q4 2023) • Collegebesluit grondprijsbrief Q4 2022. • Collegebesluit Subsidieregeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw Haarlem (Q2 2024) Continue activiteit bij gebiedsontwikkeling.

De mogelijkheden voor flexwoningen zijn onderzocht in kader van onderzoek grote ruimtevragers.

2/22

Uitvoering actieplan Versnelling woningbouw (2020). Actiepunt coalitieakkoord: alle mogelijkheden van versnellen inzetten

Over de voortgang van het actieplan versnellen woningbouw 2020 is ieder jaar een terugkoppeling gegeven in de jaarlijkse Rapportage woningbouw. Nota: • Informatienota rapportage woningbouw (Q2 2023, Q2 2024, Q2 2025) • Informatienota stand van zaken zone-ontwikkeling (Q2 2023, afdeling PG)

Verbetering monitoring plancapaciteit en koppelen aan planningsysteem. Continuering samenwerking met de MRA en ZuidKennemerland/ IJmond

Benutting financiële middelen van het Rijk, MRA en provincie Noord-Holland

Er zijn en worden verbeterslagen gemaakt tussen de planningen van projecten en de koppeling aan het monitorsystemen. De samenwerking binnen de MRA en Zuid-Kennemerland en IJmond op het gebied van bouwen en wonen is verder versterkt. De Haarlemse wethouder is voorzitter van het PHO bouwen en wonen MRA en van Zuid-Kennemerland/IJmond. Er is een Woonakkoord Zuid-Kennemerland/ IJmond 2021-2025 en MRA Woondeal (15 maart 2023). Nota: • Collegebesluit herijking en verrijking Woondeal MRA-provincie- Rijk Q1 2025. • Regionaal Volkshuisvestingsprogramma met provincie Q 4 2025 (opvolger Woonakkoord). Haarlem heeft WBI-subsidies toegekend gekregen, middelen uit het provinciale knelpuntenbudget en middelen vanuit het programma bereikbare steden (gekoppeld aan de woningbouw). Via de deel regionale samenwerking Zuid-Kennemerland wordt voor uitvoering van het regionaal Woonakkoord subsidie verstrekt uit het provinciaal woonfonds. MRA financiert verder het WiMRA onderzoek en woningbehoefteonderzoek (Q4 2024/ Q1 2025 gereed).

3/22

Programmatische uitgangspunten • Afspraken met ontwikkelende partijen voor meer beschikbare en diverse woningen.

Meer aanbod door voorrang voor doorstroming • Woonruimteverdeling voor doorstroming (naar nieuwbouw) en betere benutting bestaande sociale huurvoorraad.

Via de samenwerking in diverse projecten worden met ontwikkelende partijen in bijvoorbeeld Anterieure Overeenkomsten afspraken vastgelegd over het woningbouwprogramma. In november 2022 heeft de raad de spelregels voor woningbouwontwikkeling geactualiseerd en in lijn gebracht met het coalitieakkoord. Nota: • Informatienota rapportage woningbouw (jaarlijks Q2) Opgenomen in Huisvestingsverordening 2022. Bij doorstroming naar de middeldure huur waarvoor een huisvestingsvergunning verplicht is, wordt voor 50% voorrang gegeven aan doorstromers uit sociale huur. Daarnaast is de seniorenregeling verankerd in de verordening (senioren die in een sociale huurwoning met trap wonen kunnen met voorrang en behoud van huur doorstromen naar een gelijkvloerse woning). Nota: Wijzigingsbesluit Huisvestingsverordening 2022 (Q1 2023)

Samenwerking met corporaties en marktpartijen Samenwerking continueren en versterken met corporaties en marktpartijen voor extra betaalbare woningen.

(Prestatie)afspraken met corporaties over de groei van het aantal sociale huurwoningen.

Op project-(w.o. pilots Omgevingswet), ontwikkelzone, en op stedelijk niveau (prestatieafspraken, Samen Anders) wordt samengewerkt en worden afspraken gemaakt over de ambities en realisatie van het woningbouwprogramma. De kaders en spelregels vanuit de gemeente zijn hiervoor richtinggevend en aangescherpt om de positie van de woningcorporaties bij de exploitatie van de nieuwe huurwoningen te versterken. De inzet op extra betaalbare woningen wordt ondersteund door het Rijk (via de WBI-subsidies en de afspraken in de Woondeals). In mei 2022 zijn meerjarige afspraken met de drie grote Haarlemse woningcorporaties ondertekend. In verband met het afschaffen van de verhuurdersheffing is een addendum vastgesteld.

Coalitieakkoord:

4/22

minimaliseren verkoop sociale huurwoningen, minimaliseren verkoop en liberalisatie westelijk deel, groei naar 24.000 sociale huur in 2030 Regie voeren over woningbouw, de markt zorgt voor een gedragen programma, samenwerking bij woningbouwplannen via samenwerkingstafels en stadstafels.

Netwerkbijeenkomsten zoals Bouwend Haarlem voor behoud en versterking relatie stakeholders Betere informatieverstrekking over woningbouw aan Haarlemse woningzoekenden. Ruimte voor nieuwe woonconcepten • Open staan voor nieuwe woonconcepten en initiatieven en brengen samenwerking tot stand tussen ontwikkelende partijen en initiatiefnemer. Actiepunt coalitieakkoord: stimuleren bijzondere woonvormen zoals zelfbouw en wooncoöperaties, geschikte locaties in beeld brengen

Grip op de bestaande voorraad Beter in beeld brengen van de groei van het aantal woningen in de bestaande voorraad.

Nota: • Collegebesluit Addendum Prestatieafspraken Q2 2023 Ymere, Elan Wonen, Pré Wonen De spelregels en kaders voor woningbouw zijn november 2022 geactualiseerd. Met corporaties wordt in lijn met de prestatieafspraken via de werkgroep nieuwbouw regie gevoerd op de projecten van de Haarlemse corporaties en worden knelpunten bij projecten vroegtijdig gesignaleerd en waar nodig opgeschaald. Jaarlijks worden een aantal netwerkbijeenkomsten gehouden, het jaarcongres Bouwend Haarlem 2024 heeft 10 oktober 2024 plaats gevonden. Specifiek voor senioren is de actie is opgenomen in uitvoeringsagenda stadsdeal ouderenhuisvesting Haarlem. Regionaal wordt een werkgroep met corporaties hiervoor opgestart, Haarlem is trekker. Op 29 juni 2023 heeft de raad het initiatiefvoorstel (link) Samen Beter wonen vastgesteld. In het actieprogramma wonen en zorg worden nieuwe woonconcepten voor de doelgroepen van het actieprogramma opgenomen. Nota: In reactie op het initiatiefvoorstel ‘Samen Beter Wonen’ heeft het college in beeld gebracht wat de mogelijkheden en ervaring ten aanzien van zelfbouw en wooncoöperaties zijn. Het initiatiefvoorstel wordt uitgewerkt collectieve woonvormen op te nemen in tenders van woningbouwlocaties. Betere registratie door CBS waarbij ‘’overige toevoegingen en onttrekkingen’’ beter in beeld wordt gebracht (splitsen, transformatie kantoren).

In rapportage woningbouw wordt hierover gerapporteerd.

5/22

Kennis over woningvergroting via dak- en aanbouwen meenemen in de uitwerking van de omgevingsvisie Bekijken hoe we misstanden in particuliere huursector zichtbaar kunnen krijgen.

Beleid woningvormen, omzetten en kadastraal splitsen voortzetten. Bij evaluatie wordt (toekomstige) schaarste van eengezinswoningen meegenomen. Actiepunt coalitieakkoord: Waar nodig en mogelijk scherpen we het instrumentarium van de huisvestingsverordening verder aan. Onderzoeken of corporaties bestaande woningen beter kunnen benutten (bouwkundig splitsen, woningdelen en optoppen).

Groei van particuliere verhuur beperken Zoeken naar sturingsmogelijkheden voor behoud van betaalbare en bereikbare Particuliere sector voor grotere groep

Nota: Informatienota rapportage woningbouw (Q2 2023, Q2 2024, Q3 2025) Wordt mogelijk verwerkt in omgevingsplannen (aansturing vanuit omgevingsbeleid) Vanaf voorjaar 2022 is het huurderssteunpunt toegankelijk voor alle Haarlemmers. Er is een tweede spreekuurlocatie geopend in HaarlemOost. Onderdeel van het woonsteunpunt is het meldpunt ongewenst verhuurgedrag. Wetgeving goed verhuurderschap en Wet betaalbare huur. Nota: Informatienota rapportage woonsteunpunt en meldpunt ongewenst verhuurgedrag Haarlem (Q2 2024) Huisvestingsverordening 2022 vastgesteld. Voortzetting en aanscherping van het in 2019 ingezette splitsingsbeleid (t.a.v. omzetten/woningvormen) en ook invoering opkoopbescherming. Aanscherping/verduidelijking regels rondom toeristische verhuur. Nota: Raadsbesluiten wijzigingen Huisvestingsverordening 2022 (Q1 2023) Elan Wonen heeft in Meerwijk onderzocht of verdichting mogelijk is door middel van toevoegen van woningen aan 4 bestaande complexen. In 2024 is echter besloten om te stoppen met het project. Als reden geeft Elan wonen aan: betere mogelijkheden om woningen in nieuwbouw toe te voegen, moeizaam vergunningentraject, weerstand onder bewoners en oplopende kosten. Opkoopbescherming opgenomen in Huisvestingsverordening 2022 tot €389.000,- (inclusief jaarlijkse indexering prijsgrens) Nota:

6/22

Haarlemmers (waaronder de mogelijkheid van opkoopbescherming indien dit mogelijk wordt).

Actiepunt coalitieakkoord: instrumenten om malafide beleggers en speculanten aan banden te leggen maximaal toepassen Woningonttrekking, leegstand en woonfraude bestrijden Voortzetting woningonttrekkingsbeleid + conform nieuwe Wet Toeristische Verhuur. Monitoren woningleegstand.

Stimuleren woningen boven winkels

• Wijzigingsverordening Huisvestingsverordening 2022 (Q1 2023) • Informatienota uitkomsten evaluatie opkoopbescherming (Q4 2023) In 2023/2024 is daarnaast aanvullende wetgeving vastgesteld: Wet goed verhuurdersschap, wet betaalbare huur, wet vaste huurcontracten die is geïmplementeerd in de Haarlemse uitvoering. Wet Toeristische verhuur van woonruimte geïmplementeerd in Huisvestingsverordening 2022 (registratiesysteem 1-1-2022, meldsysteem 1-11-2022). Invoering Leegstandsverordening 2022 (raadsinitiatief) Leegstand wordt iedere 2 jaar gemonitord op basis van data CBS. Op initiatief van de raad is leegstandsverordening vastgesteld. Bijbehorend meldpunt leegstand operationeel vanaf oktober 2022. Evaluatie leegstandsverordening 2025 (begin) Wonen boven winkels komt door frictie met geldende parkeernormen moeilijk van de grond. Op korte termijn wordt het bestuurlijke gesprek gevoerd om te kijken of we wonen boven winkels uit deze impasse kunnen krijgen.

Cruciaal voor het verbeteren van de beschikbaarheid van (betaalbare) woningen is de realisatie van de nieuwbouwambitie. De realisatie van deze ambitie is een bijna organisatie-brede opgave en vindt plaats op basis van kaders vanuit een diversiteit aan beleidsterreinen (economie, duurzaamheid, sociaal domein, bereikbaarheid, grondbeleid, openbare ruimte etc). Vanuit het wonen-beleid wordt ondersteuning geleverd aan de realisatie, versnelling, verankering, en monitoring van het beoogde woningbouwprogramma in de nieuwbouw. We bereiden hiervoor op stedelijk niveau afspraken voor (bv prestatieafspraken, afspraken binnen werkgroep nieuwbouw corporaties, Samen Anders) en we zorgen voor ondersteunend instrumentarium (bv de rapportage woningbouw, doelgroepenverordening, spelregels voor woningbouw, onderzoek). Daarnaast worden beleidsadviezen geleverd (en soms achteraf de cijfers voor verantwoording) voor (realisatie van) woningbouwprogramma’s voor projecten, ontwikkelzones, stadsdelen.

7/22

Het Rijk zet, overeenkomend met de Haarlemse ambities, middelen beschikbaar voor de bouw van betaalbare woningen. Ook het coalitieakkoord geeft aan dat de middelen in de reserve ongedeelde stad zullen worden ingezet om het aandeel betaalbare woningen ten westen van het Spaarne te kunnen vergroten. Een ander groot onderdeel voor het thema beschikbaarheid is de uitvoering van de nieuwe en aangepaste regels in de huisvestingsverordening. Deze zijn gericht op de verdeling van woonruimte (voor bv verschillende urgentiecategorieën, voorrangsregels voor middenhuur, invulling vrije ruimte, verantwoording van stichting Woonservice) en op woonruimtevoorraadbeheer (implementatie regels woningvormen en omzetten, particuliere vakantieverhuur, opkoopbescherming). Voor een goede uitvoering en handhaving van nieuwe regelgeving is afstemming en samenwerking met vergunningverlening en handhaving van belang. De capaciteit bij vergunningverlening en handhaving is beperkt. Tegelijkertijd is er vanuit het Rijk nieuwe wetgeving aangekondigd die, wanneer deze wordt geïmplementeerd, om aanvullende capaciteit vanuit vergunningverlening en handhaving zullen vragen. Toepassing van handhavingscapaciteit voor nieuwe wetgeving vraagt om herziening van het handhavingsprogramma.

2. Betaalbaarheid Onderwerp en activiteit Realisatie en behoud betaalbare en middeldure huur en betaalbare koopwoningen met ontwikkelende partijen.

Coalitieakkoord: Sturen op betaalbaar houden van sociale huurwoningen voor langere termijn

Stand van zaken november 2024 Afspraken worden vastgelegd in Anterieure overeenkomsten. De Wet betaalbare huur is aangenomen medio 2024 tbv regulering in de middenhuur, en schept de kaders voor huurstijging in de sociale en vrije huursector. In de nationale prestatieafspraken is eenmalige huurverlaging voor laagste inkomensgroepen opgenomen per 1 juni 2023. Het Rijk stuurt met het wetsvoorstel Regie op de volkshuisvesting op realisatie van 2/3 betaalbare woningen in de nieuwbouw en op minimaal 30”% sociale huurwoningvoorraad in iedere gemeente. Onder betaalbare woningen worden sociale huurwoningen en huurwoningen < 1165,- en koopwoningen tot de NHG grens van 2024 verstaan (< 390.000,-). Nota: Informatienota versterking middelduur koopsegment Q2 2023

8/22

Kleur

Actieve schuldhulpverlening ter voorkoming van betalingsproblemen en huisuitzetting.

Prestatieafspraken met huurders en verhuurders over duurzaamheid en behoud gelijke woonlasten. Samenwerking met overheden en allianties in lobby voor rijksmaatregelen voor behoud betaalbare (huur- en koop)woningen (zoals afschaffen van verhuurdersheffing voor corporaties).

Haarlem heeft Landelijk Convenant vroeg signalering ondertekend. Met lokale partners is een addendum afgesloten. Met corporaties zijn afspraken gemaakt over optimalisering van bekendheid voorzieningen. Met huurdersorganisaties, Buurts en corporaties zijn sessies georganiseerd om werking en bekendheid van voorzieningen verder te vergroten. Voor de bestrijding en voorkoming van energiearmoede wordt een aparte specifieke aanpak uitgevoerd. Opgenomen in nationale prestatieafspraken en in Haarlemse afspraken. Uitgangspunt is de vergoedingentabel van de Woonbond. Verhuurdersheffing is per 2023 afgeschaft, inzet van corporaties is verankerd in nationale prestatieafspraken en wordt vastgelegd in addendum op Haarlemse afspraken. Nota: Collegebesluit addendum prestatieafspraken 2022-2025 (Q2 2023) Via samenwerkingsverbanden met MRA, VNG en G40 wordt kennisuitwisseling en lobby voortgezet. Zo heeft het Rijk het voornemen om de huurtoeslag te hervormen en met normhuren te werken. Huishoudens met een hogere huur (boven de normhuur) ontvangen daardoor minder huurtoeslag. Beïnvloeding van de wetsvoorstellen vindt plaats via o.a. VNG en G40.

In de prestatieafspraken met corporaties is ingezet op vroegsignalering, en optimalisering van de bekendheid voor voorzieningen en bestrijding van energiearmoede. De energie-armoede heeft vanwege de energiecrisis een vlucht genomen, en is een apart aanpak voor ontwikkeld (samenwerking vanuit minimabeleid en duurzaamheid).

9/22

3. Bijzondere doelgroepen Onderwerp en activiteit Starters Samenwerking met partners aan realisatie van betaalbare nieuwbouw voor startende huur- en koophuishoudens Invoeren van huisvestingvergunning voor nieuwbouw van middeldure huurwoningen.

Stand van Zaken november 2024

Onderzoek nieuwe mogelijkheden voor behoud bestaande woningen voor koopstarters (mogelijk invoering opkoopbescherming als wet aanwezig is). Behoud betaalbare woningen voor (huur en koop)starters door regels woningvormen en -splitsen in huisvestingsverordening Verkenning tussenvormen voor betaalbare koop met corporaties en ontwikkelaars.

In 2021 heeft het kadaster onderzoek gedaan naar de positie van koopstarters in Haarlem. Kort na inwerkingtreding van de wet is in april 2022 de opkoopbescherming in Haarlem ingevoerd. Ingevoerd in de huisvestingsverordening 2022

Continuering starterslening.

Verbetering informatievoorziening met ontwikkelende partijen rondom nieuwbouw(projecten). Verkoop nieuwbouw richten op woningzoekenden Haarlem en regio Zuid-Kennemerland/IJmond Jongeren en studenten Bijhouden (via Woonservice, Studentenwoningweb, ROOM) of jongeren en studenten makkelijk een woning kunnen vinden

Doorlopend via spelregels woningbouwontwikkeling en de samenwerking in projecten. Ingevoerd in de huisvestingsverordening 2022

Het college heeft in een informatienota versterking middelduur koopsegment (Q4 2023) beeld gebracht welke voor- en nadelen er zijn bij de vormen die in het land gebruikt worden. In Q2 2024 heeft er een Raadsmarkt plaatsgevonden. In 2023 heeft de raad een bestedingsplafond ingesteld en extra budget bijgestort. De starterslening wordt vooralsnog gecontinueerd. Nota: De verwachting is dat Q1 2025 een besluit over het vervolg van de starterslening genomen moet worden i.v.m. bereiken van het bestedingsplafond. In overleg met Woonservice is een middenhuur-module toegevoegd aan het aanbodplatform. Nog niet gestart.

Doorlopend proces

10/22

Kleur

Meewerken aan initiatieven voor jongerenwoningen. Evaluatie pilot woningdelen.

Beter informatie over wonen in samenwerking met jongeren, studenten en onderwijsinstellingen. Vitale beroepsgroepen

Er worden jongerenwoningen (sociale huur) toegevoegd bij project 1828, bij projecten de Hamelinkstraat, Athenestraat en de Koepel. Woningdelen in corporatiewoningen vindt met name plaats via intermediaire verhuur (voornamelijk zorginstellingen). Daarnaast wordt door corporaties meegewerkt aan vormen van hospitaverhuur (onder de pannen). De oorspronkelijke pilot woningdelen (kamergewijze verhuur) is nog niet van de grond gekomen. Gesprekken zijn gestart

Evaluatie pilot Toewijzing onderwijzend personeel Rozenprieel.

Binnen de samenwerking in het kader van de wijkaanpak Rozenprieel is de toewijzing aan onderwijzend personeel vervangen door andere toewijzingsmethode (rangloos adverteren (methodiek van Ymere)).

Bespreken met ontwikkelende partijen voorrangspositie vitale beroepsgroepen voor middenhuur.

Op basis van besprekingen is in 2023 gestart met een pilot gericht op vitale beroepsgroepen en aanbod voor jongeren en middeldure huur. Nota: Collegebesluit voorrang vitale beroepsgroepen (Q1 2023) In 2024 is een tussenevaluatie uitgevoerd. Op basis hiervan is gekozen voor (beperkte) uitbreiding van het aantal jongerenwoningen dat in de pilot deelneemt. Nota: Raadsbesluit huisvestingsverordening 20222 (Q1 2023)

Uitstroom maatschappelijke opvang en beschermd wonen Toevoegen van betaalbare sociale huurwoningen voor kleine huishoudens, verspreid over de stad, samen met partners,

Doorlopend proces Nota: Informatienota rapportage woningbouw

11/22

Ontwikkelen met partners woonvormen tussen opvang en zelfstandig wonen voor Haarlemmers die uit beschermd wonen en maatschappelijke opvang komen

Zorg dragen voor beschutte woonvormen, zoals woongroepen, hofjes of beschut wonen, met partners.

Meewerken aan realisatie van Domus plus en Skaeve Huse voor specifieke doelgroepen. Onderzoeken of bij vrijkomend c.q. veranderend zorg- en gemeentelijk vastgoed de doelgroep (tijdelijk) kan wonen Sociale huurwoningen worden in combinatie met begeleiding toegewezen aan de doelgroep. Afspraken met zorgaanbieders, corporaties en de jaarlijkse beschikbaarheid van circa 200 woningen voor de doelgroep en uitstromers uit kleine instellingen buiten de maatschappelijke opvang en beschermd wonen Uitwerken onderdelen Pact van Uitstroom. Onderzoek of tijdelijke verhuur leegstaande woningen via Leegstandswet aan specifieke spoedzoekers kan worden verhuurd

De doorstroomvoorziening aan het Anton Pieckhofje wordt in fases uitgebreid. Overige behoefte aan woonvormen wordt in Actieprogramma wonen en zorg en/of Regionaal Actieprogramma Dakloosheid opgenomen Nota: • Actieprogramma wonen en zorg Q1 2025 • Regionaal Actieprogramma Dakloosheid Q4 2024. Er worden afspraken gemaakt over huisvesting van doelgroep in nieuwbouwproject Athenestraat. Daarnaast wordt ook naar mogelijkheden in bestaande voorraad gekeken. De opgave en uitvoeringsstrategie wordt in actieprogramma wonen en zorg opgenomen. Nota: Actieprogramma wonen en zorg Q1 2025 Met Pré Wonen zijn afspraken gemaakt over realisatie en exploitatie van 7 Skaeve Huze. Gemeente Haarlem (afdelingen Wonen, Maatschappelijke Ondersteuning), woningcorporaties en Buurts werken samen in de werkgroep Thuis voor Iedereen waarin o.a. dit proces is verbeterd. Doorlopend proces in het kader van het regionale Pact voor Uitstroom. Opgenomen in (regionale) afspraken Pact voor uitstroom en prestatieafspraken Haarlem. De behoefte aan aantallen woningen en woonvormen wordt in het actieprogramma wonen en zorg geactualiseerd. Nota: Actieprogramma wonen en zorg Q1 2025. Op basis van evaluatie zijn aanvullende afspraken gemaakt over verbetering van het proces en de regionale verdeling. Onderzoek is afgerond.

Corporaties zijn in principe bereid om mee te werken, een intentieovereenkomst is in voorbereiding (MO).

12/22

Coalitieakkoord: We stellen in 2023 een actieplan housing first op om het probleem van dak- en thuisloosheid te helpen oplossen, waarbij het recht op wonen centraal staat. Hiermee beperken we de instroom in de opvang. We verkorten de verblijfsduur in de opvang en dringen het aantal huisuitzettingen zoveel mogelijke terug. Samen met de woningcorporaties realiseren we deze kanteling Senioren Toevoegen van aantrekkelijk nieuwbouw voor ouderen in diverse segmenten. Tot 2030 minimaal 3.000 gelijkvloerse woningen erbij (waarvan 600 in geclusterde vorm). Coalitieakkoord: We monitoren jaarlijks de voortgang van de realisatie van ouderenhuisvesting, gezien de grote vraag voor deze doelgroep

Betere informatie aan ouderen over geschikte woningbouwprojecten. Betere ondersteuning ouderen bij overweging verhuizing naar levensloopbestendige woning. Samen met zorgpartijen realisatie van tussen- en beschutte woonvormen met flexibele zorgzwaarte.

Het actieplan Housing First Haarlem is in 2023 vastgesteld. De pilot om 10 kandidaten direct naar een woning door te geleiden loopt. Een Regionaal Aktieplan Dakloosheid is in voorbereiding. Nota: • Collegebesluit actieplan Housing First Haarlem Q3 2023. • Tijdelijke urgentieregeling koplopersgroep Housing First (Q2 2024) • Regionaal Actieprogramma Dakloosheid Q4 2024 In juni 2024 is de opgave voor ouderenhuisvesting op basis van nieuwe ontwikkelingen en onderzoeken geactualiseerd en vastgesteld door de partners van de stadsdeal ouderenhuisvesting. Ook de uitvoeringsagenda is geactualiseerd. Uitwerking naar projecten en ontwikkelzones. In de jaarlijkse rapportage woningbouw wordt voortgang van realisatie meegenomen. Nota: Informatienota rapportage woningbouw Q2 2023, 2024 en 2025 Opgenomen in uitvoeringsagenda stadsdeal. Inzet is om dit regionaal op te pakken, met financiële ondersteuning van het zorgkantoor (of uit IZAmiddelen). Uitvoering staat gepland najaar 2024. De regeling ‘Ouder Worden Prettig Wonen’ is regulier beleid. Er zijn afspraken gemaakt over ondersteuning tussen Buurts en corporaties. De opgave ouderenhuisvesting is geactualiseerd. Een deel van de mensen die nu naar een verpleeghuis zouden gaan zullen zorg in zelfstandige woning ontvangen. Het aanbod van woningen waarin dit kan wordt vergroot via de bestaande voorraad en nieuwbouw.

Nota: Actieprogramma wonen en zorg Q1 2025

13/22

Opstellen en uitvoeren Stadsdeal Ouderenhuisvesting (levensloopbestendige woningen). Voldoende toegankelijke woningen voor rolstoel en rollator.

Betere aansluiting woningclassificatie en indicatie woningzoekende door aanpassing huisvestingsverordening

Verankering regeling Ouder Worden Prettig Wonen in de huisvestingsverordening. Evaluatie blijverslening. Woonwagenstandplaatsen Uitvoering actieplan woonwagenstandplaatsen, na vaststelling, voor verbetering van het huisvestingsklimaat en genormaliseerde situatie op de bestaande locaties (leefbaarheid, veiligheid en openbare ruimte).

Internationalisering

Uitgevoerd In de aanscherping van de spelregels woningbouw zijn nadere richtlijnen opgenomen voor toegankelijkheid voor nultreden-woningen. In overleg met zorgpartijen, corporaties en marktpartijen wordt nader verkend welke afspraken gewenst zijn om in iedere nieuwbouwwoningen zorg te kunnen verlenen. Uitgevoerd, opgenomen in huisvestingsverordening 2022. Onderzocht wordt of op termijn de toewijzing van zorgwoningen kan of moet worden aangepast afhankelijk van de zorgzwaarte van woningzoekenden. Uitgevoerd, opgenomen in huisvestingsverordening 2022 Evaluatie is uitgevoerd in 2020. Binnen de SVn wordt over de toekomst van dit instrument gediscussieerd. Actieplan in uitvoering. De raad heeft op 1 juli 2021 een raadsbesluit genomen over een onderzoek nieuwe woonwagenlocaties. Op 29 juni 2022 heeft de raad besloten over vervolgonderzoek naar een viertal locaties. In 2024 is gestart met het verbeteren van het beheers- en onderhoudsniveau van een aantal Haarlemse woonwagenlocaties. Het doel is om de komende jaren de verbeterplannen op alle locaties tot uitvoering te brengen, waarbij de focus ligt op het verbeteren van de brandveiligheid, groenvoorzieningen en infrastructuur. Hiernaast wordt momenteel gekeken of fysieke ingrepen op bestaande locaties de mogelijkheid bieden om additionele standplaatsen in te breiden. Nota: Raadsinformatiebrief met stand van zaken - januari 2025.

Opgenomen in regionaal Woonakkoord. In 2023 is een onderzoek uitgevoerd naar de woonbehoefte vanuit arbeidsmigranten in Zuid-

14/22

Onderwerp huisvesting arbeidsmigranten opnemen in het regionaal Woonakkoord Zuid-Kennemerland/ IJmond.

Kennemerland/IJmond. Op basis hiervan is besloten een verdiepingsslag uit te voeren op de inzet van werkgevers in relatie tot de huisvestingsbehoefte.

In MRA-verband kennisuitwisseling en op de agenda zetten van huisvesting arbeidsmigranten. Veel van de in uitvoeringsagenda opgenomen activiteiten zijn opgepakt of in uitvoering. De in de uitvoeringsagenda genoemde doelgroepen zijn onderdeel van twee actieprogramma’s van de nationale woon- en bouwagenda. Onder het programma “een thuis voor iedereen” voert het Rijk een actieprogramma gericht op de huisvesting van Dak- en thuisloze mensen, mensen die uitstromen uit een intramurale instelling, statushouders, mensen met sociale of medische urgentie, arbeidsmigranten, studenten en woonwagenbewoners. Belangrijk onderdeel van de uitlijning van het programma is dat iedere gemeente voldoende sociale huurwoningen heeft om bijzondere doelgroepen te huisvesten, en ook een evenredig deel (fair share) van de bijzondere doelgroepen huisvest. Gemeenten worden verplicht om voor 1 januari 2026 een woonzorgvisie vast te stellen waarin de opgave en activiteiten voor de doelgroepen van Iedereen een thuis worden verankerd. Voor Wonen en zorg voor ouderen is een apart actieprogramma ontwikkeld door de ministeries van BZK en VWS. Gemeenten moeten ook de opgave en ambities voor de ouderen verankeren in een woonzorgvisie.

Haarlem heeft de opgave en inzet voor ouderenhuisvesting en de overige aandachtsgroepen voor een deel reeds in beeld gebracht en hierover afspraken gemaakt met regiogemeenten, corporaties en zorgorganisaties. In samenwerking en afstemming met deze partijen wordt gewerkt aan actieprogramma wonen en zorg.

4. Duurzaam en toekomstbestendig Onderwerp en activiteit Energietransitie Vanuit Transitievisie Warmte wordt samengewerkt met partners aan energietransitie. Opstellen van wijkuitvoeringsplannen samen met partners.

Stand van zaken november 2024 In uitvoering Uitvoeringsplannen in voorbereiding Nota: Collegebesluit Uitvoeringsplannen Q1+2 2023. Zodra de programmering

15/22

Kleur

Stimulering no-regret maatregelen voor particuliere woningeigenaren. Voor de start van energietransitie in de wijk wordt gewerkt aan bewustwording en draagvlak bewoners. Binnen sociale energietransitie worden gerichte projecten uitgewerkt en bewoners en eigenaren voor wie energietransitie lastig is, ontzorgd. Ontplooien van activiteiten die bijdragen aan de doelen van het actieplan Schone energie, o.a. kansenkaart (inzicht voor bewoners in beschermd stadsgezicht of op hun dak zonnepanelen mogen). Vastleggen van doelstelling van corporaties voor realisatie duurzame energie in 2030 (actieplan Schone energie) in prestatieafspraken.

Afspraken met corporaties over duurzaamheidsmaatregelen bij huurdersmutatie (o.a. verwijderen kookgas en isolatie).

om gebieden aardgasvrij te maken gereed is, wordt bepaald met welke uitvoeringsplannen wordt gestart. Verwachting is medio 2025. In vervolg op het Nationaal Isolatieprogramma is een Haarlems Isolatieprogramma in uitvoering. Continue proces Aanpak energiearmoede in uitvoering Kansenkaart is afgerond. Vanuit het actieplan Schone Energie worden aanvullende activiteiten ontplooid. Prestatieafspraak: De corporaties spannen zich gezamenlijk in om in 2025 minimaal 32 Terrajoule (ongeveer 30.000 panelen op 20% van de huurwoningen) aan duurzame opwek door zonnepanelen te hebben geïnstalleerd. In 2030 is het streefdoel 60 Terrajoule wat aansluit bij het ‘Actieplan schone energie’. Corporaties en gemeenten hebben onderzoek gedaan naar de (versnelde/verbeterde) aanpak van EFG woningen op basis van de lokale en nationale prestatieafspraken. Afspraken hierover zijn vervolgens vastgelegd in het addendum op de prestatieafspraken. Nota: Collegebesluit addendum prestatieafspraken 2022-2025

Duurzame nieuwbouw

16/22

Stimulering van bovenwettelijke (landelijke) duurzaamheidsmaatregelen door bijstellen van beleid, vernieuwing van en informeren over richtlijn Duurzaam Bouwen en kennis delen met partners.

Convenant Toekomstbestendige bouw MRA (2022) is door gemeente Haarlem getekend. Het convenant wordt toegepast in beleidsstukken van alle nieuwbouwprojecten. Kennis delen Houtbouw afgerond.

Gebruik regelgeving bovenop Bouwbesluit voor duurzame opwek, als faciliteren, stimuleren en informeren onvoldoende is.

Toepassing vindt plaats middels het gebruik van het convenant toekomstbestendige bouw.

Coalitieakkoord: Klimaatbestendig , natuurinclusief (en energieneutraal) bouwen wordt een verplichting, met als doelstelling dat 20 procent van de nieuwbouw in 2025 biobased is, conform de afspraken in de MRA Circulair (ver)bouwen Uitvoeren van pilots circulaire sloop, nieuwbouw en renovatie, kennisdelen van en vastleggen van deze pilots in prestatieafspraken met corporaties.

Er zijn geen nieuwe pilots gestart, er is kennis gedeeld over de circulaire principes. Circulariteit is onderdeel van het convenant Toekomstbestendige Bouw.

Stimulering van marktpartijen voor pilots van circulaire nieuwbouwprojecten, zoals houtbouw.

In uitvoering

Stimulering partners voor kennis inbrengen en halen in het Bouwlab. Deelname aan Regionale Programma Cirkelstad door kennis delen van concrete projecten. Gebruik regelgeving bovenop Bouwbesluit voor circulair bouwen, als faciliteren, stimuleren en informeren onvoldoende is Klimaatadaptatie en natuurinclusief bouwen Afspraken met corporaties over klimaatbestendigheid. Informatieverstrekking en stimulering ter bevordering van klimaatbestendige particuliere woningen.

Partners worden verwezen naar Bouwlab. Yvonne van Gennip sporthal en Havenkantoor worden ingebracht. In uitvoering middels convenant toekomstbestendige bouw.

De afspraken zijn verwerkt in prestatieafspraken. In uitvoering

17/22

Streven naar concrete richtlijnen voor klimaatbestendige gebouwde omgeving. Gebruik regelgeving bovenop Bouwbesluit voor klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen, als faciliteren, stimuleren en informeren onvoldoende is. Kwaliteitsverbetering bestaande woningen Onderhoud huurwoningen Bij onveilige situatie door onderhoudsstaat van de woning wordt het Bouwbesluit gehandhaafd. Met corporaties bespreken hoe achterstallig onderhoud woningcomplexen voorkomen wordt.

Strategisch Plan Klimaatadaptatie (2022) is vastgesteld. In uitvoering middels convenant toekomstbestendige bouw.

Doorlopende activiteit Op hoofdlijnen verwerkt in prestatieafspraken In de nationale prestatieafspraken is daarnaast afgesproken dat corporaties ervoor zorgen dat er vanaf 2026 geen woningen zijn met een slechte staat van onderhoud, tenzij er voor deze woningen sloopplannen zijn. Daarnaast is bepaald dat corporaties extra in woningverbetering investeren met een focus op versnelde aanpak van vocht en schimmel, loden leidingen, asbest en brandveiligheid.

Loden leidingen In overleg met de GGD en corporaties sluiten we aan bij landelijke campagnes. Funderingsproblematiek

Uitgevoerd. Alle eigenaren van woningen ouder dan 1960 hebben een brief ontvangen waarin gewezen is op de risico’s van loden leidingen.

Funderingsonderzoek, archiefonderzoek en Fundermaps/ Haarlemse kaartoplossing maakt omvang en funderingsprobleem inzichtelijk.

In uitvoering.

Stimuleren van particulieren door informeren en begeleiden voor funderingsaanpak in risicogebieden Haarlem breed. Ook bij uitvoering van gemeentelijk werk in de openbare ruimte die hier invloed op heeft. Asbest

Nota: Collegebesluit uitvoeringsregeling subsidie funderingsonderzoek (Q4 2022) In uitvoering via funderingsloket. Nota: Raadsinformatiebrief stand van zaken volgt in Q1 2025

18/22

Activering particulieren voor vervanging asbestdaken van minder dan 35m2. Onderzoek met Omgevingsdienst of er behoefte is aan meer hulp

Het wetsvoorstel ‘Verwijderen van asbestdaken voor 2024 is verworpen. Geen activiteit meer benodigd.

vervalt

Het uitvoeringsprogramma van de woonvisie richt zich primair op de energietransitie, duurzame nieuwbouw, circulair (ver)bouwen, klimaatadaptatie en natuur-inclusief. De doelstellingen zijn voor de corporatievoorraad vertaald naar prestatieafspraken, waaronder het maken van een Plan van Aanpak voor het wegwerken van woningen met EFG-labels. In het voorjaar van 2022 zijn hierover ook landelijke prestatieafspraken gemaakt. Het coalitieakkoord geeft aan dat klimaatbestendig, natuur-inclusief en energieneutraal bouwen een verplichting wordt. Daartoe heeft het College het Convenant Toekomstbestendige Bouw getekend. Het toetsingskader uit dit convenant wordt toegepast als beleidseisen of ambities in nota’s voor nieuwbouw gebieden. Dit convenant brengt de belangrijkste duurzaamheidsthema’s samen. Het biedt een kader voor opdrachtgevende en opdrachtnemende partijen om de duurzaamheidsambities in de woningbouwopgave te integreren. Het convenant streeft hiermee het volgende na: • Duidelijkheid en een gelijk speelveld creëren richting de markt. • Handvatten bieden voor toekomstbestendige woningbouw. • Beter gebruik van het innovatievermogen van de markt. • Kostenvoordeel door schaalvergroting in de toepassing van oplossingen. • Versnelling van het proces en daarmee de woningbouw.

Naast de verduurzaming wordt in het uitvoeringsprogramma van de Woonvisie ingegaan op onderhoudssituatie van (huur)woningen, asbest, loden leidingen en funderingsaanpak.

5. Vitale en veerkrachtige wijken Onderwerp en activiteit We werken door aan de ongedeelde stad met gebruik van de kaders voor nieuwbouw. Voor de ontwikkelzones Zuidwest, Zijlweg West en Orionweg/ Planetenlaan hanteren we 50% sociale huur. Met zorgaanbieders en corporaties onderzoeken waar concentratie kwetsbare doelgroepen tot problemen leidt en

Stand van zaken november 2024 In uitvoering

Nog niet uitgevoerd. Opgenomen in prestatieafspraken, gepland voor 2024.

19/22

Kleur

welke instrumenten ingezet kunnen worden, vooral in Haarlem oost. Doorgaan met aanpak woonfraude samen met politie en corporaties, inzet op snellere aanpak (o.a. door terugvordering panden en bestuurlijke boetes).

In uitvoering

De inzet vanuit de woonvisie is erop gericht om tot een betere verdeling van sociale huurwoningen over de stad te komen, zodat er beter en meer aanbod is voor woningzoekenden die hierop zijn aangewezen, en er geen concentratie van kwetsbare huishoudens ontstaat. In de woonvisie en in de prestatieafspraken is geadresseerd dat er complexen zijn waarbij de leefbaarheid onder druk staat, mogelijk doordat er sprake is van een concentratie van kwetsbare bewoners. Het voornemen is om dit beter in beeld te krijgen en eventuele maatregelen en oplossingen in te voeren. Voor een aantal wijken is er sprake van extra benodigde inzet ten behoeve van verbetering leefbaarheid via een integrale wijkaanpak. Voor drie wijken is een aparte wijkaanpak gestart (Rozenprieel, Lelie in Noord en Meerwijk). De inzet ten behoeve van bestrijding woonfraude wordt getrokken door afdeling Veiligheid en Handhaving. Er is sprake van doorlopende en structurele activiteiten. Het coalitieakkoord benoemt het belang van vitale wijken, en zet daarbij in op de versterking van de initiatieven die er in de wijken zijn, en de verbetering van veiligheid. Vanuit het Rijk is voor de verbetering van wijken het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid ontwikkeld. Er zijn 20 focusgebieden aangewezen. Haarlem behoort niet tot de focusgemeenten.

Uit de middelen van het Nationaal Volkshuisvestingsfonds heeft Meerwijk 1 miljoen euro subsidie gekregen voor verduurzaming.

5. Samenwerking Onderwerp en activiteit Meer ruimte geven aan marktpartijen met duidelijke regels voor kwalitatief goede woningbouwplanen en gebruik van hun deskundigheid en capaciteit Informatie en kennisdelen met ontwikkelende partijen via (netwerk)bijeenkomsten en overleggen.

Stand van zaken november 2024 In uitvoering via de pilots omgevingsvisie en de stadstafel In uitvoering. Er wordt op diverse schaalniveaus en met diverse (ontwikkelende) partijen gesprekken gevoerd, zoals de netwerkbijeenkomst Bouwend Haarlem en daarbij horende kleinere bijeenkomsten, het Samen Anders, stadstafels, verstedelijkingstafels.

20/22

Kleur

Efficiënt gebruik van beschikbare ruimte voor woningbouwopgave en waar mogelijk in combinatie met andere functies Aandacht voor goede buitenruimte voor woningbouwprojecten. Afstemming woningbouwopgave met de regio ZuidKennemerland/IJmond en MRA.

Bijdrage leveren aan de uitvoering van de MRA-agenda.

Uitvoeren van het Woonakkoord Zuid-Kennemerland/IJmond

In uitvoering in projecten In uitvoering. Mede vanuit stadsdeal ouderenhuisvesting is er aandacht voor goede buitenruimten in de stad en rond woningbouwprojecten specifiek (toegankelijkheid). In uitvoering. Maart 2023 is een nieuwe MRA woondeal gesloten met aangescherpte woningbouwopgave voor de regio Zuid-Kennemerland/ IJmond. Er zijn versnellingstafels vanuit het RIjk, provincie en MRA hiervoor ingericht. Nota: • College/raadsbesluit Woondeal MRA Q1 2025. • Regionaal Volkshuisvestingsprogramma (opvolger Woonakkoord) Q4 2025. In uitvoering. De nieuwe MRA agenda zit in besluitvorming. Nota: vaststellen MRA agenda Q4 2024. In uitvoering. Adviseurs en portefeuillehouders wonen in de regio ZuidKennemerland/IJmond werken op diverse onderwerpen samen in de uitvoering van de gemaakte afspraken uit het Woonakkoord. Op basis van het Woondeal MRA-Rijk is er een verhoogde woningbouwopgave op het Woonakkoord gekomen.

Realisatie van meer en beter aanbod van woningen kan alleen via samenwerking met andere partijen. De afgelopen jaren is de samenwerking met partners in de MRA geïntensiveerd. Daarbij ligt het accent op uitvoering van de afspraken van de nieuwe woondeal MRA met het Rijk, provincie en MRA-gemeenten die in maart 2023 zijn vastgelegd. Binnen de deelregio Zuid-Kennemerland/IJmond wordt vanuit Haarlem de samenwerking binnen de gemeenten Zuid-Kennemerland/IJmond gecoördineerd. Deze samenwerking is gericht op de voorbereiding en uitvoering van het Woonakkoord Zuid-Kennemerland/IJmond. Het gaat hier, naast de afspraken over geleverde woningbouwproductie, ook over afspraken op het gebied van woonruimteverdeling, andere regelgeving uit de huisvestingsverordening, uitvoeren afspraken over uitstroom maatschappelijk opvang/beschermd wonen, gezamenlijke onderzoek (zoals het woonwensenonderzoek

21/22

(WiMRA) en ABF monitor en monitoring (opstellen van een regionale monitor woningbouw), gezamenlijke bijeenkomsten op gebied van wonen en zorg en duurzaamheid etc, Daarnaast werken we binnen Zuid-Kennemerland samen aan de uitvoering van de Zuid-Kennemer agenda. Naast bovengenoemde regionale samenwerkingsverbanden, vindt kennisuitwisseling en beïnvloeding van rijksbeleid plaats via de samenwerking in G40 verband/VNG of op ad hoc basis in samenwerking met de G4-steden.

22/22